за

{
  "word": "за",
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "за"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "… тун добехун, къватӏибехун; -да нахъа",
      "precomment": "з вінавальным склонам (на пытанне «куды»)",
      "examples": [
        {
          "be": "паехаць за горад",
          "av": "шагьар тун, къватӏиве ине"
        },
        {
          "be": "сесці за стол",
          "av": "столалда нахъа гӏодов чӏезе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-де",
      "precomment": "з вінавальным склонам (паказвае на пачатак дзеяння)",
      "examples": [
        {
          "be": "узяцца за працу",
          "av": "хӏалтӏуде тӏаделъизе (байбихьизе)"
        },
        {
          "be": "узяцца за вучобу",
          "av": "цӏалуде (цӏализе) байбихьизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-да жаниб, -алъ, -ялъ",
      "precomment": "з вінавальным склонам (на працягу, у працяг)",
      "examples": [
        {
          "be": "зрабіць працу за гадзіну",
          "av": "хӏалтӏи цо сагӏаталда жаниб лъугӏизабизе"
        },
        {
          "be": "за гэты перыяд",
          "av": "гьеб заманаялъ, гьеб заманаялда жаниб"
        },
        {
          "be": "за ўсё маё жыццё",
          "av": "тӏубараб дир гӏумруялда жаниб"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хутӏараб заманалда",
      "precomment": "з вінаватым склонам",
      "examples": [
        {
          "be": "за гадзіну да адыходу цягніка",
          "av": "поезд ине сагӏат хутӏараб заманалда"
        },
        {
          "be": "за два месяцы да тэрміну",
          "av": "болжалалдаса кӏиго моцӏалъ цебе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-даса цӏикӏкӏунги (хадубги, тӏадеги, нахъеги)",
      "precomment": "з вінавальным склонам (пазней, больш, звыш)",
      "examples": [
        {
          "be": "гутарка зацягнулася за паўноч",
          "av": "гара-чӏвари сордо бащалъаралдаса хадубги халат бахъана"
        },
        {
          "be": "яму далёка за сорак",
          "av": "досул кӏикъогоялдасаги цӏикӏкӏун сонал руго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "манзилалъ",
      "precomment": "з вінаватым склонам (на адлегласці)",
      "examples": [
        {
          "be": "за тры кіламетры адсюль",
          "av": "гьаниса лъабго километралъул манзилалъ"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏоло",
      "precomment": "з вінавальным склонам (дзеля, на карысць каго-небудзь)",
      "examples": [
        {
          "be": "барацьба за мір ва ўсім свеце",
          "av": "тӏолго дунялалда ракълие гӏоло къеркьей"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-хъ",
      "precomment": "з Віннальным склонам (у абмен, па якой-небудзь цане)",
      "examples": [
        {
          "be": "купіць за рубель",
          "av": "гъурщихъ босизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ккун, -да",
      "precomment": "з вінаватым склонам",
      "examples": [
        {
          "be": "весці за руку",
          "av": "квер ккун, вачине"
        },
        {
          "be": "зачапіць за дах дома",
          "av": "рукъалъул тӏохалда базе (хъвазе)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-хъ",
      "precomment": "з вінавальным склонам (пры абазначэнні асобы, прадмета, якія выклікаюць якія-небудзь пачуцці)",
      "examples": [
        {
          "be": "дзякую вам за білет",
          "av": "баркала дуе билеталъухъ"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бакӏалда",
      "precomment": "з вінавальным склонам (замест, узамен)",
      "examples": [
        {
          "be": "падпісацца за непісьменнага",
          "av": "хъвазе-цӏализе лъаларесул бакӏалда гъолбас гьабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏоло, -хъ, -лъ",
      "precomment": "з вінавальным і творным склонамі (з прычыны)",
      "examples": [
        {
          "be": "цаніць за адвагу",
          "av": "бахӏарчилъиялъе гӏоло къимат (къадру) гьабизе"
        },
        {
          "be": "за адсутнасцю часу",
          "av": "заман гьечӏолъиялъ"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "нахъа; нахъехун, добехун, доб рахъалда, къватӏибехун",
      "precomment": "з творным склонам (на пытанне «дзе»)",
      "examples": [
        {
          "be": "за ракой",
          "av": "гӏурул доб рагӏалда, гӏор бахун, добехун"
        },
        {
          "be": "стаць за дрэвам",
          "av": "гъотӏода нахъа чӏезе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-лъул, -да, -го, мехалъ, заманалда",
      "precomment": "з творным склонам (падчас якой-небудзь дзеі)",
      "examples": [
        {
          "be": "за работай",
          "av": "хӏалтӏулелъул, хӏалтӏулаго, хӏалтӏулеб мехалъ (заманалда)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хадуб",
      "precomment": "з творным склонам (пазады, услед, чаргуючыся)",
      "examples": [
        {
          "be": "ідзіце за мной",
          "av": "дида хадур рачӏа"
        },
        {
          "be": "адзін за адным",
          "av": "цоясда хадув цояв"
        },
        {
          "be": "крок за крокам",
          "av": "дагь-дагь ккун"
        },
        {
          "be": "чытаць кнігу за кнігай",
          "av": "цоялда хадуб цоги тӏехь цӏализе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-лъ, -лъул",
      "precomment": "з творным склонам (у выніку)",
      "examples": [
        {
          "be": "з-за недастатковасці",
          "av": "къваригӏунарелъул, къваригӏунеб гьечӏолъиялъ"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хадув; -зе, -не",
      "precomment": "з творным склонам (з мэтай)",
      "examples": [
        {
          "be": "пойсці па ваду",
          "av": "лъел цӏезе, лъеда хадув ине"
        },
        {
          "be": "паслаць па доктара",
          "av": "тохтирасда хадув витӏизе"
        },
        {
          "be": "чарга па білеты",
          "av": "белтазда хадуб очередь (ирга)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-хъ",
      "precomment": "з творным склонам (пры абазначэнні асобы або прадметаў, на якія накіравана дзеянне)",
      "examples": [
        {
          "be": "даглядаць хворага",
          "av": "унтарасухъ балагьизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-ул, -ухъ",
      "precomment": "з творным склонам",
      "examples": [
        {
          "be": "за ім заўважаецца такая звычка",
          "av": "досул гьединаб гӏамал букӏин бихьулеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-да, -даса, -хъа",
      "precomment": "з творным склонам (пры абазначэнні асобы, якая павінна плаціць, зрабіць што-небудзь)",
      "examples": [
        {
          "be": "за мной рубель",
          "av": "дида гъурщил налъи буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "-гун",
      "precomment": "з творным склонам (у значэнні прыназоўніка «з»)",
      "examples": [
        {
          "be": "загад за подпісам дырэктара",
          "av": "директорасул гъолбасгун приказ"
        },
        {
          "be": "выйсці замуж за каго-небудзь",
          "av": "лъиениги росасе ине"
        },
        {
          "be": "быць замужам за кім-н.",
          "av": "лъиданиги ригьнада (росасда) йикӏине"
        },
        {
          "be": "чарга за вамі",
          "av": "ирга дуде щвана"
        },
        {
          "be": "працаваць за дваіх",
          "av": "кӏигоясул бакӏалда хӏалтӏизе"
        },
        {
          "be": "за ваша здароўе!",
          "av": "нужер сахлъиялдасан!"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "за",
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "за"
  ],
  "labels": [
    "часціца"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "be": "што за чалавек!",
          "av": "гьавго щив (кинав) чи!"
        },
        {
          "be": "што за надвор'е!",
          "av": "бугеб лъикӏаб гьава-бакъ (къо)!",
          "comment": "о хорошей погоде"
        },
        {
          "be": "што за надвор'е!",
          "av": "гьава-бакъалъул квешлъи бихьулищ!",
          "comment": "о плохой погоде"
        }
      ]
    }
  ]
}