{
"word": "хан",
"forms": [
"хан",
"ханас",
"ханасул",
"ханзаби"
],
"senses": [
{
"text": "хан, уладар",
"examples": [
{
"av": "гурхӏулев хан",
"be": "міласэрны хан"
},
{
"av": "зулмуяв хан",
"be": "хан-прыгнятальнік, тыран"
},
{
"av": "ццидалав хан",
"be": "злы хан, страшны хан"
},
{
"av": "дунги хан, мунги хан — хӏамие кӏалцӏи лъица балеб?",
"be": "я хан, ды і ты хан, хто ж асла накорміць?",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "ханасул баху",
"be": "жонка хана, ханша"
},
{
"av": "ханасул бика",
"be": "дачка хана, прынцэса"
},
{
"av": "ханасул нукар",
"be": "нукер, целахаронца, воін хана"
},
{
"av": "ханасул рагьтӏател",
"be": "прыслужнік хана"
},
{
"av": "ханасул чӏужу (лъади)",
"be": "ханша"
},
{
"av": "ханасул яс",
"be": "дачка хана, прынцэса"
},
{
"av": "ханасул ясалъ пулаво рукӏкӏаца гурони кунаро",
"be": "дачка хана плоў іголкай толькі есць",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "пра разбалаванасць"
},
{
"av": "ханзабазул тӏалъи",
"be": "плато ханаў",
"comment": "так гістарычна называлі Хунзахскае пласкагор'е, месца знаходжання аварскіх ханаў"
},
{
"av": "ханасул бика гӏадин",
"be": "як каралева",
"comment": "літ. як дачка хана"
},
{
"av": "ханасда аскӏов вазир гӏадин",
"be": "паслухмяна",
"comment": "гал. як візір паблізу хана"
},
{
"av": "кӏудияб хуриб — хан-гьецӏо",
"be": "у шырокім полі цар-камень",
"labels": [
"загадка"
],
"comment": "'зодиб моцӏ' луна ў небе"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханабат",
"stress": 4,
"forms": [
"ханабат",
"ханабаталъ",
"ханабаталъул"
],
"senses": [
{
"text": "персідская парча",
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"comment": "якая прывозілася, відаць, з горада Ханабад"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханал",
"stress": 4,
"stem": "хана",
"forms": [
"ханал",
"ханаз",
"ханазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "хоно"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хоно",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "ханасул",
"stress": 2,
"forms": [
"ханасул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хан",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "ханскі",
"examples": [
{
"av": "ханасул бо",
"be": "ханскае войска, ханская армія"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хан",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хандакъ",
"stress": 5,
"forms": [
"хандакъ",
"хандакъалъ",
"хандакъалъул",
"хандакъал"
],
"senses": [
{
"text": "акоп; роў",
"examples": [
{
"av": "хандакъал рухъизе",
"be": "капаць акопы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хандаро",
"stress": 5,
"stem": "хандар",
"forms": [
"хандаро",
"хандароялъ",
"хандароялъул",
"хандараби"
],
"senses": [
{
"text": "паднябенне",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "харанг",
"kind": "see"
},
{
"target": "хвенех",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханжар",
"stress": 5,
"forms": [
"ханжар",
"хонжроца",
"хонжрол",
"хунжрул"
],
"senses": [
{
"text": "кінжал",
"examples": [
{
"av": "ханжар бахъизе",
"be": "выняць кінжал",
"comment": "для ўдару"
},
{
"av": "ханжар борчине",
"be": "насіць кінжал"
},
{
"av": "ханжар кодоса бахъизе",
"be": "адабраць кінжал",
"comment": "з рук"
},
{
"av": "ханжар кьабизе",
"be": "ударыць кінжалам"
},
{
"av": "ханжар лъалиниб лъезе",
"be": "укласці кінжал у ножны"
},
{
"av": "ханжар лъалиниб лъезе",
"be": "выходзіць на дарогу міру",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "ханжар рекӏинабизе",
"be": "навастрыць кінжал"
},
{
"av": "ханжар чархитӏа кквезе",
"be": "натачыць кінжал на тачыльным коле"
},
{
"av": "ханжар чӏвазе",
"be": "усадзіць кінжал"
},
{
"av": "хонжроца къотӏизе",
"be": "зрубіць кінжалам"
},
{
"av": "хонжрол гомог",
"be": "долак на клінку кінжала"
},
{
"av": "хонжрол гӏоркь",
"be": "рукаятка кінжала"
},
{
"av": "хонжрол лъел",
"be": "пожны кінжала"
},
{
"av": "хонжрол хӏара",
"be": "клінок кінжала"
},
{
"av": "хонжротӏе гьесизе",
"be": "узяцца за кінжал"
},
{
"av": "хонжротӏе ккезе",
"be": "біцца на кінжалах"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханжар-рачел",
"stress": 5,
"forms": [
"ханжар-рачел",
"ханжар-рачелалъ",
"ханжар-рачелалъул"
],
"senses": [
{
"text": "кінжал з пасам",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханждакъаб",
"stress": 6,
"forms": [
"ханждакъаб"
],
"gender_forms": [
"ханждакъаб",
"ханждакъав",
"ханждакъай"
],
"senses": [
{
"text": "абмежаваны ў мучных запасах; галодны",
"examples": [
{
"av": "ханждакъаб заман",
"be": "галодны час; час, калі вычарпаўся запас мукі"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "ханждал",
"stress": 6,
"forms": [
"ханждал"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "ханжу",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "мучны",
"examples": [
{
"av": "ханждал хъап",
"be": "мучны мяшок, мяшок з-пад мукі"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ханжу",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "ханжу",
"stress": 5,
"stem": "ханж",
"forms": [
"ханжу",
"ханждаца",
"ханждал"
],
"senses": [
{
"text": "мука",
"examples": [
{
"av": "ханжу буцизе",
"be": "месіць муку"
},
{
"av": "ханжу цӏалкӏизе",
"be": "прасейваць муку"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханжу-квара",
"stress": 5,
"forms": [
"ханжу-квара",
"ханжу-квараялъ",
"ханжу-квараялъул"
],
"senses": [
{
"text": "мучныя вырабы",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ханжу-цӏам",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханжу-цӏам",
"stress": 5,
"forms": [
"ханжу-цӏам",
"ханжу-цӏамалъ",
"ханжу-цӏамалъул"
],
"senses": [
{
"text": "мучныя вырабы",
"comment": "літ. мука і соль",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ханжу-квара",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханзайин",
"stress": 5,
"stem": "ханза",
"forms": [
"ханзайин",
"ханзаюна",
"ханзайина"
],
"senses": [
{
"text": "кудахтаць перад тым, як знесці яйка",
"comment": "пра курку",
"examples": [
{
"av": "гӏанкӏу ханзаюнеб буго",
"be": "кура кудахча"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "ханзалъхинкӏ",
"stress": 5,
"forms": [
"ханзалъхинкӏ",
"ханзалъхинкӏалъ",
"ханзалъхинкӏалъул",
"ханзалъхинкӏал"
],
"senses": [
{
"text": "варэнікі з начынкай з яек"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханил",
"stress": 4,
"forms": [
"ханил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хоно",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "яечны",
"examples": [
{
"av": "ханил гӏабул",
"be": "яечная шкарлупіна"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хоно",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "ханлъи",
"stress": 2,
"forms": [
"ханлъи",
"ханлъиялъ",
"ханлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "ханстваванне",
"examples": [
{
"av": "ГӀумаханасул ханлъиялъул заманаялда",
"be": "пры хане Умахане; у час ханствавання Умахана"
}
]
},
{
"text": "ханства, уладанне хана",
"examples": [
{
"av": "Авар ханлъи",
"be": "Аварскае ханства"
}
]
},
{
"text": "улада, панаванне",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "ханлъи гьабизе",
"be": "валадарыць, царыць, панаваць"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хантӏан",
"stress": 2,
"forms": [
"хантӏан"
],
"senses": [
{
"text": "хутка, маланкава, імгненна; паспешна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "хантӏан тӏаде вахъине",
"be": "хутка ўстаць, ускочыць"
},
{
"av": "хантӏан ханжар лъалиниса бахъизе",
"be": "паспешна выцягнуць кінжал з похвы"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "ханум",
"stress": 4,
"forms": [
"ханум",
"ханумалъ",
"ханумалъул",
"ханумал",
"ханумица",
"ханумил"
],
"senses": [
{
"text": "ханша",
"labels": [
"гістарычны тэрмін"
]
},
{
"text": "жонка",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"text": "Ханум",
"precomment": "вялікая літара 'Х'",
"forms": [
"ханумица",
"ханумил"
],
"comment": "імя ўласнае жаночае"
}
],
"see_also": [
{
"target": "лъади",
"kind": "see"
},
{
"target": "чӏужу",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханутай",
"stress": 4,
"stem": "ханута",
"forms": [
"ханутай",
"ханутаялъ",
"ханутаялъул",
"ханутаял"
],
"senses": [
{
"text": "ўдава",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хануталъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хануталъи",
"хануталъиялъ",
"хануталъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "удаўство",
"labels": [
"дыялектызм"
],
"comment": "жанчыны"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "ханхара",
"stress": 5,
"forms": [
"ханхара"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "ханхара гӏадаб",
"be": "мяккі і пухленькі"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}