{
"word": "дарагун",
"stress": 4,
"forms": [
"дарагун"
],
"senses": [
{
"text": "dragun",
"labels": [
"eskimiş"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "даража",
"stress": 4,
"forms": [
"даража",
"даражаялъ",
"даражаялъул",
"даражаби"
],
"senses": [
{
"text": "derece, seviye, basamak",
"examples": [
{
"av": "хӏурматалъул бищунго тӏадегӏанаб даража",
"tr": "en yüksek şeref derecesi"
},
{
"av": "лъим тӏадегӏанаб даражаялде бахана",
"tr": "su seviyesi yükseldi"
},
{
"av": "даража тӏадегӏанав",
"tr": "dindar, dürüst"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарай",
"stress": 4,
"stem": "дара",
"forms": [
"дарай",
"дараялъ",
"дараялъул",
"дарайдул",
"дараял"
],
"senses": [
{
"text": "ipekli kumaş, ipek, tafta"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарайдул",
"stress": 4,
"forms": [
"дарайдул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "дарай",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "ipekli",
"examples": [
{
"av": "дарайдул гурде",
"tr": "ipekli gömlek; ipekli elbise"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарай",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "дарай-гӏатӏлас",
"stress": 4,
"forms": [
"дарай-гӏатӏлас",
"дарай-гӏатӏласалъ",
"дарай-гӏатӏласалъул"
],
"senses": [
{
"text": "ipek ve atlas",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарай-зарбаб",
"stress": 4,
"forms": [
"дарай-зарбаб",
"дарай-зарбабалъ",
"дарай-зарбабалъул"
],
"senses": [
{
"text": "ipek kumaşlar",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"examples": [
{
"av": "дарай-зарбаб бессизе гӏадамал ругьунлъана",
"tr": "insanlar ipek kumaşlar dokumayı öğrendi"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарай-катан",
"stress": 4,
"forms": [
"дарай-катан",
"дарай-катаналъ",
"дарай-катаналъул"
],
"senses": [
{
"text": "iyi, asil kumaşlar",
"labels": [
"eskimiş",
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "deyim",
"form": "—"
}
{
"word": "даран",
"stress": 4,
"forms": [
"даран",
"дараналъ",
"дармица",
"дараналъул",
"дармил",
"дармал"
],
"senses": [
{
"text": "ticaret",
"examples": [
{
"av": "беццаб даран",
"tr": "körlemesine ticaret; gürzide (veya kediye çuval satmak), çuvalda kedi almak"
},
{
"av": "даран бегьичӏо",
"tr": "pazarlık gerçekleşmedi"
},
{
"av": "даран бигъана",
"tr": "ticari anlaşma gerçekleşmedi"
},
{
"av": "даран битӏаги!",
"tr": "ticarette başarılar!; ticarette Allah yardım etsin!"
},
{
"av": "даран биххизе",
"tr": "ticari anlaşmayı feshetmek"
},
{
"av": "даран — даран буго, хъатир — хъатир буго",
"tr": "ticaret ticaret, saygı saygıdır",
"labels": [
"atasözü"
],
"comment": "yani satın aldın — öde, öz kardeşin bile olsan"
},
{
"av": "даран гьабизе",
"tr": "pazarlık etmek"
},
{
"av": "даран ккезе (лъугьине)",
"tr": "satmak veya satın almak"
},
{
"av": "гӏакдал даран ккарабищ?",
"tr": "ineği sattın mı?"
},
{
"av": "дармица бергьине",
"tr": "ticarette kâr elde etmek"
},
{
"av": "дармица къезе",
"tr": "ticari işlemde zarara uğramak"
},
{
"av": "дармида лъезе",
"tr": "ihale düzenlemek"
},
{
"av": "дармиде вазе (язе)",
"tr": "ticaret yapmak"
},
{
"av": "дозие дармилъ битӏ ккола",
"tr": "ticarette şanslılar"
},
{
"av": "кӏудияб даран",
"tr": "evlenme; evlilik"
},
{
"av": "даран дармидаса вохаги",
"tr": "evlilikten sevinç duyasın",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "даранчи",
"stress": 4,
"stem": "даранч",
"forms": [
"даранчи",
"даранчияс",
"даранчиясул",
"даранчагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "aracı, kabzımal; tüccar, komisyoncu; spekülatör; tüccar bozuntusu",
"labels": [
"konuşma dili"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дармихъан",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "даранчӏужу",
"stress": 4,
"forms": [
"даранчӏужу",
"даранчӏужуялъ",
"даранчӏужуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "al-satçı kadın; kadın tüccar; spekülatör kadın",
"labels": [
"konuşma dili"
],
"examples": [
{
"av": "даранчӏужуялъ ччугӏа цадахъго босун ана",
"tr": "kadın satıcı balığı toptan aldı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "даран-базар",
"stress": 4,
"forms": [
"даран-базар",
"даран-базаралъ",
"даран-базаралъул"
],
"senses": [
{
"text": "ticaret, alım satım",
"comment": "kelm. ticaret ve pazar",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарбадагъ",
"stress": 5,
"forms": [
"дарбадагъ"
],
"senses": [
{
"text": "paramparça, büsbütün, tamamen",
"labels": [
"ağız sözü",
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "дарбадагъ гьабизе",
"tr": "darmadağın etmek; temeline kadar yıkmak"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "минатахъ",
"kind": "see"
},
{
"target": "пин-пана",
"kind": "see"
},
{
"target": "щущахъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "дарбиш",
"stress": 5,
"forms": [
"дарбиш",
"дарбишас",
"дарбишасул",
"дарбишал",
"дарбишица",
"дарбишил"
],
"senses": [
{
"text": "derviş; gezgin müslüman dervişi",
"forms": [
"дарбишас",
"дарбишасул",
"дарбишал"
],
"examples": [
{
"av": "дарбишасул гӏурччинаб чалма",
"tr": "dervişin yeşil sarığı"
}
]
},
{
"text": "Darbiş",
"precomment": "büyük harf 'D'",
"comment": "erkek özel adı",
"forms": [
"дарбишица",
"дарбишил"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарги",
"stress": 5,
"forms": [
"дарги"
],
"senses": [
{
"text": "Dargi, Dargince",
"examples": [
{
"av": "дарги мацӏ",
"tr": "Dargince"
},
{
"av": "дарги халкъ",
"tr": "Dargi halkı, Dargiler"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "даргиязул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "даргияв",
"stress": 5,
"stem": "даргия",
"forms": [
"даргияв",
"даргияс",
"даргиясул"
],
"senses": [
{
"text": "Dargi"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "даргиязул",
"stress": 5,
"forms": [
"даргиязул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "даргиял",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "Dargi, Dargince",
"examples": [
{
"av": "даргиязул шагӏир",
"tr": "Dargin şair"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "даргиял",
"kind": "from"
},
{
"target": "дарги",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "даргияй",
"stress": 5,
"stem": "даргия",
"forms": [
"даргияй",
"даргиялъ",
"даргиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Dargin kadın"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "даргиял",
"stress": 5,
"stem": "даргия",
"forms": [
"даргиял",
"даргияз",
"даргиязул"
],
"senses": [
{
"text": "Darginler"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "даргиялъ",
"stress": 5,
"forms": [
"даргиялъ"
],
"senses": [
{
"text": "Dargilerde",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "даргиялъ Мухтарица лъабго сон бана",
"tr": "Muhtar, Darginler arasında üç yıl geçirdi"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "дард",
"forms": [
"дард",
"дардалъ",
"дардалъул",
"дардал"
],
"senses": [
{
"text": "keder, üzüntü, tasa; kaygı",
"examples": [
{
"av": "рекӏел дард",
"tr": "kalp ağrısı, yürek sızısı"
},
{
"av": "рокьул дардал дица дуде рикьила",
"tr": "aşkın acısını seninle paylaşacağım"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарзияв",
"stress": 5,
"stem": "дарзия",
"forms": [
"дарзияв",
"дарзияс",
"дарзиясул",
"дарзиял"
],
"senses": [
{
"text": "terzi",
"labels": [
"eskimiş"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ратӏлил",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дармал",
"stress": 2,
"stem": "дарма",
"forms": [
"дармал",
"дармаз",
"дармазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"çoğul"
],
"pluralfor": "даран"
}
],
"see_also": [
{
"target": "даран",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "дарман",
"stress": 5,
"forms": [
"дарман",
"дарманалъ",
"дарманалъул",
"дарманал"
],
"senses": [
{
"text": "ilaç",
"examples": [
{
"av": "ботӏрол дарман",
"tr": "baş ağrısı ilacı"
},
{
"av": "дарман гьабизе",
"tr": "iyileştirmek; şifa vermek"
},
{
"av": "дарман тӏагӏараб бакӏалде ккана",
"tr": "çıkmaza girdi"
},
{
"av": "дарман тӏагӏун хутӏаги",
"tr": "çıkmaz bir duruma düşeceksin",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
},
{
"av": "гьабизе дарман тӏагӏана, батилеб сабаб лъугӏана",
"tr": "çıkmaz bir duruma düşmek ve çıkış yolu kalmamak",
"labels": [
"deyiş"
]
}
]
},
{
"text": "can, ruh",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "дир дарман!",
"tr": "canım!, sevgilim!",
"comment": "kalbe çok yakın, sevilen birine, özellikle çocuklara hitaben"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дару",
"kind": "see"
},
{
"target": "дару-дарман",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарманаб",
"stress": 5,
"forms": [
"дарманаб"
],
"see_also": [
{
"target": "даруяб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "дарманлъи",
"stress": 5,
"forms": [
"дарманлъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "дарманлъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарулъи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "дарманлъизе",
"stress": 5,
"stem": "дарманлъ",
"forms": [
"дарманлъизе",
"дарманлъула",
"дарманлъила",
"дарманлъана",
"дарманлъе"
],
"see_also": [
{
"target": "дарулъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "дармантӏагӏин",
"stress": 5,
"forms": [
"дармантӏагӏин",
"дармантӏагӏиналъ",
"дармантӏагӏиналъул"
],
"senses": [
{
"text": "çıkmaz sokak, çaresiz durum",
"examples": [
{
"av": "дармантӏагӏиналъул тӏарамагъалъи",
"tr": "çaresizlik; çaresizliğin son aşaması"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарман",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дармил",
"stress": 5,
"forms": [
"дармил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "даран",
"comment": "ismin -in hâli"
}
],
"see_also": [
{
"target": "даран",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "дарран",
"stress": 2,
"forms": [
"дарран"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "дарран сородизе",
"tr": "şiddetle titremek",
"comment": "soğuktan, korkudan"
},
{
"av": "дарран сородулев вуго дов",
"tr": "dişi dişine vuruyor"
},
{
"av": "хӏинкъиялъ дарран сородулеб букӏараб таращ Мурадица каранде къана",
"tr": "korkudan titreyen eniği Murad göğsüne bastırdı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "—"
}
{
"word": "дарс",
"forms": [
"дарс",
"дарсалъ",
"дарсица",
"дарсалъул",
"дарсил",
"дарсал"
],
"senses": [
{
"text": "ders",
"examples": [
{
"av": "хӏисабалъул дарс",
"tr": "aritmetik dersi"
},
{
"av": "дарс лъазабизе (хӏадуризе)",
"tr": "dersi (iyice) öğrenmek, ezberlemek"
},
{
"av": "дарс кьезе",
"tr": "ders işlemek"
},
{
"av": "дарс такрар гьабизе",
"tr": "dersi tekrar etmek"
},
{
"av": "досда дарс бичӏчӏана",
"tr": "dersi anladı"
},
{
"av": "жакъа нижер анлъго дарс буго",
"tr": "bugün altı dersimiz var"
},
{
"av": "дарсил авал",
"tr": "dersin başlangıcı"
},
{
"av": "дарсил ахир",
"tr": "dersin sonu"
},
{
"av": "дарсил мурад",
"tr": "dersin amacı"
},
{
"av": "дарсида гаргадизе",
"tr": "derste konuşmak"
},
{
"av": "дарсиде ине",
"tr": "derse gitmek"
},
{
"av": "дарсиде кватӏизе",
"tr": "derse geç kalmak"
},
{
"av": "дарсиде хьвадизе",
"tr": "derslere gitmek"
},
{
"av": "дарсиде хӏадурлъизе",
"tr": "derse hazırlanmak"
},
{
"av": "дарсидаса рахъине",
"tr": "dersten çıkmak"
},
{
"av": "гьеб нижее дарслъун букӏина",
"tr": "bu bize ders olur"
},
{
"av": "дарсал кьезе",
"tr": "ders vermek"
},
{
"av": "дица дарсал ричана",
"tr": "dersleri kaçırdım"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарсил",
"stress": 5,
"forms": [
"дарсил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "дарс",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "dersle ilgili, derse ait",
"examples": [
{
"av": "дарсил заман",
"tr": "tayin olunan zaman; ders saati"
},
{
"av": "дарсил план",
"tr": "ders planı"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарс",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "дару",
"stress": 4,
"stem": "дар",
"forms": [
"дару",
"даруялъ",
"даруялъул",
"дарудул",
"дараби"
],
"senses": [
{
"text": "ilaç, şifa verici madde; macun, iksir",
"labels": [
"eskimiş"
],
"examples": [
{
"av": "беразул дару",
"tr": "göz ilacı"
},
{
"av": "рекӏел дару",
"tr": "kalp hastalığı ilacı"
},
{
"av": "хурдузул дару",
"tr": "bitkisel ilaç"
},
{
"av": "цӏияб дару",
"tr": "yeni ilaç"
},
{
"av": "дару балагьизе",
"tr": "ilaç aramak"
},
{
"av": "дару батизе",
"tr": "ilaç bulmak"
},
{
"av": "дару гьабизе",
"tr": "tedavi etmek",
"comment": "ilaçlarla"
},
{
"av": "дару гьекъезе",
"tr": "ilaç, mi̇kstür içmek"
},
{
"av": "дару кьезе",
"tr": "ilaç vermek, ilaç dağıtmak"
},
{
"av": "дару сабаблъана",
"tr": "ilaç iyi geldi"
},
{
"av": "ругънада дару бахине",
"tr": "yaraya merhem sürmek",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla ilaçla, lafzen ilaçla"
},
{
"av": "рагӏуца гӏадан лъала, дарялъ тохтур лъала",
"tr": "insanı sözünden, doktoru ilacından tanırsın",
"labels": [
"atasözü"
],
"comment": "onun tarafından yazdırılan / düzenlenen"
},
{
"av": "даразде черх ккогеги, чияр цӏобалде рукъ ккогеги",
"tr": "organizma ilaca, ev yabancı lütfuna muhtaç olmasın",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "дару гьечӏеб унти",
"tr": "tedavisi olmayan hastalık"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарман",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарулъи",
"stress": 4,
"forms": [
"дарулъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "дарулъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарманлъи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "дарулъизе",
"stress": 4,
"stem": "дарулъ",
"forms": [
"дарулъизе",
"дарулъула",
"дарулъила",
"дарулъана",
"дарулъе",
"дарулъа"
],
"senses": [
{
"text": "ilaç, şifa olmak; şifalı hâle gelmek",
"examples": [
{
"av": "накӏкӏирохьил гьава дарулъана досул гьуърузе",
"tr": "çam ormanının havası akciğerlerine iyi geldi"
},
{
"av": "дарулъаги сабаблъаги!",
"tr": "ilaç şifa versin!"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарманлъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "дарун",
"stress": 2,
"forms": [
"дарун"
],
"senses": [
{
"text": "boşuna, nafile, faydasız; boş yere",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "дарун ккана",
"tr": "kayboldu; gitti"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "даруяб",
"stress": 4,
"stem": "даруя",
"forms": [
"даруяб"
],
"gender_forms": [
"даруяб",
"даруяв",
"даруяй"
],
"senses": [
{
"text": "şifalı, tıbbi",
"examples": [
{
"av": "даруяб лъим",
"tr": "şifalı su, maden suyu"
},
{
"av": "даруял хурдул",
"tr": "şifalı otlar"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарманаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "дару-дарман",
"stress": 4,
"forms": [
"дару-дарман",
"дару-дарманалъ",
"дару-дарманалъул"
],
"senses": [
{
"text": "ruhumun merhemi",
"comment": "ebeveynlerin çocuğa sevgi dolu hitabı",
"examples": [
{
"av": "дару-дарманалъе бугеб дир цохӏого рижи!",
"tr": "tek çocuğum, ruhumun merhemi!"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дарман",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дару-хер",
"stress": 4,
"forms": [
"дару-хер",
"дару-хералъ",
"дару-хералъул"
],
"senses": [
{
"text": "ilaçlar",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla ilaçlar ve otlar",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "дарчин",
"stress": 5,
"forms": [
"дарчин",
"дарчиналъ",
"дарчиналъул"
],
"senses": [
{
"text": "tarçın"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}