{
"word": "хъал",
"forms": [
"хъал",
"хъалалъ",
"хъалалъул"
],
"senses": [
{
"text": "кара, луб, лубок",
"examples": [
{
"av": "гъотӏол хъал",
"be": "кара дрэва; гарба"
}
]
},
{
"text": "лупіна; кара, корка, скурка, скурка",
"examples": [
{
"av": "гӏечул хъал",
"be": "скурка яблыка"
},
{
"av": "картошкадул хъал",
"be": "бульбяное шэлупінне, бульбяныя ачысткі; лупіна бульбы"
},
{
"av": "семичкадул хъал",
"be": "лузга сонечніка"
},
{
"av": "хъарбузалъул хъал",
"be": "кавуновая скурка"
},
{
"av": "хъал бахъизе",
"be": "лушчыць, ачышчаць, здымаць корку; здзіраць, садраць скуру"
},
{
"av": "гӏечудаса хъал бахъизе",
"be": "ачысціць яблык ад лупіны"
}
]
},
{
"text": "луска",
"examples": [
{
"av": "ччугӏил хъал",
"be": "рыбіна луска"
}
]
},
{
"text": "скалупа, скінутая скура, выпаўзак",
"comment": "зміі",
"examples": [
{
"av": "борхьил хъал",
"be": "змяіная скура"
}
]
},
{
"text": "абалонка",
"examples": [
{
"av": "резиналъул тӏеренаб хъал",
"be": "тонкая гумовая абалонка"
}
]
},
{
"text": "пласт; слой",
"examples": [
{
"av": "ракьул хъал",
"be": "пласт зямлі"
},
{
"av": "хъал хутӏун буго",
"be": "моцна схуднеў; скура ды косткі засталіся",
"comment": "літ. [адна] скура засталася"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏабул",
"kind": "see",
"refwordnum": "4"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъала",
"stress": 5,
"forms": [
"хъала",
"хъалаялъ",
"хъалаялъул",
"хъаладул",
"хъулби"
],
"senses": [
{
"text": "крэпасць, умацаванне, цытадэль; замак",
"examples": [
{
"av": "некӏсияб хъала",
"be": "старая крэпасць"
},
{
"av": "хъала базе",
"be": "пабудаваць крэпасць, умацаванне, замак"
},
{
"av": "хъала бахъизе",
"be": "заняць крэпасць, браць крэпасць"
},
{
"av": "хъала бахъизе",
"be": "зрабіць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "што-небудзь; непасільнае, занадта цяжкае"
},
{
"av": "ГӀенекке, гӏадамал, хабар бицинин Харица къвагъараб цо хъалаялъул",
"be": "Слухайце, людзі, аповесць раскажу Пра ўзарваную порахам крэпасць адну",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
},
{
"text": "горад",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъалахъ",
"stress": 5,
"forms": [
"хъалахъ",
"хъалахъалъ",
"хъалахъалъул",
"хъалахъал"
],
"senses": [
{
"text": "мулярная лыжка; майстрок"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъалахъарщал",
"stress": 5,
"stem": "хъалахъарща",
"forms": [
"хъалахъарщал",
"хъалахъарщаз",
"хъалахъарщазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "хъалахъарщи"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъалахъарщи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "хъалахъарщи",
"stress": 5,
"forms": [
"хъалахъарщи",
"хъалахъарщиялъ",
"хъалахъорщоца",
"хъалахъарщиялъул",
"хъалахъорщол",
"хъалахъарщал"
],
"senses": [
{
"text": "абнобак; гарбыль"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъалахъорщол",
"stress": 5,
"forms": [
"хъалахъорщол"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хъалахъарщи",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъалахъарщи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хъалачин",
"stress": 7,
"forms": [
"хъалачин",
"хъалачиналъ",
"хъалачиналъул"
],
"senses": [
{
"text": "наст",
"examples": [
{
"av": "гӏазул хъалачин",
"be": "наст на снезе"
}
]
},
{
"text": "тонкі слой лёду на вадзе"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъалбицатаб",
"stress": 3,
"forms": [
"хъалбицатаб"
],
"gender_forms": [
"хъалбицатаб",
"хъалбицатав",
"хъалбицатай"
],
"senses": [
{
"text": "таўстаскуры, з тоўстай скурай"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хъаликъ",
"stress": 5,
"forms": [
"хъаликъ",
"хъаликъго"
],
"senses": [
{
"text": "тонкаслаёна",
"labels": [
"прыслоўе"
]
},
{
"text": "бедна; бяднавата",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "дозул гӏумру хъаликъго буго",
"be": "яны жывуць бедна"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хъаликъаб",
"stress": 5,
"forms": [
"хъаликъаб"
],
"gender_forms": [
"хъаликъаб",
"хъаликъав",
"хъаликъай"
],
"senses": [
{
"text": "тонкаскуры; тонкаслойны"
},
{
"text": "бедны, маламочны, нямаёмасны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "хъаликъаб агьлу",
"be": "бедната; бедныя, нямаёмасныя, жабракі"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хъаликълъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хъаликълъи",
"хъаликълъиялъ",
"хъаликълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "тонкаскурасць, тонкаслаёвасць"
},
{
"text": "беднасць, маламоцнасць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъалималъул",
"stress": 5,
"forms": [
"хъалималъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хъалин",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъалин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хъалин",
"stress": 5,
"stem": "хъали",
"forms": [
"хъалин",
"хъалималъ",
"хъалималъул"
],
"senses": [
{
"text": "калым",
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"comment": "выкуп за нявесту",
"examples": [
{
"av": "хъалин бачӏине",
"be": "прынесці калым"
},
{
"av": "хъалин кьезе",
"be": "плаціць калым"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъаличӏаб",
"stress": 5,
"forms": [
"хъаличӏаб"
],
"gender_forms": [
"хъаличӏаб",
"хъаличӏав",
"хъаличӏай"
],
"senses": [
{
"text": "тонкі"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏеренаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хъалиян",
"stress": 5,
"stem": "хъалия",
"forms": [
"хъалиян",
"хъалияналъ",
"хъалияца",
"хъалияналъул",
"хъалиядул",
"хъалияби"
],
"senses": [
{
"text": "самакрутка",
"examples": [
{
"av": "бицатаб хъалиян",
"be": "тоўстая казеножка"
},
{
"av": "тӏеренаб хъалиян",
"be": "тонкая казіная ножка"
},
{
"av": "халатаб хъалиян",
"be": "доўгая козеножка"
},
{
"av": "хъалиян гьабизе (кьуризе)",
"be": "зрубіць самакрутку"
}
]
},
{
"text": "цыгарэта, папяроса",
"examples": [
{
"av": "хъалиян бухӏизе (цӏазе)",
"be": "курыць цыгарэту"
}
]
},
{
"text": "кальян; чубук, трубка, люлька",
"examples": [
{
"av": "ансадерил хъалиян",
"be": "унцукульская люлька",
"comment": "майстры з аварскага аула Унцукуль славяцца майстэрскімі вырабамі з дрэва, у тым ліку і люлькамі"
},
{
"av": "хъалиян цӏазе чи хутӏичӏеб къайи",
"be": "апусцелы, разбураны ачаг",
"comment": "літ. дом, у якім не засталося мужчыны, які курыць"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хъалиянчерек",
"stress": 5,
"forms": [
"хъалиянчерек",
"хъалиянчерекалъ",
"хъалиянчерекалъул"
],
"senses": [
{
"text": "тое, што закусваюць з раніцы да першай цыгарэты"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъалиянчи",
"stress": 5,
"stem": "хъалиянч",
"forms": [
"хъалиянчи",
"хъалиянчияс",
"хъалиянчиясул",
"хъалиянчагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "курыльшчык",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъалтӏеренаб",
"stress": 3,
"forms": [
"хъалтӏеренаб"
],
"gender_forms": [
"хъалтӏеренаб",
"хъалтӏеренав",
"хъалтӏеренай"
],
"senses": [
{
"text": "тонкаскуры; з тонкай скуркай"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хъалхъан",
"stress": 7,
"forms": [
"хъалхъан",
"хъалхъаналъ",
"хъалхъаналъул",
"хъалхъанал"
],
"senses": [
{
"text": "шчыт",
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"comment": "ваяра",
"examples": [
{
"av": "чанахъанасул хъалхъан",
"be": "шчыт паляўнічага",
"comment": "за якім ён хаваецца пры паляванні на курапатак і т. п."
}
]
},
{
"text": "абарона",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "хъалхъанлъун чӏезе",
"be": "абараніць; стаць шчытом перад кім-небудзь ці чым-небудзь"
},
{
"av": "жужахӏалъул цӏадуе хъалхъанлъун чӏолебила садакъа",
"be": "міласціна становіцца абаронай ад пакут у пекле",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "літ. ад агню ў пекле"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъалхӏерен",
"stress": 3,
"forms": [
"хъалхӏерен",
"хъалхӏереналъ",
"хъалхӏереналъул"
],
"senses": [
{
"text": "з далікатнай скуркай",
"comment": "гатунак вінаграда; літаральна"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}