{
"word": "доб",
"stem": "до",
"forms": [
"доб",
"долъ",
"долъул"
],
"senses": [
{
"text": "o; şu, o",
"labels": [
"işaret zamiri"
],
"comment": "konuşana göre nispi bir uzaklıkta veya daha önce hakkında konuşulan kişi veya nesne hakkında",
"examples": [
{
"av": "соналдаса нахъе чу балагьулев вукӏана, жакъа дида доб батана",
"tr": "dünden beri atı arıyordum ve bugün onu buldum"
},
{
"av": "Гьаб бече доб гӏакдалищ? — У, долъул буго",
"tr": "Bu buzağı o ineğin mi? — Evet, onun"
},
{
"av": "долдаса нахъе",
"tr": "o zamandan beri, o andan beri"
},
{
"av": "долдаса нахъе ниж росулъе инчӏо",
"tr": "o zamandan beri köye gitmedik"
}
]
},
{
"text": "o",
"labels": [
"dilbilgisel sınıf III"
],
"comment": "III. dilbilgisel sınıfın bir adının niteleyicisi olarak işlev görür ve çekimlenmez",
"examples": [
{
"av": "доб дуниял",
"tr": "öbür dünya"
},
{
"av": "доб гӏор",
"tr": "o nehir"
},
{
"av": "доб хӏор",
"tr": "o göl"
},
{
"av": "доб бакӏалде щвезегӏан",
"tr": "şuraya kadar"
},
{
"av": "доб къоялъ",
"tr": "o gün"
},
{
"av": "доб мехалда (мехалъ)",
"tr": "o zaman, o çağda"
},
{
"av": "доб рахъалда",
"tr": "o tarafta",
"comment": "bir şeyin"
},
{
"av": "гьебги добги доб рахъалда",
"tr": "başka bir konuya geçelim",
"comment": "kelm. şu ve öteki taraftaki"
},
{
"av": "доб сордоялъ",
"tr": "o gece"
},
{
"av": "доб сабаблъун",
"tr": "onun yüzünden; ondan ötürü",
"labels": [
"dilbilgisel sınıf III"
],
"comment": "3. dilbilgisel sınıf"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "дов",
"kind": "see"
},
{
"target": "дой",
"kind": "see"
},
{
"target": "дол",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zamir",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "доба",
"stress": 6,
"stem": "до(б)",
"forms": [
"доба",
"добе",
"добаса",
"добасан"
],
"gender_forms": [
"доба",
"дова",
"дойа"
],
"senses": [
{
"text": "[işte] orada",
"labels": [
"zarf"
],
"comment": "genellikle konuşanla aynı seviyede",
"examples": [
{
"av": "доба буго дур гӏака",
"tr": "senin ineğin şurada otluyor"
},
{
"av": "доба квачан буго",
"tr": "orası soğuk"
},
{
"av": "доба бугеб",
"tr": "orada bulunan, oradaki",
"labels": [
"konuşma dili",
"deyim"
]
},
{
"av": "добе тӏокъоде гъе бече",
"tr": "buzovayı oraya, saçak altına sür"
},
{
"av": "добаса бахъараб гьанибе щвезегӏан",
"tr": "oradan buraya"
},
{
"av": "добаса тӏехь босе",
"tr": "kitabı oradan al"
},
{
"av": "добасан нух гьечӏо",
"tr": "oradan yol yok"
},
{
"av": "Булат дова гьечӏо",
"tr": "Bulat orada yok"
},
{
"av": "доваса дун лъелго ана",
"tr": "oradan yaya olarak yola çıktım"
},
{
"av": "мун доваса кида вахъарав?",
"tr": "oradan ne zaman çıktın?"
},
{
"av": "добеги нахъеги нух бащад батана",
"tr": "boşuna gidip geldi",
"comment": "herhangi bir yere; kelimenin tam anlamıyla gidiş ve dönüş yolu eşit çıktı"
},
{
"av": "довеялъул — нахъахъан, нахъеялъул — цевехъан",
"tr": "oraya (savaşa) giderken en arkadaki, oradan dönerken başta gelen",
"labels": [
"atasözü"
],
"comment": "korkak için"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "добаги-гьанибги",
"stress": 6,
"forms": [
"добаги-гьанибги"
],
"gender_forms": [
"добаги-гьанибги",
"доваги-гьанивги",
"дойаги-гьанийги"
],
"senses": [
{
"text": "orada burada; orada burada",
"labels": [
"konuşma dili",
"zarf"
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "добаго",
"stress": 6,
"stem": "до(б)",
"forms": [
"добаго",
"добего",
"добасаго",
"добасанго"
],
"gender_forms": [
"добаго",
"доваго",
"дойаго"
],
"senses": [
{
"text": "aynı yerde, oraya",
"examples": [
{
"av": "добаго лъе",
"tr": "oraya koy"
},
{
"av": "добаго те",
"tr": "oraya bırak, oraya bırakın"
},
{
"av": "добего битӏе",
"tr": "oraya da gönder"
},
{
"av": "добасахун бачӏана самолёт",
"tr": "uçak oradan geldi"
},
{
"av": "добасан байбихье рекеризе",
"tr": "oradan koşmaya başlayın"
},
{
"av": "доваго хутӏана",
"tr": "orada kaldı"
},
{
"av": "ХӀаджимурад Хунзахъа вуго, Ахъбердилавги добасаго вуго",
"tr": "Hacı Murat Hunzahlıdır, Ahberdilav da aynı yerdendir",
"comment": "Şamil'in her iki ünlü naibi"
},
{
"av": "довасанго ана дов гьабихъе",
"tr": "oradan değirmene gitti"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "добахъа",
"stress": 6,
"forms": [
"добахъа"
],
"gender_forms": [
"добахъа",
"довахъа",
"дойахъа"
],
"senses": [
{
"text": "daha ileriye, biraz daha uzağa",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "добахъа рехе",
"tr": "oraya daha uzağa at"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "добго",
"forms": [
"добго"
],
"senses": [
{
"text": "aynı, o, şu",
"comment": "Ⅲ. gramer sınıfına ait bir isim hakkında",
"labels": [
"zamir"
],
"examples": [
{
"av": "добго хурив довго Муса",
"tr": "aynı tarlada aynı Musa",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "yani aynı şey"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "довго",
"kind": "see"
},
{
"target": "дойго",
"kind": "see"
},
{
"target": "долго",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zamir",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "добгонияб",
"stress": 2,
"forms": [
"добгонияб"
],
"gender_forms": [
"добгонияб",
"довгонияб",
"дойгонияб"
],
"senses": [
{
"text": "o kadar",
"examples": [
{
"av": "довгонияв чи гьересиго гьедиларо",
"tr": "bu kadar insan yalancı şahitlik yapamaz"
}
]
}
],
"pos": "sayı sıfatı",
"form": "—"
}
{
"word": "добгощинаб",
"stress": 2,
"forms": [
"добгощинаб"
],
"gender_forms": [
"добгощинаб",
"довгощинаб",
"дойгощинаб"
],
"see_also": [
{
"target": "добгонияб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "добегӏан",
"stress": 6,
"forms": [
"добегӏан"
],
"gender_forms": [
"добегӏан",
"довегӏан",
"дойегӏан"
],
"senses": [
{
"text": "kenarda, uzakta; belirli bir mesafede; oralarda bir yerde, oraya doğru daha yakın",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "довегӏан тезе",
"tr": "belli bir mesafede tutmak",
"comment": "birini"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "добеле",
"stress": 6,
"forms": [
"добеле"
],
"gender_forms": [
"добеле",
"довеле",
"дойеле"
],
"senses": [
{
"text": "işte orada, işte",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "добеле бацӏ",
"tr": "işte oradaki kurt"
},
{
"av": "довеле дур мугӏалим вачӏунев",
"tr": "işte öğretmenin geliyor"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "добехун",
"forms": [
"добехун"
],
"gender_forms": [
"добехун",
"довехун",
"дойехун"
],
"senses": [
{
"text": "oraya, o tarafa",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "дорехун рахъинаризе",
"tr": "öbür tarafa geçirmek"
},
{
"av": "дорехун рахъине",
"tr": "karşı tarafa geçmek"
},
{
"av": "довехун вусса",
"tr": "oraya dön"
}
]
},
{
"text": "oraya, o yöne",
"examples": [
{
"av": "гьоко добехун ана",
"tr": "at arabası o yöne gitti"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "добе-гьанибе",
"stress": 6,
"forms": [
"добе-гьанибе"
],
"gender_forms": [
"добе-гьанибе",
"дове-гьаниве",
"дойе-гьанийе"
],
"senses": [
{
"text": "etrafa; yanlara",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "добе-гьанибе балагьахъдизе",
"tr": "etrafa bakınmak"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "добе-нахъе",
"stress": 6,
"forms": [
"добе-нахъе"
],
"gender_forms": [
"добе-нахъе",
"дове-нахъе",
"дойе-нахъе"
],
"senses": [
{
"text": "gidiş dönüş",
"labels": [
"zarf"
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "добцояб",
"stress": 2,
"forms": [
"добцояб"
],
"gender_forms": [
"добцояб",
"довцояб",
"дойцояб"
],
"senses": [
{
"text": "o"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}