{
"word": "так",
"forms": [
"так"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "гьадин, гьедин, додин, лъодин, гъодин",
"examples": [
{
"be": "я раблю гэтак жа, як і ён",
"av": "дос кин гьабулеб батаниги, гьедин дицаги гьабула"
}
]
},
{
"text": "хӏалалъ",
"precomment": "да такой ступені",
"examples": [
{
"be": "ён так змяніўся, што яго нельга пазнаць",
"av": "вихьани лъалареб хӏалалъ хисун вуго дов"
}
]
},
{
"text": "гьедин",
"precomment": "без наступстваў",
"examples": [
{
"be": "гэта так не пройдзе",
"av": "гьеб гьедин битӏун ккеларо"
},
{
"be": "гэтую справу пакінуць так нельга",
"av": "гьеб иш гьедин тезе бегьуларо"
}
]
},
{
"text": "гьадинго",
"precomment": "без прычыны, выпадкова",
"examples": [
{
"be": "я сказаў гэта проста так",
"av": "дица гьеб гьадинго абун букӏана"
}
]
},
{
"text": "амма",
"precomment": "але, аднак",
"labels": [
"злучнік"
],
"examples": [
{
"be": "я ж казаў, дык ты і слухаць не хацеў",
"av": "дица абулеб букӏана, амма дуе гӏенеккизецин бокьичӏо"
}
]
},
{
"text": "гьединлъидал",
"precomment": "таму",
"labels": [
"злучнік"
],
"examples": [
{
"be": "спека, так што рэкі млеюць",
"av": "багӏарун буго, гьединлъидал гӏорал гьитӏинлъулел руго"
}
]
},
{
"text": "расги гьечӏо",
"precomment": "нічога асаблівага",
"labels": [
"размоўнае слова",
"часціца"
],
"examples": [
{
"be": "што з табой? – так",
"av": "дуе щиб? – расги гьечӏо"
}
]
},
{
"text": "-ха",
"precomment": "таму",
"labels": [
"размоўнае слова",
"часціца"
],
"examples": [
{
"be": "дык ты мне не верышь?",
"av": "мун дида божулев гьечӏоха?"
}
]
},
{
"precomment": "у, зац. (так, сапраўды)",
"labels": [
"размоўнае слова",
"часціца"
],
"examples": [
{
"be": "так, вы не памыліліся",
"av": "у, мун мекъи ккун гьечӏо"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "ці так?",
"av": "гьединищха?"
},
{
"be": "так і ёсць",
"av": "гьедин бугизеги буго"
},
{
"be": "так бы мовіць",
"av": "гьедин абун телин"
},
{
"be": "так і знайце!",
"av": "лъан букӏаха!"
},
{
"be": "так ці інакш",
"av": "я гьадинаса, я додинаса"
},
{
"be": "і так і сяк",
"av": "гьадинги додинги, батӏи-батӏияб къагӏидаялъ"
},
{
"be": "хай так і будзе",
"av": "гьедин букӏинеги ккола гьеб"
},
{
"be": "калі так",
"av": "гьедин батани"
},
{
"be": "трэба выйсці раней, каб не спазніцца на цягнік",
"av": "поездалде кватӏунгутӏизе къватӏире дагьалъ хекко рахъине ккела"
}
]
}
]
}
{
"word": "такаваць",
"stress": 6,
"forms": [
"токовать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къукӏдизе",
"comment": "бихьинаб хӏанчӏица цӏуяб тӏаде ахӏизе"
}
]
}
{
"word": "такапрыёмнік",
"forms": [
"токоприёмник"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"тэхнічны тэрмін"
],
"senses": [
{
"text": "токоприемник",
"comment": "электровоз, подъемный кран ва гь.ц. токалъ хӏалтӏизабизе хӏажалъулеб алат"
}
]
}
{
"word": "такар",
"stress": 2,
"forms": [
"токарь"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "токарь, харатӏчи",
"examples": [
{
"be": "токар па метале",
"av": "металлалда харатӏ бахъулев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "такарны",
"stress": 4,
"stem": "ТОКАРН",
"forms": [
"токарный",
"токарная",
"токарное"
],
"senses": [
{
"text": "токарлъиялъул; харатӏалъул; харатӏ бахъулеб",
"examples": [
{
"be": "такарны станок",
"av": "харатӏ бахъулеб станок"
},
{
"be": "такарная майстэрня",
"av": "токарьлъиялъул мастерская"
},
{
"be": "такарная справа",
"av": "харатӏалъул хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "такелаж",
"stress": 6,
"forms": [
"такелаж"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"марскі тэрмін"
],
"senses": [
{
"text": "такелаж",
"comment": "гамил киналго кварал, тросал",
"labels": [
"марскі тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "такса",
"stress": 2,
"stem": "ТАКС",
"homonym": 1,
"forms": [
"такса"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "такса",
"comment": "расценка; пачалихъалъ сундуениги чӏезабураб багьадул роцен",
"examples": [
{
"be": "плата па таксе",
"av": "таксаялда рекъон мухь, хӏакъ кьей"
}
]
}
]
}
{
"word": "такса",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"такса"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "такса",
"comment": "собака; гӏемер кӏудияб гьечӏеб, кӏичӏарал къокъал бохдузул, халатаб къаркъалаялъул тайпа"
}
]
}
{
"word": "таксаваць",
"stress": 5,
"forms": [
"таксировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "такса чӏезабизе, багьадул роцен чӏезабизе",
"precomment": "што"
}
]
}
{
"word": "таксама",
"stress": 2,
"forms": [
"также"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"злучнік"
],
"senses": [
{
"text": "гьединго, ва, -ги",
"comment": "присоединительный",
"examples": [
{
"be": "ён таксама чытаў гэтую кнігу",
"av": "досги цӏалана гьаб тӏехь"
},
{
"be": "ён любіць спяваць, а таксама і танцаваць",
"av": "досие кечӏ ахӏизе, гьединго кьурдизеги бокьула"
}
]
}
]
}
{
"word": "таксама",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"тоже"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "-ги",
"precomment": "таксама",
"examples": [
{
"be": "ён таксама паехаў",
"av": "довги ана"
}
]
},
{
"text": "-ги",
"comment": "выказвае недаверлівае або адмоўнае стаўленне",
"comment_lang": "ru",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "а ты таксама добры!",
"av": "мунги лъикӏав (цӏакъав) вуго!"
},
{
"be": "падумаеш, рака!",
"av": "гьабги гӏорилан батилаха!"
}
]
}
]
}
{
"word": "таксаматарны",
"stress": 9,
"forms": [
"таксомоторный",
"таксомоторная",
"таксомоторное"
],
"senses": [
{
"text": "таксиязул, таксомоторазул",
"examples": [
{
"be": "таксаматорны парк",
"av": "таксомоторазул, таксиязул парк"
}
]
}
]
}
{
"word": "таксаматор",
"stress": 9,
"forms": [
"таксомотор"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"see_also": [
{
"target": "такси",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "таксацыя",
"stress": 5,
"forms": [
"таксация"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "такса чӏезаби, къимат чӏезаби",
"precomment": "па дзеяслову таксаваць"
}
]
}
{
"word": "таксометр",
"stress": 5,
"forms": [
"таксометр"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "таксометр",
"comment": "таксиялъ тараб манзил ва гьелъухъ кьезе кколеб мухь бихьизабулеб алат"
}
]
}
{
"word": "таксі",
"stress": 5,
"forms": [
"такси"
],
"labels": [
"ніякі род",
"нескланяльнае"
],
"senses": [
{
"text": "такси"
}
]
}
{
"word": "таксікоз",
"stress": 7,
"forms": [
"токсикоз"
],
"labels": [
"медыцына",
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "токсикоз",
"comment": "загьрабазул асаралъ черх унти",
"labels": [
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "таксін",
"stress": 5,
"forms": [
"токсин"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "загьру",
"comment": "цоцо хурдузда ва рухӏчӏаголъабазда букӏунеб загьру",
"labels": [
"біялогія",
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "таксічнасць",
"stress": 5,
"forms": [
"токсичность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "загьруяб букӏин",
"labels": [
"біялогія",
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "таксічны",
"stress": 5,
"stem": "ТОКСИЧЕСК",
"forms": [
"токсический",
"токсическая",
"токсическое"
],
"senses": [
{
"text": "загьруяб",
"examples": [
{
"be": "таксічныя рэчывы",
"av": "загьруял веществаби"
},
{
"be": "таксічнае паражэнне нервовай сістэмы",
"av": "загьруялъ нервазул хӏалтӏи хвезаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "таксічны",
"stress": 5,
"forms": [
"токсичный",
"токсичная",
"токсичное"
],
"senses": [
{
"text": "загьруяб, загьруялъ квешаб асар гьабизе бегьулеб",
"labels": [
"біялогія",
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "такт",
"homonym": 1,
"forms": [
"такт"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "такт",
"comment": "музыкияб гьаркьил цо къотӏел",
"labels": [
"музыка"
]
}
]
}
{
"word": "такт",
"homonym": 2,
"forms": [
"такт"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "адаб-хъатир; мухъ-рахъ; гӏурхъи-зани",
"examples": [
{
"be": "адсутнасць такту",
"av": "адаб-хъатир гьечӏолъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "тактоўна",
"stress": 5,
"forms": [
"тактично"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "адабалда, гӏурхъи-рахъ цӏунун"
}
]
}
{
"word": "тактоўнасць",
"stress": 5,
"forms": [
"тактичность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "адаб буголъи; гӏурхъи-рахъ буголъи",
"examples": [
{
"be": "тактычнасць паводзін",
"av": "гӏамал-хасияталъулъ адаб буголъи, хьвада-чӏвадиялъулъ гӏурхъи-рахъ цӏуни"
},
{
"be": "праявіць тактоўнасць",
"av": "адаб буголъи бихьизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "тактоўны",
"stress": 5,
"forms": [
"тактичный",
"тактичная",
"тактичное"
],
"senses": [
{
"text": "адаб бугев, хьвада-чӏвадиялъул нух-рахъ лъалев",
"examples": [
{
"be": "тактоўны чалавек",
"av": "адаб бугев чи; муруват бугев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "тактык",
"stress": 2,
"forms": [
"тактик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тактик, тактика лъалев чи"
}
]
}
{
"word": "тактыка",
"stress": 2,
"forms": [
"тактика"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тактика",
"comment": "рагъде хӏадурлъиялъул ва рагъ гьабиялъул искусство, гьединго рагъ гьабиялъул гӏелму",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
]
},
{
"text": "тактика",
"comment": "мурадалде щвеялъе хӏалтӏизарулел киналго ресал ва къагӏидаби",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "тактычны",
"stress": 5,
"stem": "ТАКТИЧЕСК",
"forms": [
"тактический",
"тактическая",
"тактическое"
],
"senses": [
{
"text": "тактикияб",
"examples": [
{
"be": "тактычная падрыхтоўка войскаў",
"av": "аскаразул тактикияб хӏадурлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "так; дзя",
"homonym": 1,
"forms": [
"да"
],
"senses": [
{
"precomment": "у, сцвярджальна",
"examples": [
{
"be": "гэтая кніга твая? – так",
"av": "гьаб тӏехь дурищ? – у"
}
]
},
{
"text": "уйищ (ха)",
"precomment": "пытальнае (няўжо, хіба)",
"examples": [
{
"be": "так ці не?",
"av": "уйищ, гурищ?"
}
]
},
{
"text": "гьа, уха",
"precomment": "дарэчы",
"examples": [
{
"be": "так, я і забыўся",
"av": "гьа, дида кӏочон тезе бахъана"
}
]
},
{
"text": "-ги",
"precomment": "у спалучэнні з дзеясловам",
"examples": [
{
"be": "хай жыве!",
"av": "чӏахъаги!"
}
]
},
{
"text": "гьа",
"labels": [
"узмацняльная часціца"
],
"examples": [
{
"be": "і чорт з ім!",
"av": "гьа, гьев хӏажат гьечӏо!"
}
]
},
{
"text": "гьа, гьелеха! бегьанаха!",
"precomment": "вось гэта так!"
}
]
}
{
"word": "так; дзя",
"homonym": 2,
"forms": [
"да"
],
"senses": [
{
"text": "ва",
"precomment": "злучальны",
"examples": [
{
"be": "ён ды я",
"av": "дов ва дун (довги дунги)"
}
]
},
{
"text": "тӏадежоялъе",
"precomment": "далучальны",
"examples": [
{
"be": "ён стары, да яшчэ хворы",
"av": "дов херавги вуго, тӏадежоялъе унтаравги вуго"
}
]
},
{
"text": "амма",
"precomment": "праціўны",
"examples": [
{
"be": "я б хацеў, ды брат не згаджаецца",
"av": "диени бокьилаан, амма вац разилъулев гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "такі",
"stress": 4,
"forms": [
"таков",
"таковая",
"таковое"
],
"labels": [
"займеннік",
"указальны займеннік"
],
"senses": [
{
"text": "гьединаб буго",
"comment": "у значэнні выказніка",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"be": "усе яны такія",
"av": "киналго дол гьединал руго"
},
{
"be": "такое наша меркаванне",
"av": "гьединаб буго нижер пикру"
}
]
},
{
"examples": [
{
"be": "і след яго прастыг",
"av": "хазабуна, цевеса тӏагӏана; дуда вихьа, дида рагӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "такі",
"stress": 4,
"forms": [
"такой",
"такая",
"такое"
],
"labels": [
"займеннік",
"азначальнае"
],
"senses": [
{
"text": "гьединав, гьадинав; цӏакъ, кутакалда",
"examples": [
{
"be": "такі чалавек нам не патрэбны",
"av": "гьединав чи нижее хӏажат гьечӏо"
},
{
"be": "такі, які ёсць",
"av": "гьадинав вугоха (дун)"
},
{
"be": "яна такая прыгожая!",
"av": "дой кутакалда берцинай йиго!"
},
{
"be": "такім чынам",
"av": "гьединаб куцалда, гьединаб хӏалалда"
},
{
"be": "у такім выпадку",
"av": "гьедин батани"
},
{
"be": "хто ён такі?",
"av": "дов щив кколев?"
},
{
"be": "што такое здарылася?",
"av": "щиб лъугьараб? щиб ккараб?"
}
]
}
]
}
{
"word": "такі-такі",
"stress": 2,
"forms": [
"так-таки"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"часціца"
],
"senses": [
{
"text": "бугониги, кин бугониги",
"precomment": "усё ж такі",
"examples": [
{
"be": "ён здолеў такі дабіцца свайго",
"av": "кин бугониги, жиндирабго чӏезабизе кӏвана досда"
}
]
}
]
}
{
"word": "такі-і-такі",
"stress": 4,
"forms": [
"такой-то",
"такая-то",
"такое-то"
],
"labels": [
"займеннік",
"няпэўны займеннік"
],
"senses": [
{
"text": "пуланав"
}
]
}
{
"word": "такі; такі самы",
"stress": 6,
"forms": [
"таковой",
"таковая",
"таковое"
],
"labels": [
"займеннік",
"указальны займеннік"
],
"senses": [
{
"text": "гьединаб, бугеб, рехсараб",
"examples": [
{
"be": "як такі",
"av": "бугеб хӏалалда, рехсараб куцалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "такі; усё ж",
"forms": [
"таки",
"-таки"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"часціца"
],
"senses": [
{
"text": "бугониги, кин бугониги",
"precomment": "тым не менш, усё ж, аднак",
"examples": [
{
"be": "паспеў жа на цягнік",
"av": "бугониги поездалде кватӏичӏо дов"
},
{
"be": "такі ён памыліўся",
"av": "кин бугониги, гьев кватӏана"
}
]
}
]
}