{
"word": "ккезаби",
"stress": 3,
"forms": [
"ккезаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "ккезабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "ккезабизе",
"stress": 3,
"stem": "ккезаб",
"forms": [
"ккезабизе",
"ккезабула",
"ккезабила",
"ккезабуна",
"ккезабе"
],
"senses": [
{
"text": "збіць",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "ккезе",
"refwordnum": "2",
"comment": "ударам"
}
],
"see_also": [
{
"target": "ккезе",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "ккезе",
"stress": 3,
"stem": "кк",
"forms": [
"ккезе",
"ккола",
"ккела",
"ккуна",
"кка"
],
"senses": [
{
"text": "апынуцца дзе-небудзь; трапляць, трапіць куды-небудзь у што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "асирлъуде ккезе",
"be": "трапіць у палон, апынуцца ў палоне"
},
{
"av": "гӏодов ккезе",
"be": "упасці, апынуцца на зямлі"
},
{
"av": "кӏалдибе ккезе",
"be": "трапіць у рот"
},
{
"av": "гьитӏинго къватӏиве ккезе",
"be": "з дзяцінства патрапіць на чужыну"
},
{
"av": "чияр цӏобалде ккезе",
"be": "патрабаваць чыёй-небудзь дапамогі, ласкі"
},
{
"av": "дир квер хьолбокье ккана",
"be": "мая рука трапіла пад бок"
},
{
"av": "дов мунагьалъукье ккана",
"be": "ён зграшыў",
"comment": "букв. ён патрапіў у грэх"
},
{
"av": "дир иш гьанже гъосухъе ккун буго",
"be": "мая справа цяпер патрапіла да яго, мая справа цяпер залежыць ад яго"
}
]
},
{
"text": "зваліцца",
"examples": [
{
"av": "гвандиниве ккезе",
"be": "зваліцца ў яму"
}
]
},
{
"text": "бываць, быць; здарацца, здарыцца",
"examples": [
{
"av": "гьедин ккола",
"be": "так здараецца, так бывае"
}
]
},
{
"text": "складаць, раўняцца",
"examples": [
{
"av": "кӏицӏул щуго анцӏго ккола",
"be": "двойчы пяць роўна дзесяці"
},
{
"av": "12 кило ккола цо къали",
"be": "12 кілаграмаў складае адну мерку",
"comment": "сыпучых целаў"
}
]
},
{
"text": "абыходзіцца",
"comment": "пра цану, вартасць",
"examples": [
{
"av": "хираго ккезе",
"be": "абыходзіцца дорага"
}
]
},
{
"text": "прыстаць",
"comment": "пра хваробу, недуг",
"examples": [
{
"av": "гьури ккезе",
"be": "захварэць на рэўматызм, радыкуліт; схапіць рэўматызм, радыкуліт"
},
{
"av": "унти ккезе",
"be": "захварэць"
}
]
},
{
"text": "прыходзіцца, даводзіцца кім-небудзь",
"comment": "пра сваяцкія адносіны",
"examples": [
{
"av": "инсул рахъалдасан дир гӏагарав чи ккола дов",
"be": "ён мне сваяк па бацьку"
}
]
},
{
"text": "закрасціся",
"examples": [
{
"av": "рекӏелъе хӏинкъи ккана",
"be": "у душу закраўся страх"
}
]
},
{
"text": "з'яўляцца кім-небудзь ці чым-небудзь",
"examples": [
{
"av": "ХӀамзатил Расул ккола тӏадегӏанаб гьунаралъул шагӏир",
"be": "Расул Гамзатаў з'яўляецца выдатным паэтам"
},
{
"av": "цӏам ккола кванилъ гьечӏого гӏолареб тӏагӏам",
"be": "соль з'яўляецца прыправай, без якой ежа не абыходзіцца"
}
]
},
{
"text": "пакрывацца",
"comment": "інеем, расой",
"examples": [
{
"av": "радалалде хартӏе щуб ккун батана",
"be": "да раніцы трава пакрылася расой"
}
]
},
{
"text": "адбыцца; скласціся",
"examples": [
{
"av": "гара-чӏвари ккана",
"be": "адбылася размова"
},
{
"av": "кӏалъай ккана",
"be": "адбылася гутарка; адбылася сварка, разборка"
},
{
"av": "рагъ ккана",
"be": "адбылася бойка"
},
{
"av": "рагъ ккана",
"be": "вайна пачалася"
}
]
},
{
"text": "станавіцца, стаць кім-небудзь",
"examples": [
{
"av": "дов росдал администрациялъул бетӏерлъун ккун вуго",
"be": "ён стаў кіраўніком сельскай адміністрацыі"
}
]
},
{
"text": "мець, знайсці",
"examples": [
{
"av": "рес (санагӏат) ккезе",
"be": "мець магчымасць"
},
{
"av": "сабаб ккезе",
"be": "знайсці выйсце"
}
]
},
{
"text": "наступаць",
"comment": "аб марозе, холадзе",
"examples": [
{
"av": "цӏорой ккана",
"be": "халады надышлі"
}
]
},
{
"comment": "у спалучэнні з інфінітывам выражае патрэбнасць, мэтазгоднасць, абавязковасць дзеяння дзеяслова",
"examples": [
{
"av": "босизе ккана",
"be": "прыйшлося ўзяць"
},
{
"av": "ине ккела",
"be": "трэба ісці"
},
{
"av": "цӏализе ккела",
"be": "варта прачытаць; трэба вучыцца"
},
{
"av": "цӏад балеб букӏун, рокъор чӏезе ккана",
"be": "з-за дажджу прыйшлося застацца дома"
},
{
"av": "бер ккезе",
"be": "падвяргацца сурокам; быць сурочаным"
},
{
"av": "къотӏи ккезе",
"be": "дамаўляцца, дамовіцца"
},
{
"av": "талихӏ ккезе",
"be": "пашчасціць"
},
{
"av": "хӏал ккезе",
"be": "напружвацца; сутыкацца, сутыкнуцца з цяжкасцямі",
"comment": "напр. пры ўздыманні цяжару"
},
{
"av": "гъорлъе ккезе",
"be": "прызвычайвацца, прызвычаіцца; прыстасоўвацца, прыстасавацца; увайсці ў курс"
},
{
"av": "тӏаде ккезе",
"be": "выявіць, знайсці; напасці на след"
},
{
"av": "гьой лъалкӏде тӏаде ккана",
"be": "сабака ўзяў след"
},
{
"av": "тӏаде ккезе",
"be": "дагадацца"
},
{
"av": "битӏун ккана",
"be": "апраўдалася; якраз (па памеры); так і трэба"
},
{
"av": "кколеб куцалда",
"be": "надлежным чынам"
},
{
"av": "букӏине кколеб куцалъ",
"be": "як належыць"
},
{
"av": "кколеб бакӏалде лъазабизе",
"be": "звярнуцца ў належнае месца, далажыць каму трэба"
},
{
"av": "кколелъубги кколарелъубги",
"be": "дарэчы і недарэчы"
},
{
"av": "ккараб ккун букӏина",
"be": "была ні была"
},
{
"av": "ккараб къо борхизе",
"be": "выйсці з цяжкай сітуацыі, быць цвёрдым пры любых нягодах"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "ккел",
"forms": [
"ккел",
"ккелалъ",
"ккелалъул"
],
"senses": [
{
"text": "ураджай",
"examples": [
{
"av": "тӏорщалил ккел",
"be": "ўраджай збожжавых"
},
{
"av": "исана хӏалухъадул ккел лъикӏаб буго",
"be": "у гэтым годзе ўраджай хлеба добры"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}