←

sources.avar.me / av-be

хъаз

14 статей

→
Оглавление страницы (14)

хъаз

сообщить о неточности
{
  "word": "хъаз",
  "forms": [
    "хъаз",
    "хъазица",
    "хъазил",
    "хъазал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гусь",
      "examples": [
        {
          "av": "бихьинаб хъаз",
          "be": "гусак"
        },
        {
          "av": "цӏуяб хъаз",
          "be": "гуска"
        },
        {
          "av": "гӏалхул хъаз",
          "be": "дзікі гусь"
        },
        {
          "av": "хъазилгӏадаб халатаб габур",
          "be": "доўгая, як у гуся, шыя"
        },
        {
          "av": "хъазазул азбар",
          "be": "птушнік для гусей"
        },
        {
          "av": "хъазазул вехь",
          "be": "пастух гусей",
          "comment": "персанаж многіх аварскіх казак"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хъазан

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазан",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хъазан",
    "хъазаналъ",
    "хъазмица",
    "хъазаналъул",
    "хъазмил",
    "хъазанал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чыгун",
      "examples": [
        {
          "av": "хъазан биунеб завод",
          "be": "чыгунна-ліцейны завод"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "казан, кацялок, чыгун, чыгунок, кацёл, кателёк",
      "examples": [
        {
          "av": "хъазан цӏетӏа лъезе",
          "be": "паставіць казан на агонь"
        },
        {
          "av": "хъазан кьолозе",
          "be": "ставіць кацёл на агонь",
          "comment": "літ. асядлаць кацёл"
        },
        {
          "av": "хъазан къелъ речӏчӏараб къо бачӏунгеги",
          "be": "хай не дайду я да галечы; хай не настане дзень, калі прыйдзецца ўдарыць чыгунок аб сцяну",
          "comment": "літ. з той прычыны, што ў ім няма чаго зварыць"
        },
        {
          "av": "инсул рукъги бухӏана дир, къелъ хъазанги речӏчӏана",
          "be": "бацькоўскі дом у мяне згарэў, аб сцянку чыгунок ударыў",
          "labels": [
            "прымаўка"
          ],
          "comment": "пра безвыходнае бедства, якое давяло да галечы"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "плата, мзда (за працу), матэрыяльная выгада",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "цӏакъ хъазан гьечӏеб хъулухъ букӏана дир гьеб",
          "be": "гэтая пасада зусім не давала мне матэрыяльнай выгады"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хъазанхъаг

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазанхъаг",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хъазанхъаг",
    "хъазанхъагалъ",
    "хъазанхъагица",
    "хъазанхъагалъул",
    "хъазанхъагил",
    "хъазанхъагал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "казан, кацялёк",
      "labels": [
        "дыялектызм"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хъазахъ

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазахъ",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хъазахъ",
    "хъазхъица",
    "хъазхъил",
    "хъузхъул",
    "хъазахъас",
    "хъазахъасул",
    "хъазахъал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "палонны раб, чалавек рабскага паходжання; казак, казачок; батрак",
      "labels": [
        "устарэлае слова"
      ],
      "forms": [
        "хъазхъица",
        "хъазхъил",
        "хъузхъул"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "чияда цеве хъазахълъун хӏалтӏизе",
          "be": "парабчаваць у гаспадара"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "казак",
      "forms": [
        "хъазахъас",
        "хъазахъасул",
        "хъазахъал"
      ]
    },
    {
      "text": "казакі, казацтва"
    },
    {
      "text": "гатунак абрыкосаў",
      "labels": [
        "дыялектызм"
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хъазахълъи",
      "kind": "see",
      "refwordnum": "2"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хъазахъкьалал

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазахъкьалал",
  "stress": 5,
  "stem": "хъазахъкьала",
  "forms": [
    "хъазахъкьалал",
    "хъазахъкьалаз",
    "хъазахъкьалазул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "множны лік"
      ],
      "pluralfor": "хъазахъкьили"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хъазахъкьили",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "множны лік"
}

хъазахъкьили

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазахъкьили",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хъазахъкьили",
    "хъазахъкьилиялъ",
    "хъазахъкьолоца",
    "хъазахъкьилиялъул",
    "хъазахъкьолол",
    "хъазахъкьалал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "казацкае сядло"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хъазахъкьолол

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазахъкьолол",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хъазахъкьолол"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "хъазахъкьили",
      "comment": "родны склон"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хъазахъкьили",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

хъазахълъи

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазахълъи",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хъазахълъи",
    "хъазахълъиялъ",
    "хъазахълъиялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рабства; батрацтва"
    },
    {
      "text": "казацтва"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хъазиквачӏ

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазиквачӏ",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хъазиквачӏ",
    "хъазиквачӏалъ",
    "хъазиквачӏалъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гусіныя лапкі",
      "labels": [
        "батаніка"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хъазил

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазил",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хъазил"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "хъаз",
      "comment": "родны склон"
    },
    {
      "text": "гусіны",
      "examples": [
        {
          "av": "хъазил гьан",
          "be": "гусяціна"
        },
        {
          "av": "хъазил тӏинчӏ",
          "be": "гусяня"
        },
        {
          "av": "хъазил хоно",
          "be": "гусінае яйка"
        },
        {
          "av": "хъазил хӏули",
          "be": "гусіны пух; гусінае пяро"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хъаз",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

хъазихер

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазихер",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хъазихер",
    "хъазихералъ",
    "хъазихералъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "драсён птушыны, спарыш",
      "labels": [
        "батаніка"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

хъазихъего

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазихъего",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "хъазихъего"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "па-гусінаму, як гусь",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "хъазихъего къвакъвадизе",
          "be": "гагатаць па-гусінаму"
        },
        {
          "av": "хъазихъего къвакъвадун къадкил кӏал бихъарабила",
          "be": "верабей стараўся па-гусінаму гагатаць, але пашкодзіў сабе дзюбу",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}

хъазмил

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазмил",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "хъазмил"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "хъазан",
      "comment": "родны склон"
    },
    {
      "text": "чыгунны",
      "examples": [
        {
          "av": "хъазмил гӏарада",
          "be": "чыгунная гармата"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хъазан",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}

хъазхъил

сообщить о неточности
{
  "word": "хъазхъил",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "хъазхъил"
  ],
  "senses": [
    {
      "genitivefrom": "хъазахъ",
      "refwordnum": "1",
      "comment": "родны склон"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "хъазахъ",
      "kind": "from",
      "refwordnum": "1"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "родны"
}