{
"word": "цо",
"forms": [
"цо"
],
"senses": [
{
"text": "bir",
"comment": "somut (sayısal) sayımda",
"examples": [
{
"av": "дозул цо вас вуго",
"tr": "onların bir oğlu var"
},
{
"av": "жакъа цо цӏалдохъан дарсиде кватӏана",
"tr": "bugün bir kız öğrenci derse geç kaldı"
},
{
"av": "эбелалъ цо гурде босана",
"tr": "anne bir elbise satın aldı"
},
{
"av": "цо чи хутӏун",
"tr": "bir [kişi] hariç"
}
]
},
{
"comment": "sıfat olarak kullanılır",
"examples": [
{
"av": "цо гъурущ",
"tr": "ruble"
},
{
"av": "цо сагӏат",
"tr": "[bir] saat"
},
{
"av": "цо минуталъ чӏа",
"tr": "bir dakika bekle"
},
{
"av": "цо кьерда",
"tr": "aynı hizada, bir sırada"
},
{
"av": "цо акталъул пьеса",
"tr": "tek perdelik oyun"
},
{
"av": "цо бакӏалде данделъизе",
"tr": "bir yerde toplanmak"
},
{
"av": "цо тӏехьалда цӏалана дица гьелъул хӏакъалъулъ",
"tr": "bunu bir kitapta okudum"
},
{
"av": "цо чияс валагьулев вукӏана мун",
"tr": "biri seni arıyordu"
},
{
"av": "цо ганчӏил си лъугьунаро, цо гъотӏол ах букӏунаро",
"tr": "tek taşla kule kurulmaz, tek ağaçla bahçe yetiştirilmez",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
},
{
"comment": "belgisiz zamir anlamında kullanılır: bir, kimi, herhangi bir; herhangi bir",
"examples": [
{
"av": "цо жо",
"tr": "bir şey"
},
{
"av": "цо чи",
"tr": "biri, bir kimse, herhangi biri"
},
{
"av": "сон цо чи ана гьанисан магӏарде",
"tr": "dün buradan biri geçti ve dağlara tırmandı"
},
{
"av": "цо лъалев чи",
"tr": "tanıdık biri [kimse]"
},
{
"av": "цо лъалев чияс бицана дида гьеб",
"tr": "bunu bana bir tanıdık anlattı"
},
{
"av": "цо росдал гӏадамал",
"tr": "köylüler"
},
{
"av": "цо роцадул",
"tr": "aynı boyda, aynı ebatta"
},
{
"av": "цо тӏил къотӏе гьаниса",
"tr": "buradan herhangi bir sopa kes"
}
]
},
{
"text": "lütfen",
"labels": [
"fiil"
],
"comment": "'-ka' edatı anlamında; cümledeki emir kipi fiillerinden sonra yer alır",
"examples": [
{
"av": "вагъаричӏого чӏая цо",
"tr": "lütfen kıpırdama"
},
{
"av": "цӏалея цо",
"tr": "bir oku bakalım"
},
{
"av": "гьаниве вачӏая цо",
"tr": "gelsene buraya"
},
{
"av": "гьеб тӏехь дихъе кьея цо",
"tr": "lütfen bu kitabı ver"
},
{
"av": "цо бугони",
"tr": "birincisi",
"labels": [
"ara söz"
]
},
{
"av": "цо къадаралда",
"tr": "kesinlikle"
},
{
"av": "цо кӏалдисан",
"tr": "oy birliğiyle",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla tek ağızdan"
},
{
"av": "цо кӏалдисан гӏадин кӏалъазе",
"tr": "oy birliğiyle görüş belirtmek"
},
{
"av": "цо лахӏзаталда",
"tr": "anında, yıldırım hızıyla, bir anda"
},
{
"av": "цо нухалъ",
"tr": "bir kez, bir defa, bir defacık"
},
{
"av": "цо нухалъ вихьаравго",
"tr": "ilk bakışta"
},
{
"av": "моцӏида жанив цо нухалъ вачӏуна дов росулъе",
"tr": "ayda bir kez o ula gelir"
},
{
"av": "цо нухалъ риидал",
"tr": "bir yaz günü"
},
{
"av": "цо речӏчӏаралъ",
"tr": "tek atışta"
},
{
"av": "цо хьвагӏаралъ",
"tr": "tek hamlede"
},
{
"av": "цо рахъалъ босани",
"tr": "birincisi",
"labels": [
"ara söz"
]
},
{
"av": "цо хӏал ккунгутӏи",
"tr": "kararsızlık, istikrarsızlık, döneklik"
},
{
"av": "цо чанго",
"tr": "birkaç"
},
{
"av": "цо чанго тӏехь",
"tr": "birkaç kitap"
},
{
"av": "цо хутӏичӏого",
"tr": "hepsi de tek bir istisna olmaksızın"
},
{
"av": "цо хутӏичӏого нахъе ана",
"tr": "hepsi birden çekip gitti"
},
{
"av": "цо хӏалалда",
"tr": "sakince; sakin"
},
{
"av": "цо хӏалалда чӏа",
"tr": "sakin dur"
},
{
"av": "цо-цо мехалъ",
"tr": "bazen, zaman zaman"
},
{
"av": "цо нухалъ",
"tr": "bir gün, bir defasında"
}
]
}
],
"pos": "sayı sıfatı",
"form": "—"
}