{
"word": "хас",
"forms": [
"хас",
"хасго"
],
"senses": [
{
"text": "асабліва",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "хас гьабун",
"be": "асабліва"
},
{
"av": "хасго лъималазул гъира букӏана рии бачӏине",
"be": "асабліва дзеці з нецярплівасцю чакалі лета"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хасаб",
"stress": 2,
"stem": "хаса",
"forms": [
"хасаб"
],
"gender_forms": [
"хасаб",
"хасав",
"хасай"
],
"senses": [
{
"text": "асобы; уласцівы каму-небудзь",
"examples": [
{
"av": "хасаб пикру",
"be": "асобае меркаванне"
},
{
"av": "хасаб рукъ",
"be": "асаблівы пакой"
}
]
},
{
"text": "асабісты, уласны",
"examples": [
{
"av": "хасав мухбир",
"be": "уласны карэспандэнт"
}
]
},
{
"text": "які тычыцца чаго-небудзь"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалил",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасел",
"refwordnum": "1",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "зімовы",
"examples": [
{
"av": "хасалил квач",
"be": "зімовы холад"
},
{
"av": "хасалил каникул",
"be": "зімовыя канікулы"
},
{
"av": "хасалил къо",
"be": "зімовы дзень"
},
{
"av": "хасалил моцӏ",
"be": "зімовы месяц"
},
{
"av": "хасалил пальто",
"be": "зімовае паліто"
},
{
"av": "хасалил сордо",
"be": "зімовая ноч"
},
{
"av": "хасалил бакъалдаги божуге, тушманасулгун рекъелалдаги божуге",
"be": "не вер зімоваму сонцу і міру з ворагам",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
},
{
"text": "восеньскі",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасел",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хасалихъе",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъе"
],
"senses": [
{
"text": "восенью",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гъоркьиса хасалихъе",
"be": "мінулай восенню"
},
{
"av": "хасалихъе вачӏа мун нижехъе",
"be": "прыязджай да нас восенню"
},
{
"av": "хасалихъе дуниял квачана",
"be": "восенью стала халаднавата"
},
{
"av": "хасалихъе хӏанчӏи къирбалалдехун роржун уна",
"be": "па восені птушкі ляцяць на поўдзень"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалихъелъагӏан",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъелъагӏан"
],
"senses": [
{
"text": "да восені",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "хасалихъелъагӏан чӏа бертин гьабизе",
"be": "адкладзі вяселле да восені"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалихъеролъ",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъеролъ",
"хасалихъеролъалъ",
"хасалихъеролъалъул",
"хасалихъеролъул"
],
"senses": [
{
"text": "азімая пшаніца",
"examples": [
{
"av": "хасалихъеролъ бекьизе",
"be": "пасеяць азімую пшаніцу"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хаселролъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хасалихълъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъи",
"хасалихълъиялъ",
"хасалихълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "восень",
"examples": [
{
"av": "кватӏараб хасалихълъи",
"be": "позняя восень"
},
{
"av": "меседилаб хасалихълъи",
"be": "залатая восень"
},
{
"av": "хасалихълъи тӏаде щвана",
"be": "наступіла восень"
},
{
"av": "исана хасалихълъи кватӏана",
"be": "у гэтым годзе восень спазнілася"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хасалихълъиялдехун",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъиялдехун"
],
"senses": [
{
"text": "да восені",
"labels": [
"прыслоўе"
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалихълъиялъул",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъиялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасалихълъи",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "восеньскі",
"examples": [
{
"av": "хасалихълъиялъул къоял",
"be": "асеннія дні"
},
{
"av": "хасалихълъиялъул цӏадал",
"be": "восеньскія дажджы"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихълъи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хасало",
"stress": 4,
"forms": [
"хасало"
],
"senses": [
{
"text": "зімой, зімовымі днямі",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "гъоркьиса хасало",
"be": "мінулай зімой"
},
{
"av": "щибаб хасало",
"be": "кожную зіму"
},
{
"av": "хасало гӏазу бачӏони, риидал цӏадги баларо",
"be": "калі зімой снег не выпадзе, дык летам дажджы не пойдуць",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "хасало магӏарухъ гӏазу бала",
"be": "зімой у гарах выпадае снег"
},
{
"av": "хасало мегӏер бацӏие те",
"be": "зімою ў гарах хай толькі ваўкі гуляюць",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "хасалоги риидалги",
"be": "і зімой, і летам"
},
{
"av": "хасалоялде хӏадурлъизе",
"be": "рыхтавацца да зімы"
},
{
"av": "хасалоялдаса нахъе",
"be": "з [самой] зімы"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалобарщ",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалобарщ",
"хасалобарщалъ",
"хасалобарщалъул"
],
"senses": [
{
"text": "садовіна (грушы ці яблыкі), што паспяваюць зімой"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хасалогени",
"stress": 4,
"stem": "хасалоген",
"forms": [
"хасалогени",
"хасалогенуца",
"хасалогенул"
],
"senses": [
{
"text": "гатунак зімовай грушы"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалогӏеч",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалогӏеч",
"хасалогӏечуца",
"хасалогӏечул"
],
"senses": [
{
"text": "гатунак зімовага яблыка"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалолъагӏан",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалолъагӏан"
],
"senses": [
{
"text": "да зімы",
"labels": [
"прыслоўе"
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хасалотӏагъур",
"stress": 12,
"forms": [
"хасалотӏагъур",
"хасалотӏагъуралъ",
"хасалотӏагъуралъул",
"хасалотӏаргъил",
"хасалотӏаргъал"
],
"senses": [
{
"text": "шапка-вушанка",
"comment": "літ. зімовая шапка"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хасалотӏаргъал",
"stress": 13,
"stem": "хасалотӏаргъа",
"forms": [
"хасалотӏаргъал",
"хасалотӏаргъаз",
"хасалотӏаргъазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "хасалотӏагъур"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалотӏагъур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "хасалотӏаргъил",
"stress": 13,
"forms": [
"хасалотӏаргъил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасалотӏагъур",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалотӏагъур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хасдал",
"stress": 5,
"forms": [
"хасдал"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дыялектызм"
],
"genitivefrom": "хасел",
"refwordnum": "2",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасел",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хасел",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"хасел",
"хаселалъ",
"хасалица",
"хасалил",
"хаселал"
],
"senses": [
{
"text": "зіма",
"examples": [
{
"av": "кватӏараб хасел",
"be": "позняя зіма"
},
{
"av": "квачараб хасел",
"be": "халодная зіма"
},
{
"av": "хасел рехизе (тӏамизе)",
"be": "зазямоўваць, перазямоўваць"
},
{
"av": "хасел ращалъараб мех",
"be": "сярэдзіна зімы"
},
{
"av": "хасел ращалъараб сордо",
"be": "ноч зімовага раўнадзенства"
},
{
"av": "хасел чӏараб сордо",
"be": "першая ноч зімы"
},
{
"av": "хасел щвезегӏан",
"be": "да наступу зімы, да зімы"
},
{
"av": "хасел кватӏана",
"be": "зіма спазнілася"
},
{
"av": "хасел хехго бачӏана",
"be": "зіма прыйшла рана"
},
{
"av": "хасел бакьулъ",
"be": "у сярэдзіне зімы; калі зіма ў самым разгары"
},
{
"av": "хасалица жиндирабго гьабула",
"be": "зіма паводзіць сябе па-зімоваму",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "літ. зіма робіць сваё"
},
{
"av": "хасалиде къазе",
"be": "хіліцца да зімы"
},
{
"av": "хаселаз",
"be": "цэлымі зімамі, усе зімы напралёт"
},
{
"av": "хасел чӏей гьабизе",
"be": "святкаваць наступленне зімы"
}
]
},
{
"text": "восень",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хасел",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"хасел",
"хасдаца",
"хасдал"
],
"senses": [
{
"text": "хлеб, злакавыя, збожжавыя; ураджай злакавых",
"labels": [
"дыялектызм"
],
"examples": [
{
"av": "хасдахъ кьезе",
"be": "даць за збожжа",
"comment": "што-небудзь"
},
{
"av": "хасдада балеб хӏутӏ",
"be": "насякомае, якое паядае збожжавыя"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хаселалъ",
"stress": 2,
"forms": [
"хаселалъ"
],
"senses": [
{
"text": "на працягу цэлай зімы, усю зіму",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "тӏубараб хаселалъ",
"be": "за цэлую зіму, на працягу ўсей зімы"
},
{
"av": "хаселалъ колохъ хутӏана дун",
"be": "усю зіму я правёў на хутары"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хаселролъ",
"stress": 2,
"forms": [
"хаселролъ",
"хаселролъалъ",
"хаселролъалъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихъеролъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хаси",
"stress": 4,
"forms": [
"хаси",
"хасиялъ",
"хасиялъул",
"хасиял"
],
"senses": [
{
"text": "рад, тэраса",
"labels": [
"дыялектызм"
],
"examples": [
{
"av": "магӏарулазул ахал рукӏуна бакълъул караанда хасиял гьарун",
"be": "у горцаў сады створаны на сонечных схілах гор тэрасамі"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хасият",
"stress": 4,
"forms": [
"хасият",
"хасияталъ",
"хасияталъул"
],
"senses": [
{
"text": "характар; уласцівасць; рыса, нораў",
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб хасият",
"be": "добрая рыса; добры нораў"
},
{
"av": "хӏеренаб хасият",
"be": "мяккі характар"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хасиятаб",
"stress": 4,
"forms": [
"хасиятаб"
],
"gender_forms": [
"хасиятаб",
"хасиятав",
"хасиятай"
],
"senses": [
{
"text": "характэрны каму-небудзь, чаму-небудзь"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хаслихъе",
"stress": 5,
"forms": [
"хаслихъе"
],
"senses": [
{
"text": "восенью",
"labels": [
"прыслоўе"
]
},
{
"text": "азімы",
"examples": [
{
"av": "хаслихъе рекьи",
"be": "азімае воранне; азімая сяўба"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихъе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хаслъи",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "хаслъизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хаслъи",
"stress": 6,
"forms": [
"хаслъи",
"хаслъиялъ",
"хаслъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "асаблівасць",
"examples": [
{
"av": "гьеб хӏалтӏул хаслъи",
"be": "асаблівасць гэтай працы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хаслъизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "хаслъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хаслъизабизе",
"stress": 2,
"stem": "хаслъизаб",
"forms": [
"хаслъизабизе",
"хаслъизабула",
"хаслъизабила",
"хаслъизабуна",
"хаслъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "хаслъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хаслъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "хаслъизе",
"stress": 2,
"stem": "хаслъ",
"forms": [
"хаслъизе",
"хаслъула",
"хаслъила",
"хаслъана",
"хаслъе"
],
"senses": [
{
"text": "быць асаблівым; быць уласцівым каму-чаму-небудзь"
},
{
"text": "быць уласным; быць чыёй-небудзь уласнасцю; належаць каму-чаму-небудзь"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "хаслъул",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъул"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "хаслъул падеж",
"be": "граматыка родны склон, генітыў"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "—"
}