{
"word": "сум",
"stem": "ГРУСТ",
"forms": [
"грусть"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "пашманлъи; къварилъи",
"examples": [
{
"be": "аддавацца сумнасці",
"av": "пашманлъи-къварилъиялъул кверщаликье ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "сума",
"stress": 2,
"forms": [
"сумма"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏаммаб къадар; сумма",
"precomment": "лік",
"comment": "кӏиго яги цӏикӏкӏун рикӏкӏен жубан ккараб хӏасил",
"labels": [
"матэматыка"
]
},
{
"text": "гӏарцул къадар",
"precomment": "колькасць грошай",
"examples": [
{
"be": "значная сума",
"av": "гӏураб къадар, гӏураб гӏарац, гӏемераб гӏарац"
},
{
"be": "невялікая сума",
"av": "цодагьаб гӏарац"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумаваць",
"stress": 6,
"forms": [
"грустить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "пашманлъизе; къварилъизе; ургъалилъе ккезе",
"examples": [
{
"be": "я сумую па мінулых часах",
"av": "араб заман ракӏалде щун, пашманлъула (къварилъула) дун"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумаваць",
"stress": 6,
"forms": [
"скорбеть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "пашманлъизе, ургъел ккезе, къваридго вукӏине"
}
]
}
{
"word": "сумаваць",
"stress": 5,
"forms": [
"скучать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалгӏине, бизарлъизе"
},
{
"text": "урхъизе, ракӏ щвезе",
"precomment": "па кім-чым, па кім-чым"
}
]
}
{
"word": "сумаваць",
"stress": 5,
"forms": [
"соскучиваться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалгӏине",
"precomment": "сумаваць"
},
{
"text": "урхъизе",
"precomment": "па кім-чым, па каму-чаму, аб кім-чым (сумаваць)",
"examples": [
{
"be": "скучаць па кнігах",
"av": "тӏахьазухъ урхъизе"
},
{
"be": "сумаваць па дзецях",
"av": "лъималазухъ чӏалгӏине (лъималазде ракӏ щвезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумаваць",
"stress": 7,
"forms": [
"тосковать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "пашманлъизе",
"precomment": "аб кім-чым, па кім-чым (сумаваць)"
},
{
"text": "чӏалгӏине, урхъизе",
"precomment": "па кім-чым (сумаваць)",
"examples": [
{
"be": "сумаваць па сябрах",
"av": "гьудулзабазухъ чӏалгӏине, гьудулзабазде ракӏ щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумаваць",
"stress": 4,
"forms": [
"тужить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ургъел чӏвазе, къварилъизе, рахӏат хвезе, пашманлъизе",
"precomment": "па кім-чым, аб кім-чым і без дапаўнення"
}
]
}
{
"word": "сумаваць",
"stress": 5,
"forms": [
"унывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "пашманлъизе, ракӏ бекизе, ракӏ гӏодоб чӏвазе"
}
]
}
{
"word": "сумаваць; тужыць",
"stress": 4,
"forms": [
"печалиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "пашманлъизе, къварилъизе, къварилъахъдизе, ракӏ бекизе"
}
]
}
{
"word": "сумарны",
"stress": 5,
"forms": [
"суммарный",
"суммарная",
"суммарное"
],
"senses": [
{
"text": "жамгӏ гьабураб"
},
{
"text": "гӏаммаб куцалъулаб; хӏасил гьабураб"
}
]
}
{
"word": "сума; мяшок жабрака",
"stress": 4,
"forms": [
"сума"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "таргьа; къвачӏа",
"examples": [
{
"be": "хадзіць з сумай",
"av": "гьардухъ лъугьине"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумбурны",
"stress": 5,
"forms": [
"сумбурный",
"сумбурная",
"сумбурное"
],
"senses": [
{
"text": "низам биххараб, баянлъи гьечӏеб, гӏалагъважаяб"
}
]
}
{
"word": "сумежны",
"stress": 3,
"stem": "СМЕЖН",
"forms": [
"смежный",
"смежная",
"смежное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурхъи цояб, мадугьалихъ бугеб, гӏахьалаб гӏурхъи бугеб, кӏиябго цоцада хъвалеб",
"examples": [
{
"be": "сумежныя ўчасткі",
"av": "цоцада цурал участкаби"
},
{
"be": "сумежныя пакоі",
"av": "къед гӏахьалал, цоцада цурал рукъзал"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумежны",
"stress": 7,
"stem": "СОПРЕДЕЛЬН",
"forms": [
"сопредельный",
"сопредельная",
"сопредельное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурхъи цояб",
"examples": [
{
"be": "сумежныя краіны",
"av": "гӏурхъи цоял (гӏахьалал) улкаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумесна",
"stress": 5,
"forms": [
"совместно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ"
}
]
}
{
"word": "сумесны",
"stress": 5,
"stem": "СОВМЕСТН",
"forms": [
"совместный",
"совместная",
"совместное"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъаб",
"examples": [
{
"be": "сумеснае навучанне",
"av": "цадахъ цӏалдезари (масала, васалги ясалги)"
},
{
"be": "сумесная праца",
"av": "цадахъаб хӏалтӏи, цадахъ гьабулеб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумесь",
"forms": [
"смесь"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги жуба-гъубараб жо, щиб-щибниги жуба-гъубан гьабураб жо",
"examples": [
{
"be": "сумесь пяску і цэменту",
"av": "салиги цементги жубан гьабураб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумка",
"stress": 2,
"forms": [
"сумка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "таргьа, къвачӏа, сумка"
}
]
}
{
"word": "сумленна",
"stress": 7,
"forms": [
"добросовестно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ бацӏцӏадго, хӏалалго",
"examples": [
{
"be": "сумленна ставіцца да сваіх абавязкаў",
"av": "жиндаго тӏадал ишал ракӏ бацӏцӏадго тӏуразе"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумленна",
"stress": 2,
"forms": [
"честно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "намусалда, яхӏ-намусалда, ракӏ бацӏцӏадго"
}
]
}
{
"word": "сумленнасць",
"stress": 7,
"forms": [
"добросовестность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "яхӏ-намус буголъи, ракӏ бацӏцӏалъи"
}
]
}
сумленнасць, чэснасць
сообщить о неточности{
"word": "сумленнасць, чэснасць",
"stress": 2,
"stem": "ЧЕСТНОСТ",
"forms": [
"честность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "намус буголъи, ритӏухълъи, ракӏбацӏцӏалъи",
"examples": [
{
"be": "сумленнасць намераў",
"av": "къасдазул ритӏухълъи"
},
{
"be": "у яго сумленнасці няма сумневаў",
"av": "досул ракӏбацӏцӏалъиялда (ритӏухълъиялда) щаклъи гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумленне",
"stress": 2,
"stem": "СОВЕСТ",
"forms": [
"совесть"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "нич, намус, яхӏ-намус",
"examples": [
{
"be": "людзі з чыстым сумленнем",
"av": "яхӏ-намус бацӏцӏадал гӏадамал"
},
{
"be": "без сораму і сумлення",
"av": "нич-намус гьечӏого"
},
{
"be": "па совести кажучы",
"av": "битӏахъе (намус бацӏцӏадго) бицани"
},
{
"be": "ён не мае ні сораму, ні сумлення",
"av": "нич-намус гьечӏо досда"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумленны",
"stress": 7,
"forms": [
"добросовестный",
"добросовестная",
"добросовестное"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ бацӏцӏадав; хӏалалав, яхӏ-намус бугев; тӏаде босараб иш (лъикӏ) берцинго тӏубалев",
"examples": [
{
"be": "сумленны работнік",
"av": "жиндаго тӏад къараб иш (лъикӏ) берцинго тӏубалев хӏалтӏухъан"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумленны",
"stress": 2,
"forms": [
"совестливый",
"совестливая",
"совестливое"
],
"senses": [
{
"text": "намус бугев, намусалда рекъон гурони щибниги гьабуларев"
}
]
}
{
"word": "сумленны",
"stress": 6,
"forms": [
"честной",
"честная",
"честное"
],
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурмат бугев, хӏурматав, адаб-хъатир гьабулев, къадру бугев",
"precomment": "паважаны, шаноўны",
"examples": [
{
"be": "пры ўсёй сумленнай кампаніі",
"av": "киналго ругеб бакӏалда, халкъалда цебесан"
},
{
"be": "маці мая сумленная!",
"av": "вабабай! огьогьой! валалай! вададай!"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумленны",
"stress": 2,
"stem": "ЧЕСТН",
"forms": [
"честный",
"честная",
"честное"
],
"senses": [
{
"text": "намус бугев, ракӏ бацӏцӏадав, вацӏцӏадав, витӏарав, ритӏухъав",
"examples": [
{
"be": "сумленны чалавек",
"av": "вацӏцӏадав чи"
},
{
"be": "сумленная праца",
"av": "ракӏ бацӏцӏадаб хӏалтӏи"
},
{
"be": "сумленнае стаўленне да справы",
"av": "ишалдехун ритӏухъаб бербалагьи"
}
]
},
{
"text": "чӏегӏераб тӏанкӏ лъечӏеб, бацӏцӏадаб, чороклъичӏеб, хъублъичӏеб",
"precomment": "бездакорны",
"examples": [
{
"be": "сумленнае імя",
"av": "бацӏцӏадаб (чороклъичӏеб, хъублъичӏеб) цӏар"
},
{
"be": "сумленны заробкі",
"av": "хӏалалаб харж"
},
{
"be": "сумленнае слова",
"av": "битӏараб рагӏи, намусаб рагӏи, яхӏ бугеб рагӏи"
},
{
"be": "даць сумленнае слова",
"av": "рагӏи кьезе, тӏаде босизе"
},
{
"be": "трымацца на сумленным слове",
"av": "хӏалица бахъун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумна",
"stress": 3,
"forms": [
"грустно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "пашман(го), къварид(го), ургъалилъ"
},
{
"labels": [
"у значэнні выказніка",
"безасабовы сказ"
],
"examples": [
{
"be": "мне сумна",
"av": "дун пашман (къварид, ургъалилъ) вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумна",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"скучно"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "сумна расказваць",
"av": "чӏамучӏго бицине"
}
]
},
{
"labels": [
"у значэнні выказніка",
"безасабовае"
],
"examples": [
{
"be": "мне сумна",
"av": "дир ракӏ гъолеб гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумненне",
"stress": 5,
"stem": "СОМНЕНИ",
"forms": [
"сомнение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "щаклъи, щакдари, ракӏчӏунгутӏи, ишкал",
"examples": [
{
"be": "без усякага сумневу",
"av": "кигӏан дагьабниги щаклъи гьечӏого"
},
{
"be": "без сумневу",
"av": "щибго щаклъи гьечӏого, ишкал гьечӏого; узухъда",
"labels": [
"вводное слово"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "сумнець; хмурыцца",
"stress": 2,
"forms": [
"кукситься"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "рахӏат хун (лъикӏ гьечӏого) вукӏине, гӏунцизавун, кьерхун вукӏине"
}
]
}
{
"word": "сумны",
"stress": 3,
"stem": "ГРУСТН",
"forms": [
"грустный",
"грустная",
"грустное"
],
"senses": [
{
"text": "пашманаб, къваридаб, ургъалилъе ккараб",
"examples": [
{
"be": "сумныя думкі",
"av": "пашманал пикраби"
},
{
"be": "сумная музыка",
"av": "пашманаб музыка"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумны",
"stress": 4,
"stem": "ПЕЧАЛЬН",
"forms": [
"печальный",
"печальная",
"печальное"
],
"senses": [
{
"text": "пашманаб, къваридаб",
"examples": [
{
"be": "сумны настрой",
"av": "пашманаб (рекӏел) хӏал"
},
{
"be": "сумнай памяці",
"av": "пашманаб ракӏалде щвеялъул"
},
{
"be": "сумны вынік",
"av": "пашманаб хӏасил"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумны",
"stress": 4,
"forms": [
"понурый",
"понурая",
"понурое"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ бекараб, ракӏ свараб, пашманаб",
"examples": [
{
"be": "пануры выгляд",
"av": "пашманаб куц-мухъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумны",
"stress": 3,
"stem": "СКУЧН",
"forms": [
"скучный",
"скучная",
"скучное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалгӏараб, бизараб; ракӏ гъолареб; гъарзикъаб",
"examples": [
{
"be": "сумная кніга",
"av": "чӏамучӏаб тӏехь"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумнявацца",
"stress": 7,
"forms": [
"сомневаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щаклъизе, щаклъи ккезе",
"precomment": "у кім-чым"
},
{
"text": "божел гьечӏого букӏине, божунгутӏизе, ракӏ чӏунгутӏизе",
"precomment": "у кім-чым"
}
]
}
{
"word": "сумніўны",
"stress": 5,
"stem": "СОМНИТЕЛЬН",
"forms": [
"сомнительный",
"сомнительная",
"сомнительное"
],
"senses": [
{
"text": "щакаб; ракӏчӏей гьабизе рес гьечӏеб, божи гьечӏеб",
"examples": [
{
"be": "сумніўная асоба",
"av": "щакав инсан"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумую",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"тужу",
"тужишь"
],
"see_also": [
{
"target": "тужить",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "сумую",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"тужу",
"тузишь"
],
"see_also": [
{
"target": "тузить",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "сумчасты",
"stress": 2,
"forms": [
"сумчатый"
],
"senses": [
{
"text": "чахьалда къвачӏа бугеб",
"comment": "тӏанчӏи лъезе",
"labels": [
"заалогія"
],
"examples": [
{
"be": "сумчасты воўк",
"av": "(чахьалда) къвачӏа бугеб бацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумясціць(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"совместить(ся)"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "совмещать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "сумяшчальнасць",
"stress": 8,
"forms": [
"совместимость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ рукӏине бугеб рес, цадахъ рукӏине бегьи"
}
]
}
{
"word": "сумяшчальны",
"stress": 8,
"forms": [
"совместимый",
"совместимая",
"совместимое"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ букӏине рес бугеб, цадахъ букӏине бегьулеб",
"comment": "цойида"
}
]
}
{
"word": "сумяшчальніцтва",
"stress": 8,
"stem": "СОВМЕСТИТЕЛЬСТВ",
"forms": [
"совместительство"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "харж щолеб кӏиго хӏалтӏи цадахъ бачин",
"comment": "цого идараялда яги батӏи-батӏияб бакӏалда",
"examples": [
{
"be": "працаваць па сумяшчальніцтве",
"av": "цоги бакӏалда хӏалтӏзе (хъулухъ гьабизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "сумяшчацца",
"stress": 7,
"forms": [
"совмещаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цолъун букӏине"
},
{
"text": "цого заманалда цо чиясулъ, предметалда, лъугьа-бахъиналда цолъун букӏине"
}
]
}
{
"word": "сумяшчаць",
"stress": 7,
"forms": [
"совмещать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ гьабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "сумяшчаць дзве пасады",
"av": "кӏиго хӏалтӏи цадахъ гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цого заманалдаса цо чиясулъ, предметалда, лъугьа-бахъиналда цолъизабизе"
}
]
}
{
"word": "сумяшчэнне",
"stress": 7,
"forms": [
"совмещение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ гьаби, цолъи",
"precomment": "па дзеяслову сумяшчаць"
},
{
"text": "цадахъ гьабулеб букӏин, цолъун букӏин",
"precomment": "па дзеяслову сумяшчацца"
}
]
}
{
"word": "суміраваць",
"stress": 5,
"forms": [
"суммировать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "жамгӏ гьабизе",
"precomment": "што"
},
{
"text": "хӏасил гьабун, цойиде босизе"
}
]
}