{
"word": "авадан",
"stress": 3,
"forms": [
"авадан",
"аваданго"
],
"senses": [
{
"text": "весела, у вясёлым настроі; жыццярадасна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "аваданго гӏумру тӏамизе",
"be": "правесці жыццё весела"
},
{
"av": "жакъа Ахӏмад аваданго вуголъила",
"be": "сёння Ахмед, здаецца, у вясёлым настроі"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "аваданаб",
"stress": 3,
"stem": "авадана",
"forms": [
"аваданаб"
],
"gender_forms": [
"аваданаб",
"аваданав",
"аваданай"
],
"senses": [
{
"text": "вясёлы, жыцнерадосны",
"examples": [
{
"av": "аваданаб бакӏ",
"be": "веселае месца"
},
{
"av": "аваданаб гӏумру",
"be": "веселае жыццё"
},
{
"av": "аваданаб заман",
"be": "веселы час"
},
{
"av": "цӏакъ аваданав чи вуго Чупан",
"be": "Чупан вельмі жыцнерадасны чалавек"
},
{
"av": "аваданай гӏадан",
"be": "вясёлая жанчына"
},
{
"av": "аваданал гӏолохъаби",
"be": "веселыя хлопцы"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "аваданлъи",
"stress": 3,
"forms": [
"аваданлъи",
"аваданлъиялъ",
"аваданлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "аваданлъизе"
},
{
"text": "веселле",
"examples": [
{
"av": "аваданлъи гьабизе",
"be": "развесяліць; развесяліцца",
"comment": "каго-небудзь"
},
{
"av": "аваданлъи гьечӏеб гӏумру",
"be": "безрадаснае жыццё"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "аваданлъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"аваданлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "аваданлъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "аваданлъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "аваданлъизаб",
"forms": [
"аваданлъизабизе",
"аваданлъизабула",
"аваданлъизабила",
"аваданлъизабуна",
"аваданлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "(раз)весяліць",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "аваданлъизе",
"stress": 3,
"stem": "аваданлъ",
"forms": [
"аваданлъизе",
"аваданлъула",
"аваданлъила",
"аваданлъана",
"аваданлъе"
],
"senses": [
{
"text": "быць вясёлым, весяліцца; быць жыццярадасным; станавіцца вясёлым, жыццярадасным"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "авал",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"авал",
"авалалъ",
"авалалъул",
"авалал"
],
"senses": [
{
"text": "квартал, частка аула",
"examples": [
{
"av": "Гъоркьа авал",
"be": "Ніжні квартал"
},
{
"av": "ТӀаса авал",
"be": "Верхні квартал"
},
{
"av": "росдал цо авалалда",
"be": "у адным квартале аула"
},
{
"av": "эбелалъ абурай ячинчӏого, авалалъ абурай яче",
"be": "не ажаніся з той, пра якую гаворыць мама [твая], а ажаніся з той, пра якую гавораць аульчане",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "літ. квартал аула"
},
{
"av": "авал-авалккун",
"be": "паквартальна"
},
{
"av": "рищиялде хӏадурлъулаго авал-авалккун данделъи гьабуна",
"be": "рыхтуючыся да выбараў, паквартальна правялі сходы"
}
]
},
{
"text": "квартальны",
"examples": [
{
"av": "авал мажгит",
"be": "квартальная мячэць"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "авал",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"авал",
"авалалъ",
"авалалъул"
],
"senses": [
{
"text": "пачатак",
"labels": [
"у розных значэннях"
],
"examples": [
{
"av": "ихдалил авал",
"be": "пачатак вясны"
},
{
"av": "къисаялъул авал",
"be": "пачатак аповесці"
},
{
"av": "лъагӏалил авал",
"be": "пачатак года"
},
{
"av": "моцӏрол авал",
"be": "пачатак месяца"
},
{
"av": "хабаралъул авал дагьаб къокъ гьабе",
"be": "пачатак апавядання скароці крыху"
},
{
"av": "авал гьечӏеб ахир букӏунареб",
"be": "няма канца без пачатку",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "я авал, я ахир гьечӏеб",
"be": "бясконечны",
"comment": "літ. які не мае ні пачатку ні канца"
},
{
"av": "алъул авал киб бугеб?",
"be": "дзе пачатак гэтага?"
},
{
"av": "алъул авалго батулеб гьечӏо дида",
"be": "я не знаходжу яго пачатку"
},
{
"av": "авалалдаса ахиралде щвезегӏан",
"be": "ад пачатку да канца; ад дошкі да дошкі"
},
{
"av": "авал бигъани, ахир роцӏуна",
"be": "калі пачатак пахмуры, да канца высвятляецца",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "калі першы шлюб няўдалы, пад старасць прыходзіць сямейнае шчасце"
}
]
},
{
"text": "галава",
"examples": [
{
"av": "къокъадул авал иццухъе щвана",
"be": "галава атрада дабралася да крыніцы"
},
{
"av": "рехъадул авал баккана",
"be": "галава атары паказалася"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "авалалда",
"stress": 3,
"forms": [
"авалалда",
"авалалдаго"
],
"senses": [
{
"text": "спачатку",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "авалалдаго цӏализе бигьаго букӏинчӏо",
"be": "спачатку нялёгка было вучыцца"
}
]
},
{
"text": "у пачатку",
"labels": [
"паслялог"
],
"comment": "ужываецца пасля роднага склону імёнаў",
"examples": [
{
"av": "моцӏро авалалда",
"be": "у пачатку месяца"
},
{
"av": "хасалихълъиялъул авалалда",
"be": "у пачатку восені"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "авали",
"stress": 1,
"stem": "а",
"forms": [
"авали",
"асали",
"асулали",
"алали"
],
"senses": [
{
"text": "што тычыцца гэтага чалавека",
"labels": [
"займеннік"
],
"examples": [
{
"av": "авали нижеда цевего лъалев вукӏана",
"be": "яго-та мы даўно ведалі"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьавали",
"kind": "see"
}
],
"pos": "займеннік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "авалияб",
"stress": 3,
"forms": [
"авалияб"
],
"senses": [
{
"text": "першасны, пачатковы, першапачатковы"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "авал-ахир",
"stress": 3,
"forms": [
"авал-ахир",
"авал-ахиралъ",
"авал-ахиралъул"
],
"senses": [
{
"text": "пачатак і канец; альфа і амега",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "авал-ахирго гьечӏеб дагӏба",
"be": "бясконечная спрэчка"
},
{
"av": "гьелъул авал-ахирго бихьулеб гьечӏо",
"be": "гэтаму няма канца і краю"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "авал-къоно",
"stress": 3,
"forms": [
"авал-къоно",
"авал-къоноялъ",
"авал-къоноялъул"
],
"senses": [
{
"text": "бліжэйшыя кварталы (аула); акруга",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "чирахъалъ тӏолабго авал-къоно къалъизабуна",
"be": "лямпа асвятліла ўсю акругу"
},
{
"av": "авал-къоно тӏаде бахъинедухъ ахӏдана",
"be": "так [моцна] крычаў, што разбудзіў людзей бліжэйшых кварталаў"
},
{
"av": "авал-къоноялда сас къотӏун буго",
"be": "вакол поўная цішыня",
"comment": "літ. у акрузе ціха"
},
{
"av": "авал-къоноялда чи гьечӏеб заман",
"be": "час, калі ў акрузе няма нікога"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "авал-рохен",
"stress": 3,
"forms": [
"авал-рохен",
"авал-рохеналъ",
"авал-рохеналъул"
],
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"see_also": [
{
"target": "авал-къоно",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "аванс",
"stress": 3,
"forms": [
"аванс",
"авансалъ",
"авансалъул"
],
"senses": [
{
"text": "аванс",
"examples": [
{
"av": "аванс босизе",
"be": "атрымліваць аванс"
},
{
"av": "аванс кьезе",
"be": "выдаць аванс"
},
{
"av": "аванс щвезе",
"be": "атрымаць аванс"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "авансалъул",
"stress": 3,
"forms": [
"авансалъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "аванс",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "авансавы",
"examples": [
{
"av": "авансалъул отчёт",
"be": "авансавая справаздача"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "аванс",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "авар",
"stress": 3,
"forms": [
"авар"
],
"senses": [
{
"text": "аварскі",
"examples": [
{
"av": "авар адабият",
"be": "аварская літаратура"
},
{
"av": "авар мацӏ",
"be": "аварская мова"
},
{
"av": "авар миллат",
"be": "аварская нацыя, аварцы"
},
{
"av": "авар халкъ",
"be": "аварскі народ"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "авара",
"stress": 3,
"forms": [
"авара",
"авараялъ",
"авараялъул",
"авараби"
],
"senses": [
{
"text": "перашкода, перапона; турбота, клопаты",
"examples": [
{
"av": "авара гьабизе",
"be": "чыніць перашкоды; турбаваць; ствараць клопаты",
"comment": "каму-небудзь; са злым намерам"
},
{
"av": "авара ккоге",
"be": "не турбуйся"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "аварав",
"stress": 3,
"stem": "авара",
"forms": [
"аварав",
"аварас",
"аварасул"
],
"senses": [
{
"text": "аварац"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "авараг",
"stress": 3,
"forms": [
"авараг",
"аварагас",
"аварагасул",
"аварагзаби"
],
"senses": [
{
"text": "прарок; памазанік божы; патрыярх",
"examples": [
{
"av": "Адам авараг",
"be": "патрыярх Адам"
},
{
"av": "ГӀиса авараг",
"be": "памазаннік божы Ісус"
},
{
"av": "Ибрагьим авараг",
"be": "патрыярх Аўраам"
},
{
"av": "Мухӏаммад авараг",
"be": "прарок Мухамед",
"comment": "Магамет"
},
{
"av": "аварагасул суннатал",
"be": "суны прарока [Мухамеда]"
},
{
"av": "аварагасул хӏадисал",
"be": "хадысы прарока"
},
{
"av": "аварагасул хӏадис буго хӏалкӏолареб жоялдаса лъутейилан",
"be": "хадыс прарока абвяшчае: бяжыце ад таго, чаму не можаце супрацьстаяць",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "аварагасул нух кквезе",
"be": "прытрымлівацца шляху прарока"
},
{
"av": "аварагасе гӏоло!",
"be": "дзеля прарока!"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "аварагасулаб",
"stress": 3,
"forms": [
"аварагасулаб"
],
"gender_forms": [
"аварагасулаб",
"аварагасулав",
"аварагасулай"
],
"senses": [
{
"text": "прарочы",
"examples": [
{
"av": "аварагасулаб гӏадиллъи",
"be": "прарочая справядлівасць"
},
{
"av": "аварагасулаб гӏакъиллъи",
"be": "прарочая мудрасць"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "авараглъи",
"stress": 3,
"forms": [
"авараглъи",
"авараглъиялъ",
"авараглъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "прароцтва",
"examples": [
{
"av": "кӏикъого соналде вахиндал, Аллагьас Мухӏаммадие авараглъи кьуна",
"be": "Алаг ніспаслаў прароцтва Мухамеду, калі той дасягнуў сарака гадоў"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "аваразул",
"stress": 3,
"forms": [
"аваразул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "аварал",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "аварскі"
}
],
"see_also": [
{
"target": "аварал",
"kind": "from"
},
{
"target": "авар",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "аварай",
"stress": 3,
"stem": "авара",
"forms": [
"аварай",
"аваралъ",
"аваралъул"
],
"senses": [
{
"text": "аварка"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "аварал",
"stress": 3,
"stem": "авара",
"forms": [
"аварал",
"авараз",
"аваразул"
],
"senses": [
{
"text": "аварцы"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "Аваристан",
"stress": 3,
"forms": [
"Аваристан",
"Аваристаналъ",
"Аваристаналъул"
],
"senses": [
{
"text": "Аварыя, зямля аварская",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "авария",
"stress": 3,
"forms": [
"авария",
"авариялъ",
"авариялъул",
"аварияби"
],
"senses": [
{
"text": "аварыя",
"examples": [
{
"av": "кӏудияб авария",
"be": "буйная аварыя"
},
{
"av": "дос авария гьабуна",
"be": "ён здзейсніў аварыю"
},
{
"av": "нухда авария ккана",
"be": "на дарозе адбылася аварыя"
},
{
"av": "дол авариялде ккана",
"be": "яны трапілі ў аварыю"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}