{
"word": "ургъабекӏ",
"stress": 5,
"forms": [
"ургъабекӏ",
"ургъабекӏалъ",
"ургъабекӏалъул",
"ургъабекӏал"
],
"senses": [
{
"text": "Art Feuersteinmuskete oder -pistole",
"labels": [
"veraltet"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "ургъалаби",
"stress": 1,
"stem": "ургъалаб",
"forms": [
"ургъалаби",
"ургъалабаз",
"ургъалабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "ургъел"
}
],
"see_also": [
{
"target": "ургъел",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "ургъалил",
"stress": 1,
"forms": [
"ургъалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "ургъел",
"comment": "Genitiv"
}
],
"see_also": [
{
"target": "ургъел",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "ургъел",
"stress": 5,
"forms": [
"ургъел",
"ургъалица",
"ургъалил",
"ургъалаби"
],
"senses": [
{
"text": "Grübeln, seelische Unruhe, Besorgnis; Sorge",
"examples": [
{
"av": "ургъел букӏине (чӏвазе)",
"de": "besorgt sein, sich beunruhigen",
"comment": "etwas"
},
{
"av": "ургъел гьабизе",
"de": "nachdenken, sich sorgen, beunruhigt sein; Besorgnis zeigen"
},
{
"av": "метерисеб къоялъул ургъел гьабизе",
"de": "an den morgigen Tag denken"
},
{
"av": "хадуб ккезе бугелъул ургъел гьабизе",
"de": "über die Folgen nachdenken"
},
{
"av": "ургъел гьечӏолъи",
"de": "Fahrlässigkeit; Unordentlichkeit"
},
{
"av": "дие гьелъул ургъел гьечӏо",
"de": "das kümmert mich nicht, das geht mich nichts an"
},
{
"av": "ургъел гьечӏеб жо ракӏалда чӏолареб",
"de": "das, was gleichgültig ist, merkt man sich nicht",
"labels": [
"Redensart"
]
},
{
"av": "дуниялалъул ургъел гурев, ахираталъул пикру гурев",
"de": "weder Sorge um weltliche Dinge noch Gedanken an das Jenseits",
"labels": [
"Redensart"
],
"comment": "über eine nachlässige Person"
},
{
"av": "эмен цо сундулалиго ургъалида вуго",
"de": "der Vater ist wegen etwas besorgt"
},
{
"av": "ургъалабазде вазе",
"de": "in Gedanken versinken"
}
]
},
{
"text": "Kummer, Gram; Traurigkeit, Sehnsucht",
"examples": [
{
"av": "ургъел бикьизе (чучизе)",
"de": "Leid teilen; sein Herz ausschütten"
},
{
"av": "ургъелги бикьана, рокьулги бицана",
"de": "und das Herz ausgeschüttet, und über die Liebe gesprochen"
},
{
"av": "ургъел борхизе",
"de": "das Schicksal erleichtern",
"comment": "jemanden"
},
{
"av": "ургъел тӏаде бачӏине",
"de": "hereinbrechen — von Kummer"
},
{
"av": "ургъел тӏаса босизе",
"de": "das Herz erleichtern",
"comment": "jemandem"
},
{
"av": "ургъел тӏаса босун араб гӏадин",
"de": "wie ein Stein vom Herzen fallen"
},
{
"av": "ургъел кӏудиясе сордо кӏудияб",
"de": "wenn ein Mensch großen Kummer hat, ist die Nacht lang für ihn",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "чорхолъа унти аги, рекӏелъа ургъелел аги",
"de": "mögen Krankheiten aus dem Körper und Sorgen aus der Seele weichen",
"labels": [
"Redensart"
]
},
{
"av": "ургъалилъе тӏерхьине",
"de": "in Traurigkeit versinken"
},
{
"av": "ургъалабаз ракӏ чӏунтун буго",
"de": "das Herz zieht sich vor Kummer zusammen; die Sorge nagt an der Seele"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "ургъел-агъаз",
"stress": 5,
"forms": [
"ургъел-агъаз",
"ургъел-агъазалъ",
"ургъел-агъазалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Grübeleien, seelische Unruhe, Besorgnis",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "ургъел-агъаз гьабизе",
"de": "sich sorgen; sich kümmern"
},
{
"av": "ургъел-агъаз гьечӏого",
"de": "sorglos; unbesorgt"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "ургъи",
"stress": 1,
"forms": [
"ургъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "ургъизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "ургъизе",
"stress": 1,
"stem": "ургъ",
"forms": [
"ургъизе",
"ургъула",
"ургъила",
"ургъана",
"ургъе"
],
"senses": [
{
"text": "denken, nachdenken, überlegen",
"examples": [
{
"av": "ургъизе мех щвана",
"de": "Zeit nachzudenken"
},
{
"av": "масъалаялда тӏад ургъизе",
"de": "über eine Aufgabe nachdenken"
},
{
"av": "гьелда тӏад ургъизе ккела",
"de": "darüber muss man nachdenken"
},
{
"av": "ургъун бахъизе",
"de": "erfinden, aus den Fingern saugen"
},
{
"av": "ургъун гьабе, аралда хадуб ракӏги бухӏуге",
"de": "handle bedachtsam, und trauere nicht um das Geschehene",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "ургъичӏого борчӏараб рагӏи — ишан кквечӏого речӏчӏараб чӏор",
"de": "ein unbedacht gesprochenes Wort ist ein Pfeil, der ohne Zielen abgeschossen wurde",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "ургъунго",
"stress": 1,
"forms": [
"ургъунго"
],
"senses": [
{
"text": "absichtlich, wie mit Absicht, mutwillig",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "ургъунго гьабураб",
"de": "absichtlich"
},
{
"av": "ургъунго абичӏого (бицинчӏого) тезе",
"de": "absichtlich verschweigen",
"comment": "über etwas"
},
{
"av": "нужгун кӏалъазе ургъунго вачӏана дун",
"de": "ich bin absichtlich gekommen, um mit Ihnen zu sprechen"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}