{
"word": "хас",
"forms": [
"хас",
"хасго"
],
"senses": [
{
"text": "особенно",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "хас гьабун",
"ru": "особенно"
},
{
"av": "хасго лъималазул гъира букӏана рии бачӏине",
"ru": "особенно дети с нетерпением ждали лета"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасаб",
"stress": 2,
"stem": "хаса",
"forms": [
"хасаб"
],
"gender_forms": [
"хасаб",
"хасав",
"хасай"
],
"senses": [
{
"text": "особый; присущий, свойственный кому-чему-либо",
"examples": [
{
"av": "хасаб пикру",
"ru": "особое мнение"
},
{
"av": "хасаб рукъ",
"ru": "особая комната"
}
]
},
{
"text": "личный, собственный",
"examples": [
{
"av": "хасав мухбир",
"ru": "собственный корреспондент"
}
]
},
{
"text": "касающийся чего-либо"
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалил",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасел",
"refwordnum": "1",
"comment": "родительный падеж"
},
{
"text": "зимний",
"examples": [
{
"av": "хасалил квач",
"ru": "зимний холод"
},
{
"av": "хасалил каникул",
"ru": "зимние каникулы"
},
{
"av": "хасалил къо",
"ru": "зимний день"
},
{
"av": "хасалил моцӏ",
"ru": "зимний месяц"
},
{
"av": "хасалил пальто",
"ru": "зимнее пальто"
},
{
"av": "хасалил сордо",
"ru": "зимняя ночь"
},
{
"av": "хасалил бакъалдаги божуге, тушманасулгун рекъелалдаги божуге",
"ru": "не верь зимнему солнцу и миру с врагом",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
},
{
"text": "осенний",
"labels": [
"диалектизм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасел",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "родительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалихъе",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъе"
],
"senses": [
{
"text": "осенью",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "гъоркьиса хасалихъе",
"ru": "прошлой осенью"
},
{
"av": "хасалихъе вачӏа мун нижехъе",
"ru": "приезжай к нам осенью"
},
{
"av": "хасалихъе дуниял квачана",
"ru": "осенью стало холодно"
},
{
"av": "хасалихъе хӏанчӏи къирбалалдехун роржун уна",
"ru": "по осени птицы улетают на юг"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалихъелъагӏан",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъелъагӏан"
],
"senses": [
{
"text": "до осени",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "хасалихъелъагӏан чӏа бертин гьабизе",
"ru": "отложи свадьбу до осени"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалихъеролъ",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихъеролъ",
"хасалихъеролъалъ",
"хасалихъеролъалъул",
"хасалихъеролъул"
],
"senses": [
{
"text": "озимая пшеница",
"examples": [
{
"av": "хасалихъеролъ бекьизе",
"ru": "(по)сеять озимую пшеницу"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хаселролъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалихълъи",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъи",
"хасалихълъиялъ",
"хасалихълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "осень",
"examples": [
{
"av": "кватӏараб хасалихълъи",
"ru": "поздняя осень"
},
{
"av": "меседилаб хасалихълъи",
"ru": "золотая осень"
},
{
"av": "хасалихълъи тӏаде щвана",
"ru": "наступила осень"
},
{
"av": "исана хасалихълъи кватӏана",
"ru": "в этом году осень запоздала"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалихълъиялдехун",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъиялдехун"
],
"senses": [
{
"text": "к осени",
"labels": [
"наречие"
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалихълъиялъул",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалихълъиялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасалихълъи",
"comment": "родительный падеж"
},
{
"text": "осенний",
"examples": [
{
"av": "хасалихълъиялъул къоял",
"ru": "осенние дни"
},
{
"av": "хасалихълъиялъул цӏадал",
"ru": "осенние дожди"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихълъи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "родительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасало",
"stress": 4,
"forms": [
"хасало"
],
"senses": [
{
"text": "зимой, зимою",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "гъоркьиса хасало",
"ru": "в прошлую зиму, прошлой зимой"
},
{
"av": "щибаб хасало",
"ru": "каждую зиму"
},
{
"av": "хасало гӏазу бачӏони, риидал цӏадги баларо",
"ru": "если зимой снега не выпадут, то летом дожди не пойдут",
"labels": [
"поговорка"
]
},
{
"av": "хасало магӏарухъ гӏазу бала",
"ru": "зимой в горах выпадает снег"
},
{
"av": "хасало мегӏер бацӏие те",
"ru": "зимой в горах пусть только волки гуляют",
"labels": [
"поговорка"
]
},
{
"av": "хасалоги риидалги",
"ru": "зимой и летом"
},
{
"av": "хасалоялде хӏадурлъизе",
"ru": "готовиться к зиме"
},
{
"av": "хасалоялдаса нахъе",
"ru": "с [самой] зимы"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалобарщ",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалобарщ",
"хасалобарщалъ",
"хасалобарщалъул"
],
"senses": [
{
"text": "фрукты (груши или яблоки), созревающие зимой"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалогени",
"stress": 4,
"stem": "хасалоген",
"forms": [
"хасалогени",
"хасалогенуца",
"хасалогенул"
],
"senses": [
{
"text": "сорт зимней груши"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалогӏеч",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалогӏеч",
"хасалогӏечуца",
"хасалогӏечул"
],
"senses": [
{
"text": "сорт зимнего яблока"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалолъагӏан",
"stress": 4,
"forms": [
"хасалолъагӏан"
],
"senses": [
{
"text": "до зимы",
"labels": [
"наречие"
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалотӏагъур",
"stress": 12,
"forms": [
"хасалотӏагъур",
"хасалотӏагъуралъ",
"хасалотӏагъуралъул",
"хасалотӏаргъил",
"хасалотӏаргъал"
],
"senses": [
{
"text": "шапка-ушанка",
"comment": "букв. зимняя шапка"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалотӏаргъал",
"stress": 13,
"stem": "хасалотӏаргъа",
"forms": [
"хасалотӏаргъал",
"хасалотӏаргъаз",
"хасалотӏаргъазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множественное число"
],
"pluralfor": "хасалотӏагъур"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалотӏагъур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "множественное число",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасалотӏаргъил",
"stress": 13,
"forms": [
"хасалотӏаргъил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хасалотӏагъур",
"comment": "родительный падеж"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалотӏагъур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "родительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасдал",
"stress": 5,
"forms": [
"хасдал"
],
"senses": [
{
"labels": [
"диалектизм"
],
"genitivefrom": "хасел",
"refwordnum": "2",
"comment": "родительный падеж"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасел",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "родительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасел",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"хасел",
"хаселалъ",
"хасалица",
"хасалил",
"хаселал"
],
"senses": [
{
"text": "зима",
"examples": [
{
"av": "кватӏараб хасел",
"ru": "поздняя зима"
},
{
"av": "квачараб хасел",
"ru": "холодная зима"
},
{
"av": "хасел рехизе (тӏамизе)",
"ru": "зазимовать, перезимовать"
},
{
"av": "хасел ращалъараб мех",
"ru": "середина зимы"
},
{
"av": "хасел ращалъараб сордо",
"ru": "ночь зимнего равноденствия"
},
{
"av": "хасел чӏараб сордо",
"ru": "первая ночь зимы"
},
{
"av": "хасел щвезегӏан",
"ru": "до наступления зимы, до зимы"
},
{
"av": "хасел кватӏана",
"ru": "зима запоздала"
},
{
"av": "хасел хехго бачӏана",
"ru": "зима пришла рано"
},
{
"av": "хасел бакьулъ",
"ru": "в середине зимы; когда зима в разгаре"
},
{
"av": "хасалица жиндирабго гьабула",
"ru": "зима поступает по-зимнему",
"labels": [
"пословица"
],
"comment": "букв. зима делает своё"
},
{
"av": "хасалиде къазе",
"ru": "клониться к зиме"
},
{
"av": "хаселаз",
"ru": "целыми зимами, все зимы напролёт"
},
{
"av": "хасел чӏей гьабизе",
"ru": "праздновать наступление зимы"
}
]
},
{
"text": "осень",
"labels": [
"диалектизм"
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасел",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"хасел",
"хасдаца",
"хасдал"
],
"senses": [
{
"text": "хлеб, злаковые, зерновые; урожай злаковых",
"labels": [
"диалектизм"
],
"examples": [
{
"av": "хасдахъ кьезе",
"ru": "дать за зерно",
"comment": "что-либо"
},
{
"av": "хасдада балеб хӏутӏ",
"ru": "насекомое, пожирающее зерновые"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хаселалъ",
"stress": 2,
"forms": [
"хаселалъ"
],
"senses": [
{
"text": "в целую зиму, всю зиму",
"labels": [
"наречие"
],
"examples": [
{
"av": "тӏубараб хаселалъ",
"ru": "за целую зиму, в течение всей зимы"
},
{
"av": "хаселалъ колохъ хутӏана дун",
"ru": "всю зиму я провёл на хуторе"
}
]
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хаселролъ",
"stress": 2,
"forms": [
"хаселролъ",
"хаселролъалъ",
"хаселролъалъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихъеролъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хаси",
"stress": 4,
"forms": [
"хаси",
"хасиялъ",
"хасиялъул",
"хасиял"
],
"senses": [
{
"text": "ряд, терраса",
"labels": [
"диалектизм"
],
"examples": [
{
"av": "магӏарулазул ахал рукӏуна бакълъул караанда хасиял гьарун",
"ru": "у горцев сады созданы на солнечных склонах гор террасами"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасият",
"stress": 4,
"forms": [
"хасият",
"хасияталъ",
"хасияталъул"
],
"senses": [
{
"text": "характер; свойство; черта, нрав",
"examples": [
{
"av": "лъикӏаб хасият",
"ru": "хорошая черта; добрый нрав"
},
{
"av": "хӏеренаб хасият",
"ru": "мягкий характер"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хасиятаб",
"stress": 4,
"forms": [
"хасиятаб"
],
"gender_forms": [
"хасиятаб",
"хасиятав",
"хасиятай"
],
"senses": [
{
"text": "характерный кому-чему-либо"
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хаслихъе",
"stress": 5,
"forms": [
"хаслихъе"
],
"senses": [
{
"text": "осенью",
"labels": [
"наречие"
]
},
{
"text": "озимый",
"examples": [
{
"av": "хаслихъе рекьи",
"ru": "озимая вспашка; озимый сев"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хасалихъе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "наречие",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хаслъи",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"глагол"
],
"masdarfrom": "хаслъизе"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хаслъи",
"stress": 6,
"forms": [
"хаслъи",
"хаслъиялъ",
"хаслъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "особенность",
"examples": [
{
"av": "гьеб хӏалтӏул хаслъи",
"ru": "особенность этой работы"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хаслъизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"понудительная форма",
"глагол"
],
"masdarforceto": "хаслъизабизе"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "масдар",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хаслъизабизе",
"stress": 2,
"stem": "хаслъизаб",
"forms": [
"хаслъизабизе",
"хаслъизабула",
"хаслъизабила",
"хаслъизабуна",
"хаслъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"понудительная форма"
],
"forceto": "хаслъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хаслъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "понудительная форма",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хаслъизе",
"stress": 2,
"stem": "хаслъ",
"forms": [
"хаслъизе",
"хаслъула",
"хаслъила",
"хаслъана",
"хаслъе"
],
"senses": [
{
"text": "быть особым; быть свойственным, присущим кому-чему-либо"
},
{
"text": "быть собственным; быть чьей-либо собственностью; принадлежать кому-чему-либо"
}
],
"pos": "глагол",
"form": "инфинитив",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "хаслъул",
"stress": 2,
"forms": [
"хаслъул"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "хаслъул падеж",
"ru": "грамматика родительный падеж, генитив"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}