{
"word": "аман",
"homonym": 1,
"forms": [
"аман",
"аманалъ",
"аманалъул"
],
"senses": [
{
"text": "ласка, памілаванне",
"examples": [
{
"av": "аман ахӏизе",
"be": "прасіць літасці, крычаць аб літасці"
},
{
"av": "Гьаб цӏеца вухӏаниги, хӏал дица гьарулареб, Гьаб кӏкӏуйца гъанкъаниги, аманго ахӏулареб",
"be": "Міласці прасіць не стану, калі і згару ў агні, Аб літасці я не ўскрыкну, калі і задыхнуся ў дыму",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "аман гьабизе",
"be": "пашкадаваць, выявіць міласэрнасць"
}
]
},
{
"text": "дапамога",
"examples": [
{
"av": "аман гьаризе",
"be": "крычаць караул; прасіць літасці; прасіць дапамогі, клікаць на дапамогу"
},
{
"av": "аман гьарун кӏанцӏулеб бакӏ",
"be": "прытулак"
},
{
"av": "аман биххизе",
"be": "парушыць прысягу"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "аман",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"аман"
],
"senses": [
{
"text": "дзеля бога; прашу; малю",
"labels": [
"выклічнік"
],
"comment": "выказвае пакуту, мальбу; часам — здзіўленне",
"examples": [
{
"av": "аман, цо цидул кӏодолъи!",
"be": "ах, які вялікі мядзведзь!"
}
]
}
],
"pos": "выклічнік",
"form": "—"
}
{
"word": "аманаллагь",
"stress": 8,
"forms": [
"аманаллагь"
],
"senses": [
{
"text": "Божа мой!; дзеля бога!",
"labels": [
"выклічнік"
]
}
],
"pos": "выклічнік",
"form": "—"
}
{
"word": "аманат",
"stress": 5,
"forms": [
"аманат",
"аманаталъ",
"аманаталъул",
"аманатал"
],
"senses": [
{
"text": "даверанае",
"comment": "рэч, адданая на захаванне, чалавек ці жывая істота, даручаная каму-небудзь для нагляду",
"examples": [
{
"av": "Цо гьитӏинав вас вуго, Аманат, Хъарал Магьди, Къватӏатӏе рехун тоге!",
"be": "Ёсць у мяне малы сын — Захавай яго, Кара Махдзі, На вуліцы не пакінь!",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
},
{
"text": "аманат",
"comment": "рэч, грошы, чалавек ці жывая істота, пакінутыя пад заклад",
"examples": [
{
"av": "Шамилил вас пачаясухъ аманатлъун вукӏана",
"be": "сын Шаміля знаходзіўся ў цара ў якасці аманата"
},
{
"av": "аманаталъе хилиплъи",
"be": "парушэнне ўмоў дагавора аб аманаце; парушэнне даверу, вераломства"
}
]
},
{
"text": "даручэнне, наказ",
"examples": [
{
"av": "аманат гьабизе",
"be": "даручыць што-небудзь, даць даручэнне; зрабіць наказ, наказаць",
"comment": "каму-небудзь што-небудзь зрабіць"
},
{
"av": "рукъ мадугьаласде аманат гьабуна",
"be": "даручыў дом суседу"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "аманаткасса",
"stress": 5,
"forms": [
"аманаткасса",
"аманаткассаялъ",
"аманаткассаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "ашчадная каса",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "аман-мадад",
"stress": 3,
"forms": [
"аман-мадад"
],
"senses": [
{
"text": "гвалт!; малю!",
"labels": [
"выклічнік"
],
"examples": [
{
"av": "аман-мадад, дида тӏаса гьаб балагь нахъе баче",
"be": "малю, пазбаўце мяне ад гэтага няшчасця",
"comment": "літ. забярыце ад мяне гэта няшчасце"
}
]
}
],
"pos": "выклічнік",
"form": "—"
}
{
"word": "амахвад",
"stress": 3,
"forms": [
"амахвад",
"амахвадица",
"амахвадил",
"амахвадал"
],
"senses": [
{
"text": "каб памёр твой бацька!",
"comment": "можа мець розныя формы склону і ліку; выражае захапленне, здзіўленне з нагоды чыёй-небудзь сілы, моцы, велічы, бадзёрасці, інтэлекту і таму падобнае",
"labels": [
"выклічнік"
],
"examples": [
{
"av": "амахвадица багӏаризабулеб буго!",
"be": "[ён] дае жару, хай памрэ яго бацька!"
},
{
"av": "амахвадил кутак буго!",
"be": "у яго сіла вялікая!",
"comment": "асаблівая формула ў аварцаў, гаворыцца пра здаровага, моцнага і бадзёрага чалавека"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "эмехвад",
"kind": "see"
}
],
"pos": "выклічнік",
"form": "—"
}
{
"word": "амахваяб",
"stress": 3,
"forms": [
"амахваяб"
],
"gender_forms": [
"амахваяб",
"амахваяв",
"амахваяй"
],
"spelling_forms": [
"амахваяб",
"эмехваяб"
],
"senses": [
{
"text": "амахваяб",
"comment": "у тым жа значэнні, што 'амахвад'",
"examples": [
{
"av": "огь, дур амахваяб, аб сухъмахъалъул кӏичӏарди!",
"be": "ох, 'амахваяб', якая звілістая гэтая сцежачка!"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "амахвад",
"kind": "see"
},
{
"target": "эмехваяб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}