{
"word": "хабал",
"stress": 2,
"forms": [
"хабал",
"хабалаз",
"хабалзул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "хоб"
},
{
"text": "могілкі",
"examples": [
{
"av": "вацлъиялъул хабал",
"be": "брацкая магіла"
},
{
"av": "росдал хабал",
"be": "сельскія могілкі"
},
{
"av": "шагьаралъул хабал",
"be": "гарадскія могілкі"
},
{
"av": "хабал рецизе",
"be": "касіць траву на могілках"
},
{
"av": "хабал сверун къазе",
"be": "агарадзіць могілкі"
},
{
"av": "хабалазда аскӏосан ана ниж",
"be": "мы прайшлі міма могілак"
},
{
"av": "хӏинкъараб мехалъ хабалалъе кӏанцӏе",
"be": "калі ахопіць страх, імкніцеся на могілкі",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хоб",
"kind": "from"
},
{
"target": "хабзал",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "хабал",
"stress": 4,
"forms": [
"хабал"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хоб",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "магільны, надмагільны",
"examples": [
{
"av": "хабал гохӏ",
"be": "магільны ўзгорак"
},
{
"av": "хабал зани",
"be": "намагільны помнік, надмагілле"
},
{
"av": "хабал лахӏту",
"be": "магільнік"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хоб",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хабалазул",
"stress": 2,
"forms": [
"хабалазул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хабал",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "могілкавы",
"examples": [
{
"av": "хабалазул къед",
"be": "могілкавая аграда"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хабал",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хабар",
"stress": 4,
"forms": [
"хабар",
"хабаралъ",
"харбица",
"хабаралъул",
"харбил",
"хабарал",
"харбал"
],
"senses": [
{
"text": "вестка, паведамленне, звестка; ад каго-небудзь пра каго-небудзь / што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб хабар",
"be": "добрая вестка"
},
{
"av": "хабар бачӏине",
"be": "атрымліваць вестку, паведамленне"
},
{
"av": "Меседил гьаркьица гъалал халаго, Хабар бачӏанила Шушаялдаса",
"be": "Залатым грэбенем я касы расплятала — З горада Шуша прыйшла адна вестка",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
},
{
"text": "размова, гутарка",
"examples": [
{
"av": "чӏамучӏаб хабар",
"be": "нудная размова"
},
{
"av": "хабар бицине",
"be": "заводзіць, весці размову, размаўляць, талкаваць, гутарыць"
},
{
"av": "хабар битӏизе",
"be": "паведаміць",
"comment": "каго-небудзь; каму-небудзь"
},
{
"av": "хабар гьоркьоб къотӏизабизе",
"be": "перарваць размову"
},
{
"av": "хабар къокъ гьабизе",
"be": "завяршыць размову",
"comment": "дасл. скараціць размову"
},
{
"av": "хабар лъазабизе",
"be": "паведамляць, паведаміць звесткі; перадаваць, перадаць вестку"
},
{
"av": "хабар лъазе",
"be": "даведацца пра каго-небудзь, што-небудзь"
},
{
"av": "хабар лъачӏого тӏагӏине",
"be": "без вестак прапасці"
},
{
"av": "хабар лъачӏого тӏагӏарал",
"be": "без вестак зніклыя"
},
{
"av": "хабар лъугӏизабизе",
"be": "пакласці канец размове"
},
{
"av": "хабар тӏибитӏизабизе",
"be": "разносіць чуткі"
},
{
"av": "хабар тӏибитӏун буго",
"be": "ходзяць чуткі"
},
{
"av": "хабар халат гьабизе",
"be": "загаварыцца, захапіцца размовай, цягнуць валынку",
"comment": "дасл. падоўжыць размову"
},
{
"av": "хабар халат гьабизе",
"be": "чапляцца да каго-небудзь",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "надакучаць каму-небудзь; чапляцца як рэпей"
},
{
"av": "хабар хисизабизе",
"be": "змяніць пласцінку, змяніць тэму размовы"
},
{
"av": "хабар цӏехезе",
"be": "збіраць чуткі; распытваць пра навіны"
},
{
"av": "хабар щвезе",
"be": "атрымаць паведамленне, вестку пра каго-небудзь, што-небудзь"
},
{
"av": "хабар тӏаде щвана",
"be": "вестка прыйшла"
},
{
"av": "хабар босун унев чапар кинигин",
"be": "стрым галавы, слом галавы",
"comment": "літ. як ганец, які спяшаецца з весткай"
},
{
"av": "хабар гьуинав чи",
"be": "цікавы суразмоўца"
},
{
"av": "хабар гьуинаб букӏаго, лъугӏизе те",
"be": "размову канчай, пакуль яна цікавая",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "хабар лъикӏаб рагӏаги!",
"be": "хай вестка будзе добрай!"
},
{
"av": "хабар щиб бугеб?",
"be": "што новага чуваць?"
},
{
"av": "гьаб щиб нужер хабар?",
"be": "пра што вы гаворыце? пра што ваша размова?"
},
{
"av": "досдасан хабарго гьечӏо",
"be": "ад яго няма вестак"
},
{
"av": "хабаралъул лъикӏлъи — къокълъи, бицалъи",
"be": "мова добрая, калі яна кароткая і змястоўная",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "хабаралъе ахир лъезе",
"be": "скончыць размову, пакласці канец гутарцы"
},
{
"av": "харбида рукӏине",
"be": "пагутарыць"
},
{
"av": "харбиде вазе",
"be": "пачаць размову, прыступіць да гутаркі"
},
{
"av": "харбихъ гӏенеккизе",
"be": "слухаць паведамленне; слухаць апавяданне"
},
{
"av": "хабар къотӏана",
"be": "і след прастыў, знік"
},
{
"av": "хабар гьечӏого",
"be": "без размоў; знянацку; раптам, унезапна"
},
{
"av": "хабар гьечӏого кьвагьун бачӏана",
"be": "раптам раздаўся стрэл"
},
{
"av": "хабаралъе хоно лъезе",
"be": "падрыхтаваць глебу для размовы (на якую-небудзь тэму)",
"comment": "літ. класці яйка для размовы"
},
{
"av": "хабаралъул кӏал бичизе",
"be": "пачаць размову, гутарку"
},
{
"av": "хабаралде тӏаде ракь хъвазе",
"be": "скончыць гутарку",
"comment": "літ. засыпаць размову зямлёй"
}
]
},
{
"text": "апавяданне, аповесць"
},
{
"text": "гаворкі, плёткі, перасуды",
"examples": [
{
"av": "гӏадамазул хабар — тӏохде балеб цӏад",
"be": "людская гаворка, што дождж на дах",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
},
{
"text": "апавяданне",
"labels": [
"літаратура; літаратуразнаўства"
],
"examples": [
{
"av": "къокъаб хабар",
"be": "кароткае апавяданне, навэла"
},
{
"av": "досул хабар журналалда бахъун буго",
"be": "яго аповед апублікаваны ў часопісе"
},
{
"av": "хабар хъвазе",
"be": "напісаць апавяданне"
},
{
"av": "хабар цӏализе",
"be": "прачытаць апавяданне"
},
{
"av": "харбазул мажмугӏ",
"be": "зборнік апавяданняў"
}
]
},
{
"text": "выказнік",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хабаргӏемер",
"stress": 10,
"forms": [
"хабаргӏемер",
"хабаргӏемерица",
"хабаргӏемерил"
],
"senses": [
{
"text": "балбатлівы чалавек; гаварылка",
"labels": [
"рэдка"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хабарияб",
"stress": 4,
"forms": [
"хабарияб"
],
"gender_forms": [
"хабарияб",
"хабарияв",
"хабарияй"
],
"senses": [
{
"text": "абвесны",
"labels": [
"граматыка"
],
"examples": [
{
"av": "хабарияб наклонение",
"be": "абвесны лад"
}
]
},
{
"text": "апавядальны",
"examples": [
{
"av": "хабарияб предложение",
"be": "апавядальны сказ"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хабарквеш",
"stress": 4,
"forms": [
"хабарквеш",
"хабарквешица",
"хабарквешил"
],
"senses": [
{
"text": "чалавек з благімі весткамі"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хабарчи",
"stress": 4,
"stem": "хабарч",
"forms": [
"хабарчи",
"хабарчияс",
"хабарчиясул",
"хабарчагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "аматар пагаварыць, балтун, казачнік",
"labels": [
"рэдка"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "харбилав",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хабар-гӏазаб",
"stress": 4,
"forms": [
"хабар-гӏазаб",
"хабар-гӏазабалъ",
"хабар-гӏазабалъул"
],
"senses": [
{
"text": "навіна і навіны",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "досда хабар-гӏазаб лъазабуна",
"be": "яму паведамілі навіну"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хабар-кагъат",
"stress": 4,
"forms": [
"хабар-кагъат",
"хабар-кагъаталъ",
"хабар-кагъаталъул"
],
"senses": [
{
"text": "весці",
"comment": "дасл. вестка і пісьмо",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "васасул хабар-кагъат къотӏана",
"be": "сын перастаў пісаць, ад сына няма вестак"
},
{
"av": "хабар-кагъатго гьечӏо",
"be": "няма ні весткі, ні ліста"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хабар-кӏал",
"stress": 4,
"forms": [
"хабар-кӏал",
"хабар-кӏалалъ",
"хабар-кӏалалъул"
],
"senses": [
{
"text": "гутарка, размова",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "дол годекӏанир хабар-кӏалалда руго",
"be": "яны на гадэкане праводзяць час у гутарцы"
},
{
"av": "сордо бащалъизегӏан хабар-кӏалалда хутӏана",
"be": "размаўлялі да паўночы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хабар-ругьел",
"stress": 4,
"forms": [
"хабар-ругьел",
"хабар-ругьелалъ",
"хабар-ругьелалъул"
],
"senses": [
{
"text": "паведамленне",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "хабар-ругьел битӏизе",
"be": "паслаць паведамленне; паведамляць, паведаміць; паведамляць, паведаміць",
"comment": "каму-небудзь; каго-небудзь; што-небудзь; каму-небудзь"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ругьел",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хабар-хайир",
"stress": 4,
"forms": [
"хабар-хайир",
"хабар-хайиралъ",
"хабар-хайиралъул"
],
"senses": [
{
"text": "навіны",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "цӏияб хабар-хайир?",
"be": "якія навіны?"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хабатӏеквад",
"stress": 4,
"forms": [
"хабатӏеквад",
"хабатӏеквадица",
"хабатӏеквадил"
],
"senses": [
{
"text": "хай стане яно ежай для тых, хто выкопае магілу",
"comment": "пра прадукты харчавання",
"labels": [
"лаянкавае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хабатӏехъуд",
"stress": 4,
"forms": [
"хабатӏехъуд",
"хабатӏехъудица",
"хабатӏехъудил"
],
"senses": [
{
"text": "зарэжуць яго на пахаванне",
"comment": "аб хатніх птушках, жывёлах",
"labels": [
"лаянкавае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хаба-чӏабар",
"stress": 4,
"forms": [
"хаба-чӏабар",
"хаба-чӏабаралъ",
"хаба-чӏабаралъул"
],
"senses": [
{
"text": "гутарка, размова",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"av": "хаба-чӏабар гьабизе",
"be": "(па)гутарыць, (па)балбатаць"
}
]
}
],
"pos": "выраз",
"form": "—"
}
{
"word": "хабзал",
"stress": 5,
"forms": [
"хабзал",
"хабзалаз",
"хабзалзул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "хоб"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хоб",
"kind": "from"
},
{
"target": "хабал",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}