←

sources.avar.me / be-av

узд

22 статей

→
Оглавление страницы (22)

уздзейнічаць

сообщить о неточности
{
  "word": "уздзейнічаць",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "воздействовать"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне",
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "асар гьабизе (лъугьинабизе)",
      "precomment": "на каго-што",
      "examples": [
        {
          "be": "уздзейнічаць на дзіця ласкай",
          "av": "лъимадуе веэдиялдалъун асар гьабизе (лъугьинабизе)"
        },
        {
          "be": "уздзейнічаць на каго-небудзь сілай",
          "av": "къуваталдалъун лъиениги асар гьабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздзеянне

сообщить о неточности
{
  "word": "уздзеянне",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "воздействие"
  ],
  "labels": [
    "ніякі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "асар гьаби; гьабизе тӏами",
      "examples": [
        {
          "be": "фізічнае ўздзеянне",
          "av": "зулму-хӏалалдалъун гьабизе тӏами"
        },
        {
          "be": "маральны ўплыў на каго-небудзь",
          "av": "лъиениги моралияб асар гьаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздовы; бязглузды

сообщить о неточности
{
  "word": "уздовы; бязглузды",
  "stress": 4,
  "stem": "ВЗДОРН",
  "forms": [
    "вздорный",
    "вздорная",
    "вздорное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ахӏмакъаб, гӏантаб, гьагаб, жо гуреб, гьересияб, къваригӏел гьечӏеб"
    },
    {
      "text": "дагӏбадизе, къацандизе, хьандезе, къваригӏел гьечӏел жал рицине бокьулев",
      "precomment": "варклівы",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "сварыстая мая бабка",
          "av": "дагӏбадизе бокьулей херай (кӏодо)"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздоўж

сообщить о неточности
{
  "word": "уздоўж",
  "forms": [
    "вдоль"
  ],
  "labels": [
    "прыслоўе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гъун (ккун, чӏван) гӏебеде",
      "precomment": "прыназоўнік з родным склонам",
      "examples": [
        {
          "be": "уздоўж ракі",
          "av": "гӏор гъун гӏебеде"
        },
        {
          "be": "уздоўж берага",
          "av": "рагӏал чӏван гӏебеде"
        },
        {
          "be": "ўздоўж дарогі",
          "av": "нух ккун гӏебеде"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "халаса, халалъухъе",
      "examples": [
        {
          "be": "разрэзаць матэрыю ўздоўж",
          "av": "ххам халалъухъе къотӏизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "халалъухъеги гӏеблъухъеги, киса-кибего; рагӏа-ракьанде щун",
      "precomment": "уздоўж і папярок",
      "examples": [
        {
          "be": "уздоўж і ўпоперак",
          "av": "халалъухъеги гӏеблъухъеги, киса-кибего"
        },
        {
          "be": "уздоўж і ўпоперак (грутоўна)",
          "av": "рагӏа-ракьанде щун"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздумацца

сообщить о неточности
{
  "word": "уздумацца",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вздуматься"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "циндаго пикру ккезе, бачӏине, ракӏалде ккезе, ботӏролъе бачӏине",
      "precomment": "бел. каму з невыз.",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "захацелася пагуляць",
          "av": "тира-сверизе ракӏалде ккана"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздуцца

сообщить о неточности
{
  "word": "уздуцца",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "взбухнуть"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цуризе, понцӏозе, гьорозе",
      "examples": [
        {
          "be": "на дрэвах набраклі пупышкі",
          "av": "гъутӏбузда букӏдул понцӏон рукӏана"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздуцца

сообщить о неточности
{
  "word": "уздуцца",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вздуться"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне",
    "размоўнае слова"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "понцӏозе, понцӏон бачӏине",
      "precomment": "надзьмуцца",
      "labels": [
        "размоўнае слова",
        "устарэлае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "ветразі надуліся ад ветру",
          "av": "гьороца парусал (дугъал) понцӏозарун руго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гьорозе",
      "precomment": "апухнуць"
    },
    {
      "text": "эхеде бахине, цӏикӏкӏине, хиралъизе",
      "precomment": "падняцца",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні",
        "размоўнае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "кошты ўзляцелі",
          "av": "багьаби хиралъана (цӏикӏкӏана, эхеде рахана)"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздуцца

сообщить о неточности
{
  "word": "уздуцца",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вспучиться"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьорозе, понцӏозе, боргьине"
    }
  ]
}

уздуцца; узпучыць

сообщить о неточности
{
  "word": "уздуцца; узпучыць",
  "stress": 4,
  "stem": "ВСПУЧИ",
  "forms": [
    "вспучить"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьорозабизе, понцӏозабизе, боргьинабизе",
      "precomment": "што",
      "comment": "безлично",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "у хворага раздула жывот",
          "av": "унтарасул чехь гьорозабун буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздуць; надаваць

сообщить о неточности
{
  "word": "уздуць; надаваць",
  "stem": "ВЗДУ",
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "вздуть"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пун эхеде бахъинабизе",
      "precomment": "што (падняць уверх)",
      "examples": [
        {
          "be": "вецер узняў пыл",
          "av": "гьороца хӏур эхеде бахъинабуна"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кӏодолъизабизе, цӏутӏизабизе, гьорозабизе, понцӏозабизе",
      "precomment": "што (павялічыць у аб'ёме)",
      "examples": [
        {
          "be": "уздуць жывот",
          "av": "чехь понцӏозабизе (цӏутӏизабизе)"
        },
        {
          "be": "у мяне раздула шчоку",
          "av": "дир кӏаркьен гьорон буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хиралъизабизе, багьа эхеде бахинабизе, цӏикӏкӏинабизе",
      "precomment": "што (павысіць цану)",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні",
        "размоўнае слова"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "узвысіць цэны",
          "av": "багьаби хиралъизаризе (цӏикӏкӏинаризе, эхеде раханаризе)"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздуць; надаваць

сообщить о неточности
{
  "word": "уздуць; надаваць",
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "вздуть"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кутакалда вухизе (кьабизе), вакине, хӏур кӏутӏизе",
      "precomment": "пабіць",
      "labels": [
        "прастамоўнае слова"
      ]
    }
  ]
}

уздыбліваць(ся)

сообщить о неточности
{
  "word": "уздыбліваць(ся)",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вздыбливать(ся)"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вздыбить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

уздыбіцца

сообщить о неточности
{
  "word": "уздыбіцца",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вздыбиться"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "квачӏид бахъине",
      "comment": "чу"
    }
  ]
}

уздыбіцца; устрывожыцца

сообщить о неточности
{
  "word": "уздыбіцца; устрывожыцца",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "взъерошиться"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне",
    "размоўнае слова"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "жуба-гъубазе (рас), хич-хичизе",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ]
    }
  ]
}

уздыбіць

сообщить о неточности
{
  "word": "уздыбіць",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вздыбить"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "квачӏид бахъинабизе (чу)",
      "precomment": "каго-што"
    }
  ]
}

уздымацца

сообщить о неточности
{
  "word": "уздымацца",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вздыматься"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "эхеде бахъине"
    }
  ]
}

уздымаць

сообщить о неточности
{
  "word": "уздымаць",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вздувать"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вздуть",
      "kind": "see",
      "comment": "1, 2"
    }
  ]
}

уздымаць

сообщить о неточности
{
  "word": "уздымаць",
  "stress": 6,
  "stem": "ВЗМЕТ",
  "forms": [
    "взметать"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "эхеде рехизе (борхизе)",
      "precomment": "што (падняць высока ўверх)",
      "examples": [
        {
          "be": "вецер уздымаў салому",
          "av": "гьороца хьутӏ (солома) эхеде борхана"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздых

сообщить о неточности
{
  "word": "уздых",
  "forms": [
    "вздох"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏухьел цӏай ва къватӏибе биччай",
      "comment": "цо нухалъ",
      "examples": [
        {
          "be": "глыбокі ўздых",
          "av": "гъваридго хӏухьел цӏай, къватӏибе биччай (цо нухалъ)"
        },
        {
          "be": "да апошняга ўздыху",
          "av": "ахирисеб хӏухьел цӏазегӏан, хвезегӏан"
        },
        {
          "be": "выпусціць апошні ўздых",
          "av": "ахирисеб хӏухьел биччазе, хвезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздыхаць

сообщить о неточности
{
  "word": "уздыхаць",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вздыхать"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏухьел цӏазе"
    },
    {
      "text": "инагьдизе, угьдизе",
      "precomment": "па кім-чым, аб кім-чым",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "уздыхаць аб мінулай маладосці",
          "av": "араб гӏолохъанлъиялда хадув инагьдизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

уздыхнуць

сообщить о неточности
{
  "word": "уздыхнуць",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "вздохнуть"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏухьел цӏазе ва къватӏибе биччазе",
      "comment": "цо нухалъ",
      "examples": [
        {
          "be": "глыбока ўздыхнуць",
          "av": "гъваридго хӏухьел цӏан, къватӏибе биччазе (цо нухалъ)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хӏухь бахъизе",
      "precomment": "перадыхнуць",
      "comment": "цодагьаб",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ]
    },
    {
      "text": "эркенго хӏухьел цӏазе, захӏматаб хӏалтӏудаса эркенлъизе; хӏинкъиги тӏаса ун, гӏодове виччазе",
      "precomment": "уздыхнуць свабодна"
    }
  ]
}