{
"word": "свядома",
"stress": 5,
"forms": [
"сознательно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "ургъунго, лъалаго, лъан",
"examples": [
{
"be": "свядома ставіцца да сваіх абавязкаў",
"av": "жиндирго тӏадал ишазде бичӏчӏи бугеб бербалагьи гьабизе"
}
]
},
{
"text": "бичӏчӏун"
}
]
}
{
"word": "свядомасць",
"stress": 5,
"stem": "СОЗНАНИ",
"forms": [
"сознание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги жоялъул хӏакъикъат, магӏна лъай; бичӏчӏун лъай",
"examples": [
{
"be": "свядомасць сваёй віны",
"av": "жиндирго гӏайиб бичӏчӏи"
}
]
},
{
"text": "пикру бичӏчӏи, лъай",
"examples": [
{
"be": "свядомасць няёмкасці сказанага",
"av": "абураб жоялъул къагӏида гьечӏолъи лъай, бичӏчӏи"
}
]
},
{
"text": "лъавуда вукӏин",
"examples": [
{
"be": "ляжаць без прытомнасці",
"av": "лъавудаса ун вегизе"
},
{
"be": "прыйсці ў прытомнасць",
"av": "лъавуде вачӏине"
}
]
},
{
"text": "сознание",
"comment": "тӏадегӏанаб, цохӏо инсанасе хасиятаб сверухъе бугеб дунял бичӏчӏи, гьелъие къимат кьун бажари",
"labels": [
"філасофія"
]
}
]
}
{
"word": "свядомасць",
"stress": 5,
"forms": [
"сознательность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "бичӏчӏи буголъи",
"examples": [
{
"be": "праявіць свядомасць",
"av": "бичӏчӏи буголъи бихьизабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏакъикъат битӏун бичӏчӏизе кӏвей"
}
]
}
{
"word": "свядомы",
"stress": 5,
"stem": "СОЗНАТЕЛЬН",
"forms": [
"сознательный",
"сознательная",
"сознательное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу, лъай, бичӏчӏ бугев",
"precomment": "які мае свядомасць"
},
{
"text": "хӏакъикъат, магӏна лъалев",
"examples": [
{
"be": "свядомае стаўленне",
"av": "хӏакъикъияб, бичӏчӏи бугеб бербалагьи"
}
]
},
{
"text": "ургъунго, лъалаго гьабураб",
"precomment": "наўмысны",
"examples": [
{
"be": "свядомы падман",
"av": "ургъунго, лъалаго гьабураб хӏарам"
}
]
}
]
}
{
"word": "свякроў",
"stress": 6,
"forms": [
"свекровь"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "якьад",
"comment": "росасул эбел"
}
]
}
{
"word": "свярбець",
"stress": 4,
"stem": "ЗУД",
"forms": [
"зудеть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "букаризе",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "у мяне рукі свярбяць",
"av": "дир кверал рукарулел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "свята",
"stress": 3,
"forms": [
"праздник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "байрам, праздник",
"examples": [
{
"be": "будзе і на нашай вуліцы свята!",
"av": "букӏина нижер гьанибги байрам!"
}
]
}
]
}
{
"word": "свята",
"stress": 3,
"forms": [
"свято"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "караматго, бацӏцӏадго, кутакаб хӏурматалда; кьуричӏого, биххизе биччачӏого",
"examples": [
{
"be": "свята захоўваць у памяці",
"av": "караматго рекӏелъ цӏунизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "святар",
"stress": 5,
"forms": [
"священник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "кашиш",
"labels": [
"рэлігія"
]
}
]
}
{
"word": "святар",
"stress": 5,
"forms": [
"священнослужитель"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мулла, къади, имам, епископ",
"comment": "динияб цӏар бугев чи"
}
]
}
{
"word": "святатацтва",
"stress": 7,
"forms": [
"святотатство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "дин, Аллагь хӏакъир гьави; диналде, Аллагьасде хьандей",
"labels": [
"рэлігія"
]
},
{
"text": "хӏурмат цӏикӏкӏараб, хӏурмат гьабулеб ва щибниги хирияб жо инжит гьаби",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "свята; святкаванне",
"stress": 3,
"forms": [
"празднование"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "байрам гьаби (тӏобитӏи)",
"precomment": "па дзеяслову святкаваць"
}
]
}
{
"word": "святкаваць",
"stress": 3,
"forms": [
"праздновать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "байрам гьабизе",
"comment": "тӏобитӏизе",
"examples": [
{
"be": "святкаваць Першага мая",
"av": "ТӀоцебесеб маялъул байрам тӏобитӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "святлафор",
"stress": 7,
"forms": [
"светофор"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "светофор",
"comment": "къватӏазда машинабазул хьвади рекъезабулеб чирахъ"
}
]
}
{
"word": "святлець",
"stress": 6,
"stem": "СВЕТЛЕ",
"forms": [
"светлеть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гвангъизе",
"comment": "становиться светлее"
},
{
"comment": "рассветать",
"labels": [
"безасабовае"
],
"examples": [
{
"be": "на двары высвятляецца",
"av": "къватӏиб хъахӏлъи рехулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "святлоадчувальны",
"stress": 12,
"stem": "СВЕТОЧУВСТВИТЕЛЬН",
"forms": [
"светочувствительный",
"светочувствительная",
"светочувствительное"
],
"senses": [
{
"text": "канлъуца жиндие асар гьабулеб",
"examples": [
{
"be": "святлоадчувальная папера",
"av": "канлъуца асар гьабулеб кагъат",
"comment": "масала: фото кагъат"
}
]
}
]
}
{
"word": "святлолюбівы",
"stress": 9,
"stem": "СВЕТОЛЮБИВ",
"forms": [
"светолюбивый",
"светолюбивая",
"светолюбивое"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи цӏакъ бокьулеб; гӏемер канлъи къваригӏунеб",
"examples": [
{
"be": "святлолюбівыя расліны",
"av": "гӏемер канлъи къваригӏунел (бакъ хӏажалъулел) хурдул"
}
]
}
]
}
{
"word": "святлонепранікальны",
"stress": 14,
"forms": [
"светонепроницаемый",
"светонепроницаемая",
"светонепроницаемое"
],
"senses": [
{
"text": "гъорлъан канлъи биччалареб"
}
]
}
{
"word": "святлоценя",
"stress": 7,
"forms": [
"светотень"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "сураталда рекъезабураб канчӏабги бецӏабги кьер"
}
]
}
{
"word": "святляк",
"stress": 8,
"forms": [
"светлячок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "релъедакунчӏ",
"comment": "бецӏлъуда кенчӏолеб хӏапара"
}
]
}
{
"word": "святочны",
"stress": 3,
"forms": [
"праздничный",
"праздничная",
"праздничное"
],
"senses": [
{
"text": "байрамалъул, праздникалъул",
"examples": [
{
"be": "святочны дзень",
"av": "байрамкъо"
}
]
}
]
}
{
"word": "святоша",
"stress": 5,
"forms": [
"святоша"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рихьдае дин гьабулев чи; кӏигьумерав чи; лъикӏавилан ккезе жал-жал гьарулев чи",
"labels": [
"рэлігія"
]
}
]
}
{
"word": "святы",
"stress": 5,
"forms": [
"святой",
"святая",
"святое"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бищун хирияб, бищун рекӏее бацӏцӏадаб, бищунго рекӏее кӏудияб",
"examples": [
{
"be": "святы абавязак",
"av": "бищун бацӏцӏадаб борч"
}
]
},
{
"text": "шайих, вали, карамалъи бугев чи",
"labels": [
"у значэнні назоўніка",
"рэлігія"
]
}
]
}
{
"word": "святы",
"stress": 5,
"stem": "СВЯЩЕНН",
"forms": [
"священный",
"священная",
"священное"
],
"senses": [
{
"text": "динияб, бацӏцӏадаб",
"labels": [
"рэлігія"
],
"examples": [
{
"be": "святыя кнігі",
"av": "диниял тӏахьал"
}
]
},
{
"text": "рекӏее цӏакъ хирияб, ракӏалъе бацӏцӏадаб",
"examples": [
{
"be": "абарона айчыны — святы абавязак",
"av": "ватӏан цӏуни буго бацӏцӏадаб борч"
},
{
"be": "свяшчэнная вайна",
"av": "кӏудияб, тӏадегӏанаб мурадалда гьабулеб рагъ"
},
{
"be": "святыя рубяжы нашай бацькаўшчыны",
"av": "нилъер ватӏаналъул риххизе, хъатӏизе, хисизаризе бегьуларел гӏорхъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "святыня",
"stress": 5,
"forms": [
"святыня"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "зиярат"
},
{
"text": "цӏакъ хирияб, кутакалда хӏурмат цӏунулеб жо"
}
]
}
{
"word": "свяціла",
"stress": 5,
"forms": [
"светило"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "зодоб канлъи кьолеб жо",
"comment": "бакъ, моцӏ, цӏваби"
},
{
"text": "цӏакъ машгьурав чи; цӏакъ кӏудияв инсан (гӏелмуялъулъ, искусствоялъулъ)",
"precomment": "пра чалавека",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "свяціла навукі",
"av": "гӏелмудул чирахъ, канаб нур"
}
]
}
]
}
{
"word": "свяцільны",
"stress": 5,
"forms": [
"светильный",
"светильная",
"светильное"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи кьеялъе хӏалтӏизабулеб",
"examples": [
{
"be": "свяцільны газ",
"av": "канлъи кьеялъе хӏалтӏизабулеб газ"
}
]
}
]
}
{
"word": "свяцільнік",
"stress": 5,
"forms": [
"светильник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "нахучирахъ, хӏедучирахъ, нартичирахъ"
}
]
}
{
"word": "свяціцца",
"stress": 5,
"forms": [
"светиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гвангъизе, нур базе, кенчӏезе, кунчӏ-кунчӏизе"
},
{
"text": "бихьулеб букӏине",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "у яго вачах свяцілася радасць",
"av": "досул беразулъ рохел бихьулеб букӏана (досул беразулъ рохел кенчӏолеб букӏана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "свяціць",
"stress": 5,
"forms": [
"светить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи кьезе, гвангъизабизе, нур кьезе"
}
]
}
{
"word": "свячэнне",
"stress": 5,
"forms": [
"свечение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи кьей; нур лъугьин",
"examples": [
{
"be": "свячэнне паветра",
"av": "гьаваялда нур лъугьин, гьава кенчӏезе лъугьин"
}
]
}
]
}
{
"word": "свяшчэннадзейнічаць",
"stress": 10,
"forms": [
"священнодействовать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "намаз гьабизе, дугӏа-алхӏан гьабизе"
}
]
}