←

sources.avar.me / be-av

про

30 статей

→
Оглавление страницы (30)

проба

сообщить о неточности
{
  "word": "проба",
  "stress": 3,
  "stem": "ПРОБ",
  "forms": [
    "проба"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хал гьаби, хӏал бихьи",
      "precomment": "па дзеяслову прабаваць",
      "examples": [
        {
          "be": "узяць на пробу",
          "av": "хӏал бихьиялъе босизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "анализалълъе, хӏал бихьизе босулеб жоялъул гьитӏинаб бутӏа",
      "precomment": "узор"
    },
    {
      "text": "сплавалда гъорлъ хириял металлазул (къадар) роцен; тӏагӏелазда гъорлъ меседил (гӏарцул) къадар бихьизабизе тӏад кьабураб мугьру",
      "precomment": "утрыманне каштоўнага металу"
    },
    {
      "text": "тӏадегӏанаб качествоялъул, махшалил",
      "precomment": "вышэйшай пробы"
    }
  ]
}

пробны

сообщить о неточности
{
  "word": "пробны",
  "stress": 3,
  "stem": "ПРОБН",
  "forms": [
    "пробный",
    "пробная",
    "пробное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏалбихьиялъе гьабураб",
      "precomment": "зроблены, узяты для пробы",
      "examples": [
        {
          "be": "пробны ўрок",
          "av": "хӏалбихьиялъе кьолеб дарс"
        },
        {
          "be": "пробны тавар",
          "av": "хӏалбихьиялъе гьабураб къайи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "мугьру чӏвараб",
      "precomment": "які мае пробу",
      "comment": "проба бугеб",
      "examples": [
        {
          "be": "пробнае золата",
          "av": "мугьру чӏвараб месед"
        },
        {
          "be": "пробны камень",
          "av": "щибниги инсан лъазе кумек гьабулеб иш (лъугьа-бахъин, ахӏвал-хӏал)"
        }
      ]
    }
  ]
}

продаж

сообщить о неточности
{
  "word": "продаж",
  "stress": 5,
  "stem": "ПРОДАЖ",
  "forms": [
    "продажа"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бичи",
      "precomment": "па дзеяслову прадаць"
    },
    {
      "text": "даран, бича-хиси",
      "precomment": "гандаль",
      "examples": [
        {
          "be": "выпусціць у продаж",
          "av": "дармие (бича-хисиялъе) биччазе"
        }
      ]
    }
  ]
}

продажны

сообщить о неточности
{
  "word": "продажны",
  "stress": 5,
  "stem": "ПРОДАЖН",
  "forms": [
    "продажный",
    "продажная",
    "продажное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бичулеб",
      "examples": [
        {
          "be": "збытковая цана",
          "av": "бичулеб багьа"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бичизе бугеб, бичизе бихьизабураб",
      "precomment": "прызначаны для продажу",
      "examples": [
        {
          "be": "станоўчы стол",
          "av": "бичизе бугеб стол"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "яхӏ-намус гӏарцухъ бичулев",
      "precomment": "падкупны",
      "comment": "чи",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ]
    }
  ]
}

продак

сообщить о неточности
{
  "word": "продак",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "предок",
    "предки"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъго цересел умумузул чи, умумав"
    },
    {
      "text": "умумул",
      "labels": [
        "множны лік"
      ]
    }
  ]
}

проза

сообщить о неточности
{
  "word": "проза",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "проза"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "проза",
      "precomment": "літаратурны жанр",
      "comment": "харбихъего хъвараб асар"
    },
    {
      "text": "гӏумруялда щибаб къоялъ букӏунеб хӏал, хьвада-чӏвади, щибаб къойилаб гӏумру",
      "precomment": "паўсядзённасць",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ]
    }
  ]
}

прозвішча

сообщить о неточности
{
  "word": "прозвішча",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "прозвание"
  ],
  "labels": [
    "ніякі род"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "прозвище",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

прозвішча

сообщить о неточности
{
  "word": "прозвішча",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "фамилия"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "фамилия"
    },
    {
      "text": "кьибил",
      "precomment": "род",
      "examples": [
        {
          "be": "старажытнае прозвішча",
          "av": "цебегосеб кьибил"
        }
      ]
    }
  ]
}

пройма

сообщить о неточности
{
  "word": "пройма",
  "stress": 3,
  "stem": "ПРОЙМ",
  "forms": [
    "пройма"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кьвалакьбакӏ (ратӏлил)",
      "examples": [
        {
          "be": "сукенка вузкая ў пройме",
          "av": "гурде къвалакьан къваридаб буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

прокад

сообщить о неточности
{
  "word": "прокад",
  "stress": 3,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "провод"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "маххул квар, телалъул квар, токалъул квар"
    }
  ]
}

прокад

сообщить о неточности
{
  "word": "прокад",
  "stress": 5,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "провод"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бачин",
      "comment": "па дзеяслову правесці",
      "examples": [
        {
          "be": "правод суднаў цераз ільды",
          "av": "гумул цӏоролъан рачин"
        }
      ],
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

пролежань

сообщить о неточности
{
  "word": "пролежань",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "пролежень"
  ],
  "labels": [
    "медыцына",
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏемераб мехалъ, цо рахъги гъоркьехун гьабун, вегиялъ лъугьараб ругъун",
      "comment": "бусада лъугьараб ругъун",
      "labels": [
        "медыцына"
      ]
    }
  ]
}

промах

сообщить о неточности
{
  "word": "промах",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "промах"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "алхин, гӏужда щвечӏолъи",
      "precomment": "пры стрэле і т. п."
    },
    {
      "text": "гъалатӏ, тохлъи",
      "precomment": "памылка, хіба",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ]
    }
  ]
}

пропаведзь

сообщить о неточности
{
  "word": "пропаведзь",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "проповедь"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "вагӏза",
      "comment": "мажгиталда гьабулеб динияб хасияталъул кӏалъай",
      "labels": [
        "рэлігія"
      ]
    },
    {
      "text": "кинаб бугониги гӏелму, пикру, идея тӏибитӏизаби",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні",
        "размоўнае слова"
      ]
    }
  ]
}

пропуск

сообщить о неточности
{
  "word": "пропуск",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "пропуск"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "биччай",
      "precomment": "па дзеяслову прапускаць",
      "comment": "жанибе, къватӏибе, гьоркьоб",
      "examples": [
        {
          "be": "допуск гледачоў у залу",
          "av": "балагьулел залалде риччай"
        },
        {
          "be": "пропуск слова ў тэксце",
          "av": "тексталда рагӏи гьоркьоб биччай"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кирениги жанире ине изну кьолел документал, пропускал",
      "precomment": "мн. пропускі"
    },
    {
      "text": "гьоркьор риччарал бакӏал, гьоркьор теял",
      "precomment": "мн. прапускі",
      "examples": [
        {
          "be": "чытаць з пропускамі",
          "av": "бакӏ-бакӏалги гьоркьор тун цӏализе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гьоркьор риччай",
      "precomment": "мн. прапускі",
      "examples": [
        {
          "be": "наведваць лекцыі без пропускаў",
          "av": "лекциязде гьоркьор риччачӏого хьвадизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

проста

сообщить о неточности
{
  "word": "проста",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "попросту"
  ],
  "labels": [
    "прыслоўе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏадатго, гьадинго, гӏадатияб куцалда"
    }
  ]
}

проста

сообщить о неточности
{
  "word": "проста",
  "stress": 3,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "просто"
  ],
  "labels": [
    "прыслоўе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бигьаго, гӏадатго"
    },
    {
      "text": "унго-унгоги",
      "precomment": "у значэнні часціцы: зусім",
      "examples": [
        {
          "be": "проста няма чаго рабіць",
          "av": "унго-унгоги, тӏубанго щибниги гьабизе жо гьечӏо"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цохӏого-цо",
      "precomment": "у значэнні часціцы: толькі, ладна",
      "examples": [
        {
          "be": "гэта проста хлусня!",
          "av": "гьеб буго цохӏого-цо гьереси"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гьадинго; кинаб букӏаниги гӏилла, мурад, къасд гьечӏого",
      "precomment": "проста так"
    }
  ]
}

простадушнасць

сообщить о неточности
{
  "word": "простадушнасць",
  "stress": 11,
  "forms": [
    "простосердечие"
  ],
  "labels": [
    "ніякі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ракӏ бацӏцӏалъи, хӏилла-рекӏкӏ гьечӏолъи, рекӏелъ хъублъи гьечӏолъи"
    }
  ]
}

проста; напрасткі

сообщить о неточности
{
  "word": "проста; напрасткі",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "запросто"
  ],
  "labels": [
    "прыслоўе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьадинго",
      "examples": [
        {
          "be": "проста прыйсці да каго-небудзь у госці",
          "av": "лъихъениги гьадинго гьоболлъухъ вачӏине"
        }
      ]
    }
  ]
}

просты

сообщить о неточности
{
  "word": "просты",
  "stress": 6,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "простой",
    "простая",
    "простое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏадатияб",
      "precomment": "элементарны",
      "examples": [
        {
          "be": "просты сказ",
          "av": "гӏадатаб предложение"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бигьаяб",
      "precomment": "нескладаны",
      "examples": [
        {
          "be": "простая задача",
          "av": "бигьаяб масъала"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏадатаб",
      "precomment": "нескладаны; просты",
      "examples": [
        {
          "be": "простая абстаноўка",
          "av": "гӏадатаб ахӏвал-хӏал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏадатияв",
      "precomment": "звычайны",
      "examples": [
        {
          "be": "просты смяротны",
          "av": "гӏадатияв хвезе вижарав чи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏилла-рекӏкӏ лъаларев",
      "precomment": "бесхітрасны"
    },
    {
      "text": "дагьав тӏад арав, гъварилъи гьечӏев",
      "precomment": "найўны, недалёкі"
    }
  ]
}

просты

сообщить о неточности
{
  "word": "просты",
  "stress": 6,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "простой"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "чара гьечӏеб чӏунхутӏи; ракӏалдаго гьечӏеб чӏунхутӏи",
      "examples": [
        {
          "be": "прастой у рабоце",
          "av": "хӏалтӏулъ (ракӏалдаго гьечӏеб) чӏунхутӏи"
        },
        {
          "be": "прастой машыны",
          "av": "машина хӏалтӏичӏого чӏун хутӏи"
        }
      ]
    }
  ]
}

просьба

сообщить о неточности
{
  "word": "просьба",
  "stress": 3,
  "stem": "ПРОСЬБ",
  "forms": [
    "просьба"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьари",
      "examples": [
        {
          "be": "па чыйму-небудзь просьбе",
          "av": "лъил бугониги (лъилалиго) гьариялда рекъон"
        }
      ]
    }
  ]
}

просяны

сообщить о неточности
{
  "word": "просяны",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "просяной",
    "просяная",
    "просяное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "мочол, мучалъул гьабураб",
      "examples": [
        {
          "be": "просавае поле",
          "av": "мочол хур"
        },
        {
          "be": "прасяная салома",
          "av": "мочол сум"
        }
      ]
    }
  ]
}

профіль

сообщить о неточности
{
  "word": "профіль",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "профиль"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хьибилалдасан бихьулеб куц",
      "precomment": "гляд збоку",
      "comment": "сурат",
      "examples": [
        {
          "be": "сфатаграфаваць у профіль",
          "av": "хьибилалдасан сурат бахъизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "профиль",
      "precomment": "сукупнасць асноўных рыс",
      "comment": "цойиде ракӏарарал аслиял гӏаламатал"
    }
  ]
}

проціатрута

сообщить о неточности
{
  "word": "проціатрута",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "противоядие"
  ],
  "labels": [
    "ніякі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "загьруялда данде дару"
    }
  ]
}

процігаз

сообщить о неточности
{
  "word": "процігаз",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "противогаз"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "противогаз",
      "comment": "загьруял газаздаса цӏунизе ххолеб маска"
    }
  ]
}

процідзейнічаць

сообщить о неточности
{
  "word": "процідзейнічаць",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "противодействовать"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "данде чӏезе, данде чӏун иш гьабизе",
      "precomment": "каму-чаму"
    }
  ]
}

процілеглы

сообщить о неточности
{
  "word": "процілеглы",
  "stress": 11,
  "stem": "ПРОТИВОПОЛОЖН",
  "forms": [
    "противоположный",
    "противоположная",
    "противоположное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дандбитӏун бугеб, гӏаксаб рахъалде унеб",
      "precomment": "размешчаны насупраць"
    },
    {
      "text": "релълъинчӏеб",
      "precomment": "непадобны",
      "examples": [
        {
          "be": "процілеглае меркаванне",
          "av": "данде кколареб пикру"
        }
      ]
    }
  ]
}

проіскі; інтрыгі

сообщить о неточности
{
  "word": "проіскі; інтрыгі",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "происки"
  ],
  "labels": [
    "множны лік"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "макру, рекӏкӏаб иш, хӏалихӏатал мурадазде щвезелъун гьарулел балъгоял ишал",
      "examples": [
        {
          "be": "інтрыгі ворагаў",
          "av": "тушбабаз хӏалихьатаб мурадалде щвезелъун гьарулел балъгоял ишал"
        }
      ]
    }
  ]
}