{
"word": "цяга",
"stress": 5,
"forms": [
"влечение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "кутакаб гъира, шавкъ ккей",
"comment": "сундениги",
"examples": [
{
"be": "сардэчная цяга",
"av": "рекӏел цӏайи, рокьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяга",
"stress": 2,
"stem": "ТЯГ",
"forms": [
"тяга"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏавул къуват",
"precomment": "цягавая сіла",
"examples": [
{
"be": "паравая цяга",
"av": "хӏухьлал цӏавул къуват"
},
{
"be": "механічная цяга",
"av": "механикияб цӏавул къуват"
},
{
"be": "электрычная цяга",
"av": "электрикияб цӏавул къуват"
}
]
},
{
"text": "поезд хадуб цӏалеб машина, электровоз, паровоз ва ц.",
"labels": [
"чыгуначны тэрмін"
]
},
{
"text": "печалъусан кӏкӏуй, газ хьвади, кӏкӏуй цӏай",
"precomment": "у печы"
},
{
"text": "гъира, рокьи, гъира-шавкъ",
"precomment": "імкненне",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "цяга да культуры",
"av": "культураялде рокьи"
},
{
"be": "даць наўцёкі",
"av": "лъутизе, лъутун виччан тезе, хазабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "цягацца",
"stress": 4,
"forms": [
"тягаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къацандизе, бох бухьине, хоно чӏвазе, дагӏба-къецалде лъугьине",
"precomment": "з кім-чым і без дапаўнення",
"examples": [
{
"be": "з ім цяжка цягацца",
"av": "досулгун бох бухьине захӏмат букӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "цягаць",
"stress": 5,
"stem": "ТАСКА",
"forms": [
"таскать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер мехалъ ретӏине",
"precomment": "насіць доўгі час",
"comment": "цого жо",
"examples": [
{
"be": "цягаць з сабой кнігу",
"av": "тӏехь (кидаго) цадахъ босизе"
}
]
},
{
"text": "цӏа-цӏазе",
"precomment": "каго-што за што",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "цягаць каго-небудзь за валасы",
"av": "лъилниги рас цӏа-цӏазе"
}
]
},
{
"text": "бикъизе, хъамизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "воровать",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"examples": [
{
"be": "ён ледзь ногі цягае",
"av": "досул бохдул хадур рехъерхъун руго; херлъун вуго, бохдул рилълъунел гьечӏо"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "тащить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1,2",
"comment": "1, 2"
}
]
}
{
"word": "цягаць",
"stress": 4,
"forms": [
"тягать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "тянуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "цягаць",
"stress": 3,
"forms": [
"утаскивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "утащить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "цягач",
"stress": 4,
"forms": [
"тягач"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тягач",
"comment": "щибниги хадуб цӏалеб машина, трактор"
}
]
}
{
"word": "цягачэцца",
"stress": 6,
"forms": [
"тяготиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "рази гьечӏолъиялъул асаралда гъоркъ вукӏине, лазатбахъиялда вукӏине, гӏакъуба-къварилъиялда вукӏине",
"precomment": "кім-чым",
"examples": [
{
"be": "цягарыцца сваёй адзінотай",
"av": "жиндирго ялгъузлъиялъул (янгъизлъиялъул) гӏакъуба-къварилъиялда вукӏине, ялгъузлъиялдаса рази гьечӏого вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "цягла",
"stress": 2,
"forms": [
"тягло"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "магъало, ясахъ",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
]
}
{
"word": "цяглавы",
"stress": 2,
"forms": [
"тягловый",
"тягловая",
"тягловое"
],
"senses": [
{
"text": "гьоко-квараялда хурхараб",
"examples": [
{
"be": "цяглавая жывёла",
"av": "оцал",
"comment": "гьакида ралел"
}
]
}
]
}
{
"word": "цягну",
"stress": 5,
"forms": [
"влеку"
],
"labels": [
"адзіночны лік"
],
"see_also": [
{
"target": "влечь",
"kind": "from",
"comment": "1-е лицо единственного числа; влекут — 3-е лицо множественного числа, настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "цягнуцца",
"stress": 3,
"forms": [
"длиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кигӏаналиго заманалъ букӏине, халат бахъине",
"examples": [
{
"be": "урок цягнуўся дзве гадзіны",
"av": "дарс кӏиго сагӏаталъ халат бахъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "цягнуцца",
"stress": 4,
"forms": [
"затягивать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "затянуться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "цягнуцца",
"stress": 4,
"forms": [
"тащиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица ине, хъалхъалиялда ине",
"comment": "с трудом идти"
},
{
"text": "хадуб бехъерхъун букӏине",
"comment": "волочиться"
}
]
}
{
"word": "цягнуцца",
"stress": 6,
"forms": [
"тяготеть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цӏазе",
"labels": [
"фізіка"
]
},
{
"text": "гъира букӏине, ракӏ цӏазе, бокьизе",
"precomment": "да каго-чаго (адчуваць цягу)",
"examples": [
{
"be": "цягнуцца да навукі",
"av": "гӏелмуялде гъира букӏине"
}
]
},
{
"text": "инжитлъи, гӏазаб-гӏакъуба хӏехьезе",
"precomment": "над кім-чым (прыгнятаць)",
"comment": "ккезе"
}
]
}
{
"word": "цягнуцца",
"stress": 4,
"forms": [
"тянуться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан букӏине, бачун букӏине",
"precomment": "пра правады і т.п."
},
{
"text": "тӏибитӏизе; тӏибитӏун букӏине",
"precomment": "распасцірацца",
"examples": [
{
"be": "за горадам цягнуліся палі",
"av": "шагьаралда нахъехун тӏиритӏун рукӏана хурзал"
}
]
},
{
"text": "цӏан бачӏине",
"precomment": "расцягвацца"
},
{
"text": "цӏабуцӏцӏине",
"precomment": "пацягвацца"
},
{
"text": "цӏазе",
"precomment": "працягваць рукі і таму падобнае",
"examples": [
{
"be": "дзеці цягнуцца да бацькі",
"av": "лъимал инсудехун цӏалел руго, лъималазул инсудехун цӏай буго"
}
]
},
{
"text": "эхеде ине",
"examples": [
{
"be": "кветка цягнецца да святла",
"av": "тӏегь канлъудехун эхеде унеб буго"
}
]
},
{
"text": "ракӏ базе, гъира ккезе",
"precomment": "стреміцца"
},
{
"text": "хадур гъезе, ращалъизе хӏаракат бахъизе, нахъе ккезе чӏунгутӏизе",
"precomment": "за кім-чым; старацца зраўняцца",
"examples": [
{
"be": "цягнуцца за таварышамі",
"av": "гьалмагъзабазда хадур гъезе хӏаракат бахъизе"
}
]
},
{
"text": "хадур-цере ине",
"precomment": "ісці адзін за адным",
"examples": [
{
"be": "па дарозе цягнуцца абозы",
"av": "нухдасан хадур-цере гьаказул тӏелал (къокъаби) унел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "цягнуць",
"stress": 4,
"forms": [
"оттягивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "оттянуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "цягнуць",
"stress": 4,
"forms": [
"тащить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бехъерхъизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "волоком"
},
{
"text": "баччизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "нести",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "цягнуць мяшок на спіне",
"av": "мугъзада (лъун) гьир баччизе"
},
{
"be": "цягнуць чамадан",
"av": "чемодан баччизе"
}
]
},
{
"text": "хадуб цӏазе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "тянуть за собой",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "бахъизе",
"precomment": "што",
"comment": "извлекать",
"examples": [
{
"be": "цягнуць вядро з калодзежа",
"av": "гъуялъуса ведро бахъизе"
},
{
"be": "цягнуць цвік са сцяны",
"av": "къадалъа магӏ бахъизе"
}
]
},
{
"text": "бикъизе, хъамизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "красть",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "цягнуць",
"stress": 4,
"forms": [
"тянуть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏазе, бухьине",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "цягнуць канат",
"av": "канат (квар) цӏазе"
},
{
"be": "цягнуць бялёвую вяроўку праз двор",
"av": "азбар къотӏун гъоркьан ретӏел бакъвазе балеб квар бухьине"
}
]
},
{
"text": "цӏазе, лъезе",
"precomment": "што (пракладваць)",
"examples": [
{
"be": "цягнуць тэлефонную лінію",
"av": "телефоналъул квар цӏазе"
}
]
},
{
"text": "бегьизе (бачине)",
"precomment": "што (працягваць)",
"examples": [
{
"be": "цягнуць руку",
"av": "квер бегьизе (бачине)"
}
]
},
{
"text": "цӏан гьабизе, тӏеренго гьабизе",
"precomment": "што (вырабляць валачэннем)",
"examples": [
{
"be": "цягнуць дрот",
"av": "(цӏан) маххул квар гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цӏазе, хадуб цӏазе",
"precomment": "каго-што і без дапаўнення",
"examples": [
{
"be": "параход цягне баржу",
"av": "пароходалъ баржа хадуб цӏалеб буго"
},
{
"be": "машына не цягне",
"av": "машинаялъ цӏалеб гьечӏо"
},
{
"be": "цягнуць каго-небудзь за рукаў",
"av": "щивниги, гъежги (гвердил къвалги) ккун, цӏазе"
}
]
},
{
"text": "гӏезавизе, гӏадамалъе вахъинавизе",
"precomment": "каго-што (гадаваць, падымаць)",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "хадув цӏазе, кумек гьабизе",
"precomment": "каго (дапамагаць)",
"examples": [
{
"be": "цягнуць адстаючага вучня",
"av": "(цӏалулъ) нахъе ккарав цӏалдохъанасе кумек гьабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏалица вачине (кивениги)",
"precomment": "каго-што (прымушаць ісці, ехаць)",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "ніхто яго сілай не цягнуў",
"av": "дов лъицаниги хӏалица вачинчӏо (гьаниве)"
}
]
},
{
"text": "рекӏине, цӏазе",
"precomment": "каго-што (цягнуць)",
"labels": [
"безасабовае ўжыванне"
],
"examples": [
{
"be": "мяне клоніць да сна",
"av": "дида макьу рекӏунеб буго"
},
{
"be": "цягне да мора",
"av": "ралъдахъе цӏалев вуго"
}
]
},
{
"text": "цӏазе, цӏан бахъизе, бахъизе",
"precomment": "каго-што (выцягваць)",
"examples": [
{
"be": "цягнуць невад",
"av": "гьин къватӏибе цӏазе (лъадалъа)"
}
]
},
{
"text": "кьабизе, цӏузе",
"precomment": "што (усмоктваць)",
"examples": [
{
"be": "помпа качае ваду",
"av": "насосалъ лъим цӏалеб буго"
}
]
},
{
"text": "цӏузе, гьекъезе",
"precomment": "што (піць)",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "хъалиян цӏазе, туркӏизе",
"precomment": "што (курыць)",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "бахъизе, батӏа гьабизе, кьезабизе",
"precomment": "вымагаць",
"examples": [
{
"be": "цягнуць грошы ў бацькі",
"av": "инсухъа гӏарац батӏа гьабизе"
}
]
},
{
"text": "(кӏкӏуй) цӏазе",
"precomment": "мець цягу",
"examples": [
{
"be": "печка добра цягніць",
"av": "печалъ (кӏкӏуй) лъикӏ цӏалеб буго"
}
]
},
{
"text": "пузе, бачӏине",
"precomment": "чым (дзьмуць, веяць)",
"labels": [
"безасабовае ўжыванне"
],
"examples": [
{
"be": "ад акна цягне холадам",
"av": "гордухъан квач бачӏунеб буго"
}
]
},
{
"text": "кватӏизабизе",
"precomment": "што і без дапаўнення (марудзіць)",
"examples": [
{
"be": "цягнуць з адказам",
"av": "жаваб кватӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "халат гьабизе, халат бахъинабизе, цӏазабизе",
"precomment": "цягнуць (расцягваць словы і г. д.)"
},
{
"text": "цӏазе, бахъизе",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "кавун важыць пяць кілаграмаў",
"av": "хъарпузалда щуго килограмм бахъулеб буго"
}
]
},
{
"precomment": "фразеалагізмы",
"examples": [
{
"be": "тузіць па душы",
"av": "гӏазаб кьезе, гьакъуба кьезе"
},
{
"be": "цягнуць за язык",
"av": "бицинабизе, кӏалъазавизе"
},
{
"be": "цягнуць жылы",
"av": "захӏматаб хӏалтӏуца цӏацӏазавизе, тату хвезабизе, чурхъизе"
},
{
"be": "цягнуць каніцель",
"av": "хӏинцго хӏалтӏизе, (хӏалтӏулаго) заман гӏадада инабизе; чӏамучӏаб хӏалтӏи гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "цягнуць",
"stress": 5,
"forms": [
"утащить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "баччун ине, бехъерхъун ине, босун ине",
"precomment": "каго-што (вынесці, забраць)"
},
{
"text": "бикъизе, хъамизе",
"precomment": "каго-што (украсці)"
},
{
"text": "цадахъ вачине, цадахъ вехъерхъизе",
"precomment": "каго (павесці за сабой)",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "пацягнуць каго-н. у госці",
"av": "щивниги гьоболъухъ вилълъине мукӏур гьавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "цягнуць, уцягваць",
"stress": 7,
"forms": [
"вовлекать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "вовлечь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "цягнуць; зацягваць",
"stress": 3,
"forms": [
"утягивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "утянуть",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
цягнуць; пацягнуць за сабой
сообщить о неточности{
"word": "цягнуць; пацягнуць за сабой",
"stem": "ВЛЕЧ",
"forms": [
"влечь"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏазе, бехъерхъизе, бачине, босизе",
"precomment": "каго-што (уцягнуць)",
"examples": [
{
"be": "лодку цягне цячэннем",
"av": "раса чвахиялъ босун (бачун, цӏан) унеб буго"
}
]
},
{
"text": "гъира ккезабизе (базабизе), цӏазе",
"precomment": "каго-небудзь",
"comment": "гъираялъ",
"examples": [
{
"be": "яго цягне да навукі",
"av": "дов гӏелмуялде цӏалев вуго, досул гӏелмуялдехун цӏай (гъира) буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "цягнік",
"stress": 2,
"forms": [
"поезд"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "поезд",
"examples": [
{
"be": "цягнік далёкага следавання",
"av": "рикӏкӏаде (хьвадулеб) унеб поезд"
}
]
},
{
"text": "бертадул гӏахьалчагӏигун унел гӏемерал гьакал, машинаби",
"precomment": "вясельны картэж",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "цягучасць",
"stress": 4,
"forms": [
"тягучесть"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан бачӏин"
}
]
}
{
"word": "цягучка",
"stress": 4,
"stem": "ТЯНУЧК",
"forms": [
"тянучка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тамахаб цӏан бачӏунеб камит",
"comment": "конфета"
}
]
}
{
"word": "цягучы",
"stress": 4,
"stem": "ТЯГУЧ",
"forms": [
"тягучий",
"тягучая",
"тягучее"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан бачӏунеб",
"precomment": "здольны расцягвацца"
},
{
"text": "рекӏарунеб, бакъваяб",
"precomment": "густы і вязкі",
"comment": "лъамалъи",
"examples": [
{
"be": "цягучы мёд",
"av": "бакъваяб гьоцӏо"
}
]
},
{
"text": "цӏазабураб, халат бахъараб, хадуб бехъерхъараб",
"precomment": "працяглаы",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "цягучая мелодыя",
"av": "цӏазабураб бакъан"
}
]
}
]
}