{
"word": "хъурайсен",
"stress": 5,
"forms": [
"хъурайсен",
"хъурайсеналъ",
"хъурайсеналъул"
],
"senses": [
{
"text": "мярлушка, каракулевая шкурка",
"comment": "у старыну прывозілася з Харасана",
"examples": [
{
"av": "хъурайсен кьегӏер",
"be": "ягня-мерлушка",
"comment": "літ. харасанскае ягня"
},
{
"av": "хъурайсен тӏагъур",
"be": "харасанскі курпей; каракулевая папаха",
"comment": "якая цанілася ў Дагестане"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъури",
"stress": 3,
"forms": [
"хъури"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "хъуризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъуризаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хъуризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "хъуризабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъуризабизе",
"stress": 3,
"stem": "хъуризаб",
"forms": [
"хъуризабизе",
"хъуризабула",
"хъуризабила",
"хъуризабуна",
"хъуризабе"
],
"senses": [
{
"text": "патаўчы, раздрабіць; здрабніць што-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "дос гамачӏ хъуризабуна",
"be": "ён драбніў камень"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "хъуризе",
"stress": 3,
"stem": "хъур",
"forms": [
"хъуризе",
"хъурула",
"хъурила",
"хъурана",
"хъуре"
],
"senses": [
{
"text": "драбіцца, раздрабіцца"
},
{
"text": "растаўчы, вытаўчы; раздрабіць, здрабніць што-небудзь; станавіцца, стаць таўчоным, здрабнёным"
},
{
"text": "гаварыць, вярзці, плявузгаць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "гьерсал хъуризе",
"be": "брахаць, хлусіць"
},
{
"av": "жиндирабго хъуризе",
"be": "не даваць іншаму гаварыць"
},
{
"av": "рекӏехъе хъуризе",
"be": "гаварыць без запісу",
"comment": "літ. гаварыць на памяць"
},
{
"av": "дурабго хъурулев вукӏа",
"be": "мялі, Емяля, твой тыдзень",
"labels": [
"адпавядае рускаму"
],
"comment": "маляй, Емяля, твой тыдзень"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "хъурмал",
"stress": 6,
"stem": "хъурма",
"forms": [
"хъурмал",
"хъурмаз",
"хъурмазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "хъумур"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъумур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "хъурмил",
"stress": 6,
"forms": [
"хъурмил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хъумур",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "ваўчыны",
"examples": [
{
"av": "хъурмил гӏамал",
"be": "ваўчыныя звычкі"
},
{
"av": "хъурмил тӏинчӏ",
"be": "ваўчаня"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъумур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "хъуртагъал",
"stress": 6,
"stem": "хъуртагъа",
"forms": [
"хъуртагъал",
"хъуртагъаз",
"хъуртагъазул"
],
"senses": [
{
"text": "пахвінная грыжа",
"labels": [
"множны лік"
],
"examples": [
{
"av": "хъуртагъал лъугьине",
"be": "утварыцца — пра грыжу"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "хъуру",
"stress": 5,
"forms": [
"хъуру",
"хъуруялъ",
"хъуруялъул",
"хъуруял"
],
"senses": [
{
"text": "палас, дарожка",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "турут",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъурумсахъ",
"stress": 8,
"forms": [
"хъурумсахъ",
"хъурумсахъица",
"хъурумсахъил",
"хъурумсахъал"
],
"senses": [
{
"text": "нягоднік, падлец",
"examples": [
{
"av": "хъурумсахъ вуго мун!",
"be": "нягоднік жа ты!"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъурунжо",
"stress": 5,
"forms": [
"хъурунжо",
"хъурунжоялъ",
"хъурунжоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "кукурузнае збожжа буйнага памолу",
"labels": [
"дыялектызм"
],
"comment": "ужываецца ў якасці круп для супу і кашы",
"examples": [
{
"av": "хъурунжодул бог",
"be": "каша з кукурузнай крупы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъуру-хъара",
"stress": 3,
"forms": [
"хъуру-хъара",
"хъуру-хъараялъ",
"хъуру-хъараялъул"
],
"senses": [
{
"text": "чарнь, чэрнь",
"comment": "пра людзей"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъул-хъалам",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъурща-кӏутӏи",
"stress": 3,
"forms": [
"хъурща-кӏутӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "хъурща-кӏутӏизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъурща-кӏутӏизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хъурща-кӏутӏизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "хъурща-кӏутӏизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъурща-кӏутӏизабизе",
"stress": 3,
"stem": "хъурща-кӏутӏизаб",
"forms": [
"хъурща-кӏутӏизабизе",
"хъурща-кӏутӏизабула",
"хъурща-кӏутӏизабила",
"хъурща-кӏутӏизабуна",
"хъурща-кӏутӏизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "хъурща-кӏутӏизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъурща-кӏутӏизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "хъурща-кӏутӏизе",
"stress": 3,
"stem": "хъурща-кӏутӏ",
"forms": [
"хъурща-кӏутӏизе",
"хъурща-кӏутӏула",
"хъурща-кӏутӏила",
"хъурща-кӏутӏана",
"хъурща-кӏутӏе"
],
"senses": [
{
"text": "папаўзці",
"examples": [
{
"av": "хъурща-кӏутӏун ине",
"be": "папаўзці; ісці павольна"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "хъурщи",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"хъурщи",
"хъурщиялъ",
"хъурщиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "хъурщизе"
},
{
"text": "поўзанне"
},
{
"text": "шарканне"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъурщи",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"stem": "хъурщ",
"forms": [
"хъурщи",
"хъурщиялъ",
"хъурщиялъул",
"хъурщаби"
],
"senses": [
{
"text": "шуфляда (высоўная), шуфлядка",
"examples": [
{
"av": "дир столалъул хъурщиялъуб буго дуца кьураб тӏехь",
"be": "кніга, падораная табой, ляжыць у скрынцы майго стала"
},
{
"av": "шкафалъул хъурщи рагьун буго",
"be": "скрыначка шафы адчынена"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъурщизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хъурщизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "хъурщизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъурщизабизе",
"stress": 3,
"stem": "хъурщизаб",
"forms": [
"хъурщизабизе",
"хъурщизабула",
"хъурщизабила",
"хъурщизабуна",
"хъурщизабе"
],
"senses": [
{
"text": "падстаўляць, падставіць што-небудзь пад што-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "бакӏ столалде гъоркье хъурщизабизе",
"be": "падстаўляць зэдлік пад стол"
}
]
},
{
"text": "рухаць, зрушыць, перасунуць што-небудзь",
"comment": "цягнучы па паверхні чаго-небудзь"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "хъурщизе",
"stress": 3,
"stem": "хъурщ",
"forms": [
"хъурщизе",
"хъурщула",
"хъурщила",
"хъурщана",
"хъурще"
],
"senses": [
{
"text": "паўзаць, паўзці",
"examples": [
{
"av": "ункъитӏа хъурщизе",
"be": "поўзаць на чацвераках"
},
{
"av": "чахьалтӏа хъурщизе",
"be": "паўзці на жываце"
}
]
},
{
"text": "валачы (ногі); шаркаць",
"comment": "нагамі"
},
{
"text": "рухаць фігуры пры гульні ў шахматы і шашкі",
"examples": [
{
"av": "пешка цебе хъурщизе",
"be": "хадзіць пешкай"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "хъур-хъури",
"stress": 8,
"homonym": 1,
"forms": [
"хъур-хъури",
"хъур-хъуриялъ",
"хъур-хъуриялъул"
],
"senses": [
{
"text": "гул; шум",
"examples": [
{
"av": "хъур-хъури бахъине",
"be": "загудзець, зашумець"
},
{
"av": "моторазул хъур-хъури бахъана",
"be": "маторы загудзелі"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъур-хъури",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"хъур-хъури"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "хъур-хъуризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъур-хъуризаби",
"stress": 8,
"forms": [
"хъур-хъуризаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "хъур-хъуризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хъур-хъуризабизе",
"stress": 8,
"stem": "хъур-хъуризаб",
"forms": [
"хъур-хъуризабизе",
"хъур-хъуризабула",
"хъур-хъуризабила",
"хъур-хъуризабуна",
"хъур-хъуризабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "хъур-хъуризе",
"labels": [
"каўзатыўная форма",
"шматразовая форма"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хъур-хъуризе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "хъур-хъуризе",
"stress": 8,
"stem": "хъур-хъур",
"forms": [
"хъур-хъуризе",
"хъур-хъурула",
"хъур-хъурила",
"хъур-хъурана",
"хъур-хъуре"
],
"senses": [
{
"text": "(раз)драбіцца; станавіцца, стаць таўчоным, размельчаным",
"labels": [
"шматразовая форма"
]
},
{
"text": "(рас)таўчы, патаўчы; крышыць, (раз)драбніць, здрабняць што-небудзь"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}