{
"word": "хӏинкъадго",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинкъадго"
],
"senses": [
{
"text": "зі страхом; з переляком",
"labels": [
"прислівник"
],
"examples": [
{
"av": "хӏинкъадго валагьизе",
"uk": "дивитися зі страхом"
},
{
"av": "хӏинкъадго цӏалана дос кагъат",
"uk": "він з переляку прочитав листа"
}
]
},
{
"text": "боязко, несміливо, боягузливо",
"examples": [
{
"av": "хӏинкъадго кӏалъазе",
"uk": "говорити боязко"
},
{
"av": "хӏинкъадго сверухъе валагьизе",
"uk": "боязливо озиратися на всі боки"
}
]
}
],
"pos": "прислівник",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏинкъараб",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъара",
"forms": [
"хӏинкъараб"
],
"gender_forms": [
"хӏинкъараб",
"хӏинкъарав",
"хӏинкъарай"
],
"senses": [
{
"text": "страшний, жахливий",
"examples": [
{
"av": "хӏинкъараб заман",
"uk": "страшний час"
}
]
},
{
"text": "боязкий, боягузливий, полохливий, несміливий",
"examples": [
{
"av": "хӏинкъараб гьаракь",
"uk": "несміливий голос"
},
{
"av": "хӏинкъарав чи",
"uk": "боягузливий чоловік, боягуз"
},
{
"av": "хӏинкъарав чи къойил хола, къвакӏарав чи цоцӏул хола",
"uk": "боягуз помирає щодня, а сміливий помирає один раз",
"labels": [
"прислів'я"
]
}
]
},
{
"text": "небезпечний, страшний",
"examples": [
{
"av": "хӏинкъараб бакӏ",
"uk": "небезпечне місце, страшне місце"
}
]
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏинкъа-къазе",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъа-къа",
"forms": [
"хӏинкъа-къазе",
"хӏинкъа-къала",
"хӏинкъа-къана",
"хӏинкъа-къай"
],
"senses": [
{
"text": "боятися, страшитися; злякатися"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏинкъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "хӏинкъа-къай",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъа-къа",
"forms": [
"хӏинкъа-къай",
"хӏинкъа-къаялъ",
"хӏинкъа-къаялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "хӏинкъа-къазе"
},
{
"text": "боязнь, страх, переляк"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏинкъи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хӏинкъи",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъ",
"forms": [
"хӏинкъи",
"хӏинкъиялъ",
"хӏинкъиялъул",
"хӏинкъаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "хӏинкъизе",
"forms": [
"хӏинкъиялъ",
"хӏинкъиялъул"
]
},
{
"text": "боязнь, страх, переляк; жах",
"forms": [
"хӏинкъиялъ",
"хӏинкъиялъул",
"хӏинкъаби"
],
"examples": [
{
"av": "инсукьа хӏинкъи",
"uk": "боязнь від батька"
},
{
"av": "хӏинкъи гьечӏеб",
"uk": "безстрашний; безпечний"
},
{
"av": "хӏинкъи гьечӏолъи",
"uk": "безстрашність, відсутність страху"
},
{
"av": "хвалда цебеги жиндирго хӏинкъи гьечӏолъи бихьизабуна ХӀажимурадица",
"uk": "Хаджи Мурат і перед смертю показав своє безстрашшя"
},
{
"av": "хӏинкъи гьечӏолъи",
"uk": "безпека"
},
{
"av": "хӏинкъи кьей",
"uk": "погроза"
},
{
"av": "хӏинкъи рекӏелъе ккана",
"uk": "страх вселився в серце"
},
{
"av": "хӏинкъи тӏаса ана",
"uk": "збувся страху"
},
{
"av": "досда хӏинкъи лъаларо",
"uk": "він не знає страху, він безстрашний"
},
{
"av": "хӏинкъуца хвезабизе",
"uk": "налякати до смерті; перелякати"
},
{
"av": "хӏинкъуца хвана дун гьеб мехалъ",
"uk": "тоді мене охопив жах, мало не помер з переляку"
},
{
"av": "гӏемерго хӏинкъиялъ рухӏ агъалзул хӏубалъе ана",
"uk": "душа в п'яти пішла від сильного переляку"
},
{
"av": "хӏинкъул унти",
"uk": "шок"
}
]
},
{
"text": "боязкість, боягузтво"
},
{
"text": "небезпека, загроза",
"examples": [
{
"av": "ракълие хӏинкъи",
"uk": "загроза миру"
},
{
"av": "хӏинкъи букӏине",
"uk": "мати звідки-небудь загрозу, небезпеку"
},
{
"av": "хӏинкъи кьей",
"uk": "погроза"
},
{
"av": "хӏинкъи кьезе",
"uk": "погрожувати"
},
{
"av": "тӏаде кӏанцӏилилан хӏинкъи кьезе",
"uk": "загрожувати нападом"
},
{
"av": "чӏвалилан хӏинкъи кьезе",
"uk": "погрожувати вбивством"
},
{
"av": "хӏинкъи тӏаса ана",
"uk": "небезпека минула"
},
{
"av": "хӏинкъи бугеб хӏал",
"uk": "небезпечна ситуація"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏиван",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хӏинкъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинкъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каузативна форма",
"дієслово"
],
"masdarforceto": "хӏинкъизабизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хӏинкъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъизаб",
"forms": [
"хӏинкъизабизе",
"хӏинкъизабула",
"хӏинкъизабила",
"хӏинкъизабуна",
"хӏинкъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "налякати, настрахати; устрашити, устрашати; страхати; вселити страх, тримати кого-небудь у страху, наводити жах на кого-небудь",
"labels": [
"просторічне слово",
"каузативна форма"
],
"examples": [
{
"av": "дос лъимер хӏинкъизабуна",
"uk": "він налякав дитину"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "каузативна форма"
}
{
"word": "хӏинкъизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏинкъ",
"forms": [
"хӏинкъизе",
"хӏинкъула",
"хӏинкъила",
"хӏинкъана",
"хӏинкъе"
],
"senses": [
{
"text": "боятися, (з)лякатися; страхатися, (пере)трусити, натерпітися страху; відчувати страх, боязнь; боягузити.",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"av": "хӏинкъун ворчӏизе",
"uk": "прокинутися у страху"
},
{
"av": "хӏинкъун гӏумру тӏамизе",
"uk": "жити в страху"
},
{
"av": "хӏинкъун сородизе",
"uk": "тремтіти від страху"
},
{
"av": "хӏинкъуге!",
"uk": "не бійся!"
},
{
"av": "вехь бацӏикьа хӏинкъуларо",
"uk": "чабан не боїться вовка"
},
{
"av": "дун досукьа хӏинкъуларо",
"uk": "я його не боюся"
}
]
},
{
"text": "боятися, побоюватися чогось",
"examples": [
{
"av": "унти бахиналдаса хӏинкъизе",
"uk": "боятися зарази"
}
]
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "хӏинкъи-балагь",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинкъи-балагь",
"хӏинкъи-балагьалъ",
"хӏинкъи-балагьалъул"
],
"senses": [
{
"text": "небезпека і біда",
"labels": [
"збірний іменник"
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏинкъуч",
"stress": 7,
"forms": [
"хӏинкъуч",
"хӏинкъучица",
"хӏинкъучил",
"хӏинкъучал"
],
"senses": [
{
"text": "боягуз; боязка, полохлива людина"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏинтӏ",
"forms": [
"хӏинтӏ",
"хӏинтӏалъ",
"хӏинтӏалъул",
"хӏинтӏал"
],
"senses": [
{
"text": "нога",
"labels": [
"діалектизм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏетӏе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏинцаб",
"stress": 3,
"stem": "хӏинца",
"forms": [
"хӏинцаб"
],
"gender_forms": [
"хӏинцаб",
"хӏинцав",
"хӏинцай"
],
"senses": [
{
"text": "повільний, млявий, лінивий, незграбний, нерозторопний",
"examples": [
{
"av": "хӏинцаб бече",
"uk": "ледаче теля"
},
{
"av": "хӏинцаб хӏама",
"uk": "ледачий осел"
},
{
"av": "хӏинцаб хӏама",
"uk": "повільна людина",
"labels": [
"у переносному значенні",
"зневажливо"
]
},
{
"av": "хӏинцав чи",
"uk": "неповороткий чоловік"
}
]
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏинцго",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинцго"
],
"senses": [
{
"text": "повільно, неквапливо, ліниво, мляво",
"labels": [
"прислівник"
],
"examples": [
{
"av": "хӏинцго кӏалъазе",
"uk": "повільно говорити"
}
]
}
],
"pos": "прислівник",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏинцлъи",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинцлъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дієслово"
],
"masdarfrom": "хӏинцлъизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хӏинцлъи",
"stress": 8,
"forms": [
"хӏинцлъи",
"хӏинцлъиялъ",
"хӏинцлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "повільність, лінивість, млявість; незграбність, нерозторопність",
"examples": [
{
"av": "досул хӏинцлъи щиб!",
"uk": "який він незграбний!"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏинцлъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинцлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каузативна форма",
"дієслово"
],
"masdarforceto": "хӏинцлъизабизе"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "масдар"
}
{
"word": "хӏинцлъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏинцлъизаб",
"forms": [
"хӏинцлъизабизе",
"хӏинцлъизабула",
"хӏинцлъизабила",
"хӏинцлъизабуна",
"хӏинцлъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каузативна форма"
],
"forceto": "хӏинцлъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏинцлъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "каузативна форма"
}
{
"word": "хӏинцлъизе",
"stress": 3,
"stem": "хӏинцлъ",
"forms": [
"хӏинцлъизе",
"хӏинцлъула",
"хӏинцлъила",
"хӏинцлъана",
"хӏинцлъе"
],
"senses": [
{
"text": "бути повільним, лінивим, млявим, нерозторопним, неповоротким; ставати, стати повільним, лінивим, млявим, нерозторопним, неповоротким"
}
],
"pos": "дієслово",
"form": "інфінітив"
}
{
"word": "хӏинчӏ",
"forms": [
"хӏинчӏ",
"хӏанчӏица",
"хӏанчӏил",
"хӏанчӏи"
],
"senses": [
{
"text": "птах",
"examples": [
{
"av": "гьитӏинаб хӏинчӏ",
"uk": "пташка"
},
{
"av": "хӏинчӏ гӏадин",
"uk": "як птах, немов птах"
},
{
"av": "хӏинчӏ гӏадин боржине",
"uk": "летіти як птах"
},
{
"av": "хьуцӏил хӏанчӏи",
"uk": "болотні птахи"
},
{
"av": "хӏанчӏазул тӏел",
"uk": "зграя птахів"
},
{
"av": "хӏанчӏил мацӏалъ",
"uk": "пташиною мовою"
},
{
"av": "хӏанчӏил милъир хъвачӏеб",
"uk": "дуже високий, найвищий",
"labels": [
"образне",
"вираз"
],
"comment": "наприклад про гору, скелю; букв. ледь не доторкнувшись до пташиних крил"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏинчӏ-гъеду",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинчӏ-гъеду",
"хӏинчӏ-гъедуялъ",
"хӏинчӏ-гъедуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "птахи, пернаті",
"comment": "досл. птах і ворона",
"labels": [
"збірний іменник"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏинчӏ-къед",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏинчӏ-къед",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏинчӏ-къед",
"хӏинчӏ-къедалъ",
"хӏинчӏ-къедалъул"
],
"labels": [
"збірний іменник"
],
"see_also": [
{
"target": "хӏинчӏ-гъеду",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}