{
"word": "хъат",
"forms": [
"хъат",
"хъатица",
"хъатил",
"хъатал"
],
"senses": [
{
"text": "далонь",
"comment": "напрыклад умацаванне",
"examples": [
{
"av": "хъат базе",
"be": "падрапаць; ударыць лапай; (па)драпаць"
},
{
"av": "течӏони — катицаги бала хъат",
"be": "не дасі спакою — котка падрапе",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "хъат кӏутӏизе",
"be": "ударыць рукой"
},
{
"av": "цо хъат кӏутӏуге дир васасда",
"be": "не чапай майго сына"
},
{
"av": "хъат цӏезе",
"be": "напоўніць далонь; браць жменю",
"comment": "чым-небудзь; чаго-небудзь"
},
{
"av": "хъат цӏезегӏан гӏоде",
"be": "паплач так, каб далонь слязьмі напоўнілася",
"labels": [
"іранічна"
]
},
{
"av": "хъат цӏураб ракь",
"be": "гарстка зямлі"
},
{
"av": "хъат цӏун босизе",
"be": "браць поўную жменю"
},
{
"av": "хъатица кӏал чӏвазе",
"be": "ударыць па твары рукой, даць аплявуху"
},
{
"av": "хъатикь кквезе",
"be": "трымаць у руках"
},
{
"av": "дир хъатикь руго дол",
"be": "яны знаходзяцца ў маіх руках",
"labels": [
"у прамым і пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "дур кваранаб хъатикь бугеб жо щиб?",
"be": "што гэта ў цябе ў правай руцэ?"
},
{
"av": "хъатикье бачине",
"be": "прыбраць да рук"
},
{
"av": "хъатиниб лъураб гӏадин",
"be": "як на далоні"
},
{
"av": "хъатиниб лъураб гӏадин бихьулеб букӏана росу",
"be": "аул быў бачны як на далоні"
},
{
"av": "хъатинисан кваназабизе",
"be": "карміць з далоні"
},
{
"av": "хъатал рукарулел руго",
"be": "далоні свярбяць"
}
]
},
{
"text": "жменька",
"examples": [
{
"av": "хъатица гӏарац бикьизе",
"be": "раздаваць грошы прыгаршчамі"
}
]
},
{
"text": "апладысменты",
"examples": [
{
"av": "хъат кьабизе (чӏвазе)",
"be": "пляскаць у далоні, апладзіраваць"
},
{
"av": "хъат кьабун кьурдизе",
"be": "скакаць пад плясканні ў далоні"
},
{
"av": "хъатил гьаракь",
"be": "гул апладысментаў"
},
{
"av": "хъатил хъуй бахъана",
"be": "прагрымелі аплодысменты"
},
{
"av": "хъат базе бакӏ тӏагӏана",
"be": "няма за што зачапіцца"
},
{
"av": "хъат цебе кквезе",
"be": "жабраваць"
},
{
"av": "хъатиниб лъун хьихьила дос хъизан",
"be": "ён выдатна ўтрымлівае сям'ю"
},
{
"av": "хъатинибе гьан буссун хьихьизе",
"be": "утрымліваць, не ствараючы ніякіх праблем"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъатамасан",
"stress": 5,
"forms": [
"хъатамасан"
],
"senses": [
{
"text": "жыва, спрытна; у спешцы, у паспешлівасці; стрымгалоў; на хуткую руку; неадкладна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "хъатамасан гьабизе",
"be": "зрабіць паспешна, на хуткую руку, на жывую нітку"
},
{
"av": "хъатамасан къватӏиве кӏанцӏана дов",
"be": "ён стрымгалоў выскачыў на вуліцу"
},
{
"av": "хъатамасан нухда къокъине",
"be": "неадкладна адправіцца ў шлях, паспешліва сабрацца ў дарогу"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "хъатгӏанасеб",
"stress": 3,
"forms": [
"хъатгӏанасеб"
],
"gender_forms": [
"хъатгӏанасеб",
"хъатгӏанасев",
"хъатгӏанасей"
],
"senses": [
{
"text": "кароткі, маленькі, з далонь",
"examples": [
{
"av": "хъатгӏанасеб къо",
"be": "кароткі дзень",
"comment": "літ. дзень з далонь"
},
{
"av": "хъатгӏанасеб лъимер",
"be": "маленькае дзіця",
"comment": "літ. дзіця з далонь"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "хъатир",
"stress": 5,
"forms": [
"хъатир",
"хъатиралъ",
"хъатиралъул"
],
"senses": [
{
"text": "павага, пашана; пашана",
"examples": [
{
"av": "кӏудияб хъатир",
"be": "вялікая павага, вялікі пашана"
},
{
"av": "хъатир гьабизе",
"be": "паважаць, аказаць пашану, быць паважным да каго-небудзь, з кім-небудзь",
"comment": "каго-небудзь; каму-небудзь"
},
{
"av": "хъатир тезе кӏвечӏого",
"be": "з павагі да каго-небудзь"
}
]
},
{
"text": "ветлівасць",
"examples": [
{
"av": "хъатир бугев чи",
"be": "ввічлівы чалавек"
},
{
"av": "хъатир гьечӏев чи",
"be": "невыхаваны чалавек"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъатиргьечӏ",
"stress": 5,
"forms": [
"хъатиргьечӏ",
"хъатиргьечӏица",
"хъатиргьечӏил"
],
"senses": [
{
"text": "невыхаваны чалавек",
"labels": [
"рэдка"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъатиргьечӏолъи",
"stress": 5,
"forms": [
"хъатиргьечӏолъи",
"хъатиргьечӏолъиялъ",
"хъатиргьечӏолъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "невычцівасць"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъатун",
"stress": 5,
"forms": [
"хъатун",
"хъатуналъ",
"хъатуналъул",
"хъатунал",
"хъатуница",
"хъатунил"
],
"senses": [
{
"text": "царыца, імператрыца, ханша, вяльможная дама; спадарыня",
"labels": [
"кніжнае"
]
},
{
"text": "жонка"
},
{
"text": "Хатун",
"precomment": "вялікая літара 'Kh'",
"comment": "імя ўласнае жаночае",
"forms": [
"хъатуница",
"хъатунил"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "хъат-хъат",
"stress": 3,
"forms": [
"хъат-хъат"
],
"senses": [
{
"text": "ладушкі, ладушкі",
"labels": [
"дзіцячая лексіка"
],
"examples": [
{
"av": "дада вачӏине — хъат-хъат!",
"be": "ладушкі, ладушкі — скора і тата прыедзе!"
}
]
}
],
"pos": "выраз",
"form": "—"
}
{
"word": "хъат-хъатгӏанаб",
"stress": 3,
"forms": [
"хъат-хъатгӏанаб"
],
"gender_forms": [
"хъат-хъатгӏанаб",
"хъат-хъатгӏанав",
"хъат-хъатгӏанай"
],
"senses": [
{
"text": "па велічыню з далонь",
"examples": [
{
"av": "хъат-хъатгӏанаб гӏазу балеб буго",
"be": "падаюць сняжынкі велічынёй з далонь"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}