{
"word": "пар",
"homonym": 1,
"forms": [
"пар"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьел",
"examples": [
{
"be": "ператварэнне вады ў пару",
"av": "лъим хӏухьладе свери"
},
{
"be": "паддаць пару",
"av": "хӏухьел цӏикӏкӏинабизе"
},
{
"be": "паддаць пару",
"av": "вагӏаризавизе; щибниги гьабизе тӏамизе",
"labels": [
"в переносном значении"
]
},
{
"be": "задаць перцу",
"av": "кутакалда семизе",
"comment": "лъидениги"
},
{
"be": "на ўсіх парах",
"av": "бугеб къуваталда; хехго"
}
]
}
]
}
{
"word": "пар",
"homonym": 2,
"forms": [
"пар"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъ бекьичӏого тараб къачӏараб ракь",
"labels": [
"сельская гаспадарка, сельскагаспадарчы тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "пара",
"stress": 2,
"forms": [
"пара"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "жут",
"precomment": "два аднародныя прадметы",
"examples": [
{
"be": "пара ботаў",
"av": "чакмабазул жут, кӏиго чакма"
}
]
},
{
"text": "кӏиго жо",
"precomment": "дзве штукі",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "пара яблыкаў",
"av": "кӏиго гӏеч"
}
]
},
{
"text": "гьакида бараб кӏиго чу",
"precomment": "запрэжка ў дзве коні"
},
{
"text": "кӏигоял",
"precomment": "двога",
"examples": [
{
"be": "супружская пара",
"av": "рос-лъади"
}
]
},
{
"precomment": "пра невялікую колькасць чаго-н.",
"examples": [
{
"be": "выклікаць на пару слоў",
"av": "цо-кӏиго рагӏи абизе ахӏизе"
}
]
},
{
"text": "кӏийилаб",
"precomment": "двойка",
"labels": [
"прастамоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "два сапогі – пара",
"av": "кӏиго чакма гӏадал цоцазда релълъарал"
},
{
"be": "пара пусцякоў",
"av": "щибго гуреб жо, бигьаго тӏубалеб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "пара",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"пора"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ гьитӏинаб каратӏ (масала, тӏомолъан гӏетӏ бачӏунеб каратӏ), гӏетӏукаратӏ"
}
]
}
{
"word": "пара",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"пора"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "заман, мех, гӏуж, ригь, завал",
"precomment": "час, перыяд",
"examples": [
{
"be": "веснавая пара",
"av": "ихдалил гӏуж, ихдал заман"
}
]
},
{
"precomment": "у значэнні выказніка",
"examples": [
{
"be": "пара ісці",
"av": "ине заман щвана"
},
{
"be": "даўно пара",
"av": "некӏого заман щун буго"
}
]
},
{
"precomment": "у самую парачку",
"text": "(вовремя) жиндир заманалда"
},
{
"precomment": "да гэтага часу",
"text": "а) (до этого времени) гьанжелъизегӏан; б) (до этого места) гьаб бакӏалде щвезегӏан"
},
{
"precomment": "да таго часу",
"text": "(до того времени) доб заманалде щвезегӏан"
},
{
"precomment": "здаўна",
"text": "цебегоялдаса нахъе"
},
{
"precomment": "з якога часу?",
"text": "кидаялдаса нахъе?"
},
{
"precomment": "з некаторых часоў",
"text": "цо заманалдаса нахъе"
}
]
}
{
"word": "парабала",
"stress": 4,
"forms": [
"парабола"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "парабола",
"labels": [
"матэматыка"
]
}
]
}
{
"word": "парабітк; дармоед",
"stress": 5,
"forms": [
"нахлебник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мухь кьун, чияр хъизамалда кваналев цо-цо мехалъ гьенибго гӏумруги гьабулев чи",
"precomment": "дармаед; утрыманлец",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
},
{
"text": "чияр кванда, харжазда вугев чи",
"precomment": "нахлебнік"
}
]
}
{
"word": "паравоз",
"stress": 6,
"forms": [
"паровоз"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "паровоз"
}
]
}
{
"word": "паравозабудаванне",
"stress": 13,
"forms": [
"паровозостроение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "паровозал гьари"
}
]
}
{
"word": "паравозабудаўнічы",
"stress": 13,
"forms": [
"паровозостроительный",
"паровозостроительная",
"паровозостроительное"
],
"senses": [
{
"text": "паровозал гьарулеб",
"examples": [
{
"be": "паравозабудаўнічы завод",
"av": "паровозазул завод, паровозал гьарулеб завод"
}
]
}
]
}
{
"word": "паравозарамонтны",
"stress": 12,
"forms": [
"паровозоремонтный",
"паровозоремонтная",
"паровозоремонтное"
],
"senses": [
{
"text": "паровозал къачӏалеб",
"examples": [
{
"be": "паравозарамонтны завод",
"av": "паровозал къачӏалеб завод"
}
]
}
]
}
{
"word": "паравозны",
"stem": "ПАРОВОЗН",
"forms": [
"паровозный",
"паровозная",
"паровозное"
],
"senses": [
{
"text": "паровозалъул",
"examples": [
{
"be": "паравозны дым",
"av": "паровозалъул кӏкӏуй"
},
{
"be": "паравозная брыгада",
"av": "паровозалъул бригада"
},
{
"be": "паравознае дэпо",
"av": "паровозазул депо",
"comment": "паровозал чӏолеб, къачӏалеб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "паравы",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"паровой",
"паровая",
"паровое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьлал, хӏухьлалаб",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "паравы рухавік",
"av": "хӏухьлаца хӏалтӏизабулеб двигатель",
"comment": "мотор"
},
{
"be": "паравое ацяпленне",
"av": "хӏухьлаца рукъзал хинлъизарулеб санагӏалъи"
}
]
},
{
"text": "хӏухьлада лъун гьарурал",
"precomment": "прыгатаваны на пары",
"examples": [
{
"be": "паравыя катлеты",
"av": "хӏухьлада лъун гьарурал котлетал"
}
]
}
]
}
{
"word": "паравы",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"паровой"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъ бекьичӏого тараб",
"labels": [
"сельская гаспадарка, сельскагаспадарчы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "парнае поле",
"av": "заманалъ бекьичӏого тараб хур"
}
]
}
]
}
{
"word": "параграф",
"stress": 4,
"forms": [
"параграф"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "параграф"
}
]
}
{
"word": "парад",
"stress": 4,
"forms": [
"парад"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парад",
"examples": [
{
"be": "прымаць парад",
"av": "парад къабул гьабизе"
},
{
"be": "камандаваць парадам",
"av": "парадалъе команда гьабизе"
},
{
"be": "быць у поўным парадзе",
"av": "байрамалъул форма ретӏун вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "парада",
"stress": 4,
"forms": [
"совет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу, малълъи, маслихӏат, гӏакълу дандбай",
"examples": [
{
"be": "даць параду",
"av": "гӏакълу кьезе"
}
]
},
{
"text": "ракӏари, данделъи",
"precomment": "нарада",
"examples": [
{
"be": "сямейная рада",
"av": "хъизамалъул гӏакълу дандбазе, ургъизе ракӏарараб данделъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "парадавацца",
"stress": 4,
"forms": [
"порадоваться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "вохизе",
"examples": [
{
"be": "парадавацца за таварыша",
"av": "гьалмагъасдаса вохизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парадак",
"stress": 4,
"forms": [
"порядок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "низам, гӏадлу-низам",
"examples": [
{
"be": "прывесці ў парадак",
"av": "низамалде бачине"
},
{
"be": "захоўваць парадак",
"av": "гӏадлу-низам цӏунизе"
}
]
},
{
"text": "ирга, тартиб",
"precomment": "паслядоўнасць",
"examples": [
{
"be": "алфавітны парадак",
"av": "алфавиталъул тартиб"
}
]
},
{
"text": "гӏадат",
"precomment": "звычай, завядзёнка",
"examples": [
{
"be": "па заведзеным парадку",
"av": "чӏезабураб гӏадаталда рекъон"
}
]
},
{
"text": "къагӏида",
"precomment": "правілы, спосаб",
"examples": [
{
"be": "парадак галасавання",
"av": "гьаракь кьеялъул (кьолеб) къагӏида, низам"
}
]
},
{
"text": "низам",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "баявы парадак",
"av": "рагъулаб низам"
}
]
},
{
"text": "хасият, тӏабигӏаталъул (хасияталъул) лъугьа-бахъинал",
"precomment": "уласцівасць, якасць",
"examples": [
{
"be": "з'явы аднаго парадку",
"av": "цого хасияталъул лъугьа-бахъинал"
}
]
}
]
}
{
"word": "парадаксальны",
"stress": 9,
"forms": [
"парадоксальный",
"парадоксальная",
"парадоксальное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "парадаксальны выпадак",
"av": "гӏадатияб гуреб божизе захӏматаб лъугьа-бахъин"
}
]
}
]
}
{
"word": "парадзіха",
"stress": 6,
"forms": [
"роженица"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "лъимер гьабулей йигей яги гьабсагӏат лъимер гьабурай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "парадзіцца",
"stress": 6,
"forms": [
"совещаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу дандбазе, мушавара гьабизе, совещание гьабизе"
}
]
}
{
"word": "парадзіць",
"stress": 6,
"stem": "ПОРОДИ",
"forms": [
"породить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьабизе",
"precomment": "каго (нарадзіць)",
"comment": "гьавизе, гьайизе",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
},
{
"text": "бижизабизе",
"precomment": "што",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "яго ўчынак спарадзіў шмат тлумачэнняў",
"av": "гьес гьабураб ишалъ гӏемерал харбал рижизаруна"
}
]
}
]
}
{
"word": "парадка",
"stress": 4,
"forms": [
"порядочно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "намус бацӏцӏадго, намусалда, ракӏ бацӏцӏадго, ритӏухъго, гьумер хъахӏго",
"precomment": "сумленна",
"examples": [
{
"be": "весці сябе прыстойна",
"av": "намус бацӏцӏадго хьвадизе",
"comment": "гӏумру гьабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏемер, цӏакъ",
"precomment": "многа, моцна",
"examples": [
{
"be": "ісці яшчэ прыстойна",
"av": "жеги гӏемер (манзилалъ) ине"
},
{
"be": "стаміўся прыкметна",
"av": "цӏакъ свакана"
}
]
}
]
}
{
"word": "парадкаванасць",
"stress": 4,
"forms": [
"порядочность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "намус бацӏцӏалъи, муруватлъи",
"comment": "муруват буголъи"
}
]
}
{
"word": "парадкавы",
"stress": 4,
"stem": "ПОРЯДКОВ",
"forms": [
"порядковый",
"порядковая",
"порядковое"
],
"senses": [
{
"text": "иргадул(аб)",
"examples": [
{
"be": "парадкавы нумар",
"av": "иргадулаб номер"
}
]
},
{
"text": "иргадул рикӏкӏен",
"precomment": "парадкавы лічэбнік"
}
]
}
{
"word": "парадкавы",
"stress": 4,
"forms": [
"порядочный",
"порядочная",
"порядочное"
],
"senses": [
{
"text": "намус бацӏцӏадав, ракӏ бацӏцӏадав, муруватав",
"examples": [
{
"be": "парадкавы чалавек; прыстойны чалавек",
"av": "намус бацӏцӏадав чи, муруват бугев чи"
}
]
},
{
"text": "гӏезегӏан кӏудияб",
"precomment": "даволі вялікі",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "паважны заробтак",
"av": "гӏезегӏан кӏудияб харж"
},
{
"be": "мароз прыстойны",
"av": "гӏураб цӏорой"
}
]
}
]
}
{
"word": "парадку, даволі",
"stress": 4,
"forms": [
"порядком"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ, лъикӏго, гӏезегӏан",
"precomment": "вельмі",
"examples": [
{
"be": "я парадкава стомлены",
"av": "дун лъикӏго свакана"
}
]
},
{
"text": "лъикӏаб куцалда",
"precomment": "як след",
"examples": [
{
"be": "ён нічога толкам не зрабіў",
"av": "гьес лъикӏаб куцалда (букӏине кколеб куцалъ) щибниги гьабичӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "парадны",
"stress": 4,
"stem": "ПАРАДН",
"forms": [
"парадный",
"парадная",
"парадное"
],
"senses": [
{
"text": "парадалъул, парадныяб",
"labels": [
"у розных значэннях"
],
"examples": [
{
"be": "парадныя дзверы",
"av": "къотӏносахун рокъобе бугеб нуцӏа",
"comment": "рагьу"
}
]
}
]
}
{
"word": "параднік",
"stress": 4,
"forms": [
"советчик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу кьолев чи"
}
]
}
{
"word": "парадніцца",
"stress": 7,
"forms": [
"породниться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏагарлъизе, гӏагарав чилъун лъугьине",
"precomment": "з кім"
}
]
}
{
"word": "парадокс",
"stress": 6,
"forms": [
"парадокс"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатияб, киназго къабул гьабуралда данде кколареб пикру, гӏакълу"
}
]
}
{
"word": "парадчыца",
"stress": 4,
"forms": [
"советчица"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу кьолей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "парадыгма",
"stress": 6,
"forms": [
"парадигма"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "парадигма, хисулел рагӏабазул формабазул система",
"comment": "къагӏида",
"labels": [
"граматыка"
]
}
]
}
{
"word": "парадыраваць",
"stress": 6,
"forms": [
"пародировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъихъегониги (сундухъегониги) гьабизе",
"precomment": "каго-што"
}
]
}
{
"word": "паражанец",
"stress": 6,
"forms": [
"пораженец"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго улкаялъул хӏукумат, чи рагъда къезе бокьарав, гьединаб политикаялъул рахъ кколев",
"labels": [
"палітыка"
]
}
]
}
{
"word": "паражэнне",
"stress": 6,
"forms": [
"поражение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏужда щвей, биххизаби",
"precomment": "мэты",
"comment": "па дзеяслову зразіць",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "рагъда къей, рагъулъ битӏккечӏолъи",
"precomment": "вайсковая няўдача"
},
{
"text": "къей",
"precomment": "прайгрыш"
},
{
"text": "жагъаллъи",
"precomment": "пашкоджанне",
"examples": [
{
"be": "паражэнне зрокавага нерва",
"av": "канлъиялъул нерв жагъаллъи"
}
]
},
{
"text": "виххун хутӏи, хӏайранлъун ккей",
"examples": [
{
"be": "паражэнне ў правах",
"av": "ихтияраздаса махӏрумлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "паразнасць",
"stress": 4,
"forms": [
"порочность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "квешлъи, нахъегӏанлъи, муруват гьечӏолъи, къадру хвей, къадарлъи, адаб гьечӏолъи",
"precomment": "безмаральнасць"
},
{
"text": "гъалатӏаб, мекъаб, хатӏаяб букӏин, тӏекълъи",
"precomment": "памылковасць"
}
]
}
{
"word": "паразумнець",
"stress": 6,
"forms": [
"поумнеть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодорлъизе, гӏакълу щвезе"
}
]
}
{
"word": "паразіт",
"stress": 6,
"forms": [
"паразит"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏукӏна, чияр захӏматалдасан бетӏербахъи гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "паразітызм",
"stress": 8,
"forms": [
"паразитизм"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏукӏначилъи",
"precomment": "дармаедства"
}
]
}
{
"word": "паразітычны",
"stress": 8,
"forms": [
"паразитический",
"паразитическая",
"паразитическое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏукӏначилъиялъулаб",
"examples": [
{
"be": "весці паразітычны лад жыцця",
"av": "чӏукӏначиясулаб гӏумру гьабизе, нахъегӏанаб гӏумру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "паразітычны; парочны",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОЧН",
"forms": [
"порочный",
"порочная",
"порочное"
],
"senses": [
{
"text": "квешаб, нахъегӏанаб; хьвада-чӏвадиялда, рукӏа-рахъиналда, яхӏ-намусалда данде кколареб; адаб гьечӏеб, къадараб, къадру хвараб",
"precomment": "бязнрауны",
"examples": [
{
"be": "заганныя паводзіны",
"av": "нахъегӏанаб, сурараб, квешаб хьвада-чӏвади"
}
]
},
{
"text": "гъалатӏаб, мекъаб, хатӏаяб",
"precomment": "памылковы"
}
]
}
{
"word": "паразіцца",
"stress": 6,
"forms": [
"поразиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "виххун хутӏизе, тамашалъизе, гӏажаиблъизе, хӏикмалъизе"
}
]
}
{
"word": "паралелаграм",
"stress": 12,
"forms": [
"параллелограмм"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "параллелограмм",
"labels": [
"матэматыка"
]
}
]
}
{
"word": "паралелепіпед",
"stress": 11,
"forms": [
"параллелепипед"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "параллелепипед",
"labels": [
"матэматыка"
]
}
]
}
{
"word": "паралель",
"stress": 7,
"forms": [
"параллель"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "параллель, цоцаз къотӏуларел хӏуччал",
"labels": [
"матэматыка"
]
}
]
}
{
"word": "паралельны",
"stress": 7,
"stem": "ПАРАЛЛЕЛЬН",
"forms": [
"параллельный",
"параллельная",
"параллельное"
],
"senses": [
{
"text": "параллелияб",
"examples": [
{
"be": "паралельныя лініі",
"av": "параллелиял (цоцаз къотӏуларел) хӏуччал"
},
{
"be": "паралельныя вуліцы",
"av": "параллелиял (цоцаз къотӏуларел) къватӏал"
}
]
},
{
"text": "сунданиги цадахъ унеб, бугеб; релълъараб, цохӏого гӏадаб",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "паралізаваць",
"stress": 10,
"forms": [
"парализовать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цояб рахъ кквезе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "у яго паралізавана правая рука",
"av": "гьесул кваранаб гъеж ккун буго"
}
]
},
{
"text": "загӏип гьабизе; иш гьабун бажарулареб бакӏалде ккезабизе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "паралітык",
"stress": 6,
"forms": [
"паралитик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "палиж унтиялъ ккурав чи"
}
]
}
{
"word": "паралітычны",
"stress": 8,
"forms": [
"паралитический",
"паралитическая",
"паралитическое"
],
"senses": [
{
"text": "палиж унтиялъ ккураб"
}
]
}
{
"word": "паралітычны",
"stress": 4,
"stem": "ПАРАЛИЧН",
"forms": [
"параличный",
"параличная",
"параличное"
],
"senses": [
{
"text": "палиж унтиялъул",
"examples": [
{
"be": "паралічны стан",
"av": "палиж унти лъугьараб гӏадаб хӏал, палижалъ ккураб гӏадаб хӏал"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "паралізаваная рука",
"av": "палиж унтиялъ ккураб гъеж"
}
]
}
]
}
{
"word": "параліч",
"stress": 4,
"forms": [
"паралич"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "палижалазул унти, палиж унти"
}
]
}
{
"word": "параметр",
"stress": 4,
"forms": [
"параметр"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "параметр; роценал, сундулниги гӏурхъи",
"labels": [
"матэматыка",
"фізіка",
"тэхніка"
]
}
]
}
{
"word": "паранджа",
"stress": 8,
"forms": [
"паранджа"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "паранджа",
"comment": "Гьоркьохъеб Азиялъул бусурбан руччабаз ретӏунеб халгӏат гӏадаб гьумер бахчулеб гьинги бугеб гурде"
}
]
}
{
"word": "паранены",
"stress": 2,
"forms": [
"раненый",
"раненая",
"раненое"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "лъукъарав, ругъун щварав"
},
{
"text": "лъукъарав",
"comment": "чи"
}
]
}
{
"word": "параны",
"stress": 2,
"stem": "ПАРЕН",
"forms": [
"пареный",
"пареная",
"пареное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьлада белъинабураб",
"examples": [
{
"be": "параная гародніна",
"av": "хӏухьлада релъинарурал овощал"
},
{
"be": "прасцей простага",
"av": "цӏакъ учузаб; цӏакъ учузго"
}
]
}
]
}
{
"word": "параніцца",
"stress": 4,
"forms": [
"пораниться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ругъун щвезе"
}
]
}
{
"word": "параніць",
"stress": 4,
"forms": [
"поранить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъукъизе, ругъун лъезе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "параніць нагу",
"av": "бох лъукъизе, бохалда ругъун лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "параніць многіх",
"stress": 4,
"forms": [
"изранить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъукъ-лъукъизе, лъукъ-лъукъун рехизе, ругъназул цӏезабизе",
"precomment": "каго-што"
}
]
}
{
"word": "парападобны",
"stress": 8,
"forms": [
"парообразный",
"парообразная",
"парообразное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьел гӏадинаб",
"examples": [
{
"be": "парападобны стан",
"av": "хӏухьелалъул даражаялда бугеб хӏал",
"comment": "хӏухьелалъулго гӏадаб хӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "парапет",
"stress": 6,
"forms": [
"парапет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парапет",
"comment": "нухлул рагӏалдасан гьабураб тӏуцаб къед",
"examples": [
{
"be": "парапет моста",
"av": "кьодул парапет"
}
]
}
]
}
{
"word": "параснік",
"stress": 2,
"forms": [
"поросль"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏолохъанаб рохь",
"precomment": "малады лес"
},
{
"text": "хӏохьодасан, кьибилалдасан кӏанцӏарал чӏорал",
"precomment": "парасткі"
},
{
"text": "гӏолохъанаб гӏел",
"precomment": "маладое пакаленне",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "парасол",
"forms": [
"зонт"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадхъел",
"precomment": "навес",
"comment": "кӏалтӏуялда, расаялда ва ц. тӏад гьабураб"
}
],
"see_also": [
{
"target": "зонтик",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "парасонік",
"stress": 2,
"forms": [
"зонтик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "чадир",
"examples": [
{
"be": "распнуць парасон",
"av": "чадир рагьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парастак",
"stress": 4,
"forms": [
"отросток"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏанцӏараб чӏор, гӏолохъанаб гӏаркьел, цӏибижараб чӏил",
"precomment": "парастак",
"labels": [
"батаніка"
],
"examples": [
{
"be": "адсадзіць парастак",
"av": "цӏибижараб чӏил цойги бакӏалда чӏезе"
}
]
},
{
"text": "хьолбохъан бижараб жо",
"precomment": "галінаванне",
"examples": [
{
"be": "атростак сляпой кішкі",
"av": "бецабакьалъул хьолбохъан бижараб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "парастак",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"побег"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏури, лъути",
"precomment": "уцёкі",
"examples": [
{
"be": "уцёкі з палону",
"av": "асирлъиялдаса тӏури"
}
]
}
]
}
{
"word": "парастак",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"побег"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏанцӏараб чӏор (гӏаркьел); цӏибижараб чӏил; тӏирщ",
"precomment": "парастак",
"examples": [
{
"be": "парасткі вінаграду",
"av": "цӏолбол цӏикӏанцӏарал чӏорал"
}
]
}
]
}
{
"word": "парастак",
"stress": 5,
"forms": [
"росток"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги баккараб, бижараб чӏил, чӏор, цӏи кӏанкӏараб гӏаркьел",
"precomment": "сцябло расліны",
"examples": [
{
"be": "пусціць парасткі",
"av": "гӏаркьалаби (кӏанцӏизе) риччазе"
}
]
},
{
"text": "цебе тӏезе байбихьиялъул гӏаламат",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "парасткі новага",
"av": "цӏияб (жо) цебе тӏезе байбихьиялъул гӏаламатал"
}
]
}
]
}
{
"word": "парастаць",
"stress": 7,
"forms": [
"порастать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "порасти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "парасці",
"stress": 7,
"forms": [
"порасти"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад бижизе (хер, рас); бижизе",
"precomment": "чым",
"examples": [
{
"be": "поле парасло травой",
"av": "авлахъалда хер бижун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "парася",
"forms": [
"поросёнок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "болъонил тӏинчӏ"
}
]
}
{
"word": "парасіцца",
"stress": 6,
"forms": [
"пороситься"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏанчӏи гьаризе, къинлъизе",
"comment": "болъоналъ тӏанчи гьаризе"
}
]
}
{
"word": "парафін",
"stress": 6,
"forms": [
"парафин"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парафин",
"comment": "чӏегӏернарталдасан бахъулеб хӏе"
}
]
}
{
"word": "парафінавы",
"stress": 6,
"stem": "ПАРАФИНОВ",
"forms": [
"парафиновый",
"парафиновая",
"парафиновое"
],
"senses": [
{
"text": "парафиналъул",
"examples": [
{
"be": "парафінавыя свечкі",
"av": "хӏедучирахъал"
}
]
}
]
}
{
"word": "парахаўніца",
"stress": 9,
"forms": [
"пороховница"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тункӏихер балеб таргьа, харилълъар",
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"examples": [
{
"be": "ёсць яшчэ порах у парахаўніцах",
"av": "жеги гулла-хер лъугӏун гьечӏо (жеги жигар-жаналда вуго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "параход",
"stress": 6,
"forms": [
"пароход"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гама",
"comment": "хӏухьлаца бачунеб гама, хӏухьлагама"
}
]
}
{
"word": "параходны",
"stress": 6,
"stem": "ПАРОХОДН",
"forms": [
"пароходный",
"пароходная",
"пароходное"
],
"senses": [
{
"text": "гамил",
"examples": [
{
"be": "параходны гудок",
"av": "гамил гудок"
},
{
"be": "параходныя зносіны",
"av": "гуми хьвади"
},
{
"be": "няма параходных паведамленняў",
"av": "гуми хьвадулел гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "параходства",
"stress": 6,
"forms": [
"пароходство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "пароходство",
"comment": "гуми хьвадиялъул иш бачунеб идара"
}
]
}
{
"word": "параша",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОШ",
"forms": [
"пороша"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гьанжего-гьанже (ахӏанже) бараб гӏазу, гӏазул тӏеренаб хъал (гъалай)",
"examples": [
{
"be": "ехаць па першым снезе",
"av": "тӏоцебе бараб гӏазудасан ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "парашок",
"stress": 6,
"forms": [
"порошок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "хъури, порошок",
"comment": "хӏарараб, хъурараб жо",
"examples": [
{
"be": "зубны парашок",
"av": "цаби чурулеб порошок"
},
{
"be": "прыняць парашок",
"av": "порошок (хӏарараб дару) гьекъезе"
},
{
"be": "сцерці ў парашок",
"av": "хӏур гьабизе, щущахъ риххизаризе, хъурун разе (щивниги, щалниги)"
}
]
}
]
}
{
"word": "парашут",
"stress": 6,
"forms": [
"парашют"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парашют",
"examples": [
{
"be": "скакаць з парашутам",
"av": "парашюталъ кӏанцӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парашутны",
"stress": 6,
"forms": [
"парашютный",
"парашютная",
"парашютное"
],
"senses": [
{
"text": "парашюталъул; парашюталъулаб",
"examples": [
{
"be": "парашутны спорт",
"av": "парашюталъулаб спорт"
}
]
}
]
}
{
"word": "парашутызм",
"stress": 8,
"forms": [
"парашютизм"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парашюталъулаб спорт"
},
{
"text": "парашюталъ кӏанцӏиялъул теория ва хӏалбихьи"
}
]
}
{
"word": "парашутыст",
"stress": 8,
"forms": [
"парашютист"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парашюрист",
"comment": "парашюталъ кӏанцӏулев чи"
}
]
}
{
"word": "парашутыстка",
"stress": 8,
"forms": [
"парашютистка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "парашютистка",
"comment": "парашюталъ кӏанцӏулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "параіцца",
"stress": 6,
"forms": [
"посоветоваться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу данд базе, гӏакълу цӏехезе",
"precomment": "з кім"
}
]
}
{
"word": "параіць",
"stress": 6,
"forms": [
"посоветовать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу кьезе",
"precomment": "каму"
}
]
}
{
"word": "параўнальны",
"stress": 6,
"stem": "СРАВНИМ",
"forms": [
"сравнимый",
"сравнимая",
"сравнимое"
],
"senses": [
{
"text": "данде кколеб, данде кквезе бегьулеб"
}
]
}
{
"word": "параўнальны",
"stress": 6,
"stem": "СРАВНИТЕЛЬН",
"forms": [
"сравнительный",
"сравнительная",
"сравнительное"
],
"senses": [
{
"text": "дандекквеялъул, дандекквеялда тӏад гӏуцӏараб, цогидалда данде ккун къимат кьолеб, цогидалда данде кквеялда хурхараб",
"examples": [
{
"be": "параўнаўчы метад даследавання",
"av": "цӏех-рехалъул дандекквеялъул къагӏида"
}
]
},
{
"text": "дандекквеялъе хӏалтӏизабулеб, дандекквеялъул",
"labels": [
"граматыка"
],
"examples": [
{
"be": "параўнальныя злучнікі",
"av": "дандекквеялъул союзал"
}
]
}
]
}
{
"word": "параўнанне",
"stress": 6,
"stem": "СРАВНЕНИ",
"forms": [
"сравнение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "дандекквей",
"precomment": "па дзеяслову параўнаць",
"examples": [
{
"be": "па параўнанні з ім",
"av": "досда (долда) данде ккун"
}
]
},
{
"text": "цо предмет цогиялда релълъинабулеб калам"
},
{
"examples": [
{
"be": "не паддаецца ніякаму параўнанню",
"av": "кинаб бугониги дандекквей (кӏудияб батӏалъи букӏиналъ) гьабизе бегьуларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "параўнацца",
"stress": 6,
"forms": [
"сравниться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цогияблъун букӏине, цогиялда релълъун букӏине, цогиялда данде ккун букӏине, цогиялда релълъине",
"precomment": "з кім-чым"
}
]
}
{
"word": "параўнацца",
"stress": 6,
"forms": [
"сравняться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бащалъизе, цохӏо лъугьине",
"precomment": "з кім-чым (зрачыся роўным)"
}
]
}
{
"word": "параўнаць",
"stress": 6,
"forms": [
"сравнить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоб бугеб батӏалъи чӏезабизе, аскӏобе бачун данде кквезе",
"precomment": "каго-што"
},
{
"text": "релълъинабизе, бащад гьабизе, цоцада данде кквезе",
"precomment": "прыраўнаць",
"examples": [
{
"be": "яго з табой нельга параўнаць",
"av": "дов дуда данде кквезе (гьавизе) бегьуларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "параўнаўча",
"stress": 6,
"forms": [
"сравнительно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "данде ккун, данде ккун балагьани, гӏураб къадаралда",
"precomment": "у параўнанні з кім-чым-небудзь",
"examples": [
{
"be": "параўнальна з мінулым годам",
"av": "араб соналда данде ккун"
}
]
},
{
"text": "цогидазда данде ккун",
"precomment": "больш ці менш",
"examples": [
{
"be": "ён параўнальна мала расходуе",
"av": "цогидазда данде ккун гьес дагь харж гьабула"
}
]
}
]
}
{
"word": "параўноўваць",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"сравнивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "сравнить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "параўноўваць",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"сравнивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "сравнять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "параўноўваць",
"stress": 3,
"homonym": 3,
"forms": [
"сравнивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "сровнять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "параўняцца",
"stress": 7,
"forms": [
"поравняться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бащалъизе, бащад ккезе; данд ритӏун ккезе",
"precomment": "з кім-чым"
}
]
}
{
"word": "параўтварэнне",
"stress": 12,
"forms": [
"парообразование"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьел лъугьин",
"comment": "хӏухьладе свери"
}
]
}
{
"word": "парвацца",
"stress": 5,
"forms": [
"порваться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏун ине",
"precomment": "(разарвацца)",
"examples": [
{
"be": "правод парваўся",
"av": "телалъул квар тӏун ана"
},
{
"be": "паліто парвалася",
"av": "пальто бихъун ана"
}
]
},
{
"text": "гьоркъоб къотӏизе",
"precomment": "(перарвацца)",
"comment": "бухьен",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "парваць",
"stress": 5,
"forms": [
"порвать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бихъизе",
"precomment": "што (разарваць)",
"examples": [
{
"be": "парваць касцюм",
"av": "костюм бихъизе"
}
]
},
{
"text": "тӏезе, тӏезабизе",
"precomment": "з кім-чым (перарваць сувязь)",
"comment": "бухьен тӏезе",
"examples": [
{
"be": "парваць адносіны",
"av": "гьоркьоблъи тӏезе"
},
{
"be": "парваць нітку",
"av": "кун тӏезе"
}
]
},
{
"text": "бетӏизе, бетӏун базе",
"precomment": "(сарваць усё)",
"examples": [
{
"be": "рваць усе кветкі",
"av": "киналго тӏугьдул ретӏизе, тӏун разе"
}
]
}
]
}
{
"word": "пардзіцца; брудзіцца",
"stress": 6,
"forms": [
"грязниться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хъублъизе, чороклъизе, гъизине"
}
]
}
{
"word": "парк",
"forms": [
"парк"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парк",
"comment": "1) хӏухьбахъиялъе гъутӏбиги чӏун гьабураб, хьвадизе нухалги ругеб ах; 2) воен. аскаралъе техника кьолеб, гьеб добе-гьанибе баччизе санагӏаталда гьабураб склад; 3) транспорт чӏолеб, къачӏалеб бакӏ",
"examples": [
{
"be": "трамвайны парк",
"av": "трамваял къачӏалеб парк"
}
]
}
]
}
{
"word": "паркан",
"stress": 4,
"forms": [
"забор"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "чали, хъорщол къед",
"comment": "ахида сверун гьабураб",
"examples": [
{
"be": "абнесці сад платом",
"av": "ах сверун чали къазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "паркет",
"stress": 5,
"forms": [
"паркет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "паркет",
"comment": "чӏарбида кквезе гьарурал хасал чӏедерал цӏулал кескал, чӏалал"
}
]
}
{
"word": "паркетны",
"stress": 5,
"forms": [
"паркетный",
"паркетная",
"паркетное"
],
"senses": [
{
"text": "паркеталъул, паркет ккураб",
"examples": [
{
"be": "паркетная падлога",
"av": "паркет ккураб чӏабар, паркеталъул чӏабар"
}
]
}
]
}
{
"word": "парламент",
"stress": 5,
"forms": [
"парламент"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парламент",
"comment": "буржуазиял конституциялъулал пачалихъазда законал рахъизе ихтиярал ругеб бищараб тӏадегӏанаб орган"
}
]
}
{
"word": "парламентарызм",
"stress": 12,
"forms": [
"парламентаризм"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парламентаризм",
"comment": "бетӏералда парламентги букӏун, пачалихъалъул иш хӏалтӏизабулеб система, къагӏида"
}
]
}
{
"word": "парламентарый",
"stress": 10,
"forms": [
"парламентарий"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парламенталъул член, хӏаракатчи"
}
]
}
{
"word": "парламенцёр",
"forms": [
"парламентёр"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парламентёр, вакил",
"comment": "рагъулез цоцахъе кӏалъай гьабизе, жидерго шартӏал цере лъезе витӏулев вакил"
}
]
}
{
"word": "парламенцкі",
"stress": 10,
"stem": "ПАРЛАМЕНТАРН",
"forms": [
"парламентарный",
"парламентарная",
"парламентарное"
],
"senses": [
{
"text": "парламентарияб, парламентаризмалда тӏад гӏуцӏараб"
}
]
}
{
"word": "парламенцкі",
"stress": 5,
"stem": "ПАРЛАМЕНТСК",
"forms": [
"парламентский",
"парламентская",
"парламентское"
],
"senses": [
{
"text": "парламенталъул(аб)",
"examples": [
{
"be": "парламенцкая дэлегацыя",
"av": "парламенталъулаб вакиллъи"
},
{
"be": "парламенцкія выбары",
"av": "парламенталъул (парламенталде) рищиял"
}
]
}
]
}
{
"word": "парнаграфічны",
"stress": 10,
"forms": [
"порнографический",
"порнографическая",
"порнографическое"
],
"senses": [
{
"text": "порнографиялъул; порнографиялда бухьараб"
}
]
}
{
"word": "парнаграфія",
"stress": 8,
"forms": [
"порнография"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏужугӏаданалъулги бихьинчиясулги гьоркьоблъи къабихӏаб, хал гьабизе нечараб, сурараб хӏалалда суратазда бихьизаби"
},
{
"text": "гьедин рахъарал суратал"
}
]
}
{
"word": "парнакапытныя",
"stress": 9,
"forms": [
"парнокопытные"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "кӏикӏвекьал (кӏикӏвекьал щанкӏлал ругел) хӏайванал",
"comment": "оц, гӏака, болъон",
"labels": [
"заалогія"
]
}
]
}
{
"word": "парны",
"stress": 5,
"forms": [
"парной",
"парная",
"парное"
],
"senses": [
{
"text": "хинлъилаго бугеб",
"examples": [
{
"be": "парнае малако",
"av": "хинлъилаго бугеб, гьабсагӏат бечӏчӏараб рахь"
},
{
"be": "парнае мяса",
"av": "хинлъилаго бугеб гьан"
}
]
}
]
}
{
"word": "парны",
"stress": 2,
"stem": "ПАРН",
"forms": [
"парный",
"парная",
"парное"
],
"senses": [
{
"text": "дандеяб бугеб",
"examples": [
{
"be": "парны чаравік",
"av": "дандеяб бугеб чакма"
}
]
},
{
"text": "кӏи-кӏи цадахъ ругел",
"precomment": "разьмешчаны папарна",
"examples": [
{
"be": "парныя лісты",
"av": "кӏи-кӏи цадахъ ругел тӏанхал",
"labels": [
"ботаника"
]
}
]
},
{
"text": "кӏиго чу балеб",
"precomment": "пра запрэжку",
"examples": [
{
"be": "парнае катанне на каньках",
"av": "чуленазда (конькабазда) кӏигоял (ясги васги) цадахъ хъештӏей",
"labels": [
"спортивный термин"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "парнік",
"stress": 5,
"forms": [
"парник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парник",
"comment": "шитил, овощал цудунго гӏезаризе гьабураб хинаб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "парніковы",
"stress": 7,
"stem": "ПАРНИКОВ",
"forms": [
"парниковый",
"парниковая",
"парниковое"
],
"senses": [
{
"text": "парникалъул, парникалда гӏезабураб",
"examples": [
{
"be": "парніковыя агуркі",
"av": "парникалда гӏезабураб охцер"
}
]
}
]
}
{
"word": "паровень",
"stress": 1,
"forms": [
"уровень"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун кколеб бакӏ, битӏараб бакӏ, тӏасияб рахъ, гьумер",
"examples": [
{
"be": "на ўзроўні другога паверха",
"av": "кӏиабилеб тӏалаялда битӏун кколеб бакӏалда"
},
{
"be": "над узроўнем мора",
"av": "ралъдал гьумералдаса тӏадегӏан"
},
{
"be": "ніжэй за ўзровень мора",
"av": "ралъдал гьумералдаса гӏодобегӏан"
}
]
},
{
"text": "даража",
"examples": [
{
"be": "культурны ўзровень",
"av": "культураялъул даража"
}
]
},
{
"text": "тӏадегӏанаб даражаялда совещание",
"precomment": "нарада на вышэйшым узроўні"
}
]
}
{
"word": "парог",
"stress": 4,
"forms": [
"порог"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "рагьумахӏу, кӏалтӏу"
},
{
"text": "гӏурул тӏиналда гама хьвадизе квалквал гьабулеб ганчӏил ругӏел",
"precomment": "рачны"
},
{
"examples": [
{
"be": "за парог",
"av": "къватӏибе"
},
{
"be": "за парогам",
"av": "къватӏибехун; рагьумахӏуялда нахъехун"
},
{
"be": "на парог не пускаць",
"av": "нуцӏил кӏалтӏе виччангутӏизе"
},
{
"be": "з парога",
"av": "нуцӏил кӏалтӏасанго (нуцӏихъанго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "парода",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОД",
"forms": [
"порода"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тайпа",
"labels": [
"сельская гаспадарка, сельскагаспадарчы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "конь арлоўскай пароды",
"av": "орловалъулаб тайпаялъул чу"
},
{
"be": "іглічныя пароды",
"av": "рукӏкӏби гӏадал тӏанхал ругел (накӏкӏигъотӏол) тайпаби"
}
]
},
{
"text": "тайпа",
"precomment": "катэгорыя людзей",
"examples": [
{
"be": "багатырская парода",
"av": "залимаб тайпа"
},
{
"be": "чалавек асаблівай пароды",
"av": "хасаб тайпаялъул чи (инсан)"
}
]
},
{
"text": "минерал, тайпа",
"labels": [
"геалогія"
],
"examples": [
{
"be": "горныя пароды",
"av": "мугӏрузул (мугӏрузда рукӏунел) минералал"
}
]
},
{
"text": "тайпа",
"precomment": "пра расліны",
"examples": [
{
"be": "ліставая парода",
"av": "тӏанхал ругеб тайпа"
}
]
}
]
}
{
"word": "пародзе",
"stress": 7,
"forms": [
"порождение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏасил, щвараб пайда, бижи",
"examples": [
{
"be": "беспрацоўе – параджэнне капіталізму",
"av": "хӏалтӏи гьечӏолъи (гьечӏого хутӏи) (ккола) капитализмалъул хӏасил (капитализмалъ бижизабураб жо)"
}
]
}
]
}
{
"word": "пародзісты",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОДИСТ",
"forms": [
"породистый",
"породистая",
"породистое"
],
"senses": [
{
"text": "тайпадулаб",
"comment": "тайпа лъикӏаб",
"examples": [
{
"be": "пародзісты конь",
"av": "тайпадулаб чу"
}
]
}
]
}
{
"word": "пародыя",
"stress": 4,
"stem": "ПАРОДИ",
"forms": [
"пародия"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "пародия",
"comment": "тӏад релъизелъун лъихъегониги гьаби; цогидаб асар жойиде гьабичӏого, сатирикияб куцалъ хъвараб асар",
"examples": [
{
"be": "пародыя на раман",
"av": "романалъе пародия"
},
{
"be": "літаратурныя пародыі",
"av": "литературиял пародиял"
}
]
}
]
}
{
"word": "парожняком",
"stress": 9,
"forms": [
"порожняком"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "чӏехьон",
"examples": [
{
"be": "грузавік ідзе парожнім",
"av": "къайи баччулеб машина чӏехьон (тӏад къайи гьечӏого) унеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "парожні",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОЖН",
"forms": [
"порожний",
"порожняя",
"порожнее"
],
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "чӏобогояб, чӏехьараб",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "парожні мяшок",
"av": "чӏобогояб къандалъо"
}
]
},
{
"precomment": "пераліваць з пустога ў парожняе",
"text": "пайда гьечӏеб хӏалтӏи гьабизе, чӏобогояб хабар бицине"
}
]
}
{
"word": "парожысты",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОЖИСТ",
"forms": [
"порожистый",
"порожистая",
"порожистое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏинда чӏахӏиял ганчӏал ругеб, ругӏалаби ругеб",
"examples": [
{
"be": "парожыстае дно",
"av": "битӏараб гьечӏеб, ругӏалаби ругеб тӏину"
}
]
}
]
}
{
"word": "парок",
"stress": 4,
"forms": [
"порок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏунгутӏи, гъая, галгъай, гӏайиб",
"precomment": "недахоп",
"examples": [
{
"be": "ілжывасць – вялікая парока",
"av": "гьерсихъанлъи кӏудияб гӏунгутӏи ккола (буго)"
}
]
},
{
"text": "гӏайиблъи, ками",
"precomment": "фізічны недахоп",
"examples": [
{
"be": "парок сэрца",
"av": "рекӏел гӏунгутӏи (гъая)"
}
]
},
{
"text": "квешлъи, хъублъи",
"precomment": "распуста",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "пароль",
"stress": 4,
"forms": [
"пароль"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "пароль",
"comment": "жидералго лъазе абулеб балъгояб рагӏи яги шартӏияб предмет"
}
]
}
{
"word": "паром",
"stress": 4,
"forms": [
"паром"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бурам",
"examples": [
{
"be": "самаходны паром",
"av": "жибго хьвадулеб бурам"
}
]
}
]
}
{
"word": "паромны",
"stress": 4,
"stem": "ПАРОМН",
"forms": [
"паромный",
"паромная",
"паромное"
],
"senses": [
{
"text": "бурамалъул",
"examples": [
{
"be": "паромная пераправа",
"av": "бурамалъ дорехун рахъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "паромшчык",
"stress": 4,
"forms": [
"паромщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бурамчи",
"comment": "бурам бачунев чи"
}
]
}
{
"word": "пароць",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"пороть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "вухизе, вацӏизе, тагӏзир гьабизе (кьабизе)",
"precomment": "каго",
"examples": [
{
"be": "секчы розгамі",
"av": "хьопица вухизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "пароць",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"пороть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалхӏине",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "распараць спадніцу",
"av": "юбка чӏалхине"
}
]
}
]
}
{
"word": "пароць",
"stress": 4,
"homonym": 3,
"forms": [
"пороть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "ляпаць дурасць; вярзець бздуры",
"av": "чӏанда бицине, гӏантал жал рицине"
}
]
}
]
}
{
"word": "пароўну",
"stress": 2,
"forms": [
"поровну"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "бащадго, бащад гьабун",
"examples": [
{
"be": "падзяліць пароўну",
"av": "бащад гьабун бикьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парта",
"stress": 2,
"stem": "ПАРТ",
"forms": [
"парта"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "парта",
"examples": [
{
"be": "сядзець за адной партай з кім-н.",
"av": "щивгунниги цо партаялда нахъа гӏодов чӏезе"
},
{
"be": "сесці за парту",
"av": "цӏалдезе байбихьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "партавы",
"stress": 5,
"forms": [
"портовый",
"портовая",
"портовое"
],
"senses": [
{
"text": "порталъул",
"examples": [
{
"be": "партавыя рабочыя",
"av": "порталъул хӏалтӏухъаби"
},
{
"be": "партовы горад",
"av": "порт бугеб шагьар"
}
]
}
]
}
{
"word": "партатыўны",
"stress": 7,
"stem": "ПОРТАТИВН",
"forms": [
"портативный",
"портативная",
"портативное"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб, квегӏенаб, цадахъ босизе санагӏатаб",
"examples": [
{
"be": "партатыўная пішучая машынка",
"av": "гьитӏинаб (цадахъ босизе санагӏатаб) хъвадарулеб машинка"
}
]
}
]
}
{
"word": "партбюро",
"stress": 8,
"forms": [
"партбюро"
],
"labels": [
"ніякі род",
"нескланяльнае"
],
"senses": [
{
"text": "партбюро",
"precomment": "партыйнае бюро",
"comment": "партиялъул бюро",
"examples": [
{
"be": "сакратар партбюро",
"av": "партбюроялъул секретарь"
}
]
}
]
}
{
"word": "партбілет",
"stress": 8,
"forms": [
"партбилет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "партбилет",
"precomment": "партыйны білет",
"comment": "партиялъулаб билет"
}
]
}
{
"word": "партвейн",
"stress": 6,
"forms": [
"портвейн"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "портвейн",
"comment": "чагъиралъул къвакӏараб тайпа"
}
]
}
{
"word": "партвызносы",
"stress": 8,
"forms": [
"партвзносы"
],
"labels": [
"множны лік",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "партвзносал, партиялъул взносал",
"precomment": "партвыснёнак; партыйныя ўзносы",
"comment": "кьезе кколел хӏакъал"
}
]
}
{
"word": "партгрупа",
"stress": 7,
"forms": [
"партгруппа"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "партгруппа",
"precomment": "партыйная група",
"comment": "партиялъулаб группа"
}
]
}
{
"word": "партгрупарг",
"stress": 10,
"forms": [
"партгруппорг"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "партгруппорг",
"precomment": "кіраўнік партыйнай групы",
"comment": "партиялъулаб къокъаялъул бетӏер"
}
]
}
{
"word": "партдэлегаat",
"stress": 7,
"forms": [
"партсъезд"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "партсъезд",
"precomment": "партыйны з'езд",
"comment": "партиялъул съезд"
}
]
}
{
"word": "парткабінет",
"stress": 10,
"forms": [
"парткабинет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парткабинет",
"precomment": "кабінет палітычнай асветы",
"comment": "партиялъулаб лъай кьеялъул кабинет"
}
]
}
{
"word": "парткам",
"stress": 6,
"forms": [
"партком"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "партком",
"precomment": "партыйны камітэт",
"comment": "партиялъул комитет"
}
]
}
{
"word": "партканферэнцыя",
"stress": 11,
"forms": [
"партконференция"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "партконференция",
"precomment": "партыйная канферэнцыя",
"comment": "партиялъулаб конференция"
}
]
}
{
"word": "партмоне",
"stress": 8,
"forms": [
"портмоне"
],
"labels": [
"ніякі род",
"нескланяльнае"
],
"senses": [
{
"text": "можникӏ",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "партнёр",
"forms": [
"партнёр"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "дандеяв; цадахъ иш гьабулев чи; данде хӏалев чи"
}
]
}
{
"word": "партнёрка",
"forms": [
"партнёрша"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "дандеяй, цадахъ иш гьабулей гӏадан, данде хӏалей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "партнёрства",
"forms": [
"партнёрство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ рекъон иш гьаби"
}
]
}
{
"word": "партработнік",
"stress": 8,
"forms": [
"партработник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "партиялъул хӏалтӏухъан",
"precomment": "партыйны работнік"
},
{
"text": "партиялъул хӏалтӏи гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "партрг",
"stress": 5,
"forms": [
"парторг"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парторг",
"precomment": "партыйны арганізатар",
"comment": "партиялъул гӏуцӏарухъан"
}
]
}
{
"word": "партрыера",
"stress": 6,
"forms": [
"портьера"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "портьера, гордабигъ, нуцӏидабигъ",
"comment": "бицатаб ххамил гьабураб"
}
]
}
{
"word": "партрэт",
"stress": 6,
"forms": [
"портрет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "портрет",
"comment": "художникас, скульпторас, фотографас бахъараб, гьабураб цо яги чанго чиясул сурат"
},
{
"text": "литературияб асаралда героясул сипат-сурат",
"labels": [
"літаратура"
]
},
{
"examples": [
{
"be": "жывы партрэт",
"av": "кутакалда лъиданиги релълъарав"
}
]
}
]
}
{
"word": "партрэтыст",
"stress": 8,
"forms": [
"портретист"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "портретал рахъулев художник"
}
]
}
{
"word": "партсход",
"stress": 9,
"forms": [
"партсобрание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "партсобрание",
"precomment": "партыйны сход",
"comment": "партиялъулаб собрание"
}
]
}
{
"word": "партсігар",
"stress": 8,
"forms": [
"портсигар"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "папиросазул гъутухъ"
}
]
}
{
"word": "партугалец",
"stress": 7,
"forms": [
"португалец"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "португалияв"
}
]
}
{
"word": "партугалка",
"stress": 7,
"forms": [
"португалка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "португалияй"
}
]
}
{
"word": "партугальскі",
"stress": 7,
"forms": [
"португальский",
"португальская",
"португальское"
],
"senses": [
{
"text": "португалиялъул (-зул)",
"examples": [
{
"be": "партугальская мова",
"av": "португалиязул мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "партугальцы",
"stress": 7,
"forms": [
"португальцы"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "португалиял"
}
]
}
{
"word": "партупея",
"stress": 7,
"forms": [
"портупея"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "портуфея",
"comment": "ярагъ борчине хӏалтӏизабулеб рачел",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "партфель",
"stress": 6,
"forms": [
"портфель"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "портфель",
"examples": [
{
"be": "скураны партфель",
"av": "хьвацӏил (лакайдул) портфель"
}
]
},
{
"text": "хъулухъ",
"precomment": "пасада",
"examples": [
{
"be": "міністэрскі партфель",
"av": "министрасул хъулухъ"
}
]
},
{
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "партфель выдавецтва",
"av": "басмаханаялда рахъизе ругел асарал (машинкаялда кьабун хӏадур гьарурал)"
}
]
}
]
}
{
"word": "партшкола",
"stress": 7,
"forms": [
"партшкола"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "партшкола"
}
]
}
{
"word": "партыец",
"stress": 5,
"forms": [
"партиец"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "партиец, партиялда вугев чи, партиялъул член"
}
]
}
{
"word": "партызан",
"stress": 7,
"forms": [
"партизан"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "партизан"
}
]
}
{
"word": "партызанка",
"stress": 7,
"forms": [
"партизанка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "партизанка"
}
]
}
{
"word": "партызанскі",
"stress": 7,
"forms": [
"партизанский",
"партизанская",
"партизанское"
],
"senses": [
{
"text": "партизаназул(аб)",
"examples": [
{
"be": "партызанскі атрад",
"av": "партизаназул къокъа"
}
]
}
]
}
{
"word": "партызаніць",
"stress": 7,
"forms": [
"партизанить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "партизанлъи гьабизе; партизаназул къокъаялъул членлъун вукӏине"
}
]
}
{
"word": "партыйнасць",
"stress": 5,
"forms": [
"партийность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "партиялда вукӏин",
"precomment": "прыналежнасць да партыі"
},
{
"text": "партийный вукӏин, партиялъул мурадал, пикраби, идеология цӏунулевлъун вукӏин",
"precomment": "адпаведнасць прынцыпам партыі",
"examples": [
{
"be": "партыйнасць літаратуры",
"av": "литература партиялъул мурадал, идеология цӏунулеблъун букӏин"
}
]
}
]
}
партыйная арганізацыя
сообщить о неточности{
"word": "партыйная арганізацыя",
"stress": 12,
"forms": [
"парторганизация"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "парторганизация",
"precomment": "партыйная арганізацыя",
"comment": "партиялъулаб организация"
}
]
}
{
"word": "партыйны",
"stress": 5,
"stem": "ПАРТИЙН",
"forms": [
"партийный",
"партийная",
"партийное"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "партиялъул(аб)",
"examples": [
{
"be": "партыйны камітэт",
"av": "партиялъулаб комитет"
}
]
},
{
"text": "партиялъул член",
"precomment": "партыйны м, партыйная ж",
"labels": [
"у значэнні назоўніка"
]
}
]
}
{
"word": "партыйны актыў",
"stress": 8,
"forms": [
"партактив"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "партактив",
"precomment": "партыйны актыў",
"comment": "партиялъул актив"
}
]
}
{
"word": "партытура",
"stress": 7,
"forms": [
"партитура"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "партитура",
"comment": "1 гӏемер гьаркьазулаб музыкаялъул данде ракӏарарал киналго партияби",
"labels": [
"музыка"
]
},
{
"text": "партитура",
"comment": "2 цо музыкалияб асаралъул киналго партиябазул нотаби данде гьарураб тӏехь",
"labels": [
"музыка"
]
}
]
}
{
"word": "партыя",
"stress": 2,
"stem": "ПАРТИ",
"forms": [
"партия"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "партия",
"labels": [
"палітыка"
],
"examples": [
{
"be": "камуністычная партыя",
"av": "коммунистияб партия"
},
{
"be": "член партыі",
"av": "партиялъул член"
}
]
},
{
"text": "партия, къокъа",
"precomment": "група, атрад",
"examples": [
{
"be": "геалагічная партыя",
"av": "геологазул къокъа"
}
]
},
{
"text": "партия, цо къадар",
"precomment": "колькасць чаго-небудзь",
"examples": [
{
"be": "паступіла партыя тавару",
"av": "къайидул цо къадар бачӏана"
}
]
},
{
"text": "партия, бутӏа",
"precomment": "частка музычнага твора",
"examples": [
{
"be": "партыя скрыпкі",
"av": "чагъанадул партия",
"comment": "чагъанаялда бачунеб музыкалияб асаралъул цо бутӏа"
}
]
},
{
"text": "партия, цо хӏай",
"precomment": "у гульні",
"examples": [
{
"be": "гуляць партыю ў шахматы",
"av": "шахматазул цо партия хӏазе"
}
]
},
{
"precomment": "жаніцьба; замужжа",
"examples": [
{
"be": "скласці партыю",
"av": "рос-лъадилъун рукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "партэр",
"stress": 5,
"forms": [
"партер"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "партер",
"comment": "театралда халгьабулел гӏодор чӏолеб гъоркьияб этаж (тӏала)",
"labels": [
"тэатральны тэрмін"
]
},
{
"text": "партер",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "паруганне",
"stress": 6,
"forms": [
"поругание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакъир (инжит, басра) гьави",
"labels": [
"кніжнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "аддаць на знявагу",
"av": "хӏакъир гьавизе тезе (кьезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "парука",
"stress": 4,
"stem": "ПОРУК",
"forms": [
"порука"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадевоси",
"examples": [
{
"be": "узяць каго-небудзь на парукі",
"av": "щивниги тӏаде восизе (жиндирго жавабчилъиялде восизе), гъоркьчӏей гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парусіна",
"stress": 6,
"forms": [
"парусина"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏебет, парусал гьарулеб хӏебет"
}
]
}
{
"word": "парухаць",
"stress": 5,
"forms": [
"подвигать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "рагъаризаризе",
"precomment": "чым",
"examples": [
{
"be": "парухаць пальцамі",
"av": "килщаз рагъаризаризе"
}
]
},
{
"text": "сверизабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "перасунуць стрэлку гадзінніка",
"av": "сагӏтил хъаравул сверизабизе",
"comment": "цебе бачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "паручні",
"stress": 4,
"forms": [
"перила"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "перилаби",
"comment": "болъодул, кьодул, рагъидул рагӏалдасан ккураб бурди, кквезе гьабураб санагӏалъи...",
"examples": [
{
"be": "драўляныя парэнчы",
"av": "цӏулал перилаби"
},
{
"be": "трымацца за парэнчы",
"av": "перилаби кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "паручні",
"stress": 2,
"forms": [
"поручни"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "гӏер, мокъ, квар",
"comment": "квералъ кквезе бугеб",
"examples": [
{
"be": "трымацца за парэнчы",
"av": "гӏер, мокъ кквезе (автобусалда, троллейбусалда, болъода)"
}
]
}
]
}
паручніцтва; гарантыя
сообщить о неточности{
"word": "паручніцтва; гарантыя",
"stress": 4,
"forms": [
"ручательство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркъчӏей, тӏадебоси",
"comment": "жавабчилъи"
}
]
}
{
"word": "паручыцель",
"stress": 6,
"stem": "ПОРУЧИТЕЛ",
"forms": [
"поручитель"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги (жинца) тӏаде восарав",
"examples": [
{
"be": "подпіс паручніка",
"av": "жинца тӏаде восарасул гъолбас"
}
]
}
]
}
{
"word": "паручыцца",
"stress": 6,
"forms": [
"поручиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кинаб бугониги борч, жавабчилъи тӏаде босизе",
"precomment": "за каго-што"
}
]
}
{
"word": "паручыцца; заручыцца",
"stress": 4,
"forms": [
"помолвить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "яс абизе, рагӏи бицине (кьезе), абун йикӏин лъазабизе",
"precomment": "каго з кім, за каго",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "парушальнік",
"stress": 6,
"forms": [
"нарушитель"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "низам хвезабулев чи",
"examples": [
{
"be": "парушальнік мяжы",
"av": "гӏурхъи хвезабулев чи"
},
{
"be": "парушальнік грамадскага парадку",
"av": "общественнияб (жамагӏаталъул) низам хвезабулев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "парушаць, парушацца",
"stress": 6,
"forms": [
"нарушать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "нарушить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "парушыцца",
"stress": 4,
"forms": [
"нарушиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хвезе, биххизе, гьоркьоб къотӏизе",
"examples": [
{
"be": "сон парушыўся",
"av": "макьу гьоркьоб къотӏана (макьу хвана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "парушыць",
"stress": 4,
"forms": [
"нарушить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоб къотӏизабизе",
"precomment": "што, перарваць",
"examples": [
{
"be": "парушыць сон",
"av": "макьу гьоркьоб къотӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "хвезабизе, цӏунунгутӏизе",
"precomment": "што, не выканаць",
"examples": [
{
"be": "парушыць дысцыпліну",
"av": "гӏадлу хвезабизе"
},
{
"be": "парушыць абяцанне",
"av": "кьураб рагӏи хвезабизе"
},
{
"be": "парушыць мяжу",
"av": "гӏурхъи хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парушэнне",
"stress": 6,
"forms": [
"нарушение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "хвезаби, биххизаби",
"comment": "па дзеяслову парушыць",
"examples": [
{
"be": "парушэнне парадку",
"av": "гӏадлу хвезаби"
},
{
"be": "парушэнне правілаў вулічнага руху",
"av": "къватӏаздасан хьвадиялъул къагӏидаби хвезари"
},
{
"be": "парушэнне сну",
"av": "макьу хвезаби, макьил низам хвезаби"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "хвей, биххи",
"comment": "па дзеяслову парушыцца",
"examples": [
{
"be": "парушэнне кровазвароту",
"av": "бидул хьвади хвей"
}
],
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "парфумерыя",
"stress": 7,
"forms": [
"парфюмерия"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "парфюмерия",
"comment": "махӏ берцинаб, гьумергун черх берцин гьабизе хӏалтӏизабулеб къайи; гьеб къайи гьабулеб производство"
}
]
}
{
"word": "парфюмерны",
"stress": 7,
"stem": "ПАРФЮМЕРН",
"forms": [
"парфюмерный",
"парфюмерная",
"парфюмерное"
],
"senses": [
{
"text": "парфюмериялъул(аб)",
"examples": [
{
"be": "парфумерная крама",
"av": "парфюмериялъул тукен"
}
]
}
]
}
{
"word": "пархнуць",
"stress": 7,
"forms": [
"упорхнуть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "пархун ине, твархан боржун ине",
"precomment": "паляцець"
},
{
"text": "цебесан паркъизе, паркъун ине",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "парцыйны",
"stress": 6,
"stem": "ПОРЦИОНН",
"forms": [
"порционный",
"порционная",
"порционное"
],
"senses": [
{
"text": "порцияби, бутӏаби гьарураб, бутӏабазде бикьараб"
}
]
}
{
"word": "парча",
"stress": 5,
"forms": [
"парча"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хара",
"comment": "зарбаб, зилхара; гӏарцуца ва меседкуналъ угьараб гъункараб дарайдул ххам"
}
]
}
{
"word": "парчатки",
"stress": 5,
"stem": "ПЕРЧАТК",
"forms": [
"перчатки"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "квердаххелал, гвадачал",
"precomment": "ад. пальчатка ж.",
"examples": [
{
"be": "надзець пальчаткі",
"av": "гвадачал ххезе"
},
{
"be": "кінуць пальчатку каму-н.",
"av": "лъида бугониги кьал лъазабизе, кьалде ахӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парчовы",
"stress": 5,
"stem": "ПАРЧОВ",
"forms": [
"парчовый",
"парчовая",
"парчовое"
],
"senses": [
{
"text": "харайдул, харайдул гьабураб"
}
]
}
{
"word": "парша",
"stress": 5,
"forms": [
"парша"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏехӏ"
}
]
}
{
"word": "паршывець",
"stress": 5,
"forms": [
"паршиветь"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏехӏ базе"
},
{
"text": "щибниги жо, тӏехӏ бараб гӏадин, хвезе"
}
]
}
{
"word": "пары",
"stress": 4,
"forms": [
"пари"
],
"labels": [
"ніякі род",
"нескланяльнае"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоб жо бай, чалтук",
"examples": [
{
"be": "трымаць заклад",
"av": "гьоркьоб жо базе, чалтук тӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парывацца",
"stress": 6,
"forms": [
"порываться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "жигар, хӏаракат бахъизе",
"examples": [
{
"be": "рывацца наперад",
"av": "церехун ине хӏаракат бахъизе"
}
]
},
{
"text": "туркӏи лъугьине"
},
{
"text": "тӏезе, батӏалъизе"
}
]
}
{
"word": "парываць",
"stress": 4,
"forms": [
"вспарывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "вспороть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "парыжець",
"stress": 6,
"forms": [
"порыжеть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогьиллъизе"
}
]
}
{
"word": "парыжэлы",
"stress": 6,
"stem": "ПОРЫЖЕЛ",
"forms": [
"порыжелый",
"порыжелая",
"порыжелое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогьилкьераб, тӏогьиллъараб, тӏогьилаб кьер чӏвараб",
"examples": [
{
"be": "парыжая трава",
"av": "тӏогьиллъараб хер"
},
{
"be": "парыжэлы каўнер",
"av": "тӏогьилаб кьер чӏвараб (гурдил) габур"
}
]
}
]
}
{
"word": "парык",
"stress": 4,
"forms": [
"парик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "парик",
"comment": "расул гьабураб бетӏералда лъолеб катӏари"
}
]
}
{
"word": "парыраваць",
"stress": 4,
"forms": [
"парировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кьабулеб жо нахъчӏвазе, кьаби нахъчӏвазе",
"precomment": "што (адбіць удар)"
},
{
"text": "нахъчӏвазе",
"precomment": "што (абвергнуць)",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "парыраваць довады праціўніка",
"av": "дандеясул хӏужжаби нахъ чӏвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парырыць",
"stress": 7,
"forms": [
"примирить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "рекъезаризе, маслигӏаталде рачине, маслигӏат гьабизе",
"precomment": "каго-што з кім-чым, памірыць"
},
{
"text": "сундениги ругьунлъизавизе",
"precomment": "прымусіць звыкнуцца"
}
]
}
{
"word": "парысты, ноздрываты",
"stress": 8,
"forms": [
"ноздреватый",
"ноздреватая",
"ноздреватое"
],
"senses": [
{
"text": "картӏахараб",
"examples": [
{
"be": "наздрываты сыр",
"av": "картӏахараб хӏан"
}
]
}
]
}
{
"word": "парытэт",
"stress": 6,
"forms": [
"паритет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "паритет",
"comment": "сундулъниги кӏиябго рахъалъул (кӏиязулго) ращалъиялъул ва ращадал ихтияразул принцип",
"labels": [
"юрыдычны тэрмін",
"эканамічны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "парытэтны",
"stress": 6,
"stem": "ПАРИТЕТН",
"forms": [
"паритетный",
"паритетная",
"паритетное"
],
"senses": [
{
"text": "ращалъиялъулаб",
"examples": [
{
"be": "на парытэтных пачатках",
"av": "ращалъиялъулаб кьучӏалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "парыцца",
"stress": 2,
"forms": [
"париться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьлаца гӏетӏ базабизе",
"precomment": "у лазні"
},
{
"text": "кутакалда гӏетӏ базе, гӏетӏуца тату хвезабизе",
"precomment": "немаг̆чыма цярпець ад спёкі",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "парыцца ў шубе",
"av": "хъабчица цӏакъ гӏетӏ базабизе, хъабчилъ гӏетӏуца тату хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парыцца",
"stress": 4,
"forms": [
"порыться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "гелгедизе, ваккаризе, хъирщадизе",
"comment": "хъирщун балагьизе",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "пакапацца ў чамадане",
"av": "чемоданалъув гелгедизе"
}
]
},
{
"precomment": "пакапацца ў памяці",
"text": "ракӏалде щвезабизе (бачӏинабизе)"
}
]
}
{
"word": "парыць",
"stress": 2,
"stem": "ПАРИ",
"homonym": 1,
"forms": [
"парить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьлада лъезе",
"precomment": "што (ежу)",
"examples": [
{
"be": "парыць тыкву",
"av": "хъабахъ хӏухьлада лъезе",
"comment": "хӏухьлада лъун белъинабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏухьлаца бацӏцӏад гьабизе",
"precomment": "што (ачышчаць парай)",
"examples": [
{
"be": "парыць бялізну",
"av": "гъоркьан ретӏел хӏухьлаца бацӏцӏад гьабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏамамалда хӏухьлалъ вукӏине",
"precomment": "каго-што (у лазні)"
},
{
"text": "багӏаризе, бухӏаризе лъугьине",
"precomment": "бел. (абдаваць гарачынёй)",
"examples": [
{
"be": "парыць, напэўна, будзе дождж",
"av": "бухӏарулеб буго, цӏадае батизе бегьула",
"comment": "цӏад базе бегьула"
}
]
}
]
}
{
"word": "парыць",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"парить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бегун тезе",
"precomment": "што",
"comment": "ракь",
"labels": [
"сельская гаспадарка, сельскагаспадарчы тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "парыць",
"stress": 4,
"homonym": 3,
"forms": [
"парить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьавагьине, тӏавап гьабизе",
"comment": "куркьбалги хьвагӏичӏого, боржине",
"examples": [
{
"be": "арёл парыць высока ў небе",
"av": "цӏум зодил борхалъуда тӏавап гьабулеб буго"
},
{
"be": "параць у аблоках",
"av": "хиялазда вукӏине, пикрабалъ вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "парыў",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"порыв"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "туркӏи, циндаго кутаклъи; речӏчӏун бачӏин",
"examples": [
{
"be": "парыў ветру",
"av": "гьури циндаго кутаклъи, речӏчӏун бачӏин"
}
]
},
{
"text": "цебетӏей, туркӏи",
"precomment": "пад'ём",
"examples": [
{
"be": "працоўны парыў",
"av": "хӏалтӏул цебетӏей; шавкъ бачӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "парыў",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"порыв"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏей; тӏураб бакӏ",
"precomment": "па дзеяслове парвацца"
}
]
}
{
"word": "парэдзець",
"stress": 6,
"forms": [
"поредеть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъедерлъизе"
}
]
}
{
"word": "парэз",
"stress": 4,
"forms": [
"порез"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏи",
"precomment": "па дзеяслову парэзаць"
},
{
"text": "къотӏараб бакӏ, ругъун",
"precomment": "рана",
"examples": [
{
"be": "падрэз на руцэ",
"av": "кверда лъураб ругъун; кверзул къотӏараб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "парэзацца",
"stress": 4,
"forms": [
"изрезаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏ-къотӏун, гӏанлъ-гӏанлъун ине"
}
]
}
{
"word": "парэзацца",
"stress": 4,
"forms": [
"порезаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъачӏого къотӏизе, къотӏун ине",
"comment": "жинхъаго"
}
]
}
{
"word": "парэзаць",
"stress": 4,
"stem": "ИЗРЕЗА",
"forms": [
"изрезать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏ-къотӏизе, бусс-буссизе",
"precomment": "каго-што, на часткі",
"examples": [
{
"be": "парэзаць матэрыю",
"av": "ххам къотӏ-къотӏизе"
}
]
},
{
"text": "къотӏ-къотӏун базе, бусс-буссун базе",
"precomment": "што, сапсаваць пры рэзанні",
"comment": "къотӏулаго, лъутӏулаго хвезабизе"
},
{
"text": "къотӏ-къотӏизе",
"precomment": "што",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "мясцовасць, пасечаная каналамі",
"av": "каналаз къотӏ-къотӏараб бакӏ (ракь)"
}
]
}
]
}
{
"word": "парэзаць",
"stress": 4,
"forms": [
"порезать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏизе, ругъун лъезе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "парэзаць руку",
"av": "квер къотӏизе, кверда ругъун лъезе"
}
]
},
{
"text": "къотӏизе",
"precomment": "што, чаго",
"examples": [
{
"be": "парэзаць хлеба",
"av": "чед (мочӏаби гьарун) къотӏизе"
}
]
},
{
"text": "хъвехъизе, хъун разе",
"precomment": "каго-што (многіх)",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "парэзаць усіх курэй, качак",
"av": "киналго гӏанкӏуял, ордекал хъвехъизе (хъун разе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "парэзаць",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"урезать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏун къокъ гьабизе",
"precomment": "што, караціць",
"examples": [
{
"be": "урэзаць рукавы",
"av": "къвалал (гурдил ва гь.ц.) къокъ гьаризе"
}
]
},
{
"text": "дагь гьабизе, гьитӏин гьабизе, тӏаса къунцӏизе",
"precomment": "паменшыць, убавіць",
"examples": [
{
"be": "урэзаць выдаткі",
"av": "харжал дагь гьаризе"
}
]
},
{
"precomment": "чые-небудзь правы",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "урэзаць чые-небудзь правы",
"av": "лъилниги ихтиярал мукъсанлъизаризе, дагь гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "парэзаць",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"урезать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "урезать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "парэкамендаваць",
"stress": 13,
"forms": [
"порекомендовать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги, лъикӏаб къимат кьун, вихьизавизе; лъикӏаб къимат кьезе",
"precomment": "каго"
},
{
"text": "гӏакълу кьезе; малъа-хъвай гьабизе, насихӏат гьабизе",
"precomment": "што і з нявызначаным (параіць)"
}
]
}
{
"word": "парэпацца",
"stress": 6,
"forms": [
"растрескаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кьватӏ-кьватӏизе",
"examples": [
{
"be": "губы патрэскаліся",
"av": "кӏутӏби кьватӏ-кьватӏун руго"
},
{
"be": "зямля патрэскалася",
"av": "ракь кьватӏ-кьватӏун буго"
}
]
}
]
}