{
"word": "цяжар",
"stress": 2,
"stem": "ТЯЖЕСТ",
"forms": [
"тяжесть"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏлъи",
"labels": [
"фізіка"
],
"examples": [
{
"be": "сіла цяжкасці",
"av": "бакӏлъиялъул къуват"
}
]
},
{
"text": "бакӏлъи, бакӏаб жо",
"precomment": "цяжкі прадмет"
},
{
"text": "захӏмалъи",
"precomment": "цяжкасць; цяжкасьць",
"examples": [
{
"be": "цяжар працы",
"av": "хӏалтӏул захӏмалъи"
},
{
"be": "цяжкасці дарогі",
"av": "нухлул (нухда дандчӏвалел) захӏмалъаби"
}
]
},
{
"text": "кьвари",
"precomment": "суровасць",
"examples": [
{
"be": "цяжар пакарання",
"av": "тамихӏалъул кьвари"
}
]
},
{
"text": "бакӏлъи, унти",
"precomment": "балючае адчуванне",
"examples": [
{
"be": "цяжар у галаве",
"av": "бетӏер бакӏлъун букӏин, ботӏрол унти"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжараць",
"stress": 4,
"forms": [
"беременеть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "къинай лъугьине, къинай яхъине"
}
]
}
{
"word": "цяжарнасць",
"stress": 4,
"forms": [
"беременность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "къинай йикӏин, лъимаде йикӏин"
}
]
}
{
"word": "цяжарная",
"stress": 4,
"forms": [
"беременная"
],
"senses": [
{
"text": "къинай",
"labels": [
"прыметнік"
]
},
{
"text": "къинай",
"labels": [
"у значэнні назоўніка",
"жаночы род"
]
}
]
}
{
"word": "цяжар; цяжкасць",
"stress": 2,
"forms": [
"тягость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏлъи, захӏмалъи, лазатбахъи, авара, ракӏунти",
"examples": [
{
"be": "цяжкасць вайны",
"av": "рагъул захӏмалъи"
}
]
},
{
"text": "татухвей, свак, чӏунти",
"precomment": "стамлёнасць",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "цяжар ва ўсім целе",
"av": "тӏолабго черх чӏунтун буго"
},
{
"be": "у цяжар каму-л.",
"av": "лъиениги гӏакъубаялъе, гӏазабалъе"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжар; ярмо",
"stress": 3,
"forms": [
"бремя"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб юк"
},
{
"text": "бакӏлъи",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "узяць на сябе непасільны цяжар",
"av": "баччизе кӏолареб юк (бажарулареб иш) тӏаде босизе"
},
{
"be": "разрадзіцца ад цяжару",
"av": "лъимер гьабизе, къинлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжба",
"stress": 2,
"stem": "ТЯЖБ",
"forms": [
"тяжба"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏба",
"precomment": "судовая справа",
"comment": "судалда",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
},
{
"text": "къец",
"precomment": "спрэчка, спаборніцтва",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "цяжка",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"трудно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмат",
"examples": [
{
"be": "цяжка паверыць",
"av": "божизе захӏмат буго"
}
]
},
{
"text": "захӏмат букӏине",
"precomment": "безасабова, у значэнні выказніка",
"examples": [
{
"be": "яму цяжка тут",
"av": "гьесие гьаниб захӏмат буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжка",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"тяжело"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏго, бакӏлъиледухъ",
"examples": [
{
"be": "цяжка нагружаны аўтамабіль",
"av": "бакӏлъиледухъ къайидул цӏезабураб автомобиль"
}
]
},
{
"text": "бакӏго",
"precomment": "цяжка",
"examples": [
{
"be": "цяжка ступаць",
"av": "бакӏго галаби тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "захӏматго",
"precomment": "цяжка",
"examples": [
{
"be": "цяжка дыхаць",
"av": "захӏматго хӏухьел цӏазе"
}
]
},
{
"text": "захӏматго",
"precomment": "сур'ёзна",
"examples": [
{
"be": "ён цяжка хворы",
"av": "дов захӏматго унтун вуго"
}
]
},
{
"text": "захӏмат букӏине",
"precomment": "каму і без дапаўнення",
"labels": [
"безасабовае ўжыванне",
"у значэнні выказніка"
],
"examples": [
{
"be": "мне цяжка тут",
"av": "дие гьаниб захӏмат буго"
},
{
"be": "яму цяжка падымацца па лесвіцы",
"av": "досие болъодухъа тӏаде вахине захӏмат буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжкаатлет",
"stress": 10,
"forms": [
"тяжелоатлет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тяжелоатлет",
"comment": "бакӏаб атлетикаялъе гьунар бугев спортсмен"
}
]
}
{
"word": "цяжкавагавы",
"stress": 8,
"stem": "ТЯЖЕЛОВЕСН",
"forms": [
"тяжеловесный",
"тяжеловесная",
"тяжеловесное"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб, баччизе кӏолареб",
"precomment": "цяжкі, масіўны"
},
{
"text": "кӏудияб, бихьизе залимаб",
"precomment": "пра будынкі"
},
{
"text": "бакӏаб",
"precomment": "аб стылі і да т. п.",
"examples": [
{
"be": "цяжкавагасная фраза",
"av": "бакӏаб калам"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжкавагавік",
"stress": 8,
"forms": [
"тяжеловес"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб цӏайиялъул спортсмен",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "цяжкавыхаваемы",
"stress": 13,
"forms": [
"трудновоспитуемый",
"трудновоспитуемая",
"трудновоспитуемое"
],
"senses": [
{
"text": "тарбия кьезе захӏматаб"
}
]
}
{
"word": "цяжкадаступны",
"stress": 11,
"forms": [
"труднодоступный",
"труднодоступная",
"труднодоступное"
],
"senses": [
{
"text": "щвезе захӏматаб"
},
{
"text": "ине захӏматаб"
}
]
}
{
"word": "цяжкапраходны",
"stress": 13,
"stem": "ТРУДНОПРОХОДИМ",
"forms": [
"труднопроходимый",
"труднопроходимая",
"труднопроходимое"
],
"senses": [
{
"text": "нух бахъизе захӏматаб",
"examples": [
{
"be": "цяжкапраходная мясцовасць",
"av": "нух бахъизе захӏматаб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжкасць",
"stress": 8,
"stem": "ЗАТРУДНЕНИ",
"forms": [
"затруднение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмалъи, квалквал",
"precomment": "перашкода"
},
{
"text": "захӏматаб хӏал, малъкъосин",
"precomment": "цяжкае становішча",
"examples": [
{
"be": "быць у цяжкім становішчы",
"av": "малъ къосине, захӏматаб хӏалалда, гьабизе жо лъаларого, вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжкасць; цяжкасьць",
"stress": 3,
"stem": "ТРУДНОСТ",
"forms": [
"трудность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмалъи",
"examples": [
{
"be": "цяжкасці дарогі",
"av": "нухлул захӏмалъаби"
},
{
"be": "яго чакаюць цяжкасці",
"av": "досда захӏмалъаби дандчӏвазе руго"
},
{
"be": "не баяцца цяжкасцей",
"av": "захӏмалъабакьа хӏинкъунгутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжкі",
"stress": 3,
"stem": "ТРУДН",
"forms": [
"трудный",
"трудная",
"трудное"
],
"senses": [
{
"text": "захӏматаб",
"examples": [
{
"be": "цяжкая работа",
"av": "захӏматаб хӏалтӏи"
},
{
"be": "цяжкі шлях",
"av": "захӏматаб нух"
},
{
"be": "цяжкае становішча",
"av": "захӏматаб хӏал"
},
{
"be": "у цяжкую хвіліну",
"av": "захӏматаб заманалда"
},
{
"be": "цяжкае дзіця",
"av": "захӏматаб лъимер"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжкі",
"stress": 2,
"stem": "ТЯГОСТН",
"forms": [
"тягостный",
"тягостная",
"тягостное"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб, захӏматаб",
"precomment": "цяжкі",
"examples": [
{
"be": "цяжкая праца",
"av": "бакӏаб захӏмат, захӏматаб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "ракӏ унтараб, лазат хвараб, лазат бахъараб",
"precomment": "балючы",
"examples": [
{
"be": "цяжкае ўражанне",
"av": "лазат бахъараб асар"
},
{
"be": "цяжкае маўчанне",
"av": "лазат бахъараб сихӏкъотӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжкі",
"stem": "ТЯЖЁЛ",
"forms": [
"тяжёлый",
"тяжёлая",
"тяжёлое"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб",
"precomment": "які мае вялікую вагу",
"examples": [
{
"be": "цяжкі чамадан",
"av": "бакӏаб чемодан"
}
]
},
{
"text": "ургьиб бакӏаб",
"examples": [
{
"be": "цяжкая ежа",
"av": "ургьиб бакӏаб квен"
}
]
},
{
"precomment": "масіўны",
"examples": [
{
"be": "з цяжкім падбародкам",
"av": "гӏебаб, кӏудияб нилъу бугев"
}
]
},
{
"text": "тӏадагьлъи гьечӏеб, бакӏаб",
"precomment": "пазбаўлены лёгкасці",
"examples": [
{
"be": "цяжкія крокі",
"av": "бакӏал галаби"
}
]
},
{
"text": "бакӏаб, бичӏчӏизе захӏматаб",
"precomment": "аб стылі і да т. п."
},
{
"text": "захӏматаб",
"precomment": "цяжкі",
"examples": [
{
"be": "цяжкая задача",
"av": "захӏматаб масъала"
},
{
"be": "цяжкае дыханне",
"av": "захӏматго цӏалеб хӏухьел"
}
]
},
{
"text": "захӏматаб",
"precomment": "затрудняльны",
"examples": [
{
"be": "цяжкія ўмовы",
"av": "захӏматал шартӏал"
},
{
"be": "цяжкае жыццё",
"av": "захӏматаб гӏумру"
}
]
},
{
"text": "захӏматаб, гӏазабаб, гӏазаб-гӏакъубаялъул цӏураб",
"precomment": "поўны пакут",
"examples": [
{
"be": "цяжкія роды",
"av": "захӏматго, гӏакъуба бихьун лъимер гьаби"
}
]
},
{
"text": "кьварараб, гурхӏел гьечӏеб",
"precomment": "суровы",
"examples": [
{
"be": "цяжкае пакаранне",
"av": "кьварараб тамихӏ"
},
{
"be": "цяжкі ўдар",
"av": "гурхӏел гьечӏеб кьаби"
}
]
},
{
"text": "захӏматаб",
"precomment": "сур'ёзны",
"examples": [
{
"be": "цяжкае захворванне",
"av": "захӏматаб унти"
}
]
},
{
"text": "лазат бахъизабулеб, бакӏаб, захӏматаб",
"precomment": "цяжкі",
"examples": [
{
"be": "цяжкія думкі",
"av": "бакӏал пикраби"
}
]
},
{
"text": "бакӏаб, захӏматаб, хӏехьезе кӏолареб",
"examples": [
{
"be": "у яго цяжкі характар",
"av": "гьесул хӏехьезе кӏолареб гӏамал-хасият буго"
}
]
},
{
"precomment": "у спалучэннях",
"examples": [
{
"be": "цяжкі дзень",
"av": "захӏматаб къо, битӏ гьечӏеб къо"
},
{
"be": "цяжкае паветра",
"av": "бакӏаб гьава, хӏухьел цӏазе захӏматаб гьава"
},
{
"be": "неахвочы на пад'ём",
"av": "хӏинцаб, кӏвахӏалаб"
},
{
"be": "цяжкая прамысловасць",
"av": "бакӏаб (чӏахӏиял, къуватал машинаби гьарулеб) промышленность"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжкі",
"stress": 2,
"stem": "ТЯЖК",
"forms": [
"тяжкий",
"тяжкая",
"тяжкое"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб, захӏматаб, кьварараб, кӏудияб",
"examples": [
{
"be": "цяжкае злачынства",
"av": "кӏудияб такъсир"
},
{
"be": "цяжкая праца",
"av": "захӏматаб хӏалтӏи"
},
{
"be": "цяжкі цяжар",
"av": "бакӏаб зулму, кӏудияб зулму"
},
{
"be": "цяжкае пакаранне",
"av": "кьварараб тамихӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжкі",
"stress": 3,
"forms": [
"увесистый",
"увесистая",
"увесистое"
],
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ бакӏаб, цӏайи бугеб",
"precomment": "цяжкі",
"examples": [
{
"be": "цяжкі камень",
"av": "бакӏаб гамачӏ"
}
]
},
{
"text": "кутакаб, гучаб, цӏайи ккезабулеб, тӏаде хӏал биччараб",
"precomment": "моцны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "магутны ўдар",
"av": "гучаб кьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжная",
"forms": [
"жерёбая"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "жарабая кабыла",
"av": "къинаб гӏала"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжная",
"stress": 3,
"forms": [
"стельная"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "цяжная карова",
"av": "къинаб гӏака"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжэць",
"stress": 7,
"stem": "ОТЯЖЕЛЕ",
"forms": [
"отяжелеть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинцлъизе, бакӏлъизе",
"precomment": "стаць непаваротлівым",
"examples": [
{
"be": "за гэты год ён вельмі пацяжэў",
"av": "гьаб соналда жанив гъов цӏакъ хӏинцлъана, бакӏлъана"
}
]
},
{
"text": "бакӏлъизе",
"precomment": "стаміцца",
"comment": "свакаялъ, унтиялъ",
"examples": [
{
"be": "галава абцяжарыла",
"av": "бетӏер бакӏлъана",
"comment": "бакӏлъун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "цяжэць",
"stress": 6,
"forms": [
"тяжелеть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏлъизе",
"precomment": "набываць цяжар"
},
{
"text": "берзул къапераби бакӏлъизе, данде ине; ралагьизе, рорхизе кӏоларого рукӏине",
"precomment": "пра вочы, павекі"
}
]
}
{
"word": "цяжэць",
"stress": 7,
"forms": [
"утяжелиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏлъизе"
}
]
}