{
"word": "хӏур",
"forms": [
"хӏур",
"хӏуралъ",
"хӏуруца",
"хӏуралъул",
"хӏурул"
],
"senses": [
{
"text": "пил",
"examples": [
{
"av": "тамахаб хӏур",
"uk": "м'який пил"
},
{
"av": "танкил хӏур",
"uk": "тютюновий пил"
},
{
"av": "хӏур бахине",
"uk": "покритися пилом"
},
{
"av": "хӏур бахъинабизе",
"uk": "пилити, здіймати пил"
},
{
"av": "хӏур бахъине",
"uk": "піднятися — про пил"
},
{
"av": "хӏур бацӏцӏине",
"uk": "очистити від пилу"
},
{
"av": "хӏур кӏутӏизе",
"uk": "обтрушувати, витрушувати пил; вибивати пил"
},
{
"av": "хӏур кӏутӏизе",
"uk": "побити",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"comment": "покарати із застосуванням побоїв; задати прочуханки, тріпки, прочухан; давати прочуханку"
},
{
"av": "хӏур тӏад чӏезе",
"uk": "осідати — про пил"
},
{
"av": "хӏур хъвазе течӏого",
"uk": "не даючи й порошинці впасти на що-небудь"
},
{
"av": "хӏур бугеб бакӏ",
"uk": "запилене місце"
},
{
"av": "хӏур тамахалъубила хӏама гебегахъдулеб",
"uk": "осел перекидається там, де пил м'який",
"labels": [
"прислів'я"
]
},
{
"av": "хӏурул махӏ",
"uk": "запах пилу"
},
{
"av": "хӏурул цӏезабизе",
"uk": "забруднити в пилу, запилити"
},
{
"av": "хӏурул цӏезе",
"uk": "(за)бруднитися в пилу, (за)пилюжитися, запилитися"
},
{
"av": "хӏурул цӏураб",
"uk": "запилюжений, перемазаний пилом"
},
{
"av": "хӏурул цӏурал чакмаял",
"uk": "запилені чоботи"
},
{
"av": "васас хьитал хӏурул цӏезарун руго",
"uk": "хлопчик вимазав взуття в пилу"
},
{
"av": "гурде хӏурул цӏун буго",
"uk": "сукня запилилася; сорочка запилилася"
},
{
"av": "хӏурулъ гебегахъдизе",
"uk": "валятися в пилу",
"comment": "про осла тощо"
}
]
},
{
"text": "пилкові зерна",
"labels": [
"ботаніка"
],
"examples": [
{
"av": "тӏогьол хӏур",
"uk": "перга"
},
{
"av": "гьеб хӏуралъго",
"uk": "одразу ж, тут же",
"labels": [
"діалектизм"
]
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏургьукъ",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏургьукъ",
"хӏургьукъалъ",
"хӏургьукъалъул",
"хӏургьукъал"
],
"senses": [
{
"text": "пильовик",
"comment": "букв. що захищає від пилу",
"labels": [
"розмовне слово"
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏуржа",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏуржа",
"хӏуржаялъ",
"хӏуржаялъул",
"хӏуржадул",
"хӏуржаби"
],
"senses": [
{
"text": "окрема кімнатка",
"comment": "з маленьким вікном, розташована на другому поверсі, куди зазвичай забирався господар будинку для служіння Аллаху, тобто на молитви і читання Корану"
},
{
"text": "келія"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏужра",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏуригат",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏуригат",
"хӏуригаталъ",
"хӏуригаталъул"
],
"senses": [
{
"text": "свобода",
"labels": [
"застаріле слово"
],
"examples": [
{
"av": "хӏуригат бахъизе",
"uk": "завоювати свободу"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏурият",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏурият",
"хӏурияталъ",
"хӏурияталъул"
],
"see_also": [
{
"target": "хӏуригат",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏурмат",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏурмат",
"хӏурматалъ",
"хӏурматалъул"
],
"senses": [
{
"text": "пошана, повага, авторитет; честь",
"examples": [
{
"av": "хӏурмат гьабизе",
"uk": "шанувати, поважати, вшановувати",
"comment": "кого-небудь"
},
{
"av": "эбел-инсул хӏурмат гьабе",
"uk": "шануй батьків"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏурматалда",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏурматалда"
],
"senses": [
{
"text": "почесно, авторитетно, шанобливо",
"labels": [
"прислівник"
]
}
],
"pos": "прислівник",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏурматияб",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏурматияб"
],
"gender_forms": [
"хӏурматияб",
"хӏурматияв",
"хӏурматияй"
],
"senses": [
{
"text": "поважний, авторитетний, почесний, шановний",
"examples": [
{
"av": "хӏурматияб къагӏидаялъ",
"uk": "з почестями"
}
]
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "хӏурмат-адаб",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏурмат-адаб",
"хӏурмат-адабалъ",
"хӏурмат-адабалъул"
],
"senses": [
{
"text": "пошана і повага",
"labels": [
"збірний іменник"
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏурмат-хъатир",
"stress": 6,
"forms": [
"хӏурмат-хъатир",
"хӏурмат-хъатиралъ",
"хӏурмат-хъатиралъул"
],
"senses": [
{
"text": "повага і увага",
"labels": [
"збірний іменник"
],
"examples": [
{
"av": "гьалбал хӏурмат-хъатиргун тӏоритӏана",
"uk": "гостей провели з пошаною"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏурпул",
"stress": 3,
"stem": "хӏурпу",
"forms": [
"хӏурпул",
"хӏурпуз",
"хӏурпузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множина"
],
"pluralfor": "хӏапара"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏапара",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "множина"
}
{
"word": "хӏурудахъ",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏурудахъ"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "хӏурудахъ биччазе",
"uk": "пустити за вітром"
},
{
"av": "хӏурудахъ ине",
"uk": "загубити; втратити"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏурул",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏурул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "хӏур",
"comment": "родовий відмінок"
},
{
"text": "запилюжений",
"examples": [
{
"av": "хӏурул нух",
"uk": "запилена дорога"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "родовий"
}
{
"word": "хӏурулгӏин",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏурулгӏин",
"хӏурулгӏиналъ",
"хӏурулгӏиналъул",
"хӏурулгӏинзаби",
"хӏурулгӏиница",
"хӏурулгӏинил"
],
"senses": [
{
"text": "гурія",
"forms": [
"хӏурулгӏиналъ",
"хӏурулгӏиналъул",
"хӏурулгӏинзаби"
],
"examples": [
{
"av": "алжаналъул хӏурулгӏин",
"uk": "гурія райська"
}
]
},
{
"text": "Хурулін",
"precomment": "велика буква 'ХӀ'",
"comment": "власне ім'я жіноче",
"forms": [
"хӏурулгӏиница",
"хӏурулгӏинил"
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏурулхӏама",
"stress": 5,
"forms": [
"хӏурулхӏама",
"хӏурулхӏамаяс",
"хӏурулхӏамаясул"
],
"senses": [
{
"text": "бруднуля, нечупара",
"labels": [
"розмовне слово"
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "хӏурупал",
"stress": 5,
"stem": "хӏурупа",
"forms": [
"хӏурупал",
"хӏурупаз",
"хӏурупазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множина"
],
"pluralfor": "хӏарп"
}
],
"see_also": [
{
"target": "хӏарп",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "множина"
}
{
"word": "хӏур-кӏуч",
"stress": 3,
"forms": [
"хӏур-кӏуч",
"хӏур-кӏучалъ",
"хӏур-кӏучалъул"
],
"senses": [
{
"text": "пил, сміття",
"labels": [
"збірний іменник"
],
"examples": [
{
"av": "хӏур-кӏуч тӏаса бацӏцӏине",
"uk": "очистити від пилу"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}