тур

{
  "word": "тур",
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "тур"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цо свери",
      "precomment": "кола танца",
      "comment": "кьурдул",
      "examples": [
        {
          "be": "тур вальса",
          "av": "вальсалъул цо свери"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тур",
      "precomment": "этап",
      "examples": [
        {
          "be": "другі тур шахматнага турніру",
          "av": "шахматазул турниралъул кӏиабилеб тур"
        }
      ]
    },
    {
      "examples": [
        {
          "be": "выбары ў два туры",
          "av": "кӏиго туралда тӏоритӏулел рищиял"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "тур",
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "тур"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бис",
      "comment": "горный козел"
    }
  ]
}

{
  "word": "тура",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "тура"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род",
    "шахматны тэрмін"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "ладья",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

{
  "word": "турбабудаванне",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "турбостроение"
  ],
  "labels": [
    "ніякі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турбинаби гьари"
    }
  ]
}

{
  "word": "турбабур",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "турбобур"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турбобур",
      "comment": "газил, нартил буругъал рорлъизе хӏалтӏизабулеб алат"
    }
  ]
}

{
  "word": "турбаваць",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "беспокоить"
  ],
  "precomment": "каго-што",
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рахӏат хвезабизе; хӏинкъи, ургъел ккезабизе",
      "precomment": "хваляваць",
      "examples": [
        {
          "be": "мяне турбуе яго адсутнасць",
          "av": "дов гьечӏолъиялъ дир рахӏат хвезабулеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "авара гьабизе, квалквал гьабизе",
      "precomment": "перашкаджаць",
      "examples": [
        {
          "be": "вас не турбуе шум?",
          "av": "хъуялъ нужее квалквал гьабулеб гьечӏищ?"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "рахӏат хвезабизе, лазат бахъизабизе, чӏалгӏинабизе",
      "precomment": "парушаць спакой",
      "examples": [
        {
          "be": "не турбуйце яго!",
          "av": "гьесул рахӏат хвезабуге! гьесие лазатбахъи гьабуге"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турбавінтавы",
  "stress": 12,
  "forms": [
    "турбовинтовой",
    "турбовинтовая",
    "турбовинтовое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турбинаялъ раква ххенезабулеб",
      "examples": [
        {
          "be": "турбавінтавы самалёт",
          "av": "турбинаялъ раква ххенезабулеб самолёт"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турбагенератар",
  "stress": 11,
  "forms": [
    "турбогенератор"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турбогенератор",
      "comment": "турбинаялъ хӏалтӏизабулеб электрикияб генератор"
    }
  ]
}

{
  "word": "турбаза",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "турбаза"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турбаза",
      "comment": "туристазул база"
    }
  ]
}

{
  "word": "турбан",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "тюрбан"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кӏудияб чалма"
    }
  ]
}

{
  "word": "турбаракетны",
  "stress": 9,
  "stem": "ТУРБОРАКЕТН",
  "forms": [
    "турборакетный",
    "турборакетная",
    "турборакетное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турборакетнияб",
      "examples": [
        {
          "be": "турбаракетныя рухавікі",
          "av": "турборакетниял двигателал",
          "comment": "моторал"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турбарэактыўны",
  "stress": 11,
  "stem": "ТУРБОРЕАКТИВН",
  "forms": [
    "турбореактивный",
    "турбореактивная",
    "турбореактивное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турбореактивияб",
      "examples": [
        {
          "be": "турбарэактыўныя снарады",
          "av": "турбореактивиял снарядал",
          "comment": "гӏарададул гулби"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турбіна",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "турбина"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турбина",
      "comment": "хӏухьлаца, газалъ, лъадал чвахиялъ раква ххенезабун хӏалтӏулеб двигатель"
    }
  ]
}

{
  "word": "турбінны",
  "stress": 5,
  "stem": "ТУРБИНН",
  "forms": [
    "турбинный",
    "турбинная",
    "турбинное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турбинаялъул, турбинабазул",
      "examples": [
        {
          "be": "турбіннае аддзяленне",
          "av": "турбинабазул (турбинаби лъураб) рукъ"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турк",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "турок"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туркав"
    }
  ]
}

{
  "word": "туркатка",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "горлинка",
    "горлица"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рохьимикки, гьерко",
      "labels": [
        "заалогія"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "туркмен",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "туркмен"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туркменав"
    }
  ]
}

{
  "word": "туркменка",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "туркменка"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туркменай"
    }
  ]
}

{
  "word": "туркменскі",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "туркменский",
    "туркменская",
    "туркменское"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туркменазул",
      "examples": [
        {
          "be": "туркменская мова",
          "av": "туркмен мацӏ"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "туркмены",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "туркмены"
  ],
  "labels": [
    "множны лік"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туркменал"
    }
  ]
}

{
  "word": "туркі",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "турки"
  ],
  "labels": [
    "множны лік"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туркал"
    }
  ]
}

{
  "word": "турма",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "тюрьма"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туснахъ",
      "examples": [
        {
          "be": "заключыць у турму",
          "av": "туснахъалда тӏамизе, жанив лъезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турнепс",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "турнепс"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "боцӏуе кьолеб (боцӏул) талган",
      "labels": [
        "батаніка"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турнэ",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "турне"
  ],
  "labels": [
    "ніякі род",
    "нескланяльнае"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сапар, турне",
      "examples": [
        {
          "be": "здзейсніць турнэ па краіне",
          "av": "улка сверун сапар гьабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турнік",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "турник"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турник",
      "comment": "гимнастикаялъе хӏалтӏизабулеб, эхеде кӏанцӏун гӏунтӏулеб бакӏалда рекъезабураб маххул гӏер",
      "labels": [
        "спартыўны тэрмін"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турнікет",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "турникет"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турникет",
      "comment": "иргадал, цо-цоккун жаниве чи виччаялъе квегӏенаб тирулеб гъалду"
    }
  ]
}

{
  "word": "турнір",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "турнир"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турнир",
      "comment": "киналго гӏахьаллъулел ирга щвараб мехалъ цо нухалъ дандчӏвалел спортивиял къецал",
      "examples": [
        {
          "be": "шахматны турнір",
          "av": "шахматал хӏаялъул турнир"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турчанка",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "турчанка"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туркай"
    }
  ]
}

{
  "word": "турызм",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "туризм"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туризм",
      "comment": "черх лъадариялъул, бакӏ-халкъ лъаялъул мурадалда сапарал гьари, хӏухьбахъиялъе цадахъ ин",
      "examples": [
        {
          "be": "горны турызм",
          "av": "мугӏрузулаб туризм",
          "comment": "мугӏрузде гьабулеб сапар"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турыст",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "турист"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турист",
      "comment": "сапарчи"
    }
  ]
}

{
  "word": "турыстка",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "туристка"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туристка"
    }
  ]
}

{
  "word": "турыстычны",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "туристический",
    "туристическая",
    "туристическое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туристазул",
      "examples": [
        {
          "be": "турыстычны паход",
          "av": "туристазул сапар"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турысцкі",
  "stress": 4,
  "stem": "ТУРИСТСК",
  "forms": [
    "туристский",
    "туристская",
    "туристское"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туристазул",
      "examples": [
        {
          "be": "турыстычная база",
          "av": "туристазул база"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турысы (пазбягаць / балбатня)",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "турусы"
  ],
  "labels": [
    "множны лік"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "разводзіць турусы",
          "av": "гьерсал рицине, хъирмал риччазе, лахӏимал риччазе, гьурал риччазе, чӏанда цӏалкӏизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турэмны",
  "stress": 4,
  "stem": "ТЮРЕМН",
  "forms": [
    "тюремный",
    "тюремная",
    "тюремное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туснахъалъул",
      "examples": [
        {
          "be": "турэмны будынак",
          "av": "туснахъалъул мина",
          "comment": "туснахърукъ"
        },
        {
          "be": "турэмны рэжым",
          "av": "туснахърукъалъул низам"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "турэмшчык",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "тюремщик"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "туснахъалъул хъаравул, туснахъалъул хъулухъчи",
      "precomment": "наглядчык"
    },
    {
      "text": "зулмучи, чияр эркен-лъиги демократияги чӏинтӏулев чи",
      "precomment": "прыгнятальнік"
    }
  ]
}

{
  "word": "турэцкі",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "турецкий",
    "турецкая",
    "турецкое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "турказул",
      "examples": [
        {
          "be": "турэцкая мова",
          "av": "турк мацӏ"
        }
      ]
    }
  ]
}