{
"word": "страва",
"forms": [
"блюдо"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб гъадаро",
"precomment": "посуд",
"examples": [
{
"be": "фарфоравая страва",
"av": "чинидул гъадаро"
}
]
},
{
"text": "квен",
"precomment": "страва",
"comment": "кваназе цере лъолел квеназул цояб",
"examples": [
{
"be": "вячэра з двух страў",
"av": "кӏиго батӏияб къасиквен",
"comment": "къасиквеналъе кӏиго батӏияб квен"
}
]
}
]
}
{
"word": "страва",
"stress": 5,
"forms": [
"блюду",
"блюдёшь"
],
"see_also": [
{
"target": "блюсти",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "страва",
"stress": 2,
"forms": [
"кушанье"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "квен, кваназежо"
}
]
}
{
"word": "страва",
"forms": [
"снедь"
],
"labels": [
"прастамоўнае слова",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "квен, кваналеб жо"
}
]
}
{
"word": "стрававальны",
"stress": 8,
"forms": [
"пищеварительный",
"пищеварительная",
"пищеварительное"
],
"senses": [
{
"text": "квен бихӏинабиялъулаб",
"examples": [
{
"be": "страўнікавыя працэсы",
"av": "квен бихӏинабиялъулал процессал"
}
]
}
]
}
{
"word": "страваванне",
"stress": 7,
"forms": [
"несварение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "квен регьунгутӏи, квараб жо бихӏунгутӏи",
"precomment": "страўніка",
"comment": "кванирукъ унтиялда-лъун",
"labels": [
"медыцына"
],
"examples": [
{
"be": "страўнікавае несварэнне",
"av": "квен регьунгутӏи, квараб жо бихӏунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "страваванне",
"stress": 8,
"stem": "ПИЩЕВАРЕНИ",
"forms": [
"пищеварение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "квен бихӏин",
"examples": [
{
"be": "расстройства стрававання",
"av": "квен бихӏиналъул низам хвей"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрававод",
"stress": 6,
"forms": [
"пищевод"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "рискӏи",
"labels": [
"анатомія"
]
}
]
}
{
"word": "стравы",
"stress": 1,
"stem": "ЯСТВ",
"forms": [
"яства"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "квана-гьекъолел жал, кваналел жал",
"comment": "гьарзаял, батӏи-батӏиял, тӏагӏамал…"
}
]
}
{
"word": "страгальны",
"stress": 6,
"forms": [
"строгальный",
"строгальная",
"строгальное"
],
"senses": [
{
"text": "сургу бахъулеб",
"examples": [
{
"be": "страгальны станок",
"av": "сургу бахъулеб станок"
}
]
}
]
}
{
"word": "страказа",
"stress": 8,
"forms": [
"стрекоза"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гарцӏ"
}
]
}
{
"word": "стракатанне",
"stress": 8,
"forms": [
"стрекотание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏицӏиди, чӏиргъи-хъуй"
}
]
}
{
"word": "стракатасць",
"stress": 8,
"forms": [
"пестрота"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "чарлъи"
}
]
}
{
"word": "стракатаць",
"stress": 8,
"forms": [
"стрекотать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏицӏидизе, чӏиргъи-хъуй бахъинабизе"
}
]
}
{
"word": "стракаты",
"forms": [
"пёстрый",
"пёстрая",
"пёстрое"
],
"senses": [
{
"text": "чараб, къвекӏаб, кьерахараб, чара-гъараб",
"examples": [
{
"be": "стракаты дыван",
"av": "чарлъи гӏемераб тӏанса"
}
]
},
{
"text": "жуба-гъубараб",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "стракаты склад слухачоў",
"av": "гӏенеккулезул (курсантазул, студеназул) жуба-гъубараб (батӏи-батӏияб) состав"
}
]
}
]
}
{
"word": "стракаты",
"stress": 7,
"stem": "РАЗНОШЕРСТН",
"forms": [
"разношерстный",
"разношерстная",
"разношерстное"
],
"senses": [
{
"text": "батӏи-батӏияб кьералъул квас-рас бугеб"
},
{
"text": "батӏи-батӏияб, цо гӏадаб гьечӏеб",
"precomment": "разнастайны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "стракатая публіка",
"av": "батӏи-батӏияб тайпаялъул халкъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "стракаты; кветкавы",
"stress": 5,
"stem": "ЦВЕТАСТ",
"forms": [
"цветастый",
"цветастая",
"цветастое"
],
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "чараб, батӏи-батӏияб кьералъул, кьер батӏи-батӏияб",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "стракатая хустка",
"av": "чараб (батӏи-батӏияб кьералъул) кӏаз (шал)"
}
]
}
]
}
{
"word": "стракаты; плямісты",
"stress": 5,
"forms": [
"пятнистый",
"пятнистая",
"пятнистое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏанкӏахараб",
"examples": [
{
"be": "плямасты алень",
"av": "тӏанкӏал ругеб ритӏучӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "стракаціць",
"stress": 6,
"stem": "ПЕСТРЕ",
"homonym": 1,
"forms": [
"пестреть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чарлъизе",
"precomment": "набываць рознакаляровасць",
"examples": [
{
"be": "восенню лясы стракацеюць",
"av": "хасалихъе рохьал чарлъула"
}
]
},
{
"text": "чарлъун рихъизе",
"precomment": "віднецься",
"examples": [
{
"be": "удалечыні стракацелі кветкі",
"av": "рикӏкӏада тӏугьдул чарлъун рихьулел руго"
}
]
},
{
"text": "сунца бугониги чарлъизабизе",
"precomment": "чым",
"examples": [
{
"be": "палі стракацяць кветкамі",
"av": "авлахъал тӏугьдуз чар гьарун (чарлъизарун) руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "стракаціць",
"stress": 6,
"stem": "ПЕСТР",
"homonym": 2,
"forms": [
"пестреть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "халлъизе, берда цебе рехун бачӏине; цӏикӏкӏине",
"examples": [
{
"be": "мова буяе цытатамі",
"av": "кӏалъаялда гъорлъ цитатал цӏикӏкӏун руго"
}
]
},
{
"text": "чара-гъарлъизе",
"precomment": "быць занадта стракатым",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "стракаціць",
"stress": 6,
"stem": "ПЕСТРИ",
"forms": [
"пестрить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чар гьабизе",
"precomment": "што, рабіць стракатым",
"comment": "чарлъизабизе"
},
{
"text": "кьабун цӏезе, гӏемер рукӏине",
"precomment": "чым",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "ліст пястрыць памылкамі",
"av": "кагъат гӏалатӏазул кьабун цӏун буго",
"comment": "гъалатӏаз чарлъизабун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "стракач",
"stress": 6,
"forms": [
"стрекач"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "даць драпака",
"av": "тӏуризе, тӏурун ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "страла",
"stress": 6,
"forms": [
"стрела"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏор",
"examples": [
{
"be": "як страла",
"av": "чӏор гӏадин",
"comment": "битӏун ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "стралачнік",
"stress": 4,
"forms": [
"стрелочник"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "стрелочник",
"comment": "маххул нухда стрелка хӏалтӏизабулев (борхулев), гьелъул кумекалдалъун поезд батӏияб нухде ккезабулев чи",
"labels": [
"чыгуначны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "стралка",
"stress": 4,
"forms": [
"стрелка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏорил сурат",
"comment": "картаялда"
},
{
"text": "стрелка",
"comment": "цо нухдаса цоги нухде поезд бачине рельсазда букӏунеб механизм",
"labels": [
"чыгуначны тэрмін"
]
},
{
"text": "хъаравул",
"comment": "сагӏтил"
}
]
}
{
"word": "стралковы",
"stress": 7,
"forms": [
"стрелковый",
"стрелковая",
"стрелковое"
],
"senses": [
{
"text": "кьвагьдеялъул, кьвагьдохъан-лъиялъул"
},
{
"text": "кьвагьдохъанасул"
}
]
}
{
"word": "стралок",
"stress": 6,
"forms": [
"стрелок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "кьвагьдохъан, гӏужилав кьвагьдохъан",
"comment": "гӏужихъан"
},
{
"text": "лъелал аскаразул солдат",
"comment": "туманкӏ ва цогидабги кьвагьун речӏчӏулеб ярагъ хӏалтӏизабулев",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "стральба",
"stress": 8,
"forms": [
"стрельба"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "кьвагьдей, кьвагьи",
"comment": "кьвагьулеб гьаракь",
"examples": [
{
"be": "стральба ў цэль",
"av": "гӏужде кьвагьдей",
"comment": "кьвагьдезе ругьун гьари"
},
{
"be": "адкрыць стральбу",
"av": "кьвагьи бахъинабизе, туманкӏ базе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стральбішча",
"stress": 4,
"forms": [
"стрельбище"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "кьвагьдолеб бакӏ",
"comment": "кьвагьдезе ругьун гьарулеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "стральчаты",
"stress": 4,
"forms": [
"стрельчатый",
"стрельчатая",
"стрельчатое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогьиса бегӏераб кӏамуриялъул форма бугеб",
"comment": "горду, тӏох"
},
{
"text": "чӏоралда релълъараб",
"comment": "чӏоргӏадаб"
},
{
"text": "чӏорахараб, чӏорал рехараб"
}
]
}
{
"word": "страляны",
"stress": 4,
"stem": "СТРЕЛЯН",
"forms": [
"стреляный",
"стреляная",
"стреляное"
],
"senses": [
{
"text": "туманкӏ речӏчӏун чӏвараб",
"precomment": "пра дзічыну"
},
{
"text": "жинде гӏемер туманкӏ кьвагьараб"
},
{
"text": "кьвагьараб",
"precomment": "выкарыстаны",
"examples": [
{
"be": "страляныя гільзы",
"av": "кьвагьарал патронал"
},
{
"be": "страляны верабей",
"av": "гӏемер хӏалбихьи бугев чи",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "страляніна",
"stress": 6,
"forms": [
"пальба"
],
"labels": [
"жаночы род",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ кьвагьи, залп бай",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "страляцца",
"stress": 6,
"forms": [
"стреляться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цоцада речӏчӏизе, цоцаде кьвагьдезе",
"precomment": "на дуэлі",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
},
{
"text": "живго жинцаго чӏвазелъун речӏчӏизе, жиндаго речӏчӏизе",
"precomment": "страляць у сябе",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "страляць",
"stress": 6,
"forms": [
"стрелять"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кьвагьизе, речӏчӏизе",
"precomment": "каго-што і без дапаўнення",
"comment": "(туманкӏ) речӏчӏун чӏвазе",
"examples": [
{
"be": "страляць з ружжа",
"av": "туманкӏ речӏчӏизе"
},
{
"be": "страляць у цэль",
"av": "гӏужда речӏчӏизе"
},
{
"be": "страляць качак",
"av": "ордекал чӏвазе"
},
{
"be": "страляць вачыма",
"av": "берал речӏчӏизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "страмніна",
"stress": 7,
"forms": [
"стремнина"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурул, ихил лъим гьалагго, хехго унеб бакӏ"
},
{
"text": "парсил рагӏал, кьуру тӏун араб бакӏ",
"precomment": "абрыў"
}
]
}
{
"word": "страмя",
"stress": 4,
"forms": [
"стремя",
"стремена"
],
"labels": [
"ніякі род",
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "озденг, хӏетӏечӏел"
}
]
}
{
"word": "страмянны",
"stress": 9,
"forms": [
"стременной",
"стременная",
"стременное"
],
"see_also": [
{
"target": "стремянный",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "страмянны",
"stress": 6,
"forms": [
"стремянный",
"стремянная",
"стремянное"
],
"senses": [
{
"text": "чое хъулухъ гьабулев рагьтӏател, мигьтар"
},
{
"text": "некӏо пачаясул чол озденг кколев хъулухъчи",
"comment": "16–17 веказда"
}
]
}
{
"word": "странаваць",
"stress": 5,
"forms": [
"треножить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏатӏирухьен базе (лъабго бохида), хӏатӏирухьада биччазе (чу)",
"precomment": "каго-што"
}
]
}
{
"word": "страножыць",
"stress": 6,
"forms": [
"стреножить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъабохида биччазе, лъабида биччазе; чода хӏатӏирухьен базе, хӏатӏирухьада биччазе",
"precomment": "каго",
"comment": "чу"
}
]
}
{
"word": "страноўны",
"stress": 6,
"forms": [
"предложный",
"предложная",
"предложное"
],
"senses": [
{
"text": "предлоггун цадахъ хӏалтӏизабулеб, предлог бугеб",
"labels": [
"граматыка"
]
}
]
}
{
"word": "страпня",
"stress": 7,
"forms": [
"стряпня"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "квен гьаби",
"precomment": "па дзеяслову сцяпаць"
},
{
"text": "кинаб бугониги гьабураб жо, квен"
},
{
"text": "махшел гьечӏого хъвараб жо"
}
]
}
{
"word": "страпянуцца",
"stress": 9,
"forms": [
"встрепенуться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏуркӏизе",
"precomment": "здрыгануцца"
},
{
"text": "тирилъизе, чӏинкьа-кӏитӏизе",
"precomment": "ажывіцца"
}
]
}
{
"word": "страпіла",
"stress": 6,
"forms": [
"стропило"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "стропило",
"comment": "чердакалда тӏад махх, щегӏ, шифер кколаго, тӏад хъарщал кьабизе, цо рахъги къадазде базабун, тӏасияб рахъ бокӏонккун цолъизабураб кӏиго рахи"
}
]
}
{
"word": "страсць",
"homonym": 1,
"forms": [
"страсть"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "кутакаб гӏишкъу, шавкъ, кутакаб гъира"
},
{
"text": "гьава, хӏасрат"
}
]
}
{
"word": "страсць",
"homonym": 2,
"forms": [
"страсть"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъи, карабиххи",
"precomment": "жах, страх"
}
]
}
{
"word": "страсянуцца",
"stress": 8,
"forms": [
"встряхнуться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кӏобокӏахъдизе",
"examples": [
{
"be": "птушачка страсянулася",
"av": "хӏинчӏ кӏобокӏахъдана"
}
]
},
{
"text": "чӏаголъизе, чӏинкьа-кӏитӏизе, багъа-бакаризе",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "страсянуцца пасля ўсяго перажытага",
"av": "бихьанщинаб къварилъиялдаса (хӏехьанщинаб гӏакъубаялдаса) хадуб рекӏеда ватизе (чӏаголъизе, чӏинкьа-кӏитӏизе)"
}
]
},
{
"text": "аваданлъизе, кеп (рахӏат, ракӏгъей) гьабизе",
"precomment": "павесяліцца",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "страсянуць",
"stress": 7,
"forms": [
"стряхнуть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кӏутӏизе, кӏутӏун гӏодобе гъинабизе",
"precomment": "што"
},
{
"text": "гӏодобе кӏутӏизе",
"examples": [
{
"be": "страсянуць снег з шапкі",
"av": "тӏогъродаса гӏазу гӏодобе кӏутӏизе"
}
]
}
]
}
страсянуць; страсянуцца
сообщить о неточности{
"word": "страсянуць; страсянуцца",
"stress": 5,
"forms": [
"встряхивать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "встряхнуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "страсяніна",
"stress": 5,
"forms": [
"встряска"
],
"labels": [
"жаночы род",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏбеки, ракӏ гӏодобчӏвай",
"precomment": "узрушэнне; падзея"
},
{
"text": "семи, воркьи",
"precomment": "прачуханне"
}
]
}
{
"word": "страта",
"stress": 4,
"stem": "ПОТЕР",
"forms": [
"потеря"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "ками, тӏагӏин, били, зарал ккей, гӏадада хвей",
"examples": [
{
"be": "страта часу",
"av": "заман гӏадада хвей"
},
{
"be": "страта зроку",
"av": "канлъи ин"
},
{
"be": "да страты прытомнасці",
"av": "гӏакълуялдаса инегӏан"
}
]
},
{
"text": "камиял",
"precomment": "страты",
"labels": [
"вайсковы тэрмін",
"множны лік"
]
}
]
}
{
"word": "страта",
"stress": 5,
"stem": "ПРОПАЖ",
"forms": [
"пропажа"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "били, тӏагӏин",
"precomment": "па дзеяслову знікнуць"
},
{
"text": "билараб жо, тӏагӏараб жо",
"precomment": "згублены прадмет",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "страта знайшлася",
"av": "билараб жо батана"
}
]
}
]
}
{
"word": "страта",
"stress": 3,
"forms": [
"утеря"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "ками, били, борти"
}
]
}
{
"word": "страта",
"stress": 4,
"forms": [
"утрата"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "махӏрумлъизаби, батӏалъизаби, кодоса инаби, гьечӏого хутӏизаби, лъугӏизаби",
"precomment": "па дзеяслову страціць"
},
{
"text": "махӏрумлъи, батӏалъи, кодоса ин, гьечӏого хутӏи, лъугӏи",
"precomment": "па дзесл. страціцца"
},
{
"text": "зарал, зиян; ками",
"precomment": "страта, страты"
}
]
}
{
"word": "стратанаўт",
"stress": 8,
"forms": [
"стратонавт"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "стратонавт",
"comment": "стратосфераялде воржунев чи"
}
]
}
{
"word": "стратаплан",
"stress": 9,
"forms": [
"стратоплан"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "стратоплан",
"comment": "стратосфераялде боржунеб самолет"
}
]
}
{
"word": "стратастат",
"stress": 9,
"forms": [
"стратостат"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "стратостат",
"comment": "стратосфераялде биччалеб гьавадул шар"
}
]
}
{
"word": "стратасфера",
"stress": 9,
"forms": [
"стратосфера"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "стратосфера",
"comment": "гьаваялъул тӏасияб гъат, ралъдадаса 9–11 километралъул манзилалда борхалъудаса гӏебеде бугеб гъат"
}
]
}
{
"word": "страта, растрата",
"stress": 6,
"stem": "РАСТРАТ",
"forms": [
"растрата"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадада, ургъичӏого харж гьаби, хвезаби",
"examples": [
{
"be": "зрабiць растрату",
"av": "гӏадада харж гьабизе"
}
]
},
{
"text": "харж гьабураб, хвезабураб гӏарцул къадар"
},
{
"text": "хвезаби",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "марнаванне часу",
"av": "заман гӏадада хвезаби, гӏадада заман чӏвай"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "растратить",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "страта, шкода",
"stress": 3,
"forms": [
"урон"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "зиян, зарал, ками",
"precomment": "шкода",
"examples": [
{
"be": "панесці страту",
"av": "зарал ккезе"
},
{
"be": "прычыніць шкоду",
"av": "зарал гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "страта; страты",
"stress": 3,
"forms": [
"убыток"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "зарал, зиян",
"comment": "страта",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"be": "прадаць без страты",
"av": "зарал кколаредухъ бичизе"
},
{
"be": "церпець страту, быць у страце",
"av": "зарал ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стратнасць",
"stress": 3,
"forms": [
"убыточность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "зарал ккей, зиян ккей, зарал кколеб букӏин, зиян кколеб букӏин"
}
]
}
{
"word": "стратны; збіткавы",
"stress": 3,
"stem": "УБЫТОЧН",
"forms": [
"убыточный",
"убыточная",
"убыточное"
],
"senses": [
{
"text": "зарал кколеб",
"examples": [
{
"be": "стратны гандаль",
"av": "зарал (кьолеб) кколеб даран"
},
{
"be": "стратная справа",
"av": "зарал кколеб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "стратчык",
"stress": 6,
"forms": [
"растратчик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "растратчик",
"comment": "законияб гуреб куцалъ жинда божилъи гьабураб гӏарац хвезабурав хъулухъчи"
}
]
}
{
"word": "стратэг",
"stress": 6,
"forms": [
"стратег"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "стратегиялъул махшел бугев бодул бетӏер",
"comment": "аскаралъул"
},
{
"text": "политикияб къеркьей лъалев чи"
}
]
}
{
"word": "стратэгічны",
"stress": 8,
"forms": [
"стратегический",
"стратегическая",
"стратегическое"
],
"senses": [
{
"text": "стратегиялъул, стратегияб"
},
{
"text": "стратегиялъул тӏалабазе жаваб кьолеб",
"examples": [
{
"be": "стратэгічны план",
"av": "стратегияб план"
}
]
}
]
}
{
"word": "стратэгія",
"stress": 6,
"forms": [
"стратегия"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "стратегия",
"comment": "рагъ гьабулеб куцалъул гӏелму",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
]
},
{
"text": "жамгӏияб, политикияб къеркьеялъе нухмалъи гьабизе бугеб гьунар",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "страус",
"stress": 4,
"forms": [
"страус"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "варанихӏинчӏ",
"labels": [
"заалогія"
]
}
]
}
{
"word": "страфа",
"stress": 6,
"forms": [
"строфа"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "строфа",
"comment": "кочӏол цо чанго мухъидасан гӏуцӏараб бутӏа"
}
]
}
{
"word": "страх",
"stem": "БОЯЗН",
"forms": [
"боязнь"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъи",
"examples": [
{
"be": "з баязні",
"av": "хӏинкъиялъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "страх",
"homonym": 1,
"forms": [
"страх"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъи, карабиххи",
"examples": [
{
"be": "яго ахапіў страх",
"av": "гьесул кара биххана"
}
]
},
{
"text": "хӏинкъизесеб; хӏинкъизе бегьулеб жо",
"examples": [
{
"be": "пад пагрозай смерці",
"av": "хвалил хӏинкъиялда гъоркь"
},
{
"be": "на свой страх і рызыку",
"av": "жинцаго жаваб кьезелъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "страх",
"homonym": 2,
"forms": [
"страх"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда, гӏорхъолъа ун",
"comment": "борчӏун"
}
]
}
{
"word": "страхавальнік",
"stress": 8,
"forms": [
"страхователь"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго гӏумруялъул, буголъиялъул страхование гьабурав чи"
}
]
}
{
"word": "страхаванне",
"stress": 8,
"forms": [
"страхование"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "страхование",
"comment": "хасаб организациялъ (гӏуцӏиялъ) цереккун взносал (хӏакъ) кьурал гӏадамазе, идарабазе ракӏалдаго гьечӏого ккарал тӏабигӏиял ва гь.ц. балагьазул, къварилъабазул зарал бецӏулеб къагӏида",
"examples": [
{
"be": "страхаванне маёмасці",
"av": "буголъиялъул страхование гьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "страхавацца",
"stress": 8,
"forms": [
"страховаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "(жиндирго) гӏумруялъул, буголъиялъул страхование гьабизе"
},
{
"text": "щиб букӏаниги – кинаб букӏаниги рокьукъаб, хӏажат гьечӏеб жоялдаса живго цӏунизе жигар бахъизе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "страхаваць",
"stress": 8,
"forms": [
"страховать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "страхование гьабизе, бецӏизелъун къотӏи гьабизе, къотӏи хъвазе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "данде кколеб идарагун"
},
{
"text": "цӏунизе",
"precomment": "каго (ахоўваць)",
"comment": "бакьан гуреб, къваригӏунареб, хӏажат гьечӏеб жоялдаса, пашманлъизесеб ишалдаса",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"text": "цӏунизе",
"precomment": "каго",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "страхаваць гімнаста",
"av": "гимнаст цӏунизе",
"comment": "щибниги гьабулаго талихӏ къосиналдаса, балагьалдаса"
}
]
}
]
}
{
"word": "страхавая каса",
"stress": 7,
"forms": [
"страхкасса"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "страхкасса"
}
]
}
{
"word": "страхануць",
"stress": 7,
"forms": [
"распугать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъизарун лъутизаризе, щущазаризе, риххизаризе, тӏуризаризе"
}
]
}
{
"word": "страхоўка",
"stress": 6,
"forms": [
"страховка"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "страхование гьаби"
},
{
"text": "страхования-лъухъ кьолеб мухь"
},
{
"text": "сундасаниги живго цӏуни",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "страхоўшчык",
"stress": 6,
"forms": [
"страховщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "страховщик",
"comment": "страхование гьабураб мехалъ, гьелъул мухь кьезе тӏаде босарав чи (яги идара)"
}
]
}
{
"word": "страціцца",
"stress": 6,
"forms": [
"потеряться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "билизе, тӏагӏине",
"precomment": "знікненне; прорва"
},
{
"text": "виххизе, вихха-хочун лъугьине",
"precomment": "разгубіцца",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"text": "тӏагӏун ине, билизе",
"precomment": "знікнуць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "згубіцца ў натоўпе",
"av": "гӏадамазул руккалилъ тӏагӏун ине (вилизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "страціцца",
"stress": 4,
"forms": [
"утратиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "махӏрумлъизе, батӏалъизе, кодоса ине, гьечӏого хутӏизе, лъугӏизабизе",
"examples": [
{
"be": "згаслі сілы",
"av": "къуватал лъугӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "страціць",
"stress": 4,
"forms": [
"лишиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "махӏрумлъизе, ватӏалъизе (сундасаниги), гьечӏого хутӏизе",
"precomment": "каго-чаго",
"examples": [
{
"be": "страціць прытомнасць",
"av": "гӏакълуялдаса ине"
},
{
"be": "страціць маёмасць",
"av": "боцӏи-бечелъиялдаса ватӏалъизе"
},
{
"be": "пазбавіцца волі",
"av": "эркенлъи-ялдаса махӏрумлъизе, туснахъалде ккезе"
},
{
"be": "страціць дар мовы",
"av": "кӏал-мацӏ кквезе, кӏалъазе кӏоларого, лъугьине"
},
{
"be": "страціць слых",
"av": "гӏинкълъизе, рагӏи рагӏунгутӏизе"
},
{
"be": "страціць розум",
"av": "гӏакълу босизе, бетӏер сверизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "страціць",
"stress": 6,
"forms": [
"потерять"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "билизе, тӏагӏине",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "страціць ключы",
"av": "кӏулал рилизе"
}
]
},
{
"text": "дагьлъизе, камизе, кодоса ине, тӏаса ине",
"precomment": "што",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "страціць у вазе",
"av": "цӏавулъ камизе"
},
{
"be": "страціць зрок",
"av": "канлъи дагьлъизе"
},
{
"be": "страціць сілу",
"av": "къуват дагьлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "страціць",
"stress": 6,
"forms": [
"растратить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "харж гьабизе, хвезабизе",
"precomment": "што (зрасходаваць)",
"examples": [
{
"be": "пратраціць чужыя грошы",
"av": "чияр гӏарац харж гьабизе, хвезабизе"
}
]
},
{
"text": "хвезабизе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "страціць час марна",
"av": "заман гӏадада хвезабизе, чӏвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "страціць",
"stress": 5,
"forms": [
"утерять"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "билизабизе",
"precomment": "што, страціць",
"examples": [
{
"be": "згубіць дакументы",
"av": "документал рилизаризе"
}
]
},
{
"text": "махӏрумлъизе",
"precomment": "страціць",
"examples": [
{
"be": "страціць зрок",
"av": "берзул канлъиялдаса махӏрумлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "страціць",
"stress": 4,
"stem": "УТРАТИ",
"forms": [
"утратить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "махӏрумлъизабизе, гьечӏого хутӏизабизе, лъугӏизабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "пастанова страціла сілу",
"av": "хӏукмуялъул къуват лъугӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "страціць надзею",
"stress": 4,
"forms": [
"отчаяться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хьул къотӏизе",
"precomment": "у чым і з нявызначанай формай дзеяслова",
"examples": [
{
"be": "страціць надзею на спрыяльны зыход хваробы",
"av": "унти сахлъиялдаса хьул къотӏизе"
},
{
"be": "я ўжо страціў надзею бачыць вас",
"av": "дир хьул къотӏана нуж рихьиялдаса"
}
]
}
]
}
страціць прытомнасць ад гневу
сообщить о неточности{
"word": "страціць прытомнасць ад гневу",
"stress": 6,
"forms": [
"невзвидеть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи бихьулареб хӏал лъугьине (хӏинкъиялъ, ццидаца ва гь.ц.)",
"precomment": "не бачыць свету",
"comment": "кӏудияб асаралъул хӏакъалъулъ – унтул, хӏинкъиялъул, ццидал ва гь. ц.",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
страціць розум; звар'яцець
сообщить о неточности{
"word": "страціць розум; звар'яцець",
"stress": 5,
"forms": [
"обезуметь"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏмакълъизе, гӏадаллъизе, пикру гьабун бажарунгутӏизе",
"examples": [
{
"be": "абязумець ад спалоху",
"av": "хӏинкъиялъ гӏадаллъизе, гӏакълуялдаса ине, хагазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "страчаны",
"stress": 4,
"forms": [
"потерянный",
"потерянная",
"потерянное"
],
"senses": [
{
"text": "низам биххараб, вихха-хочарав",
"precomment": "расстроены"
},
{
"text": "иш лъугӏарав, хьул къотӏарав, чӏагого хварав",
"precomment": "апусціўшыся",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
},
{
"text": "рехун тарав, лъиениги хӏажат гьечӏев",
"examples": [
{
"be": "страчаны чалавек",
"av": "чӏагого хварав чи, иш лъугӏарав чи, жинцаго живго гӏодовегӏан гьавурав чи"
}
]
}
]
}
страчваць (страчвацца)
сообщить о неточности{
"word": "страчваць (страчвацца)",
"stress": 4,
"forms": [
"утрачивать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "утратить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "страчыць",
"stress": 6,
"forms": [
"строчить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кьегӏ чӏван букъизе; мухъ гьабун букъизе",
"precomment": "што і без дапаўнення (шыць)"
},
{
"text": "хехго, гӏедегӏун хъвазе",
"precomment": "што і без дапаўнення (пісаць)",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "страчыць пісьмо",
"av": "кагъат гӏедегӏун хъвазе"
}
]
},
{
"text": "тӏвар-тӏвари бахъинабизе, басаринабизе",
"precomment": "страляць",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "страчыць з аўтамата",
"av": "автоматалдасан басаринабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "страшна",
"stress": 4,
"forms": [
"страшно"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ кутакалда; хӏаталдаса ун",
"precomment": "вельмі моцна",
"examples": [
{
"be": "я страшна стаміўся",
"av": "дун цӏакъ кутакалда свакана"
}
]
},
{
"text": "хӏинкъула",
"precomment": "безасабовае",
"labels": [
"у значэнні выказніка"
],
"examples": [
{
"be": "мне страшна!",
"av": "дун хӏинкъула! (хӏинкъун вуго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "страшны",
"stress": 4,
"forms": [
"страшный",
"страшная",
"страшное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъи бугеб, рекӏелъе хӏинкъи ккезабулеб",
"precomment": "які выклікае пачуццё страху",
"examples": [
{
"be": "страшнае апавяданне",
"av": "рекӏелъе хӏинкъи ккезабулеб хабар"
}
]
},
{
"text": "кутакаб, цӏакъ кутакаб",
"precomment": "вельмі моцны",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "страшны шум",
"av": "кутакаб хъуй"
}
]
},
{
"labels": [
"рэлігія"
],
"examples": [
{
"be": "страшны суд",
"av": "хӏисаб-суалалъул къо"
}
]
}
]
}
{
"word": "страшыць",
"stress": 7,
"forms": [
"устрашить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъизабизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "страхануць ворага",
"av": "тушман хӏинкъизавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "страшэнне",
"stress": 5,
"stem": "ОСТРАСТК",
"forms": [
"острастка"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "цевеккун хӏинкъизави",
"comment": "метериса щибниги гьабичӏого букӏинелъун",
"examples": [
{
"be": "для страху",
"av": "хӏинкъизелъун, метер"
}
]
}
]
}
страшэнне; запалохванне
сообщить о неточности{
"word": "страшэнне; запалохванне",
"stress": 7,
"stem": "УСТРАШЕНИ",
"forms": [
"устрашение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъизаби",
"precomment": "па дзеяслову застрашыць"
},
{
"text": "хӏинкъи",
"precomment": "па дзеяслову спалохацца"
}
]
}
{
"word": "страявы",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"строевой",
"строевая",
"строевое"
],
"senses": [
{
"text": "строялъул",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "страявая часць",
"av": "битӏахъе рагъулъ гӏахьаллъи гьабиялъе хӏадурараб часть"
}
]
},
{
"text": "гьединал частазда хъулухъ гьабулев",
"labels": [
"вайсковы тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "страявы",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"строевой",
"строевая",
"строевое"
],
"senses": [
{
"text": "ригьзал раялъе ярагьунеб, хӏалтӏизабизе бегьулеб; битӏараб, халатаб",
"precomment": "пра лес",
"examples": [
{
"be": "будаўнічы лес",
"av": "ритӏарал, халатал гъутӏби ругеб рохь"
}
]
}
]
}
{
"word": "страўна",
"stress": 9,
"stem": "УДОБОВАРИМ",
"forms": [
"удобоваримый",
"удобоваримая",
"удобоваримое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадагьаб, ургьиб рекъараб, хехго ва бигьаго бихӏунеб",
"examples": [
{
"be": "страва, якая лёгка засвойваецца",
"av": "бигьаго бихӏунеб квен"
}
]
}
]
}
{
"word": "страўнік",
"stress": 4,
"forms": [
"желудок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏвали; кванирукъ; чехь",
"examples": [
{
"be": "страўнікавае расстройства",
"av": "риххел щвей, чехь лъамалъи"
},
{
"be": "язва страўніка",
"av": "кванирукъалъул язва"
},
{
"be": "на галодны страўнік",
"av": "мачӏикьаго"
}
]
}
]
}
{
"word": "страўнікавы",
"stress": 4,
"stem": "ЖЕЛУДОЧН",
"forms": [
"желудочный",
"желудочная",
"желудочное"
],
"senses": [
{
"text": "чохьол, кванирукъалъул, бакӏвалидул",
"examples": [
{
"be": "страўнікавыя захворванні",
"av": "чохьол унтаби"
},
{
"be": "страўнікавы сок",
"av": "бакӏвалидул сок"
}
]
}
]
}
{
"word": "страўнічак",
"stress": 4,
"forms": [
"желудочек"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏел тӏала",
"precomment": "частка сэрца",
"labels": [
"анатомія"
],
"examples": [
{
"be": "правы страўнічак",
"av": "кваранаб тӏала (рекӏел)"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "желудок",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "стреміцца",
"stress": 6,
"forms": [
"стремиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "лъураб хӏалалъ церехун ине, цо рахъалдехун ралагьун ине",
"precomment": "да каго-чаго і з няопр.",
"examples": [
{
"be": "імкнуцца да ведаў",
"av": "лъай щвеялъе (щвезе) жигар бахъизе"
}
]
},
{
"text": "сундухъго балагьичӏого лъураб хӏалалда ине, хехго цере ине"
},
{
"text": "кирениги ине, щвезе жигар бахъизе, къасд гьабизе"
}
]
}
{
"word": "строга",
"stress": 4,
"forms": [
"строго"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "кьварун, кьварараб хӏалалда, къвакӏун; унго-унголъун тӏад чӏун",
"precomment": "патрабавальна, сурова"
},
{
"text": "унго-унголъун битӏун, цӏакъ битӏун",
"precomment": "цалкам правільна",
"examples": [
{
"be": "строга па спісе",
"av": "цӏакъ (битӏун) сияхӏалда рекъон"
}
]
},
{
"text": "гӏадатго, чӏухӏа-къули гьечӏого",
"precomment": "скромна",
"examples": [
{
"be": "строга апранацца",
"av": "гӏадатго ретӏа къан вукӏине"
},
{
"be": "строга-настрога",
"av": "цӏакъ кьварун"
},
{
"be": "строга забараняецца",
"av": "цӏакъ кьварун гьукъула"
}
]
}
]
}
{
"word": "строгасць",
"stress": 4,
"forms": [
"строгость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "кьвари, къвакӏи, рокьи кьунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "строгі",
"stress": 4,
"stem": "СТРОГ",
"forms": [
"строгий",
"строгая",
"строгое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏалаб цӏикӏкӏарав",
"precomment": "патрабавальны",
"comment": "хӏалтӏулъ, цӏалулъ…",
"examples": [
{
"be": "строгі настаўнік",
"av": "тӏалаб цӏикӏкӏарав учитель"
}
]
},
{
"text": "кьварараб; рокьи кьолареб",
"precomment": "суровы",
"examples": [
{
"be": "строгая дысцыпліна",
"av": "кьварараб гӏадлу"
}
]
},
{
"text": "битӏараб, цӏакъ мухӏканаб, добе-гьанибе кьуричӏеб",
"precomment": "кладны",
"examples": [
{
"be": "строгі ўлік",
"av": "битӏараб, мухӏканаб хӏисаб-суал"
}
]
},
{
"text": "рухӏияб рахъалъ вацӏцӏадав",
"precomment": "маральна чысты",
"comment": "адаб-хасияталъул",
"examples": [
{
"be": "строгія норавы",
"av": "рухӏияб рахъалъ рацӏцӏадал хасиятал"
}
]
},
{
"text": "битӏараб; рекъараб",
"precomment": "правільны",
"examples": [
{
"be": "строгія рысы твару",
"av": "гьурмалъ рекъей, рекъараб куц-мохъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "стройнасць",
"stress": 4,
"forms": [
"стройность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "чергеслъи, лага-черх рекъей, къартӏ буголъи, гьайбатлъи",
"precomment": "фігуры, гарманічнасць"
},
{
"text": "рекъа-решей",
"precomment": "думкі, выкладу",
"comment": "пикруялъул"
}
]
}
{
"word": "стройны",
"stress": 4,
"stem": "СТРОЙН",
"forms": [
"стройный",
"стройная",
"стройное"
],
"senses": [
{
"text": "чергесаб лагаялъул, лага-черх рекъараб, гьайбатаб, чӏурканаб"
},
{
"text": "рекъа-решараб, битӏараб",
"precomment": "роўны",
"examples": [
{
"be": "стройныя шэрагі",
"av": "ритӏарал кьерал"
}
]
}
]
}
{
"word": "стромы",
"stress": 4,
"stem": "ОТВЕСН",
"forms": [
"отвесный",
"отвесная",
"отвесное"
],
"senses": [
{
"text": "эхебе балагьараб",
"examples": [
{
"be": "стротая скала",
"av": "эхебе балагьараб кьуру"
}
]
},
{
"text": "эхтераб (90 градусалъ)"
}
]
}
{
"word": "стронцый",
"stress": 4,
"forms": [
"стронций"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "стронций",
"comment": "химикияб элемент, металл"
}
]
}
{
"word": "стругак",
"stress": 4,
"forms": [
"рубанок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "сургу"
}
]
}
{
"word": "стругаць",
"stress": 6,
"forms": [
"строгать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад сургу базе; хведер бахъизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "стругаць дошку",
"av": "хъорщода сургу базе",
"comment": "бахъизе, тӏамизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стружка",
"stress": 4,
"forms": [
"стружка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хведер, щибниги буцӏараб жо"
}
]
}
{
"word": "струковы",
"stress": 7,
"forms": [
"стручковый",
"стручковая",
"стручковое"
],
"senses": [
{
"text": "мочу бугеб, мочуялъул"
}
]
}
{
"word": "структура",
"stress": 7,
"forms": [
"структура"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуцӏи; гӏуцӏун бугеб куц, гӏуцӏараб къагӏида; жидедасан щибниги гӏуцӏарал бутӏабазул бухьен, гьоркьоблъи",
"examples": [
{
"be": "структура дзяржаўнага апарата",
"av": "пачалихъияб аппараталъул гӏуцӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "струмень",
"stress": 5,
"stem": "СТРУ",
"forms": [
"струя"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏеренаб чвахи, лъадал ва цогидаб лъа-малъиялъул речӏчӏун бачӏунеб тӏеренаб чӏва, чӏор",
"examples": [
{
"be": "струмень вады",
"av": "лъел чӏва"
}
]
},
{
"text": "аслияб рахъ; гӏаламат",
"comment": "сундулъниги",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"text": "чӏаголъизабизе; интересияблъун гьабизе",
"precomment": "уносіць свежую струмень"
},
{
"text": "кинаб бугониги ишалъул, багъа-бачариялъул аслияб рахъалда ругьунлъизе, гьеб бичӏчӏизе; гъорлъе ккезе",
"precomment": "патрапіць у струмень"
}
]
}
{
"word": "струменіцца",
"stress": 5,
"forms": [
"струиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чӏваби лъугьун чвахизе"
}
]
}
{
"word": "струна",
"stress": 6,
"forms": [
"струна"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏатӏ, чӏва",
"examples": [
{
"be": "струны гітары",
"av": "гитараялъул чӏваби"
}
]
},
{
"text": "басрияб ругъналъ рикӏаризе, басрияб ругъун цӏи гьабизе; бокьулареб бакӏалде каву рагьизе",
"precomment": "закрануць балючую струну"
}
]
}
{
"word": "струнка",
"stress": 4,
"forms": [
"навытяжку"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан витӏун",
"examples": [
{
"be": "стаяць навыцяжку",
"av": "цӏан витӏун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "струнны",
"stress": 4,
"forms": [
"струнный",
"струнная",
"струнное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏатӏал рараб, чӏваби ругеб",
"comment": "чагъана, пандур, мандолина ва ц."
},
{
"text": "чӏваби ругел алатаздасан данде гьабураб",
"comment": "оркестр"
}
]
}
{
"word": "струп",
"stress": 4,
"forms": [
"струп"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "макъар, хъал, чанхъ",
"comment": "ругъуналда тӏад къараб"
}
]
}
{
"word": "струс",
"stress": 7,
"forms": [
"сотрясение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "гьаргьадизаби, сородизаби, кӏобокӏизаби, гъаргъар щвезаби",
"comment": "па дзеяслову трасці",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "кӏобокӏи, гьаргьади, сороди, гъаргъар щвей",
"comment": "па дзеяслову страсянуцца",
"examples": [
{
"be": "страсенне галаўнога мозгу",
"av": "(тункун, кьабун) гӏадалнах жагъаллъи, гӏадалнах тунка-гӏусиялъ жагъал гьаби"
}
],
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "струсіць",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"струсить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъизе",
"comment": "лъикьаниги-сункьаниги"
}
]
}
{
"word": "струсіць",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"струсить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кӏутӏизе",
"comment": "бацӏцӏад гьабизелъун"
},
{
"text": "кӏутӏун, кӏобокӏун сундасаниги хъурараб жо гӏодобе базе, нахъе инабизе"
}
]
}
{
"word": "струхлелы",
"stress": 7,
"forms": [
"изветшалый",
"изветшалая",
"изветшалое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан чӏемегӏлъараб; хохораб; басралъараб"
}
]
}
{
"word": "стручок",
"stress": 6,
"forms": [
"стручок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "мочу",
"comment": "гьалил, багӏаргьолоялъул"
}
]
}
{
"word": "стрывожыцца",
"stress": 7,
"forms": [
"встревожиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "рахӏат хун лъугьине"
}
]
}
{
"word": "стрыга",
"stress": 4,
"forms": [
"отрыжка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуп",
"examples": [
{
"be": "стрыга ад цыбулі",
"av": "порол гӏуп"
}
]
},
{
"text": "загьирлъи; къватӏибе рехи",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "перажытак старога побыту",
"av": "цебесеб рукӏа-рахъиналъул гӏаламатал загьирлъи, къватӏире рехи"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыгальны",
"stress": 6,
"stem": "СТРИГАЛЬН",
"forms": [
"стригальный",
"стригальная",
"стригальное"
],
"senses": [
{
"text": "рас къунцӏулеб, квас къунцӏулеб",
"examples": [
{
"be": "стрыгальная машына",
"av": "квас къунцӏулеб машина",
"comment": "къунцӏарулеб машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыгун",
"stress": 6,
"forms": [
"стригун",
"стригунок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "лъагӏел бараб тайи",
"comment": "жал къунцӏараб тайи"
}
]
}
{
"word": "стрыгчы",
"forms": [
"стричь"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кӏвекьмаххалъ, машинкаялъ къунцӏизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "рас, квас, малъал",
"examples": [
{
"be": "стрыгчы пазногці",
"av": "малъал къунцӏизе"
},
{
"be": "стрыгчы валасы",
"av": "рас къунцӏизе",
"comment": "бетӏер къунцӏизе"
},
{
"be": "стрыгчы ўсіх пад адзін грэбень",
"av": "батӏалъиялъухъ ралагьичӏого киналго ращад гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыгчы",
"stress": 2,
"forms": [
"чикать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чӏинкьан гьаракь бахъинабизе, чӏинкӏан гьаракь бахъинабизе"
}
]
}
{
"word": "стрыгчыся",
"stress": 7,
"forms": [
"остригать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "остричь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "стрыгчыся",
"stress": 8,
"forms": [
"постригать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "постричь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "стрыгчыся",
"stress": 4,
"forms": [
"стричься"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "(жиндирго) рас къунцӏизе",
"precomment": "стрыгчы сабе валасы",
"examples": [
{
"be": "стрыгчыся ў цырульніка",
"av": "даллакас бетӏер къунцӏизе",
"comment": "даллакасда къунцӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "къокъаб рас тезе, кидаго гьеб къунцӏизе"
}
]
}
{
"word": "стрыж",
"stress": 4,
"forms": [
"стриж"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "кьурумилъиршо",
"labels": [
"заалогія"
]
}
]
}
{
"word": "стрыжаны",
"stress": 4,
"stem": "СТРИЖЕН",
"forms": [
"стриженый",
"стриженая",
"стриженое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса квас-рас къунцӏараб",
"examples": [
{
"be": "стрыжаная галава",
"av": "(рас) къунцӏараб бетӏер"
},
{
"be": "стрыжаная авечка",
"av": "(квас) къунцӏараб чахъу"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыжаны конь",
"stress": 2,
"forms": [
"мерин"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "сверараб чу, ахтачу"
}
]
}
{
"word": "стрыжаны; бывалы",
"forms": [
"прожжённый",
"прожжённая",
"прожжённое"
],
"senses": [
{
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "пражжоны машеннік",
"av": "гӏорхъолъа ворчӏарав, нахъегӏанав хӏиллачи,макручи, нажас"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыжань",
"stress": 3,
"forms": [
"стержень"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏос, гӏер, мокъ",
"labels": [
"тэхніка"
]
},
{
"text": "аслу, кьибил, бищун кьучӏаб жо, кьучӏ, тӏину",
"precomment": "асноўная частка чаго-небудзь",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "стрыжка",
"stress": 4,
"stem": "СТРИЖК",
"forms": [
"стрижка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "къунцӏи; рас къунцӏи",
"comment": "па дзесл. стрыгчы",
"examples": [
{
"be": "машынка для стрыжкі",
"av": "къунцӏарулеб машинка, рас къунцӏулеб машинка"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "рас къунцӏараб куц, къунцӏулеб куц, форма",
"precomment": "спосаб падстрыгання валасоў"
},
{
"text": "кӏури",
"examples": [
{
"be": "стрыжка галін",
"av": "гӏаркьалаби кӏури"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыжневы",
"stress": 9,
"forms": [
"стержневой",
"стержневая",
"стержневое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏос бугеб"
},
{
"text": "аслияб, бищун кӏвар бугеб",
"precomment": "галоўны, асноўны",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "стрыжнёвае пытанне",
"av": "аслияб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыжнуць",
"stress": 2,
"forms": [
"чикнуть"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "чикать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "стрыл",
"stress": 2,
"forms": [
"выстрел"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "кьвагьи",
"examples": [
{
"be": "зрабіць стрэл",
"av": "кьвагьизе"
},
{
"be": "прагрымеў стрэл",
"av": "кьвагьи бахъана"
},
{
"be": "без стрэлу",
"av": "(туманкӏ) кьвагьичӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыльнуць",
"forms": [
"выстрелить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кьвагьизе, речӏчӏизе",
"examples": [
{
"be": "стрыльнуць з ружжа",
"av": "туманкӏ кьвагьизе (речӏчӏизе)"
},
{
"be": "выстраліць у птушку",
"av": "хӏанчӏида речӏчӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрылізаваны",
"stress": 9,
"forms": [
"стерилизованный",
"стерилизованная",
"стерилизованное"
],
"senses": [
{
"text": "бацӏцӏад гьабураб, стерилизация гьабураб; дезинфекция гьабун заралиял микробал тӏагӏинарураб",
"precomment": "ачышчаны"
},
{
"text": "ахта гьабураб, сверараб",
"labels": [
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "стрылізаваць",
"stress": 11,
"forms": [
"стерилизовать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "стерилизация гьабизе, бацӏцӏад гьабизе; заралиял микробаздаса бацӏцӏад гьабизе",
"precomment": "што"
},
{
"text": "ахта гьабизе, сверизе",
"precomment": "каго",
"labels": [
"медыцына"
]
}
]
}
{
"word": "стрыманасць",
"stress": 5,
"forms": [
"воздержанность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏокӏлъи биччангутӏи; цӏуна-къай; бакӏа-бахари; исрап гьабунгутӏи",
"examples": [
{
"be": "стрыманасць у ежы",
"av": "кванилъ тӏокӏлъи биччангутӏи, дагь кванан чӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыманасць",
"stress": 3,
"forms": [
"сдержанность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "сабру буголъи, гӏодове виччай"
}
]
}
стрыманасць; устрыманне
сообщить о неточности{
"word": "стрыманасць; устрыманне",
"stress": 8,
"forms": [
"воздержание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏуна-къай, исрап гьечӏолъи, тӏокӏал жал гьарунгутӏи"
},
{
"text": "гьаракь кьунгутӏи",
"comment": "рищиялда ва ц."
}
]
}
стрыманне; спуску няма
сообщить о неточности{
"word": "стрыманне; спуску няма",
"stress": 1,
"forms": [
"удерж"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"be": "бесперапынна",
"av": "сунцаго кквечӏого; паркъ гьечӏого",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"be": "не ведаць межы",
"av": "сундасаниги нахъекъай лъангутӏизе, сунданиги кквезе кӏолареб хӏалалъ букӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыманы",
"stress": 5,
"forms": [
"воздержанный",
"воздержанная",
"воздержанное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏокӏаб жо гьабуларев; гьоркьохъеб куцалъ вукӏунев; цӏуна-къарав; исрап гьабуларев",
"examples": [
{
"be": "стрыманы чалавек",
"av": "тӏокӏаб жо гьабуларев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрыманы",
"stress": 3,
"forms": [
"сдержанный",
"сдержанная",
"сдержанное"
],
"senses": [
{
"text": "сабурав, гӏодове виччарав; гӏурхъи-рахъ лъалев"
},
{
"text": "тӏасан ккечеб, цӏакъго гӏоркьихъа борчӏичӏеб",
"examples": [
{
"be": "стрырыманы смех",
"av": "гӏоркьихъа борчӏичӏеб релъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрымгалоў",
"stress": 8,
"forms": [
"стремглав"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ гӏедегӏун, лъураб хӏалалъ, паркъун, рухсан, цӏакъ хех, хъата-масан",
"examples": [
{
"be": "ён прамком выбег з пакоя",
"av": "гьев рокъоса къватӏиве цӏакъ хехго векерун вачӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрырымацца",
"stress": 8,
"forms": [
"воздержаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гьабичӏого чӏезе",
"precomment": "ад чаго",
"examples": [
{
"be": "стрымацца ад курэння",
"av": "хъалиян цӏачӏого, чӏезе"
},
{
"be": "утрымацца ад галасавання",
"av": "гьаракь кьечӏого (квер борхичӏого), чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрырымацца",
"stress": 6,
"forms": [
"сдержаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "яхӏ гьабизе, яхӏ гьабун чӏезе, хӏехьон чӏезе",
"examples": [
{
"be": "ледзь стрымліваўся ад слёз",
"av": "магӏу хӏалица кквезе кӏвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрырымаць",
"stress": 6,
"stem": "СДЕРЖА",
"forms": [
"сдержать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ккун чӏезабизе, къан чӏезабизе, чӏезабизе кӏвезе",
"precomment": "каго-што (спыніць)",
"examples": [
{
"be": "стрырымаць коней",
"av": "чуял (нахъе) къан чӏезаризе"
}
]
},
{
"text": "чӏезабизе, нахъе къазабизе",
"precomment": "каго-што",
"comment": "удержать от каких-либо действий",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "стрырымаць націск ворага",
"av": "тушманасул тӏадецуй чӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "ккун чӏезабизе",
"precomment": "што",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "я ледзь стрымаў смех",
"av": "дида релъи хӏалица кквезе кӏвана"
},
{
"be": "ён ледзь стрымаў свой гнеў",
"av": "гьес жиндирго ццин хӏалица ккун чӏезабуна"
}
]
},
{
"text": "тӏубазабизе",
"precomment": "што (выканаць)",
"examples": [
{
"be": "стрырымаць слова",
"av": "кьураб рагӏи тӏубазабизе, кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрырымлівацца",
"stress": 5,
"forms": [
"воздерживаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "воздержаться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "стрырым(ся)",
"stress": 3,
"forms": [
"сдерживать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "сдержать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "стрысціся",
"stress": 7,
"forms": [
"стрястись"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги лъугьине, ккезе",
"examples": [
{
"be": "з ім здарылася бяда",
"av": "досде балагь бачӏана, досие къварилъи ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "стрэс",
"forms": [
"стресс"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "стресс",
"comment": "квачараб, хӏинкъараб, ракъараб… мехалъ гӏадамазул ва хӏайваназул черхалъул букӏунеб хӏалуцараб хӏал"
}
]
}