{
"word": "варагӏ",
"stress": 4,
"forms": [
"варагӏ",
"варагӏалъ",
"варагӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "благочестя; набожність; богобіязність",
"labels": [
"книжне",
"релігія"
],
"examples": [
{
"av": "варагӏ бугев чи",
"uk": "благочестива людина"
},
{
"av": "варагӏ гьечӏев чиясе Аллагьасде гӏагарлъи гьечӏо",
"uk": "нечестивому немає близькості до Аллаха"
},
{
"av": "варагӏалъ гӏакълу цӏубазабула",
"uk": "благочестя вдосконалює розум"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "варакъ",
"stress": 4,
"forms": [
"варакъ",
"варакъалъ",
"варакъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "бронзова фарба, золота фарба",
"examples": [
{
"av": "варакъалъ къачӏараб",
"uk": "прикрашений бронзовою (або золотою) фарбою"
},
{
"av": "варакъалъ хъвараб",
"uk": "написаний золотими літерами"
},
{
"av": "куркьбал варакъул хӏанчӏи",
"uk": "золотокрилі птахи",
"labels": [
"поетичне слово",
"вираз"
]
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "варани",
"stress": 4,
"stem": "варан",
"forms": [
"варани",
"вараниялъ",
"вараниялъул",
"варанидул",
"варанаби"
],
"senses": [
{
"text": "верблюд, дромадер",
"examples": [
{
"av": "цӏуяб варани",
"uk": "верблюдиця"
},
{
"av": "вараниялтӏа рекӏинавизе",
"uk": "посадити на верблюда",
"comment": "кого-небудь"
},
{
"av": "вараниялтӏа рекӏине",
"uk": "сідати на верблюда"
},
{
"av": "варанялтӏасаса рещтӏине",
"uk": "зійти з верблюда"
},
{
"av": "варанабазул къапила",
"uk": "караван верблюдів"
},
{
"av": "варанабазул тӏел",
"uk": "низка верблюдів"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "варанидул",
"stress": 4,
"forms": [
"варанидул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "варани",
"comment": "родовий відмінок"
},
{
"text": "верблюжий",
"examples": [
{
"av": "варанидул гьан",
"uk": "верблюжатина"
},
{
"av": "варанидул квас",
"uk": "верблюжа шерсть"
},
{
"av": "варанидул тӏинчӏ",
"uk": "верблюжа"
},
{
"av": "варанидул кӏал",
"uk": "верблюжий рот",
"labels": [
"зневажливо",
"лайливе слово",
"вираз"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "варани",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "родовий"
}
{
"word": "варанихӏанчӏи",
"stress": 4,
"stem": "варанихӏанчӏ",
"forms": [
"варанихӏанчӏи",
"варанихӏанчӏаз",
"варанихӏанчӏазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множина"
],
"pluralfor": "варанихӏинчӏ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "варанихӏинчӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "множина"
}
{
"word": "варанихӏанчӏил",
"stress": 4,
"forms": [
"варанихӏанчӏил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "варанихӏинчӏ",
"comment": "родовий відмінок"
},
{
"text": "страусовий",
"examples": [
{
"av": "варанихӏанчӏил хоно",
"uk": "страусове яйце"
},
{
"av": "варанихӏанчӏил хӏули",
"uk": "страусове перо"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "варанихӏинчӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "родовий"
}
{
"word": "варанихӏинчӏ",
"stress": 4,
"forms": [
"варанихӏинчӏ",
"варанихӏинчӏалъ",
"варанихӏанчӏица",
"варанихӏинчӏалъул",
"варанихӏанчӏил",
"варанихӏанчӏи"
],
"senses": [
{
"text": "страус",
"examples": [
{
"av": "юк баччеян абуни, дун хӏинчӏ бугилан, боржаян абуни, дун варани бугилан абулила варанихӏанчӏица",
"uk": "коли страуса просять вантаж везти, каже: \"я птах\", коли кажуть \"літай\", відповідає: \"я верблюд\"",
"labels": [
"прислів'я"
]
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "—"
}
{
"word": "вараничи",
"stress": 4,
"stem": "варанич",
"forms": [
"вараничи",
"вараничияс",
"вараничиясул"
],
"senses": [
{
"text": "поводир верблюда",
"examples": [
{
"av": "вараничи кквезе",
"uk": "наймати погонича верблюда",
"comment": "напр. під час паломницької поїздки до Мекки"
},
{
"av": "вараничи къварид гьавуге",
"uk": "не ображай(те) погонича верблюда",
"comment": "одне з настанов паломнику"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "—"
}
{
"word": "вариант",
"stress": 5,
"forms": [
"вариант",
"варианталъ",
"варианталъул",
"вариантал"
],
"senses": [
{
"text": "варіант",
"examples": [
{
"av": "къисаялъул кӏиго вариант",
"uk": "два варіанти повісті"
},
{
"av": "масъала гьабиялъул вариантал",
"uk": "варіанти розв'язання задачі"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "варис",
"stress": 4,
"forms": [
"варис",
"варисас",
"варисалъ",
"варисасул",
"варисалъул",
"варисзаби",
"варисица",
"варисил"
],
"senses": [
{
"text": "спадкоємець і спадкоємиця",
"examples": [
{
"av": "варисзабазе ирс бикьана",
"uk": "спадщину поділили між спадкоємцями"
}
]
},
{
"text": "Варіс",
"precomment": "велика буква 'V'",
"comment": "ім'я власне чоловіче",
"forms": [
"варисица",
"варисил"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ирсилав",
"kind": "see"
},
{
"target": "ирсилай",
"kind": "see"
},
{
"target": "ирсилал",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "—"
}
{
"word": "варислъи",
"stress": 4,
"forms": [
"варислъи",
"варислъиялъ",
"варислъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "варислъизе"
},
{
"text": "спадщина",
"labels": [
"рідко"
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "варислъизе",
"stress": 4,
"stem": "варислъ",
"forms": [
"варислъизе",
"варислъула",
"варислъила",
"варислъана",
"варислъе"
],
"senses": [
{
"text": "ставати, стати спадкоємцем або спадкоємицею",
"labels": [
"рідко"
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "вархан",
"stress": 2,
"forms": [
"вархан"
],
"senses": [
{
"text": "усе одразу і разом",
"labels": [
"прислівник"
],
"examples": [
{
"av": "киналго вархан тӏаде рахъана",
"uk": "всі разом одразу встали"
},
{
"av": "рекӏарал вархан чуяздаса рещтӏана",
"uk": "вершники одразу всі разом зійшли з коней"
}
]
},
{
"text": "з шумом",
"examples": [
{
"av": "маккал вархан роржун ана",
"uk": "голуби з шумом полетіли"
}
]
}
],
"pos": "прислівник",
"form": "—"
}
{
"word": "вархьизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"вархьизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каузативна форма",
"дієслово"
],
"masdarforceto": "вархьизабизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гъвархьизаби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "вархьизабизе",
"stress": 2,
"stem": "вархьизаб",
"forms": [
"вархьизабизе",
"вархьизабула",
"вархьизабила",
"вархьизабуна",
"вархьизабе"
],
"senses": [
{
"text": "скрасти, вкрасти",
"labels": [
"каузативна форма",
"просторічне слово",
"зневажливо"
]
},
{
"text": "випити (спиртне); закласти за комір",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"av": "цо гӏорто чӏагӏдал вархьизабуна",
"uk": "випив глечик браги"
}
]
},
{
"text": "вигнати, зняти",
"comment": "наприклад з роботи",
"examples": [
{
"av": "хӏалтӏудаса вархьизабун вуго дов",
"uk": "його вигнали з роботи"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гъвархьизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "каузативна форма"
}
{
"word": "вархӏа",
"stress": 6,
"forms": [
"вархӏа",
"вархӏаяс",
"вархӏаясул",
"вархӏаби"
],
"senses": [
{
"text": "нахаба; підступна, безпардонна, нахабна людина"
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "вархӏалъи",
"stress": 6,
"forms": [
"вархӏалъи",
"вархӏалъиялъ",
"вархӏалъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "нахабність, підступність, безпардонність"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "вархӏаяб",
"stress": 6,
"forms": [
"вархӏаяб"
],
"gender_forms": [
"вархӏаяб",
"вархӏаяв",
"вархӏаяй"
],
"senses": [
{
"text": "нахабний, підступний, безпардонний"
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "варшавгӏарац",
"stress": 5,
"forms": [
"варшавгӏарац",
"варшавгӏарацалъ",
"варшавгӏарацалъул"
],
"senses": [
{
"text": "мельхіор",
"comment": "досл. варшавське срібло"
}
],
"see_also": [
{
"target": "варшавпахь",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "варшавгӏарацалъул",
"stress": 5,
"forms": [
"варшавгӏарацалъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "варшавгӏарац",
"comment": "родовий відмінок"
}
],
"see_also": [
{
"target": "варшавгӏарац",
"kind": "from"
},
{
"target": "варшавпахьул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "родовий"
}
{
"word": "варшавпахь",
"stress": 5,
"forms": [
"варшавпахь",
"варшавпахьалъ",
"варшавпахьул"
],
"senses": [
{
"text": "мельхіор",
"comment": "досл. варшавська мідь"
}
],
"see_also": [
{
"target": "варшавгӏарац",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "варшавпахьул",
"stress": 5,
"forms": [
"варшавпахьул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "варшавпахь",
"comment": "родовий відмінок"
},
{
"text": "мельхіоровий",
"examples": [
{
"av": "варшавпахьул гӏеретӏ",
"uk": "мельхіоровий глечик",
"comment": "для води"
},
{
"av": "варшавпахьул лълъар",
"uk": "мельхіоровий ріг",
"comment": "келих"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "варшавпахь",
"kind": "from"
},
{
"target": "варшавгӏарацалъул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "родовий"
}
{
"word": "варшавхьвацӏа",
"stress": 5,
"stem": "варшавхьвацӏ",
"forms": [
"варшавхьвацӏа",
"варшавхьвацӏаялъ",
"варшавхьвацӏаялъул",
"варшавхьвацӏил"
],
"senses": [
{
"text": "шкіра (ґатунок)",
"comment": "букв. варшавська шкіра"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}