←

sources.avar.me / av-be

ахӏи

7 статей

→
Оглавление страницы (7)

ахӏи

сообщить о неточности
{
  "word": "ахӏи",
  "stress": 1,
  "stem": "ахӏ",
  "forms": [
    "ахӏи",
    "ахӏиялъ",
    "ахӏуца",
    "ахӏиялъул",
    "ахӏул"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "ахӏизе"
    },
    {
      "text": "заклік, крык; кліч (на дапамогу); кліч",
      "examples": [
        {
          "av": "ахӏи базе",
          "be": "клікаць на дапамогу; крычаць ратуйце; клікаць кліч"
        },
        {
          "av": "ахӏи тӏамизе",
          "be": "клікаць на дапамогу; крычаць ратуйце; клікаць кліч",
          "labels": [
            "дыялектызм"
          ]
        },
        {
          "av": "рохьосан лъилалиго ахӏи рагӏулеб букӏана",
          "be": "з лесу чуўся нечы покліч"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "воклік, шум, шуміха, крыкі",
      "examples": [
        {
          "av": "ахӏи бахъинабизе",
          "be": "падымаць шум"
        },
        {
          "av": "ахӏи бахъана",
          "be": "падняўся шум"
        },
        {
          "av": "ахӏи свараб, сиртӏи къараб бакӏ",
          "be": "бясшумнае, ціхае, спакойнае месца",
          "labels": [
            "вобразнае",
            "выраз"
          ],
          "comment": "літ. такое месца, дзе шум патух, шорах высах"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "заклік"
    },
    {
      "text": "трывога",
      "examples": [
        {
          "av": "ахӏуд рахъине",
          "be": "падняцца па трывозе",
          "comment": "у паход, на вайну"
        },
        {
          "av": "чи чӏваларилан рагъ гьабуге, чу свакаларилан ахӏуд рахъунге",
          "be": "не аб'яўляй вайну, думаючы, што не будзе ахвяры, не ўдзельнічай у паходзе, думаючы, што конь не стоміцца",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        },
        {
          "av": "бараб ахӏулъ гурев, ахӏараб болъ гурев",
          "be": "ні ў паход па трывозе, ні ў войска па прызыве",
          "labels": [
            "прымаўка"
          ],
          "comment": "пра баязліўца"
        },
        {
          "av": "ахӏухъе рачӏун руго дол",
          "be": "яны прыбылі па трывозе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "склік; скліканне",
      "examples": [
        {
          "av": "кӏиабилеб ахӏиялъул данделъи",
          "be": "пасяджэнне другога склікання"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "запрашэнне",
      "examples": [
        {
          "av": "ахӏи басра (хӏакъир) гьабуге",
          "be": "не грэбуй запрашэннем",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

ахӏизаби

сообщить о неточности
{
  "word": "ахӏизаби",
  "stress": 1,
  "forms": [
    "ахӏизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "ахӏизабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

ахӏизабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "ахӏизабизе",
  "stress": 1,
  "stem": "ахӏизаб",
  "forms": [
    "ахӏизабизе",
    "ахӏизабула",
    "ахӏизабила",
    "ахӏизабуна",
    "ахӏизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "forceto": "ахӏизе"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "ахӏизе",
      "kind": "from"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

ахӏизе

сообщить о неточности
{
  "word": "ахӏизе",
  "stress": 1,
  "stem": "ахӏ",
  "forms": [
    "ахӏизе",
    "ахӏула",
    "ахӏила",
    "ахӏана",
    "ахӏе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "крычаць",
      "examples": [
        {
          "av": "гьаракь борхун ахӏизе",
          "be": "крычаць, павысіўшы голас"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "паклікаць, паклікаць да сябе, выклікаць; клікаць",
      "examples": [
        {
          "av": "Аллагьасде ахӏизе",
          "be": "ўзываць да Алаха"
        },
        {
          "av": "тохтур ахӏизе",
          "be": "выклікаць урача"
        },
        {
          "av": "гвавулъе ахӏизе",
          "be": "клікаць на дапамогу"
        },
        {
          "av": "нижеца дол къецалде ахӏана",
          "be": "мы выклікалі іх на спаборніцтва"
        },
        {
          "av": "дов армиялде ахӏун вуго",
          "be": "яго прызвалі ў армію"
        },
        {
          "av": "лъимал гьанире ахӏе",
          "be": "клічце сюды дзяцей"
        },
        {
          "av": "цӏар ахӏизе",
          "be": "звяртацца, называць па імені",
          "comment": "каго-небудзь"
        },
        {
          "av": "цӏар ахӏизе",
          "be": "даваць імя",
          "labels": [
            "дыялектызм"
          ],
          "comment": "дзіцяці"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "заклікаць, прызваць да чаго-небудзь; патрабаваць",
      "examples": [
        {
          "av": "гӏадлуялде ахӏизе",
          "be": "заклікаць да парадку; патрабаваць дысцыпліны"
        },
        {
          "av": "кумекалъе ахӏизе",
          "be": "заклікаць на дапамогу"
        },
        {
          "av": "телефоналде ахӏулев вуго мун",
          "be": "цябе выклікаюць да тэлефона"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "запрашаць, запрасіць; зазваць, зваць",
      "examples": [
        {
          "av": "берталъе ахӏизе",
          "be": "запрашаць на вяселле; зазваць на вяселле"
        },
        {
          "av": "гьоболлъухъ ахӏизе",
          "be": "запрашаць у госці, зазываць у госці"
        },
        {
          "av": "данделъиялде ахӏизе",
          "be": "запрашаць на сход"
        },
        {
          "av": "къулгьудулъе ахӏизе",
          "be": "паклікаць на памінкі"
        },
        {
          "av": "рокъоре ахӏизе",
          "be": "запрашаць дадому"
        },
        {
          "av": "кагъат битӏун ахӏизе",
          "be": "запрашаць пісьмом"
        },
        {
          "av": "ахӏун вачӏине",
          "be": "з'явіцца па запрашэнні"
        },
        {
          "av": "ахӏичӏого вачӏине",
          "be": "з'явіцца без запрашэння"
        },
        {
          "av": "ахӏичӏев гьобол",
          "be": "няпрошаны госць"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "склікаць",
      "examples": [
        {
          "av": "данделъи ахӏизе",
          "be": "склікаць сход"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "пазваніць; патэлефанаваць",
      "examples": [
        {
          "av": "телефоналъ ахӏизе",
          "be": "патэлефанаваць"
        },
        {
          "av": "хӏалтӏуде ахӏизе",
          "be": "патэлефанаваць на працу"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "заспяваць, спець",
      "examples": [
        {
          "av": "кечӏ ахӏизе",
          "be": "выканаць песню"
        },
        {
          "av": "турки ахӏизе",
          "be": "заспяваць"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гнаць; выганяць",
      "labels": [
        "дыялектызм"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "къватӏибе ахӏизе",
          "be": "выгнаць"
        },
        {
          "av": "нахъе ахӏизе",
          "be": "выкрасці, адагнаць"
        },
        {
          "av": "ахӏун биччан тараб",
          "be": "бязнаглядны"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "турки",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}

ахӏи-дугӏа

сообщить о неточности
{
  "word": "ахӏи-дугӏа",
  "stress": 1,
  "forms": [
    "ахӏи-дугӏа",
    "ахӏи-дугӏаялъ",
    "ахӏи-дугӏаялъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "малітва, маленне [да Алаха]",
      "labels": [
        "зборны назоўнік",
        "рэлігія"
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

ахӏи-хӏур

сообщить о неточности
{
  "word": "ахӏи-хӏур",
  "stress": 1,
  "forms": [
    "ахӏи-хӏур",
    "ахӏи-хӏуралъ",
    "ахӏи-хӏуралъул"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "грукат і галас, крыкі",
      "labels": [
        "зборны назоўнік"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "ахӏи-хӏур багъаризабизе",
          "be": "падымаць шум, крычаць крыкам; шумець, галдзець, гаманіць",
          "labels": [
            "прастамоўнае слова",
            "выраз"
          ]
        },
        {
          "av": "ахӏи-хӏур бахъана",
          "be": "падняўся шум і гам"
        },
        {
          "av": "нужер ахӏи-хӏур щиб?",
          "be": "чаго вы шуміце?"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "галдзеж, гамон",
      "labels": [
        "прастамоўнае слова"
      ]
    }
  ],
  "pos": "выраз",
  "form": "—"
}

ахӏи-хӏуралда

сообщить о неточности
{
  "word": "ахӏи-хӏуралда",
  "stress": 1,
  "forms": [
    "ахӏи-хӏуралда"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "шумна, з шумам і гамам",
      "labels": [
        "прыслоўе"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "ахӏи-хӏуралда рачӏана гӏолохъаби гвавулъе",
          "be": "з шумам-гамам прыйшлі рабяты на дапамогу"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "прыслоўе",
  "form": "—"
}