←

sources.avar.me / tr-av

üze

23 статей

→
Оглавление страницы (23)

üzengi

сообщить о неточности
{
  "word": "üzengi",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "стременной",
    "стременная",
    "стременное"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "стремянный",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

üzengi

сообщить о неточности
{
  "word": "üzengi",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "стремя",
    "стремена"
  ],
  "labels": [
    "nötr",
    "çoğul"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "озденг, хӏетӏечӏел"
    }
  ]
}

üzerinde

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerinde",
  "forms": [
    "над",
    "надо"
  ],
  "labels": [
    "edat",
    "vasıta durumuyla"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏад, тӏасан",
      "precomment": "birinin veya bir şeyin üstünde, yukarıda",
      "examples": [
        {
          "tr": "kapının üstünde",
          "av": "нуцӏида тӏад"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "eylemin yönünü belirtirken",
      "examples": [
        {
          "tr": "birine gülmek",
          "av": "лъиданиги тӏад велъанхъизе"
        },
        {
          "tr": "bir kitap üzerinde çalışmak",
          "av": "тӏехьалда тӏад хӏалтӏизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerinde

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerinde",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "поверх"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏасан; тӏадеги",
      "comment": "ismin -i hali ile edat",
      "comment_lang": "ru",
      "examples": [
        {
          "tr": "gömleğin üzerine palto giymek",
          "av": "гурдида тӏасан пальто ретӏине"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerinde

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerinde",
  "forms": [
    "сверх"
  ],
  "labels": [
    "ilgi durumu"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏасан",
      "precomment": "bir şeyin üzerinde",
      "examples": [
        {
          "tr": "ceketinin üzerine kürk giydi",
          "av": "пинжакалда тӏасан дос тӏимугъ (хъабарча) ретӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏикӏкӏун",
      "precomment": "daha fazla, aşırı",
      "examples": [
        {
          "tr": "bütçe tahmininin üstünde",
          "av": "сметаялдаса цӏикӏкӏун"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гьелда тӏадеги, гьеб тун батӏиябги, гьеб гуребги",
      "precomment": "hariç, dışında",
      "examples": [
        {
          "tr": "tüm bunlardan öte",
          "av": "гьеб киналдего тӏаде"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerinde derinlemesine düşünmek

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerinde derinlemesine düşünmek",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "вдумываться"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вдуматься",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

üzerinde; üstünde

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerinde; üstünde",
  "forms": [
    "над(надо)",
    "надо"
  ],
  "labels": [
    "edat"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "над",
      "kind": "see",
      "comment": "дублирующая словарная статья",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

üzerinden atlamak

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerinden atlamak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "перепрыгнуть"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сунданиги тӏасан кӏанцӏизе",
      "precomment": "ne, ne aracılığıyla",
      "examples": [
        {
          "tr": "hendekten atlamak",
          "av": "канал кӏанцӏизе, каналалда (рахъалда) тӏасан кӏанцӏизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerinden geçmek; sarmak

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerinden geçmek; sarmak",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "прохватить"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş",
    "konuşma dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гъорлъе ккезе",
      "precomment": "birini/bir şeyi, soğuk, rüzgar hakkında"
    },
    {
      "text": "къватӏив чӏвазавизе, кутакаб критика гьабизе",
      "precomment": "şiddetle eleştirmek"
    },
    {
      "text": "гъваридаб ругъун лъезе"
    },
    {
      "text": "рокьоде щвезегӏан квачазе",
      "precomment": "iliklerine kadar üşütmek"
    }
  ]
}

üzerine asmak

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine asmak",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "обвешаться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "жиндаго щиб-щибниги жо базе, рекӏинабизе"
    }
  ]
}

üzerine atılmak

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine atılmak",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "навалиться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏад вегизе, тӏад ваччизе",
      "precomment": "kime-neye (yüklenmek)",
      "examples": [
        {
          "tr": "tüm ağırlığıyla kapıya yüklenmek",
          "av": "тӏолабго бакӏлъиялдалъун (бугеб рухӏалъ) нуцӏиде ваччизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ццидалъ тӏаделъизе",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "düşmanın üzerine saldırmak",
          "av": "тушманасде тӏаделъизе"
        },
        {
          "tr": "yemeğe saldırmak",
          "av": "хъантӏун кванде тӏаделъизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerine atılmak; ele geçirmek

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine atılmak; ele geçirmek",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "дорваться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş",
    "konuşma dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ворчӏизе (щвезе)",
      "precomment": "kime / neye kadar",
      "examples": [
        {
          "tr": "suya kavuşmak",
          "av": "лъехъе ворчӏизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerine dökeceğim

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine dökeceğim",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "оболью",
    "обольюсь",
    "обольёшь",
    "обольёшься"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "облить",
      "kind": "from",
      "comment": "будущее время",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

üzerine dökmek

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine dökmek",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "обдать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏаде тӏун биччан тезе, тӏаде гьулчун бачӏине",
      "precomment": "kimi-neyi neyle (dökmek)",
      "examples": [
        {
          "tr": "soğuk suyla ıslatmak",
          "av": "цӏорораб лъим тӏаде тӏун биччан тезе (тӏун балагьизабизе); кинабго рахъалдасан тӏезе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "сверун кквезе, къвал базе, сверухъе чӏезе, бессизе, жанибе бачине",
      "precomment": "kimi-neyle (kapsamak, nüfuz etmek)",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "içime bir soğukluk yayıldı",
          "av": "цӏороялъ дида къвал бана (цӏорой, квач дида гъорлъ бессана)"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerine dökmek; çarpmak

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine dökmek; çarpmak",
  "forms": [
    "обдавать"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "обдать",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

üzerine düşünmek

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine düşünmek",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "вдуматься"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сунданиги тӏад лъикӏ ургъизе (пикру гьабизе)",
      "precomment": "neye",
      "examples": [
        {
          "tr": "mektubun anlamını iyice düşünmek",
          "av": "кагътил магӏнаялда тӏад лъикӏ ургъизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerine püskürtmek

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine püskürtmek",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "опрыскаться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "жиндего пунхъизе"
    }
  ]
}

üzerine saldırtmak

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine saldırtmak",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "науськать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьусизе",
      "precomment": "kimi-neyi kime-neye",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "köpekleri salmak",
          "av": "гьаби гьусизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerine sıçratmak

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine sıçratmak",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "обрызгаться"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏирагъине, тӏираби щвезе",
      "examples": [
        {
          "tr": "her tarafı çamura bulandı",
          "av": "дов тӏуванго хӏарщуца вацана (хӏарщул тӏирабаз вацана)"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerine titremek; beslemek

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine titremek; beslemek",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "лелеять"
  ],
  "labels": [
    "bitmemiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "реэдизе; реэдун хьихьизе",
      "precomment": "kimi-neyi",
      "examples": [
        {
          "tr": "çocuğun üzerine titremek",
          "av": "лъимер беэдизе, беэдун хьихьизе"
        },
        {
          "tr": "bir umudu beslemek",
          "av": "хьул халат гьабизе, хьул къотӏунгутӏизе"
        },
        {
          "tr": "kulağa hoş gelmek",
          "av": "рекӏее гӏолеб хабар бицун вохизавизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerine yazmak

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine yazmak",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "надписать"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сунданиги тӏад хъвазе",
      "precomment": "ne",
      "labels": [
        "konuşma dili sözcüğü"
      ],
      "examples": [
        {
          "tr": "zarfın üzerine adres yazmak",
          "av": "конверталда (бухчаялда) адрес хъвазе"
        }
      ]
    }
  ]
}

üzerine çökmek

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine çökmek",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "насесть"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏемерал гӏадамал гӏодор чӏезе",
      "precomment": "kalabalık bir şekilde yerleşmek",
      "examples": [
        {
          "tr": "vagona çok sayıda insan doluştu",
          "av": "вагоналъур гӏемерал гӏадамал гӏодор чӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏад бетизе, рещтӏине, тӏад чӏезе",
      "precomment": "toz vb. hakkında"
    },
    {
      "text": "тӏад ваччизе, жиндирго бакӏлъиялдалъун чӏинтӏизе",
      "precomment": "birine, bir şeye",
      "examples": [
        {
          "tr": "ayı avcının üzerine saldırdı",
          "av": "ци чанахъанасда тӏад баччун чӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏад чӏун щибниги гьаризе, тӏалаб гьабизе; тӏад рекӏун вукӏине",
      "precomment": "istemek; talep etmek",
      "labels": [
        "mecazi anlamda"
      ]
    }
  ]
}

üzerine çıkmak; sığmak

сообщить о неточности
{
  "word": "üzerine çıkmak; sığmak",
  "stress": 4,
  "stem": "НАЛЕЗ",
  "forms": [
    "налезть"
  ],
  "labels": [
    "bitmiş görünüş",
    "konuşma dili sözcüğü"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ретӏел, хьит гьине, рекъон ккезе",
      "precomment": "kime-ne ve tümleçsiz (giysi, ayakkabı vb. için)",
      "examples": [
        {
          "tr": "çizmeler zorla ayağa girdi",
          "av": "чакмаби хӏалица гьана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏаде рахине",
      "precomment": "çok miktarda",
      "examples": [
        {
          "tr": "böcekler üşüştü",
          "av": "гӏемераб хӏутӏ-хъумур тӏаде бахана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цоцазда тӏаде рахине",
      "precomment": "kime-neye (yaklaşmak)",
      "examples": [
        {
          "tr": "buz kütlesi buz kütlesinin üzerine çıktı",
          "av": "цӏер цӏералда тӏаде бахана"
        }
      ]
    }
  ]
}