{
"word": "эбел",
"stress": 3,
"forms": [
"эбел",
"эбелалъ",
"эбелалъул",
"улбул"
],
"senses": [
{
"text": "Mutter; Mama",
"examples": [
{
"av": "бесдал эбел",
"de": "Stiefmutter"
},
{
"av": "кӏудияй эбел",
"de": "Großmutter, Omi"
},
{
"av": "рахьдал эбел",
"de": "Amme"
},
{
"av": "чохьол эбел",
"de": "leibliche Mutter"
},
{
"av": "эбелалъ еццарай ячунге, авалалъ еццарай яче",
"de": "heirate nicht die, die die Mutter lobt, sondern heirate die, die die Nachbarschaft lobt",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "эбелалъул вац",
"de": "Bruder der Mutter, mütterlicherseits Onkel"
},
{
"av": "эбелалъул мухӏама",
"de": "Muttersöhnchen",
"labels": [
"bildlich"
],
"comment": "wörtl. Mamas Magoma"
},
{
"av": "эбелалъул тухум",
"de": "mütterliche Linie; Verwandtschaft der Mutter"
},
{
"av": "эбелалъул эбел",
"de": "Großmutter mütterlicherseits",
"comment": "wörtl. Mutter der Mutter"
},
{
"av": "эбел яц",
"de": "mütterliche Tante, Tante mütterlicherseits"
},
{
"av": "дурго эбелалъул адаб гьабе",
"de": "achte deine Mutter"
},
{
"av": "эбелалъул хахараб рахь загьрулъаги дуе",
"de": "möge dir die Muttermilch, mit der deine Mutter dich gestillt hat, zum Gift werden",
"labels": [
"Schimpfwort",
"Redewendung"
]
}
]
},
{
"comment": "wird als Komponente eines weiblichen Vornamens verwendet",
"examples": [
{
"av": "Патӏиматэбел",
"de": "Patimatebel",
"comment": "wörtl. Patimat-Mama"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "эбелаб",
"stress": 3,
"forms": [
"эбелаб"
],
"gender_forms": [
"эбелаб",
"эбелав",
"эбелай"
],
"senses": [
{
"text": "Muttertier; Mutter-",
"comment": "in Verbindung mit Tiernamen",
"examples": [
{
"av": "эбелаб бацӏ",
"de": "Wölfin",
"comment": "Wolfswelpen habend"
},
{
"av": "эбелаб гӏи",
"de": "Mutterschaf"
},
{
"av": "эбелаб най",
"de": "Bienenkönigin"
},
{
"av": "эбелаб ритӏучӏ",
"de": "Hirschkuh",
"comment": "die Hirschkälber hat"
},
{
"av": "эбелаб ци",
"de": "Bärin",
"comment": "Bärenjunge habend"
},
{
"av": "эбелаб Ватӏан",
"de": "das heimatliche Vaterland"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "эбелай",
"stress": 3,
"forms": [
"эбелай"
],
"senses": [
{
"text": "Mütterchen",
"labels": [
"umgangssprachlich"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "эбелдахъачи",
"stress": 3,
"stem": "эбелдахъач",
"forms": [
"эбелдахъачи",
"эбелдахъачияс",
"эбелдахъачясул",
"эбелдахъачагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "Verwandter mütterlicherseits",
"examples": [
{
"av": "дир эбелдахъачи вуго ГӀумар",
"de": "Omar ist mütterlicherseits mein Verwandter"
},
{
"av": "инсухъачи какуге, эбелдахъачи веццуге",
"de": "schmähe den Verwandten väterlicherseits nicht, lobe den Verwandten mütterlicherseits nicht",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "эбелдахъачӏужу",
"stress": 3,
"forms": [
"эбелдахъачӏужу",
"эбелдахъачӏужуялъ",
"эбелдахъачӏужуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Verwandte mütterlicherseits",
"examples": [
{
"av": "эбелдахъачӏужуялъ кумек гьабулеб буго бесдаллъун хутӏарал ТӀагьирил лъималазе",
"de": "mütterliche Verwandte hilft den Waisen von Tagir"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "эбеллъи",
"stress": 3,
"forms": [
"эбеллъи",
"эбеллъиялъ",
"эбеллъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Mutterschaft; Mutterersatz",
"examples": [
{
"av": "эбеллъи гьабизе",
"de": "Mutter werden; Mutter ersetzen"
},
{
"av": "бесдалазе эбеллъи гьабуна ункъгӏалалъ",
"de": "die Tante ersetzte den Waisen die Mutter"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "эбелхвад",
"stress": 3,
"forms": [
"эбелхвад",
"эбелхвадица",
"эбелхвадил",
"эбелхвадал"
],
"senses": [
{
"text": "teuer, geliebt",
"comment": "wörtl. möge deine Mutter sterben; im Sinne von: mögen alle deine Lasten auf die Mutter fallen",
"examples": [
{
"av": "гьанире дида аскӏоре рачӏа, эбелхвадал, цо нужго каранде къазе",
"de": "kommt her, ihr Lieben, näher zu mir, ich möchte euch umarmen"
}
]
},
{
"text": "\"Kumpel\", \"Prachtkerl\"",
"labels": [
"abwertend"
],
"examples": [
{
"av": "гьав эбелхвадги лъица ахӏарав гьаниве?",
"de": "wer hat denn auch diesen \"Held\" hierher eingeladen?"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "эбелцадахъ",
"stress": 3,
"forms": [
"эбелцадахъ",
"эбелцадахъас",
"эбелцадахъалъ",
"эбелцадахъасул",
"эбелцадахъалъул",
"эбелцадахъал"
],
"senses": [
{
"text": "Halbbruder mütterlicherseits; Halbschwester mütterlicherseits; Geschwister von derselben Mutter",
"examples": [
{
"av": "сардилъ нахъа нохъода кьижун кканила эбелцадахъал",
"de": "spät in der Nacht schliefen in der Höhle leibliche Brüder",
"labels": [
"Folklore"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "эбел-инсул",
"stress": 3,
"forms": [
"эбел-инсул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "эбел-эмен",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "elterlich",
"examples": [
{
"av": "эбел-инсул насихӏат къваригӏуна лъималазе",
"de": "Kinder brauchen elterliche Ermahnungen"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "эбел-эмен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "эбел-лъимал",
"stress": 3,
"forms": [
"эбел-лъимал",
"эбел-лъималаз",
"эбел-лъималзул"
],
"senses": [
{
"text": "Verwandtschaft; nahe Verwandte",
"comment": "innerhalb desselben Geschlechts",
"labels": [
"Plural",
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "эбел-лъимал данделъун рукӏана",
"de": "Verwandte haben sich versammelt"
},
{
"av": "эбел-лъималазда гьоркьоб гьуинлъи рекъараб буго",
"de": "enge Verwandte sollten gute Beziehungen haben"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "эбел-эмен",
"stress": 3,
"forms": [
"эбел-эмен",
"эбел-инсуца",
"эбел-инсул"
],
"senses": [
{
"text": "Eltern",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"comment": "wörtl. Mutter und Vater",
"examples": [
{
"av": "эбел-эмен гьечӏого хутӏугеги лъимал",
"de": "mögen die Kinder nicht ihrer Eltern beraubt werden"
},
{
"av": "эбел-инсуца гӏадин тӏалаб гьабуна дир гьоболас",
"de": "der Gast kümmerte sich um mich genauso wie die Eltern"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "эбел-яс",
"forms": [
"эбел-яс",
"эбел-ясалъ",
"эбел-ясалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Mutter und Tochter",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "эбел-ясалда гьоркьоб меседил рукӏкӏен тӏагӏарабила",
"de": "zwischen Mutter und Tochter ist eine goldene Nadel verschwunden",
"labels": [
"Sprichwort"
],
"comment": "es ist gemeint, dass eine von ihnen sie sich angeeignet hat"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}