{
"word": "хир",
"forms": [
"хир",
"хиралъ",
"хиралъул"
],
"senses": [
{
"text": "лупа",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏабатӏ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хира",
"stress": 4,
"forms": [
"хира",
"хираго"
],
"senses": [
{
"text": "дорага, каштоўна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "хира гьабизе",
"be": "дорага ацаніць"
},
{
"av": "хира гьабизе",
"be": "узвысіць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "гьанже гьеб хира гьечӏо",
"be": "цяпер гэта не дорага"
},
{
"av": "хираго босизе",
"be": "купляць па высокай цане, пераплачваць"
},
{
"av": "хираго босараб учузго бичуге",
"be": "тое, што дорага куплена, не прадавай танна",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "хираго бичизе",
"be": "прадаваць па высокай цане"
}
]
},
{
"text": "міла, дорага",
"examples": [
{
"av": "дол цоцазе хираго руго",
"be": "яны дарагія адзін аднаму"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хираб",
"stress": 4,
"forms": [
"хираб"
],
"labels": [
"дыялектызм"
],
"see_also": [
{
"target": "хирадаб",
"kind": "see"
},
{
"target": "хирияб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хирад",
"stress": 4,
"forms": [
"хирад"
],
"senses": [
{
"text": "любімы",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"av": "дир хирад!",
"be": "любімы мой!"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хирадаб",
"stress": 4,
"forms": [
"хирадаб"
],
"labels": [
"дыялектызм"
],
"see_also": [
{
"target": "хирияб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хиралъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хиралъи",
"хиралъиялъ",
"хиралъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "хиралъизе"
},
{
"text": "падаражанне, даражызна",
"examples": [
{
"av": "къайидул хиралъи",
"be": "дарагавізна тавараў"
}
]
},
{
"text": "каханне, прывязанасць",
"examples": [
{
"av": "цоцазе хиралъи",
"be": "прывязанасць адзін да аднаго"
},
{
"av": "яцалъе вацасул хиралъи!",
"be": "як дарагі сястры брат!"
}
]
},
{
"text": "схільнасць, прыхільнасць",
"examples": [
{
"av": "хъалиян хиралъи",
"be": "прыхільнасць да курэння"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хиралъизаби",
"stress": 4,
"forms": [
"хиралъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "хиралъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хиралъизабизе",
"stress": 4,
"stem": "хиралъизаб",
"forms": [
"хиралъизабизе",
"хиралъизабула",
"хиралъизабила",
"хиралъизабуна",
"хиралъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "хиралъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хиралъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "хиралъизе",
"stress": 4,
"stem": "хиралъ",
"forms": [
"хиралъизе",
"хиралъула",
"хиралъила",
"хиралъана",
"хиралъе"
],
"senses": [
{
"text": "даражэць, уздаражэць, падаражэць, узросці ў цане; падымацца, падняцца ў цане",
"examples": [
{
"av": "ретӏел хиралъун буго",
"be": "адзенне падаражэла"
}
]
},
{
"text": "спадабацца, палюбіцца каму-небудзь; станавіцца, стаць каму-небудзь даражэй; станавіцца, стаць любімым",
"examples": [
{
"av": "нижее дов хиралъана",
"be": "ён палюбіўся нам, мы палюбілі яго"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "хирач",
"stress": 4,
"forms": [
"хирач",
"хирачица",
"хирачил"
],
"senses": [
{
"text": "Хірач",
"precomment": "вялікая літара 'Х'",
"forms": [
"хирачица",
"хирачил"
],
"comment": "імя ўласнае мужчынскае"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хирад",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хири",
"stress": 4,
"forms": [
"хири",
"хириялъ",
"хириялъул"
],
"senses": [
{
"text": "тонкая шоўкавая хустка"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гормендо",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хирияб",
"stress": 4,
"stem": "хирия",
"forms": [
"хирияб"
],
"gender_forms": [
"хирияб",
"хирияв",
"хирияй"
],
"senses": [
{
"text": "дарагі, дарагакаштоўны; каштоўны",
"examples": [
{
"av": "хирияб къайи",
"be": "дарагі тавар"
},
{
"av": "хирияб сагӏат",
"be": "дарагія гадзіннікі"
},
{
"av": "хирияб сайигъат",
"be": "каштоўны падарунак"
},
{
"av": "хирияб тӏагӏел",
"be": "каштоўны выраб"
},
{
"av": "хирияб ххам",
"be": "дарагая тканіна"
}
]
},
{
"text": "высокі",
"comment": "пра цану",
"examples": [
{
"av": "хирияб багьа",
"be": "высокая цана"
}
]
},
{
"text": "дарагі, мілы, любімы",
"examples": [
{
"av": "хирияб ватӏан",
"be": "любімая радзіма"
},
{
"av": "хирияв гьудул",
"be": "мілы сябар"
},
{
"av": "дудаса хирияб жо гьечӏо дие",
"be": "у мяне няма нічога даражэйшага за цябе"
}
]
},
{
"text": "любімы",
"examples": [
{
"av": "росасе хирияй",
"be": "любімая мужам"
}
]
},
{
"text": "любячы",
"examples": [
{
"av": "рукъ хирияв",
"be": "любячы дом"
}
]
},
{
"text": "святы, свяшчэнны",
"labels": [
"рэлігія"
],
"examples": [
{
"av": "хирияб бакӏ",
"be": "святое месца"
},
{
"av": "хирияб къо",
"be": "святы дзень, мусульманскае свята"
},
{
"av": "хирияб рукъ",
"be": "мячэць"
},
{
"av": "хирияб сордо",
"be": "святая ноч"
}
]
},
{
"text": "шляхецкі; высакародны",
"labels": [
"кніжнае"
],
"examples": [
{
"av": "хирияв малаик",
"be": "высакародны анёл"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хираб",
"kind": "see"
},
{
"target": "хирадаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хирург",
"stress": 4,
"forms": [
"хирург",
"хирургас",
"хирургалъ",
"хирургасул",
"хирургалъул",
"хирургал"
],
"senses": [
{
"text": "хірург",
"examples": [
{
"av": "хирургасул кабинет",
"be": "кабінет хірурга"
},
{
"av": "хирурглъун хӏалтӏизе",
"be": "працаваць хірургам"
},
{
"av": "хирурглъун цӏализе",
"be": "вывучыцца на хірурга"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хирургия",
"stress": 4,
"forms": [
"хирургия",
"хирургиялъ",
"хирургиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "хірургія",
"examples": [
{
"av": "бидурихьазул хирургия",
"be": "сасудзістая хірургія"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хирургиялъул",
"stress": 4,
"forms": [
"хирургиялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хирургия",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "хірургічны",
"examples": [
{
"av": "хирургиялъул кабинет",
"be": "хірургічны кабінет"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хирургия",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хирурглъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хирурглъи",
"хирурглъиялъ",
"хирурглъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "прафесія, спецыяльнасць, пасада хірурга",
"examples": [
{
"av": "хирурглъи гьабизе",
"be": "працаваць хірургам"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}