{
"word": "трава",
"stress": 5,
"forms": [
"трава"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хер",
"examples": [
{
"be": "лекавыя травы",
"av": "даруял хурдул"
},
{
"be": "пустазелле",
"av": "чӏахӏ, сусур"
},
{
"be": "пакрыцца травой",
"av": "тӏад хер бижизе, харица бацизе"
},
{
"be": "трава травой, як трава",
"av": "тӏагӏам гьечӏеб, ракьудагӏанги тату гьечӏеб"
},
{
"be": "хай хоць трава не расце",
"av": "щиб кканиги ургъел гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "траваедны",
"stress": 6,
"stem": "ТРАВОЯДН",
"forms": [
"травоядный",
"травоядная",
"травоядное"
],
"senses": [
{
"text": "хер кваналеб",
"labels": [
"заалогія"
],
"examples": [
{
"be": "траваедныя жывёлы",
"av": "хер кваналел хӏайванал"
}
]
}
]
}
{
"word": "траваполле",
"stress": 7,
"forms": [
"травополье"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "батӏи-батӏиял хурдул хис-хисун рекьун ракь беэн гьаби"
}
]
}
{
"word": "травапольны",
"stress": 7,
"stem": "ТРАВОПОЛЬН",
"forms": [
"травопольный",
"травопольная",
"травопольное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "травапольная сістэма",
"av": "хис-хисун батӏи-батӏиял хурдул рекьун ракъ беэн гьабулеб къагӏида"
}
]
}
]
}
{
"word": "травасеянне",
"stress": 7,
"forms": [
"травосеяние"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "хер бекьи, бекьун хер бижизаби",
"labels": [
"сельская гаспадарка, сельскагаспадарчы тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "травяны",
"stress": 7,
"forms": [
"травяной",
"травяная",
"травяное"
],
"senses": [
{
"text": "хер бижараб, харица бацараб",
"precomment": "параслі травой",
"examples": [
{
"be": "травяныя лугі",
"av": "харица рацарал мучӏдул, сагаби"
}
]
},
{
"text": "харил, харил гьабураб, харил бахъараб",
"precomment": "з травы",
"examples": [
{
"be": "траўная настойка",
"av": "харил бахъараб дару",
"comment": "лъамияб"
}
]
},
{
"text": "харил, харилъ букӏунеб",
"labels": [
"заалогія"
],
"examples": [
{
"be": "травяная жаба",
"av": "харилъ букӏунеб къверкъ, харикъверкъ"
}
]
},
{
"text": "харикьераб",
"precomment": "пра колер",
"comment": "гӏурччинаб"
}
]
}
{
"word": "травяністы",
"stress": 7,
"stem": "ТРАВЯНИСТ",
"forms": [
"травянистый",
"травянистая",
"травянистое"
],
"senses": [
{
"text": "харица бацараб, хер гӏемераб, хер гьарзаяб",
"precomment": "параслі травой",
"examples": [
{
"be": "травяністыя лугі",
"av": "хер гьарзаял мучӏдул"
}
]
},
{
"text": "хер гӏадаб, тӏагӏам гьечӏеб, тату гьечӏеб",
"precomment": "бяσкусны",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "травінка",
"stress": 5,
"forms": [
"травинка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "харил сум, харил гӏучӏ"
}
]
}
{
"word": "трагедыя",
"stress": 5,
"forms": [
"трагедия"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "трагедия",
"comment": "драмаялъулаб асар"
},
{
"text": "квешаб балагь, талихӏ къосин",
"precomment": "няшчасце, катастрофа",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "сямейная трагедыя",
"av": "хъизамалъул талихӏ къосараб иш"
},
{
"be": "рабіць трагедыю з чагосьці",
"av": "гӏилла, кьучӏ гьечӏого пашманлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "трагік",
"stress": 3,
"forms": [
"трагик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трагик",
"comment": "трагедиязда ролал хӏалев актёр"
},
{
"text": "трагедиял хъвалев чи, трагик",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "трагікамедыя",
"stress": 9,
"forms": [
"трагикомедия"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "трагикомедия",
"comment": "трагедиялъулалги комедиялъулалги лъугьа-бахъинал ругеб драмаялъулаб асар"
}
]
}
{
"word": "трагічнасць",
"stress": 5,
"forms": [
"трагичность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "трагикияб букӏин; гӏасияб, балагьаб, ракӏ хӏинкъизабулеб букӏин"
}
]
}
{
"word": "трагічны",
"stress": 5,
"stem": "ТРАГИЧЕСК",
"forms": [
"трагический",
"трагическая",
"трагическое"
],
"senses": [
{
"text": "трагедиялъул, трагедиялъулаб",
"examples": [
{
"be": "трагічны акцёр",
"av": "трагедиязда хӏалев актёр"
}
]
},
{
"text": "гӏасияб, балагьаб, ракӏ хӏинкъизабулеб, квешаб",
"precomment": "жахлівы",
"examples": [
{
"be": "справа прыняла трагічны зварот",
"av": "иш квешаб рахъалде сверана, цо балагь ккечӏого хутӏулареб хӏал лъугьана"
},
{
"be": "трагічны выпадак",
"av": "балагьаб лъугьа-бахъин"
},
{
"be": "трагічнае відовішча",
"av": "балагьизе ракӏ хӏинкъулеб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "трагічны",
"stress": 5,
"forms": [
"трагичный",
"трагичная",
"трагичное"
],
"see_also": [
{
"target": "трагический",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "традыцыйны",
"stress": 8,
"forms": [
"традиционный",
"традиционная",
"традиционное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатлъун билълъараб, цебегосеб, ругьунаб",
"examples": [
{
"be": "традыцыйны звычай",
"av": "ругьунаб гӏадат"
},
{
"be": "традыцыйнае свята",
"av": "гӏадатлъун билълъараб байрам"
}
]
}
]
}
{
"word": "традыцыя",
"stress": 5,
"stem": "ТРАДИЦИ",
"forms": [
"традиция"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадат, традиция",
"examples": [
{
"be": "увайсці ў традыцыю",
"av": "гӏадатлъун лъугьине"
},
{
"be": "па традыцыі",
"av": "гӏадаталда рекъон"
}
]
}
]
}
{
"word": "траекторыя",
"stress": 7,
"forms": [
"траектория"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "траектория",
"comment": "тӏанкӏалъ я цо телоялъ багъарун унаго пространствоялда толеб хӏучч",
"labels": [
"матэматыка",
"фізіка"
]
},
{
"text": "траектория",
"comment": "гуллаялъ кьвагьун унаго толеб мухъ"
}
]
}
{
"word": "тразвон",
"stress": 6,
"forms": [
"трезвон"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "килисаялда киналго цӏурмазул цадахъаб гьаракь",
"precomment": "звон"
},
{
"text": "мацӏ гьаби, рогьрал рай, квешал харбал риччай",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "тразвоніць",
"stress": 6,
"forms": [
"трезвонить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "киналго цӏурмал кьабизе",
"precomment": "пра званы"
},
{
"text": "харбал тӏиритӏизаризе",
"precomment": "што (распускаць)",
"examples": [
{
"be": "званіць пра што-небудзь па ўсім горадзе",
"av": "тӏолабго шагьаралда сундулниги хӏакъалъулъ харбал тӏиритӏизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "трайкотна",
"stress": 7,
"forms": [
"троекратно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "лъабцӏул, лъабцӏул цӏикӏкӏун, лъабцӏул тӏатӏала, лъабго нухалъ"
}
]
}
{
"word": "трайны",
"stress": 6,
"forms": [
"тройной",
"тройная",
"тройное"
],
"senses": [
{
"text": "лъабго бугеб; лъабго цадахъаб; лъабцӏул такрарлъулеб; лъабго нухалъ",
"comment": "цӏикӏкӏинабураб яги дагьлъизабураб",
"examples": [
{
"be": "трайныя рамы",
"av": "лъабго цадахъал рамаби"
},
{
"be": "у трайным памеры",
"av": "лъабго нухалъ цӏикӏкӏун"
}
]
}
]
}
{
"word": "трайны",
"stress": 3,
"forms": [
"тройственный",
"тройственная",
"тройственное"
],
"senses": [
{
"text": "лъабгоязул; лъабгоял гӏахьаллъараб; лъабгоял гъорлъ ругеб",
"examples": [
{
"be": "трайцэнскі саюз",
"av": "лъабгоял гъорлъ ругеб (лъабгоязул) цолъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "трайцэ",
"stress": 4,
"forms": [
"втрое"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "лъабцӏул, лъабго нухалъ",
"precomment": "у тры разы",
"examples": [
{
"be": "павялічыць утрая",
"av": "лъабцӏул цӏикӏкӏинабизе"
}
]
},
{
"text": "лъабгъат гьабун, лъабчӏван",
"precomment": "у тры пласты",
"examples": [
{
"be": "скласці паперу траіста",
"av": "кагъат лъабчӏван (лъабгъат гьабун) сукӏизе",
"comment": "лъабиде сукӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "тракатаць",
"stress": 6,
"forms": [
"тараторить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хехго, лъалхъи-къотӏи гьечӏого гаргадизе"
}
]
}
{
"word": "тракт",
"forms": [
"тракт"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тракт, кӏудияб нух, шагьранух",
"examples": [
{
"be": "аўтамабільны тракт",
"av": "машинаби хьвадулеб кӏудияб, гӏебаб нух"
},
{
"be": "страўнікава-кішачны тракт",
"av": "чехь-бакь",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "трактавацца",
"stress": 8,
"forms": [
"трактоваться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна лъазе, баянлъизе",
"precomment": "разглядацца"
},
{
"text": "баянлъизе",
"precomment": "тлумачыцца"
}
]
}
{
"word": "трактаваць",
"stress": 8,
"forms": [
"трактовать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги магӏна гьабизе, шархӏ гьабизе; щибниги баян гьабизе; сундулниги хӏакъалъулъ жиндирго пикру загьир гьабизе",
"precomment": "што, выкладаць",
"examples": [
{
"be": "трактаваць пытанне па-свойму",
"av": "суал жиндирго пикруялда рекъон баян гьабизе"
}
]
},
{
"text": "баян гьаризе",
"precomment": "тлумачыць",
"examples": [
{
"be": "трактаваць законы",
"av": "законал баян гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "трактар",
"stress": 3,
"forms": [
"трактор"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трактор",
"examples": [
{
"be": "колавы трактар",
"av": "гьакал (бурдул) ругеб трактор"
},
{
"be": "гусенічны трактар",
"av": "рахсал ругеб трактор"
}
]
}
]
}
{
"word": "трактарабудаўнічы",
"stress": 13,
"forms": [
"тракторостроительный",
"тракторостроительная",
"тракторостроительное"
],
"senses": [
{
"text": "тракторал гьарулеб",
"examples": [
{
"be": "трактарабудаўнічы завод",
"av": "тракторал гьарулеб завод"
}
]
}
]
}
{
"word": "трактарны",
"stress": 3,
"stem": "ТРАКТОРН",
"forms": [
"тракторный",
"тракторная",
"тракторное"
],
"senses": [
{
"text": "тракторазул, тракторалъ гьабулеб",
"examples": [
{
"be": "трактарная брыгада",
"av": "тракторазул бригада"
}
]
}
]
}
{
"word": "трактарыст",
"stress": 8,
"forms": [
"тракторист"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тракторист, тракторчи"
}
]
}
{
"word": "трактарыстка",
"stress": 8,
"forms": [
"трактористка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "трактористка"
}
]
}
{
"word": "трактат",
"stress": 6,
"forms": [
"трактат"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трактат, гӏелмияб асар",
"comment": "цо суалалда тӏасан хъвараб"
},
{
"text": "пачалихъазда кьоркьоб къотӏи",
"precomment": "дыпл."
}
]
}
{
"word": "трактоўка",
"stress": 6,
"forms": [
"трактовка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна гьаби, баян гьаби",
"precomment": "па дзеяслову трактаваць"
},
{
"text": "магӏна лъай, баянлъи",
"precomment": "па дзеяслову трактавацца"
}
]
}
{
"word": "трактыр",
"stress": 6,
"forms": [
"трактир"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трактир",
"comment": "гӏодобегӏанаб даражаялъул ресторан; цӏакъго цебе – ресторанги бугеб гостиница",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "трактырны",
"stress": 6,
"forms": [
"трактирный",
"трактирная",
"трактирное"
],
"senses": [
{
"text": "трактиралъул",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "трактыршчык",
"stress": 6,
"forms": [
"трактирщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трактиралъул бетӏергьан"
}
]
}
{
"word": "трал",
"forms": [
"трал"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трал",
"comment": "гумуздасан ччугӏа кколеб гьин"
},
{
"text": "трал",
"comment": "лъадалъ минаби ралагьулеб, гьел тӏагӏинарулеб алат"
},
{
"text": "трал",
"comment": "ралъдал тӏиндаса рухӏчӏаголъаби, хурдул рахъулеб алат"
}
]
}
{
"word": "тралейбус",
"stress": 6,
"forms": [
"троллейбус"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "троллейбус"
}
]
}
{
"word": "тралейбусны",
"stress": 6,
"stem": "ТРОЛЛЕЙБУСН",
"forms": [
"троллейбусный",
"троллейбусная",
"троллейбусное"
],
"senses": [
{
"text": "троллейбусалъул; троллейбусазул",
"examples": [
{
"be": "тралейбусны прыпынак",
"av": "троллейбусал чӏолеб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "тральшчык",
"stress": 3,
"forms": [
"тральщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тралалъ ччугӏа кколеб гьитӏинаб гама",
"precomment": "рыбалоўнае судна"
},
{
"text": "тралалъ минаби ралагьулеб рагъулаб гама",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
]
},
{
"text": "тралалъ ччугӏа кколев ччугӏихъан",
"precomment": "рыбалоў"
}
]
}
{
"word": "траліць",
"stress": 3,
"forms": [
"тралить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тралалъ ччугӏа кквезе",
"precomment": "што"
},
{
"text": "тралалъ минаби ралагьизе"
},
{
"text": "тралалъ ралъдал тӏинуялъул цӏех-рех гьабизе"
}
]
}
{
"word": "трамбаваць",
"stress": 8,
"forms": [
"трамбовать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бухун, мерхьун битӏизабизе, бокъинабизе, къвакӏизабизе",
"precomment": "што",
"comment": "(нух)",
"examples": [
{
"be": "трамбаваць зямлю",
"av": "ракь мерхьун битӏизабизе, къвакӏизабизе, бокъинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "трамбон",
"stress": 6,
"forms": [
"тромбон"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тромбон",
"comment": "музыкалияб инструмент"
}
]
}
{
"word": "трамбоўка",
"stress": 6,
"forms": [
"трамбовка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "бухун, мерхьун къвакӏизаби, бокъинаби",
"precomment": "па дзеяслову трамбаваць"
},
{
"text": "бухун, мерхьун къвакӏизабулеб алат, машина",
"precomment": "прылада, машына"
}
]
}
{
"word": "трамвай",
"stress": 6,
"forms": [
"трамвай"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трамвай",
"examples": [
{
"be": "сесці на трамвай",
"av": "трамваялда рекӏине"
},
{
"be": "выйсці з трамвая",
"av": "трамваялдаса рещтӏине"
},
{
"be": "рачны трамвай",
"av": "гӏортӏасан гӏадамал раччулеб катер (шагьаралъул рагӏаллъудаса гӏебеде)"
}
]
}
]
}
{
"word": "трамвайны",
"stress": 6,
"stem": "ТРАМВАЙН",
"forms": [
"трамвайный",
"трамвайная",
"трамвайное"
],
"senses": [
{
"text": "трамваялъул",
"examples": [
{
"be": "трамвайны вагон",
"av": "трамваялъул вагон"
},
{
"be": "трамвайны прыпынак",
"av": "трамвай чӏолеб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "трамплін",
"stress": 7,
"forms": [
"трамплин"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трамплин",
"comment": "кӏанцӏи, роржен халат гьабизе бараб бакӏ",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
]
},
{
"text": "трамплин",
"comment": "иш жиндасан байбихьулеб бакӏ, аслу, кьуч, мугьчӏвай",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "транжыр",
"stress": 6,
"forms": [
"транжира"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"мужчынскі род",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадада гӏарац хвезабулев чи",
"comment": "яги чӏужугӏадан"
}
]
}
{
"word": "транжыра",
"forms": [
"мот"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "исрапчи",
"comment": "гӏарац, боцӏи хӏисаб гьабичӏого хвезабулев чи"
}
]
}
{
"word": "транжырыць",
"forms": [
"транжирить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадада хвезабизе (гӏарац), бер къан бечелъи харж гьабизе",
"precomment": "што",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "транжырыць грошы",
"av": "бер къан гӏарац хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "транзіт",
"stress": 6,
"forms": [
"транзит"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "транзит",
"comment": "1 цо пачалихъалдаса цоги пачалихъалде, нухда бугеб лъабалибеб пачалихъ къотӏун, къайи ва пассажирал раччи; 2 нухда ратулел бакӏазда, тӏаса бахъун, тӏад лъун квалквал ккезе течӏого, къайи баччи"
}
]
}
{
"word": "транзітны",
"stress": 6,
"forms": [
"транзитный",
"транзитная",
"транзитное"
],
"senses": [
{
"text": "транзиталъул, транзитияб",
"examples": [
{
"be": "транзітны цягнік",
"av": "транзитияб поезд"
},
{
"be": "транзітны пасажыр",
"av": "транзитияв пассажир"
}
]
}
]
}
{
"word": "транога",
"stress": 5,
"forms": [
"тренога"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏатӏирухьен",
"precomment": "шляхі"
}
],
"see_also": [
{
"target": "треножник",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "траножнік",
"stress": 5,
"forms": [
"треножник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "лъабох",
"examples": [
{
"be": "траножны штатыў фатаапарата",
"av": "фотоаппарата-лъул лъабох"
}
]
}
]
}
{
"word": "транс",
"forms": [
"транс"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълуялдаса ин, кӏотин, лъавудаса ин",
"labels": [
"медыцына"
],
"examples": [
{
"be": "упасці ў транс",
"av": "кӏотун ккезе, гӏакълуялдаса ине, лъавудаса ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "транскантынентальны",
"stress": 15,
"stem": "ТРАНСКОНТИНЕНТАЛЬН",
"forms": [
"трансконтинентальный",
"трансконтинентальная",
"трансконтинентальное"
],
"senses": [
{
"text": "континентал къотӏун унеб",
"examples": [
{
"be": "транскантынентальная ракета",
"av": "континентал къотӏун унеб ракета"
}
]
}
]
}
{
"word": "транскрыбаваць",
"stress": 10,
"forms": [
"транскрибировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "транскрипция гьабизе",
"precomment": "што",
"labels": [
"лінгвістыка"
]
}
]
}
{
"word": "транскрыпцыя",
"stress": 8,
"forms": [
"транскрипция"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "транскрипция",
"comment": "1 лингв. мацӏалъул яги диалекталъул щибаб гьаракь хасаб хӏарпалдалъун ва ишараялдалъун дурусго бихьизаби; 2 муз. цогидаб инструменталъе яги гьаракьалъе музыкалияб асар цӏидасан хъвай"
}
]
}
{
"word": "трансляваць",
"stress": 7,
"forms": [
"транслировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "радиоялъ кьезе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "трансліраваць канцэрт па радыё",
"av": "радиоялдасан концерт кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "трансляцыя",
"stress": 7,
"forms": [
"трансляция"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "трансляция",
"comment": "1 радиоялъ ва телевизоралъ рикӏкӏадаб манзилалъ материал кьей; 2 радиоялъ, телевизоралъ гьедин кьураб материал"
}
]
}
{
"word": "транслітарацыя",
"stress": 11,
"forms": [
"транслитерация"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "транслитерация",
"comment": "цо хъвай-хъвагӏаялъул хӏарпал цогидаб хъвай-хъвагӏаялъул хӏарпаз хиси",
"labels": [
"лінгвістыка"
]
}
]
}
{
"word": "транспарант",
"stress": 9,
"forms": [
"транспарант"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "транспарант",
"comment": "гъорлъан канлъи бихьулеб кагътида гъоркь мухъ битӏун хъвазе лъолеб чӏегӏерал хӏуччал цӏараб тӏамач"
},
{
"text": "лозунгалгун, сураталгун рамаялда тӏад рекъезабураб ххам"
}
]
}
{
"word": "транспарт",
"stress": 3,
"forms": [
"транспорт"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "транспорт",
"comment": "къайи ва гӏадамал раччулебщинаб жо",
"examples": [
{
"be": "аўтамабільны транспарт",
"av": "автомобилазул транспорт"
}
]
},
{
"text": "баччи",
"precomment": "перавозка"
},
{
"text": "цого заманаялда бачӏараб къайи",
"precomment": "партыя грузаў"
},
{
"text": "цадахъ бугеб цо чанго гьоко ва гь. ц.",
"precomment": "абоз"
},
{
"text": "гӏадамал ва къайи баччулеб ралъдал гама",
"precomment": "судна"
}
]
}
{
"word": "транспартабельны",
"stress": 10,
"forms": [
"транспортабельный",
"транспортабельная",
"транспортабельное"
],
"senses": [
{
"text": "баччизе квегӏенаб, транспорталъ кибениги рехизе санагӏатаб"
}
]
}
{
"word": "транспартаваць",
"stress": 10,
"forms": [
"транспортировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "баччизе, транспорталъ рехизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "транспартаваць грузы",
"av": "къайи рехизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "транспартны",
"stress": 3,
"forms": [
"транспортный",
"транспортная",
"транспортное"
],
"senses": [
{
"text": "къайи баччулеб",
"examples": [
{
"be": "транспартны самалёт",
"av": "къайи баччулеб самолет"
}
]
}
]
}
{
"word": "транспарцёр",
"forms": [
"транспортёр"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "транспортёр",
"comment": "конвейер",
"labels": [
"тэхніка"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бронетранспортёр",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "транспарцір",
"stress": 10,
"forms": [
"транспортир"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "транспортир",
"comment": "чертёжал рахъулелъул хӏажалъулеб алат"
}
]
}
{
"word": "транспарціроўка",
"stress": 12,
"forms": [
"транспортировка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "баччи",
"examples": [
{
"be": "транспарціроўка збожжа",
"av": "хӏалухъен баччи"
}
]
}
]
}
{
"word": "трансплантацыя",
"stress": 11,
"forms": [
"трансплантация"
],
"labels": [
"медыцына",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "трансплантация",
"comment": "организмалъул ткань яги лага цоги бакӏалда, цогидаб организмалда рекӏинаби",
"labels": [
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "трансфармавацца",
"stress": 10,
"forms": [
"трансформироваться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хисун ине, хисизе, батӏиялде сверизе, ток хисизе",
"comment": "трансформаторалдалъун"
}
]
}
{
"word": "трансфарматар",
"stress": 10,
"forms": [
"трансформатор"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трансформатор",
"comment": "ток хисизабулеб",
"labels": [
"электрыка"
]
}
]
}
{
"word": "трансфарматарны",
"stress": 10,
"stem": "ТРАНСФОРМАТОРН",
"forms": [
"трансформаторный",
"трансформаторная",
"трансформаторное"
],
"senses": [
{
"text": "трансформаторалъул",
"examples": [
{
"be": "трансфарматарная будка",
"av": "трансформаторалъул будка"
}
]
}
]
}
{
"word": "трансфармацыя",
"stress": 10,
"forms": [
"трансформация"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "куц, бегӏ, форма хиси, хисунккей"
},
{
"text": "трансформаторалъ электрикалъул ток хисизаби"
}
]
}
{
"word": "траншэя",
"stress": 6,
"forms": [
"траншея"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хандакъ, окоп, ор, рахъ"
}
]
}
{
"word": "трап",
"forms": [
"трап"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"марскі тэрмін"
],
"senses": [
{
"text": "гамил болъо",
"labels": [
"марскі тэрмін"
]
},
{
"text": "самолеталъул болъо"
}
]
}
{
"word": "трапальны",
"stress": 5,
"stem": "ТРЕПАЛЬН",
"forms": [
"трепальный",
"трепальная",
"трепальное"
],
"senses": [
{
"text": "самулеб",
"examples": [
{
"be": "трапальная машына",
"av": "самулеб машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "трапаны",
"stem": "ТРЁПАН",
"forms": [
"трёпаный",
"трёпаная",
"трёпаное"
],
"senses": [
{
"text": "самараб",
"precomment": "пра валакно і т. п.",
"examples": [
{
"be": "трапаная воўна",
"av": "самараб квас"
}
]
},
{
"text": "сам-самун араб, тӏутӏураб, хохораб",
"precomment": "паношаны; зношаны",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "бихха-бичараб, биххабичизабураб",
"precomment": "патрапаны",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "пацёрты выгляд",
"av": "биххабичараб сипат"
}
]
},
{
"text": "гӏакъуба кьураб, инжит гьабураб",
"precomment": "змучаны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "трапасфера",
"stress": 8,
"forms": [
"тропосфера"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тропосфера",
"comment": "гьаваялъул аслияб гъоркьияб гъат"
}
]
}
{
"word": "трапацца",
"stress": 5,
"forms": [
"трепаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "парпадизе, хьвагӏезе",
"precomment": "веяць, луналаць"
},
{
"text": "хвезе, хозозе",
"precomment": "зношвацца",
"comment": "ретӏел-хьит",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "чӏалгӏаде, гӏадада гаргадизе, чӏанда хъуризе, хъирмал риччазе",
"precomment": "балбатаць",
"labels": [
"прастамоўнае слова",
"грубае слова"
]
}
]
}
{
"word": "трапаць",
"stress": 5,
"forms": [
"трепать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бихха-бичизабизе, тӏутӏу-хъухъузе",
"precomment": "каго-што (прыводзіць у беспарадак)",
"examples": [
{
"be": "вецер трапе яе валасы",
"av": "гьороца долъул рас биххабичизабулеб буго"
},
{
"be": "яго трасе ліхаманка",
"av": "бакъул унтиялъ дов сорозавулев вуго"
},
{
"be": "трапаць каму-небудзь нервы",
"av": "лъилниги нерваби хвезаризе"
},
{
"be": "трапаць языком",
"av": "чӏалгӏаде гаргадизе"
}
]
},
{
"text": "кӏутӏкӏутӏизе",
"precomment": "каго-што, па чым (паляпваць)",
"examples": [
{
"be": "паляпваць каго-небудзь па плячы",
"av": "лъилниги гъажалда кӏутӏкӏутӏизе"
}
]
},
{
"text": "цӏацӏазе",
"precomment": "каго-что (дзяргаць)",
"examples": [
{
"be": "трапаць за вушы",
"av": "гӏундул цӏацӏазе"
},
{
"be": "трапаць за валасы",
"av": "рас цӏацӏазе"
}
]
},
{
"text": "хвезабизе",
"precomment": "што (прыводзіць у непрыдатнасць)",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "сціраць абутак",
"av": "хьитал хвезаризе (гӏемер ретӏун)"
}
]
},
{
"text": "самизе",
"precomment": "што (каноплі і пад.)",
"comment": "габани"
}
]
}
{
"word": "трапач",
"stress": 5,
"forms": [
"трепач"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏандачи, чвархъеро, кӏалгӏемер, гьорол гьобо, хъирмалгӏемер",
"labels": [
"грубае слова",
"прастамоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "трапеза",
"stress": 3,
"forms": [
"трапеза"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "квен, тӏутӏ, сурпа",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "трапецыя",
"stress": 5,
"forms": [
"трапеция"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "трапеция",
"comment": "ункъбокӏон",
"labels": [
"матэматыка"
]
},
{
"text": "трапеция",
"comment": "кӏиго кварида бан дализабураб гӏер (гимнастикаялъе)",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "трапляць",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"попадать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цоялда хадур цогиялги рортизе"
}
]
}
{
"word": "трапляць",
"stress": 6,
"stem": "ПОПАДА",
"homonym": 2,
"forms": [
"попадать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "зуб на зуб не трапляе",
"av": "гӏосоде гӏус кколеб букӏинчӏо",
"comment": "кутакалда квачаялъ яги хӏинкъиялъ сородулев вукӏана"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "попасть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "трапятанне",
"stress": 3,
"forms": [
"трепет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "сорой, парпади",
"precomment": "калебасанне",
"examples": [
{
"be": "трапятанне лісця",
"av": "тӏанхазул парпади"
}
]
},
{
"text": "сороди, тӏеркӏей",
"precomment": "хваляваньне",
"comment": "рекӏел",
"examples": [
{
"be": "з трымценнем",
"av": "ракӏ соролаго"
},
{
"be": "прывесці каго-небудзь у трымценне",
"av": "лъилниги ракӏ сородизабизе (хӏинкъизавизе)"
}
]
},
{
"precomment": "страх",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "наводзіць жах на каго-небудзь",
"av": "щивниги хӏинкъизавизе, хӏинкъун сородизавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "трапятаць",
"stress": 7,
"forms": [
"трепетать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "парпадизе, хьвагӏезе, сородизе",
"precomment": "калыхацца, дрыжаць"
},
{
"text": "тӏеркӏезе, сородизе",
"precomment": "хвалявацца",
"comment": "ракӏ",
"examples": [
{
"be": "трапятаць ад захаплення",
"av": "вохиялъ ракӏ сородизе"
},
{
"be": "маё сэрца трымціць",
"av": "дир ракӏ сородулеб буго"
}
]
},
{
"text": "хӏинкъизе, хӏинкъун сородизе",
"precomment": "за каго-што, перад кім-чым (адчуваць страх)",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "трапятаць перад кім-небудзь",
"av": "лъиданиги цеве сородизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "трапік",
"stress": 3,
"forms": [
"тропик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тропик",
"comment": "экваторалдаса 23º 27 1-алъул манзилалда севералдехун яги югалдехун бугебилан тараб хӏучч",
"examples": [
{
"be": "трапік Рака",
"av": "Ракалъул тропик (экваторалдаса севералдехун бугеб)"
},
{
"be": "трапік Казерога",
"av": "Козерогалъул тропик (экваторалдаса югалдехун бугеб)"
}
]
},
{
"text": "тропикал (экваторалдаги гьел хӏуччаздаги гьоркьор ругел хинал ракьал)",
"precomment": "мн. тропікі"
}
]
}
{
"word": "трапіцца",
"stress": 4,
"forms": [
"попасться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ккезе",
"precomment": "апынуцца дзе-небудзь",
"examples": [
{
"be": "патрапіць у палон",
"av": "асирлъуде ккезе"
},
{
"be": "злавіцца ў капкан",
"av": "гудракье ккезе"
}
]
},
{
"text": "тӏадго кквезе",
"precomment": "апынуцца выкрытым",
"examples": [
{
"be": "патрапіцца на крадзяжы",
"av": "цӏогьодулаго тӏад кквезе"
}
]
},
{
"text": "дандчӏвазе, данделъизе",
"precomment": "паўстрэчацца",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "ракӏалдаго гьечӏого батизе",
"precomment": "выпадкова падвярнуцца",
"examples": [
{
"be": "трапілася добрая кніга",
"av": "лъикӏаб тӏехь батана"
}
]
},
{
"precomment": "трапіцца на вочы",
"text": "берзукье ккезе, токлъукье данде чӏвазе"
}
]
}
{
"word": "трапіць",
"stress": 4,
"forms": [
"попасть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щвезе",
"precomment": "у каго-што",
"examples": [
{
"be": "камень трапіў у акно",
"av": "гьецӏо горда щвана"
},
{
"be": "куля трапіла яму ў плячо",
"av": "гулла гьесул гъажалда щвана"
},
{
"be": "трапіць у мэту",
"av": "гӏужда щвезе"
}
]
},
{
"text": "ккезе",
"precomment": "аказацца",
"examples": [
{
"be": "трапіць у бяду",
"av": "къварилъиялде ккезе"
},
{
"be": "патрапіць пад суд",
"av": "судалде ккезе"
},
{
"be": "як ты сюды трапіў?",
"av": "мун гьаниве кин ккарав?"
},
{
"be": "трапіць пад дождж",
"av": "цӏадакье ккезе"
}
]
},
{
"text": "ккезе, лъачӏого тӏад чӏезе",
"precomment": "нечакана наступіць"
},
{
"text": "хӏетӏе хӏарщулъе ккезе",
"precomment": "патрапіць у бруд"
},
{
"text": "ине, ккезе",
"precomment": "прайсці",
"examples": [
{
"be": "як трапіць на вакзал?",
"av": "вокзалалде кин ине кколев (кин ани кколев)?"
}
]
},
{
"text": "щвезе",
"precomment": "прыйсці",
"examples": [
{
"be": "дадому мы патрапілі позна",
"av": "рокъоре ниж кватӏун щвана"
}
]
},
{
"text": "ворчӏизе",
"precomment": "быць прынятым",
"examples": [
{
"be": "паступіць ва ўніверсітэт",
"av": "университеталде ворчӏизе"
}
]
},
{
"text": "ккара-ккаралъув",
"precomment": "дзе папала"
},
{
"text": "кин кканиги",
"precomment": "як папала; абы як"
},
{
"text": "кинаб кканиги (щваниги)",
"precomment": "які пападзе"
}
]
}
{
"word": "трапічны",
"stress": 5,
"stem": "ТРОПИЧЕСК",
"forms": [
"тропический",
"тропическая",
"тропическое"
],
"senses": [
{
"text": "тропикалъул; тропикияб",
"examples": [
{
"be": "трапічныя лясы",
"av": "тропикалъул рохьал"
},
{
"be": "трапічная спёка",
"av": "тропикияб бухӏи",
"comment": "багӏари"
}
]
}
]
}
{
"word": "трарой",
"stress": 3,
"forms": [
"трижды"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "лъабцӏул",
"examples": [
{
"be": "тройчы тры – дзевяць",
"av": "лъабцӏул лъабго – ичӏго"
},
{
"be": "я тройчы нагадваў яму пра гэта",
"av": "дица лъабцӏул ракӏалде щвезабуна досда гьелъул хӏакъалъулъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "траса",
"stress": 3,
"forms": [
"трасса"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "мухъ, унеб рахъ",
"precomment": "кірунак",
"examples": [
{
"be": "траса канала",
"av": "каналалъул мухъ"
}
]
},
{
"text": "нух, шагьра",
"precomment": "дарога, шлях",
"examples": [
{
"be": "аўтамабільная траса",
"av": "автомобилал хьвадулеб шагьра"
}
]
}
]
}
{
"word": "траска",
"stress": 6,
"forms": [
"треска"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "треска",
"comment": "ччугӏа"
}
]
}
{
"word": "траскатня",
"stress": 9,
"forms": [
"трескотня"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоса къотӏулареб хъуй, кьвагьи",
"examples": [
{
"be": "траскаценне кулямётаў",
"av": "пулеметазул кьвагьи"
}
]
},
{
"text": "чвархъей, чӏалгӏаде хъуй-хъаялда гаргади, чӏечӏого гаргади, кӏалдибе барсун гьоло бараб кӏалъай",
"precomment": "балбатня",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "траскучы",
"stress": 6,
"stem": "ТРЕСКУЧ",
"forms": [
"трескучий",
"трескучая",
"трескучее"
],
"senses": [
{
"text": "чӏваркьолеб, чӏваркь-чӏваркьи бахъунеб",
"examples": [
{
"be": "скрыпучы голас",
"av": "гъварараб гьаракь"
}
]
},
{
"text": "гьай-гьуй гӏемераб, ахӏи-хӏуралъул цӏураб, цӏакъго тӏасан борчӏараб",
"precomment": "высокапарны",
"examples": [
{
"be": "траскучыя рэчы",
"av": "цӏакъго тӏасан рорчӏарал кӏалъаял"
},
{
"be": "траскучы мароз",
"av": "гӏасияб квач, кутакаб цӏорой"
}
]
}
]
}
{
"word": "трасучы",
"stress": 3,
"stem": "ТРЯСК",
"forms": [
"тряский",
"тряская",
"тряское"
],
"senses": [
{
"text": "хьвагӏезарулеб; кӏорокӏизарулеб; чӏучӏадизарулеб; щванкӏезарулеб",
"examples": [
{
"be": "тряская телега",
"av": "хьвагӏезарулеб гьоко"
},
{
"be": "траскучая дарога",
"av": "кӏорокӏизарулеб нух"
}
]
}
]
}
{
"word": "трасцы",
"stress": 5,
"forms": [
"матрас",
"матрац"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бусен, ургу"
}
]
}
{
"word": "трасці",
"stress": 6,
"stem": "ТРЯС",
"forms": [
"трясти"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хьвагӏезабизе, кӏобокӏизабизе, чӏучӏадизабизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "не трасі стол",
"av": "стол хьвагӏезабуге"
},
{
"be": "трасці за плячо",
"av": "гъежги ккун кӏовокӏизавизе"
},
{
"be": "ціснуць руку каму-н.",
"av": "лъилниги квер кӏобокӏизабизе",
"comment": "бачараб квер"
}
]
},
{
"text": "кӏутӏизе",
"precomment": "што (трэсці)",
"examples": [
{
"be": "трасці дыван",
"av": "халича кӏутӏизе"
}
]
},
{
"text": "гъинабизе",
"precomment": "што (плады)",
"examples": [
{
"be": "трасці яблыкі",
"av": "гӏеч гъинабизе"
}
]
},
{
"text": "кӏобокӏизе, кӏутӏизе",
"precomment": "што (вытрахаць)",
"examples": [
{
"be": "трасці муку з мяшка",
"av": "къандалъоялъуса ханжу кӏутӏизе"
}
]
},
{
"text": "хьвагӏезаризе, кӏорокӏизаризе, чӏучӏадизаризе, щванкӏезаризе",
"precomment": "каго-небудзь ці што-небудзь",
"examples": [
{
"be": "вазок трасе",
"av": "гьакица хьвагӏезарулел руго"
}
]
},
{
"text": "хьвагӏезабизе",
"precomment": "чым",
"examples": [
{
"be": "трасці хвастом",
"av": "рачӏ хьвагӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "гъаргъар щвезабизе, сорозавизе",
"precomment": "каго-што (выклікаць дрыжыкі)",
"examples": [
{
"be": "яго калаціць ліхаманка",
"av": "бакъул унтиялъ сорозавулев вуго дов"
}
]
},
{
"text": "багъаризабизе",
"precomment": "што (варушыць)",
"examples": [
{
"be": "трэсці сена",
"av": "бакъвараб хер бегизе, багъаризабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "трасціся",
"stress": 7,
"forms": [
"сотрясаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда кӏобокӏизе (жибго), гьаргьадизе, сорозе"
}
]
}
{
"word": "трасціся",
"stress": 6,
"forms": [
"трястись"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хьвагӏезе",
"precomment": "хістацца",
"examples": [
{
"be": "дрэвы трасуцца ад ветру",
"av": "гьороца гъутӏби хьвагӏолел руго"
},
{
"be": "трасціся на вазку",
"av": "гьакитӏа хьвагӏезе"
}
]
},
{
"text": "сородизе, гъаргъар щвезе",
"precomment": "адчуваць дрыжыкі",
"examples": [
{
"be": "трэсціся ад холаду",
"av": "квачан сородизе"
}
]
},
{
"text": "хӏинкъун сородизе",
"precomment": "перад кім-чым і без дапаўнення (баяцца)",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "лъиданиги-сунданиги гурхӏун, рахӏат хун, сородизе",
"precomment": "за каго-што (беспакоіцца)",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "тӏуртӏудулаго цӏунизе",
"precomment": "над чым (берагчы)",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "трэсціся над кожнай капейкай",
"av": "щибаб капекалда (хадув) тӏуртӏудизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "трасянка",
"stress": 3,
"stem": "ТРЯСК",
"forms": [
"тряска"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏобокӏизаби",
"precomment": "паводле дзеяслова трэсці"
},
{
"text": "тӏуртӏуди, сороди, хьвагӏей, чӏучӏади",
"precomment": "па дзеяслову трэсціся"
}
]
}
{
"word": "трасяніна",
"stress": 5,
"forms": [
"трясина"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏор букӏараб бакӏалда лъугьараб хьуцӏ; хьуцӏил рекӏкӏаб (гъорлъе цӏаялда хӏинкъи бугеб) бакӏ"
}
]
}
{
"word": "трасіруючы",
"stress": 6,
"stem": "ТРАССИРУЮЩ",
"forms": [
"трассирующий",
"трассирующая",
"трассирующее"
],
"senses": [
{
"text": "унаго хадуб гвангъараб хӏучч лъугьунеб",
"comment": "гулла, снаряд",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "трата",
"stress": 3,
"stem": "ТРАТ",
"forms": [
"трата"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "харж гьаби, хвезаби",
"examples": [
{
"be": "марная трата часу",
"av": "заман гӏадада хвезаби"
}
]
},
{
"text": "харжал",
"precomment": "выдаткі",
"labels": [
"множны лік"
]
}
]
}
{
"word": "тратуар",
"stress": 6,
"forms": [
"тротуар"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тротуар",
"comment": "къватӏалъул кӏиябго рахъалдасан гӏадамал хьвадизе гьабураб нух"
}
]
}
{
"word": "траурны",
"stress": 3,
"stem": "ТРАУРН",
"forms": [
"траурный",
"траурная",
"траурное"
],
"senses": [
{
"text": "хвалил, хвел букъиялъул, чӏегӏербаялъул",
"examples": [
{
"be": "траурная працэсія",
"av": "хвел букъизе унел гӏемерал гӏадамал"
}
]
},
{
"text": "пашманаб, ракӏ гъанцӏизабулеб, ракӏ бакъвазабулеб",
"precomment": "пануры; змрочны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "трафарэт",
"stress": 7,
"forms": [
"трафарет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трафарет",
"comment": "къотӏун хӏарпал, накъищ, сурат гьабураб тӏеренаб пластинка",
"examples": [
{
"be": "фарбаваць па трафарэце",
"av": "трафареталда рекъон (сурат, накъиш) белъине"
}
]
}
]
}
{
"word": "трафарэтны",
"stress": 7,
"stem": "ТРАФАРЕТН",
"forms": [
"трафаретный",
"трафаретная",
"трафаретное"
],
"senses": [
{
"text": "трафареталъул, трафареталда рекъон гьабураб",
"examples": [
{
"be": "трафарэтны малюнак",
"av": "трафареталда рекъон гьабураб сурат"
}
]
},
{
"text": "хиси гьечӏеб, цого коцода чӏвараб, кидаго букӏунеб, бицунеб, гьабулеб ва гь. ц. цого жо",
"precomment": "шаблонны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "трафарэтная фраза",
"av": "кидаго бицунеб цого жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "трафей",
"stress": 5,
"forms": [
"трофей"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "давла",
"comment": "бергьараз къуразухъа рагъда бахъараб"
}
]
}
{
"word": "трафейны",
"stress": 5,
"stem": "ТРОФЕЙН",
"forms": [
"трофейный",
"трофейная",
"трофейное"
],
"senses": [
{
"text": "давладуе щвараб, давладуе бахъараб",
"examples": [
{
"be": "трафеявае маёмасць",
"av": "давладуе щвараб бечелъи, буголъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "трах",
"homonym": 1,
"forms": [
"трах"
],
"labels": [
"выклічнік"
],
"senses": [
{
"text": "дваргъ, чвархъ, кьвах",
"labels": [
"гукапераймальнае слова"
]
},
{
"text": "дваргъан бахъине, чвархъан бахъине, кьвахан бахъине",
"labels": [
"у значэнні выказніка",
"прастамоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "трахея",
"stress": 5,
"forms": [
"трахея"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "мукъулукъ",
"comment": "жанисеб",
"labels": [
"анатамічны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "трахнуцца",
"stress": 3,
"forms": [
"трахнуться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "дванкан гӏодов речӏчӏизе",
"precomment": "упасці з шумам"
},
{
"text": "унтиледухъ (цо кивниги) тункизе, кутакалда тункизе",
"precomment": "моцна ўдарыцца"
}
]
}
{
"word": "трахнуць",
"stress": 3,
"forms": [
"трахнуть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "чвархъан бахъине, кьвахан бахъине",
"precomment": "аб рэзкім, гучным гуку"
},
{
"text": "кьабун биччан тезе, кьвагьун биччан тезе",
"precomment": "каго-што і без дапаўнення",
"examples": [
{
"be": "трахнуць каго-небудзь па галаве",
"av": "лъилниги ботӏролъ кьабун биччан тезе"
},
{
"be": "стрыльнуць з ружжа",
"av": "туманкӏ кьвагьун биччан тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "трахома",
"stress": 5,
"forms": [
"трахома"
],
"labels": [
"медыцына",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "трахома",
"comment": "беразул квешаб бахунеб унти",
"labels": [
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "трацейскі",
"stress": 5,
"forms": [
"третейский",
"третейская",
"третейское"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "трэцейскі суд",
"av": "кӏиябго рахъ разилъун, цонигиязде цӏай гьечӏого, ишалъул, дагӏбаялъул хал гьабизе гӏуцӏараб диван (суд)"
}
]
}
]
}
{
"word": "траціна",
"stem": "ТРЕТ",
"forms": [
"треть"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "лъабил бутӏа, лъабго бутӏа гьабун цо бутӏа",
"examples": [
{
"be": "траціна года",
"av": "лъагӏалил лъабил бутӏа"
},
{
"be": "дзве трэці",
"av": "лъабго бутӏа гьабун кӏиго бутӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "траціцца",
"stress": 3,
"forms": [
"тратиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "харжал гьаризе, гӏарац хвезабизе",
"precomment": "на каго-што, марнаваць грошы"
},
{
"text": "харжал ккезе",
"precomment": "траціцца",
"examples": [
{
"be": "траціцца на паездку",
"av": "нухда харжал ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "траціць",
"stress": 5,
"forms": [
"расходовать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "харж гьабизе",
"precomment": "што (траціць)",
"examples": [
{
"be": "выдаткоўваць грошы",
"av": "гӏарац харж гьабизе"
}
]
},
{
"text": "лъугӏизабизе, бухӏизе",
"precomment": "знішчаць",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "матор расходуе шмат бензіну",
"av": "моторалъ гӏемер бензин бухӏулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "траціць",
"stress": 3,
"forms": [
"тратить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "харж гьабизе, хвезабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "траціць шмат грошай",
"av": "гӏемераб гӏарац хвезабизе"
},
{
"be": "марнаваць час",
"av": "заман гӏадада хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "траціць; затрачваць",
"stress": 5,
"forms": [
"затрачивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "затратить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "траціўшчыца",
"stress": 6,
"forms": [
"растратчица"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "растратчица"
}
]
}
{
"word": "трашчотка",
"stress": 5,
"forms": [
"трещотка"
],
"labels": [
"жаночы род",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "трещотка",
"comment": "кьвах-кьвахи бахъинабулеб музыкалияб алат"
},
{
"text": "кьвах-кьвахиялда вукӏунев чи, гӏемер чвархъолев чи, чӏечӏого гаргадулев чи, чвархъеро",
"precomment": "пра чалавека",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "траюрадны",
"stress": 4,
"stem": "ТРОЮРОДН",
"forms": [
"троюродный",
"троюродная",
"троюродное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "траюраднай брат",
"av": "цинагӏал"
},
{
"be": "траюрадная сястра",
"av": "цинагӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "траякі",
"stress": 4,
"stem": "ТРОЯК",
"forms": [
"троякий",
"троякая",
"троякое"
],
"senses": [
{
"text": "лъабго батӏияб"
},
{
"text": "лъабабго рахъалъул"
}
]
}
траісты; на тры часткі
сообщить о неточности{
"word": "траісты; на тры часткі",
"stress": 2,
"forms": [
"натрое"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "лъабиде",
"examples": [
{
"be": "разрэзаць натрае",
"av": "лъабиде (лъабихъе) къотӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "траўка",
"stress": 3,
"forms": [
"травка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"see_also": [
{
"target": "трава",
"kind": "from",
"comment": "уменьшительное значение",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "траўленне",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"травление"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "загьру кьун хвезаби",
"precomment": "паводле дзеяслова цкаваць"
}
],
"see_also": [
{
"target": "травить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "траўленне",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"травление"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "чучлъизаби",
"precomment": "паводле дзеяслова травіць"
}
],
"see_also": [
{
"target": "травить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "траўлер",
"stress": 3,
"forms": [
"траулер"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "траулер",
"examples": [
{
"be": "рыбалоўны траўлер",
"av": "ччугӏа кколеб траулер",
"comment": "гама"
}
]
}
]
}
{
"word": "траўма",
"stress": 3,
"forms": [
"травма"
],
"labels": [
"жаночы род",
"медыцына"
],
"senses": [
{
"text": "травма, чорхол лагаялъе ккараб жагъаллъи, беки, тунки ва гь. ц.",
"labels": [
"медыцына"
],
"examples": [
{
"be": "вытворчая траўма",
"av": "хӏалтӏуда ккараб травма"
}
]
},
{
"text": "нерваби хвей, нерваби унти",
"precomment": "нервовае ўзрушэнне",
"examples": [
{
"be": "душеўная траўма",
"av": "рекӏеда лъураб ругъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "траўматычны",
"stress": 8,
"forms": [
"травматический",
"травматическая",
"травматическое"
],
"senses": [
{
"text": "травмаялдалъун ккараб, травмаялъулаб, травмаялда хурхараб"
}
]
}
{
"word": "траўміраванне",
"stress": 6,
"forms": [
"травмирование"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "травма ккезаби, жагъаллъи ккезаби",
"precomment": "па дзеяслову траўміраваць",
"comment": "логое"
}
]
}
{
"word": "траўміраваць",
"stress": 6,
"forms": [
"травмировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "травма ккезабизе, жагъаллъи ккезабизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "логое",
"examples": [
{
"be": "траўміраваць галаву",
"av": "ботӏрое жагъаллъи ккезабизе"
}
]
}
]
}