{
"word": "хважайин",
"stress": 5,
"forms": [
"хважайин",
"хважайинас",
"хважайинасул",
"хважайинзаби"
],
"senses": [
{
"text": "гаспадар, уладальнік",
"examples": [
{
"av": "заводалъул хважайин",
"be": "гаспадар завода"
},
{
"av": "хважайинлъун вахъине",
"be": "стаць гаспадаром",
"comment": "чаго-небудзь"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хважайинлъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хважайинлъи",
"хважайинлъиялъ",
"хважайинлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "гаспадаранне",
"examples": [
{
"av": "хважайинлъи гьабизе",
"be": "гаспадарыць"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хважайка",
"stress": 5,
"forms": [
"хважайка",
"хважайкаялъ",
"хважайкаялъул",
"хважайкаби"
],
"senses": [
{
"text": "гаспадыня, уладальніца",
"examples": [
{
"av": "рукъалъул хважайка",
"be": "гаспадарыня кватэры"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хвалил",
"stress": 5,
"forms": [
"хвалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хвел",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "смяротны",
"examples": [
{
"av": "хвалил гъаргъар (сири)",
"be": "агонія"
},
{
"av": "хвалил боснов",
"be": "на смяротным ложы"
}
]
},
{
"text": "смяротны",
"examples": [
{
"av": "хвалил ругъун",
"be": "смяротная рана"
},
{
"av": "хвалил унти",
"be": "смяротная хвароба"
},
{
"av": "хвалил унти чӏвазе",
"be": "захварэць смяротнай хваробай"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хвел",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хвалхвач",
"stress": 7,
"forms": [
"хвалхвач",
"хвалхвачас",
"хвалхвачасул",
"хвалхвачал"
],
"senses": [
{
"text": "разяўка; роззява",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хвалчаби",
"stress": 6,
"stem": "хвалчаб",
"forms": [
"хвалчаби",
"хвалчабаз",
"хвалчабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "хвалчен"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хвалчен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "хвалчадул",
"stress": 6,
"forms": [
"хвалчадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хвалчен",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "шабельны",
"examples": [
{
"av": "хвалчадул гӏоркь",
"be": "эфес"
},
{
"av": "хвалчадул лъел",
"be": "шабельныя ножны"
},
{
"av": "хвалчадул ругъун",
"be": "шабельная рана"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хвалчен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хвалчадулав",
"stress": 6,
"stem": "хвалчадула",
"forms": [
"хвалчадулав",
"хвалчадулас",
"хвалчадуласул",
"хвалчадулал"
],
"senses": [
{
"text": "воін з шабляй"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хвалчен",
"stress": 6,
"forms": [
"хвалчен",
"хвалчаца",
"хвалчадул",
"хвалчаби"
],
"senses": [
{
"text": "шабля, меч, клінок, шашка",
"examples": [
{
"av": "хвалчен бахъизе",
"be": "выняць шашку",
"comment": "для ўдару"
},
{
"av": "хвалчен бахъизе",
"be": "ісці на вайну",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "хвалчен кьабизе",
"be": "ударыць мячом"
},
{
"av": "хвалчен хьвагӏизе",
"be": "змахнуць шабляй"
},
{
"av": "хвалчен чархита кквезе",
"be": "вастрыць шаблю на тачыльным коле"
},
{
"av": "хвалчен чархита кквезе",
"be": "рыхтавацца да вайны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "хвалчад вахъине",
"be": "выйсці на дуэль на шаблях"
},
{
"av": "хвалчадул къвакӏиялдаса къалмил тамахлъи бергьунеб",
"be": "мяккасць алоўка перамагае моц клінка",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "што напісана пяром, не вырубіш сякерай"
}
]
},
{
"text": "чэка",
"comment": "для восяў арбы"
},
{
"text": "птушынае пяро",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хвалченборч",
"stress": 6,
"forms": [
"хвалченборч",
"хвалченборчица",
"хвалченборчил"
],
"senses": [
{
"text": "шпаганосец"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хвалченбухьи",
"stress": 6,
"forms": [
"хвалченбухьи",
"хвалченбухьиялъ",
"хвалченбухьиялъул",
"хвалченбухьиял"
],
"senses": [
{
"text": "свята",
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"comment": "звязаны з паўналеццем сына хана з рытуалам падпяразвання шаблі"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хвалченхер",
"stress": 6,
"forms": [
"хвалченхер",
"хвалченхералъ",
"хвалченхералъул"
],
"senses": [
{
"text": "аер балотны",
"comment": "літ. меч-трава",
"labels": [
"батаніка"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хваниги",
"stress": 3,
"forms": [
"хваниги"
],
"senses": [
{
"text": "хоць умры",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "хваниги кьеларо",
"be": "хаця памры, не дам"
},
{
"av": "хваниги теларо",
"be": "хай памру, не пакіну"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хванча",
"stress": 6,
"forms": [
"хванча",
"хванчаялъ",
"хванчаялъул",
"хванчадул",
"хванчаби"
],
"senses": [
{
"text": "паднос",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хвараб",
"stress": 3,
"stem": "хвара",
"forms": [
"хвараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыметнік"
],
"participlefrom": "хвезе"
},
{
"text": "пакойны, мёртвы",
"examples": [
{
"av": "хвараб лъимер гьабизе",
"be": "нарадзіць мёртвае дзіця"
},
{
"av": "хварав чи",
"be": "нябожчык, пакойнік"
},
{
"av": "хваралги чӏагоялги",
"be": "жывыя і мёртвыя",
"comment": "літ. мёртвыя і жывыя"
}
]
},
{
"text": "дохлы",
"examples": [
{
"av": "хвараб гьой",
"be": "дохлы сабака, труп сабакі"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хвезе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыметнік"
}
{
"word": "хваразурухӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"хваразурухӏ",
"хваразурухӏалъ",
"хваразурухӏалъул",
"хваразурухӏал"
],
"senses": [
{
"text": "прывід",
"comment": "літ. дух нябожчыка",
"examples": [
{
"av": "хваразурухӏ гӏадин вуго",
"be": "вельмі аслабеў, моцна пахудзеў; як гліст у непрытомнасці",
"comment": "літ. падобны на прывід"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хвартӏан",
"stress": 3,
"forms": [
"хвартӏан"
],
"senses": [
{
"text": "лёгкаму трэску рвучайся тканіны",
"labels": [
"гукаперайманне"
]
}
],
"pos": "выклічнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хвасар",
"stress": 5,
"forms": [
"хвасар"
],
"senses": [
{
"text": "выратаваць каго-небудзь ад чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "хвасар гьабизе",
"be": "вызваляць, вызваліць; ратаваць, выратаваць; збаўляць, збавіць"
},
{
"av": "балагьалдаса хвасар гьавизе",
"be": "выратаваць з бяды"
},
{
"av": "лагълъиялдаса хвасар гьавизе",
"be": "вызваліць ад рабства"
},
{
"av": "хвалдаса хвасар гьавизе",
"be": "выратаваць ад смерці"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "хвасарлъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хвасарлъи",
"хвасарлъиялъ",
"хвасарлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "хвасарлъизе"
},
{
"text": "збаўленне, вызваленне; ацаленне"
},
{
"text": "збаўленне"
},
{
"text": "эмансіпацыя"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хвасарлъизаби",
"stress": 5,
"forms": [
"хвасарлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "хвасарлъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хвасарлъизабизе",
"stress": 5,
"stem": "хвасарлъизаб",
"forms": [
"хвасарлъизабизе",
"хвасарлъизабула",
"хвасарлъизабила",
"хвасарлъизабуна",
"хвасарлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "вызваляць, вызваліць каго-небудзь; ратаваць, выратаваць каго-небудзь ад чаго-небудзь"
},
{
"text": "збаўляць, збавіць каго-небудзь ад чаго-небудзь"
},
{
"text": "эмансіпаваць каго-небудзь",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "хвасарлъизе",
"stress": 5,
"stem": "хвасарлъ",
"forms": [
"хвасарлъизе",
"хвасарлъула",
"хвасарлъила",
"хвасарлъана",
"хвасарлъе"
],
"senses": [
{
"text": "вызваляцца, вызваліцца; ратавацца, выратавацца; ацалець",
"examples": [
{
"av": "хвалдаса хвасарлъизе",
"be": "уратавацца ад смерці, пазбегнуць смерці"
},
{
"av": "зулмуялдаса хвасарлъизе гӏоло къеркъана дол",
"be": "яны змагаліся за вызваленне ад прыгнёту"
}
]
},
{
"text": "збаўляцца, збавіцца ад каго-чтога-небудзь; вырвацца з ланцуга; ацалець"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "хвах",
"forms": [
"хвах",
"хвахица",
"хвахил",
"хвахал"
],
"senses": [
{
"text": "матня",
"examples": [
{
"av": "тӏаждал хвах",
"be": "матня штаноў"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хвачи",
"stress": 3,
"forms": [
"хвачи",
"хвачиялъ",
"хвачиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "шорах",
"examples": [
{
"av": "хвачи бахъана",
"be": "пачуўся шорах"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хваши",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хвач-хвачи",
"stress": 8,
"forms": [
"хвач-хвачи",
"хвач-хвачиялъ",
"хвач-хвачиялъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хвачи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хваши",
"stress": 3,
"forms": [
"хваши",
"хвашиялъ",
"хвашиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "шорах",
"examples": [
{
"av": "хваши бахъине",
"be": "чуцца — пра шорах"
},
{
"av": "ракъварал тӏанхазул хваши бахъана",
"be": "пачуўся шорах сухіх лісцяў"
},
{
"av": "хъархъилъан цо хваши рагӏана",
"be": "з кустоў пачуўся шорах"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хвачи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хваш-баш",
"stress": 3,
"forms": [
"хваш-баш",
"хваш-башалъ",
"хваш-башалъул"
],
"senses": [
{
"text": "узаемныя вітанні",
"examples": [
{
"av": "хваш-баш гьабизе",
"be": "узаемна прывітаць"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хваш-хваши",
"stress": 8,
"forms": [
"хваш-хваши",
"хваш-хвашиялъ",
"хваш-хвашиялъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хваши",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}