{
"word": "хӏакъ",
"homonym": 1,
"forms": [
"хӏакъ",
"хӏакъалъ",
"хӏакъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "günah",
"examples": [
{
"av": "хӏакъ батизе",
"tr": "günahkâr olmak"
},
{
"av": "хӏакъ батила",
"tr": "günah"
},
{
"av": "хӏакъ батиларо",
"tr": "günah değil"
},
{
"av": "хӏакъ батиларищ",
"tr": "günah değil mi"
},
{
"av": "гьедин лъимаде гӏакъуба кьуни хӏакъ батиларищ",
"tr": "çocuğa böyle eziyet etmek günah değil mi"
},
{
"av": "хӏакъ батулеб",
"tr": "günahkar"
},
{
"av": "хӏакъ речине",
"tr": "günahın cezasını çekmek"
},
{
"av": "хӏакъалъ вухӏила",
"tr": "günahların için cehenneme düşeceksin"
},
{
"av": "хӏакъалде вачӏинчӏого",
"tr": "günah korkusu olmadan"
},
{
"av": "хӏакъалде вачӏун гуревани",
"tr": "günahlardan korkmasaydı"
},
{
"av": "хӏакъалдегӏагийищ вачӏунарев",
"tr": "hiç olmazsa günahtan korksaydın"
},
{
"av": "хӏакъалдаса хӏинкъизе",
"tr": "günahtan korkmak"
},
{
"av": "хӏакъалдасагӏагийищ хӏинкъуларев!",
"tr": "günahlardan bile korkmuyorsun!"
}
]
},
{
"text": "suç; kabahat; cürüm",
"examples": [
{
"av": "бидул хӏакъ босизе дун хӏинкъун вуго",
"tr": "kan dökmenin suçunu üzerime almaktan korkuyorum"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хӏакъ",
"homonym": 2,
"forms": [
"хӏакъ",
"хӏакъалъ",
"хӏакъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "fiyat, değer",
"examples": [
{
"av": "гьалъул хӏакъ босе",
"tr": "bu [şeyin] değerini al"
}
]
},
{
"text": "ücret, maaş; ödül, mükafat",
"examples": [
{
"av": "гьелъул хӏакъ дуца цебего босун букӏана",
"tr": "bunun ücretini çoktan aldın"
},
{
"av": "хӏакъалде щвезавизе",
"tr": "maaş bağlamak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хӏакъ",
"homonym": 3,
"forms": [
"хӏакъ",
"хӏакъалъ",
"хӏакъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "gerçek, hakikat; doğruluk; haklılık, adalet",
"examples": [
{
"av": "хӏакъ гьабизе",
"tr": "iddia etmek"
},
{
"av": "хӏакъаб жо хӏакъ гьабизе",
"tr": "gerçeği savunmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хӏакъаб",
"stress": 3,
"stem": "хӏакъа",
"forms": [
"хӏакъаб"
],
"gender_forms": [
"хӏакъаб",
"хӏакъав",
"хӏакъай"
],
"senses": [
{
"text": "gerçek, hakiki; asıl; özgün, doğru",
"examples": [
{
"av": "хӏакъаб жо",
"tr": "hakikat; gerçek"
},
{
"av": "хӏакъаб къотӏи",
"tr": "gerçek vaat"
},
{
"av": "хӏакъаб рагӏи",
"tr": "gerçek söz"
},
{
"av": "хӏакъаалде тӏоритӏулеб нух",
"tr": "doğruluk yolu"
},
{
"av": "хӏакъав малик",
"tr": "gerçek çar",
"comment": "Allah hakkında"
}
]
},
{
"text": "doğru sözlü, hakiki"
},
{
"text": "adil, hakkaniyetli"
},
{
"text": "değerli, layık",
"examples": [
{
"av": "хӏакъаб къимат",
"tr": "hak edilmiş saygı"
},
{
"av": "хӏакъабги тӏекъабги чӏван",
"tr": "her yolla; haklı haksız yollarla"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏакъалъулъ",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏакъалъулъ"
],
"senses": [
{
"text": "hakkında, üzerine; ilişkin",
"comment": "edat, ilgeç; önedat",
"examples": [
{
"av": "дирго хӏакъалъулъ",
"tr": "kendisi hakkında"
},
{
"av": "гьеб суалалъул хӏакъалъулъ",
"tr": "bu konuda"
},
{
"av": "дун шагьаралде иналъул хӏакъалъулъ",
"tr": "şehir yolculuğum hakkında"
},
{
"av": "нилъер букӏараб къотӏиялъул хӏакъалъулъ",
"tr": "anlaşmamıza ilişkin"
},
{
"av": "рахьдал мацӏалъул хӏакъалъулъ",
"tr": "ana dil hakkında"
}
]
}
],
"pos": "son çekim edatı",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏакъикъ",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏакъикъ",
"хӏакъикъалъ",
"хӏакъикъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "akika kurbanı; akika",
"comment": "çocuğun doğumunun şerefine"
},
{
"text": "bebeğin ilk kırkılmış saçı",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хӏакъикъат",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏакъикъат",
"хӏакъикъаталъ",
"хӏакъикъаталъул"
],
"senses": [
{
"text": "öz, mahiyet; hakikat; gerçeklik; sahihlik; doğruluk",
"examples": [
{
"av": "хӏакъикъат баян гьабизе",
"tr": "meselenin aslını aydınlatmak; açıklamak, izah etmek",
"comment": "herhangi bir şey"
},
{
"av": "хӏакъикъат мухӏканлъизабизе",
"tr": "gerçeği ortaya çıkarmak"
},
{
"av": "гьеб ишалъул хӏакъикъат гьанже баянлъана",
"tr": "şimdi bu işin özü ortaya çıktı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хӏакъикъаталда",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏакъикъаталда"
],
"senses": [
{
"text": "gerçekten, aslında, hakikaten",
"labels": [
"halk ağzı",
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "хӏакъикъаталда дов витӏун вуго",
"tr": "gerçekten de o haklı"
},
{
"av": "хӏакъикъаталда иш батӏайиса букӏана",
"tr": "gerçekte işin aslı başkaydı"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏакъикъаталдаги",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏакъикъаталдаги"
],
"senses": [
{
"text": "gerçekten de, doğrusu",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "хӏакъикъаталдаги гьедин букӏана",
"tr": "gerçekten de öyleydi"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏакъикъияб",
"stress": 6,
"stem": "хӏакъикъия",
"forms": [
"хӏакъикъияб"
],
"gender_forms": [
"хӏакъикъияб",
"хӏакъикъияв",
"хӏакъикъияй"
],
"senses": [
{
"text": "gerçek; hakiki; reel",
"examples": [
{
"av": "хӏакъикъияб хабар",
"tr": "gerçek haber"
},
{
"av": "Россиялъул ГӀелмабазул академиялъул хӏакъикъияв член-корреспондент",
"tr": "Rusya Bilimler Akademisi asil muhabir üyesi"
}
]
},
{
"text": "belgesel",
"examples": [
{
"av": "хӏакъикъияб къиса",
"tr": "belgesel öykü"
},
{
"av": "хӏакъикъияб фильм",
"tr": "belgesel film"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏакъир",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏакъир",
"хӏакъирго"
],
"senses": [
{
"text": "küçümseyerek, aşağılayarak; hor görerek",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "хӏакъир гьаби",
"tr": "hakaret"
},
{
"av": "хӏакъир гьабизе",
"tr": "aşağılamak, hor görmek, hakaret etmek; küçük düşürmek; alay etmek",
"comment": "birini"
},
{
"av": "хӏакъирго валагьизе",
"tr": "küçümseyerek bakmak"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏакъираб",
"stress": 6,
"stem": "хӏакъира",
"forms": [
"хӏакъираб"
],
"gender_forms": [
"хӏакъираб",
"хӏакъирав",
"хӏакъирай"
],
"senses": [
{
"text": "aşağılık, alçak, değersiz; zavallı",
"examples": [
{
"av": "хӏакъираб иш",
"tr": "alçakça hareket"
},
{
"av": "хӏакъирав чи",
"tr": "değersiz insan; sefil kimse"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏакъираб-къабихӏаб",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏакъираб-къабихӏаб"
],
"see_also": [
{
"target": "хӏакъираб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏакъирлъи",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏакъирлъи",
"хӏакъирлъиялъ",
"хӏакъирлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "хӏакъирлъизе"
},
{
"text": "alçaklık, aşağılık; adi şey",
"examples": [
{
"av": "хӏакъирлъи бихьизабизе",
"tr": "alçaklık yapmak"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хӏакъирлъизаби",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏакъирлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "хӏакъирлъизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хӏакъирлъизабизе",
"stress": 6,
"stem": "хӏакъирлъизаб",
"forms": [
"хӏакъирлъизабизе",
"хӏакъирлъизабула",
"хӏакъирлъизабила",
"хӏакъирлъизабуна",
"хӏакъирлъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"forceto": "хӏакъирлъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏакъирлъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "хӏакъирлъизе",
"stress": 6,
"stem": "хӏакъирлъ",
"forms": [
"хӏакъирлъизе",
"хӏакъирлъула",
"хӏакъирлъила",
"хӏакъирлъана",
"хӏакъирлъе"
],
"senses": [
{
"text": "değersiz, alçak, rezil olmak; biri önünde alçalmak",
"examples": [
{
"av": "доб иш гьабун хадув гьев хӏакъирлъана",
"tr": "o suçtan sonra onu hor görmeye başladılar"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "хӏакълъи",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏакълъи",
"хӏакълъиялъ",
"хӏакълъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "хӏакълъизе"
},
{
"text": "doğrulama; güvenilirlik; hakikat"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хӏакълъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏакълъизаби",
"хӏакълъизабиялъ",
"хӏакълъизабиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "хӏакълъизабизе"
},
{
"text": "bir şeyin doğruluğunun kanıtlanması, gerçeğin tespiti"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "хӏакълъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏакълъизаб",
"forms": [
"хӏакълъизабизе",
"хӏакълъизабула",
"хӏакълъизабила",
"хӏакълъизабуна",
"хӏакълъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "doğrulamak, bir şeyin doğruluğunu kanıtlamak; gerçeği ortaya çıkarmak",
"labels": [
"ettirgen çatı"
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "хӏакълъизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏакълъ",
"forms": [
"хӏакълъизе",
"хӏакълъула",
"хӏакълъила",
"хӏакълъана"
],
"senses": [
{
"text": "bir şeyden emin olmak, bir şeyin doğruluğunu anlamak"
},
{
"text": "hak etmek",
"examples": [
{
"av": "гӏазаб хӏакълъизе",
"tr": "eziyeti hak etmek"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "хӏакълъунго",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏакълъунго"
],
"senses": [
{
"text": "gerçekten, hakikaten",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "хӏакълъунго дов витӏарав вуго",
"tr": "gerçekten o haklı"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏакъ-къо",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏакъ-къо",
"хӏакъ-къоялъ",
"хӏакъ-къоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "günahlar",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"examples": [
{
"av": "хӏакъ-къоялъул ургъел кколев чи гуро дов",
"tr": "günahlardan korkmuyor, günahlar onu endişelendirmiyor"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "хӏакъ-мунагь",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏакъ-мунагь",
"хӏакъ-мунагьалъ",
"хӏакъ-мунагьалъул"
],
"senses": [
{
"text": "günahlar",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}