{
"word": "узбаламуціць",
"stress": 8,
"forms": [
"взбаламутить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏабургъинабизе",
"precomment": "што (ваду)"
},
{
"text": "рихха-хочизаризе, лазат бахъизабизе, рахӏат хвезабизе",
"precomment": "каго",
"comment": "взбудоражить",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "узбалбатаць",
"stress": 7,
"forms": [
"взболтать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чвалхезабун (кӏобокӏун) жуба-гъубазабизе",
"precomment": "што",
"comment": "лъамалъи",
"examples": [
{
"be": "узбалбатаць мікстуру перад ужываннем",
"av": "пайда босилалде, гьекъелалде дарман жуба-гъубазабизе (чвалхезабун)"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбалмашны",
"stress": 4,
"forms": [
"взбалмошный",
"взбалмошная",
"взбалмошное"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏмакъав, тӏадагьав, камурав"
}
]
}
{
"word": "узбалтваць",
"stress": 4,
"forms": [
"взбалтывать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "взболтать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "узбек",
"stress": 4,
"forms": [
"узбек"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "узбекав"
}
]
}
{
"word": "узбекі",
"stress": 4,
"forms": [
"узбеки"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "узбекал"
}
]
}
{
"word": "узбеліць",
"stress": 5,
"forms": [
"убелить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубанго хъахӏлъизабизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "◊ узручаны сівымі валасамі",
"av": "тӏубанго рас хъахӏлъарав; хъахӏрасалъ бацараб"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбесіцца",
"stress": 6,
"forms": [
"взбеситься"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏурул унтиялъ унтизе, тӏури бачӏине",
"precomment": "захварэць на шаленства"
},
{
"text": "ццидахине, балканахине",
"precomment": "увайсці ў шаленства"
}
]
}
{
"word": "узбецкі",
"stress": 4,
"forms": [
"узбекский",
"узбекская",
"узбекское"
],
"senses": [
{
"text": "узбеказул",
"examples": [
{
"be": "узбекская мова",
"av": "узбек мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбечка",
"stress": 4,
"forms": [
"узбечка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "узбекай"
}
]
}
{
"word": "узбочына",
"stress": 3,
"stem": "ОБОЧИН",
"forms": [
"обочина"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "нухлул рагӏал; хьибил",
"examples": [
{
"be": "ехаць узбочынай",
"av": "нухлул рагӏалдасан бачине",
"comment": "машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбраенне",
"stress": 7,
"stem": "ВООРУЖЕНИ",
"forms": [
"вооружение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "яргъид гӏуцӏи",
"precomment": "па дзеяслову ўзброіць",
"examples": [
{
"be": "узбраенне арміі",
"av": "армия яргъид гӏуцӏи"
}
]
},
{
"text": "щибниги ишалъе къваригӏунеб жо букӏинабун, хӏадурлъи",
"precomment": "па дзеяслову ўзброіцца"
},
{
"text": "ярагъ, рагъул алат, ярагъ-матахӏ",
"precomment": "ваенны рыштунак",
"examples": [
{
"be": "скарачэнне ўзбраенняў",
"av": "ярагъ дагь гьаби"
}
]
},
{
"text": "алат-матахӏ",
"precomment": "сукупнасць прыстасаванняў"
}
]
}
{
"word": "узбресці",
"stress": 8,
"forms": [
"взбрести"
],
"labels": [
"закончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица вахине",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "узабрацца на гару",
"av": "магӏарде хӏалица вахине"
},
{
"be": "узбресці на розум (у галаву)",
"av": "ботӏролъе бачӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "узброенасць",
"forms": [
"вооружённость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "яргъида хьей",
"precomment": "арміі, флота",
"examples": [
{
"be": "узброенасць арміі",
"av": "армиялъул яргъида хьей"
}
]
},
{
"text": "техникаялда хьей",
"examples": [
{
"be": "тэхнічная ўзброенасць сельскай гаспадаркі",
"av": "росдал магӏишат техникаялдалъун хьей"
}
]
}
]
}
{
"word": "узброены",
"stem": "ВООРУЖЁНН",
"forms": [
"вооружённый",
"вооружённая",
"вооружённое"
],
"senses": [
{
"text": "ярагъ кодобе босараб, кодоб ярагъгун гьабулеб, яргъид гӏуцӏараб",
"precomment": "які мае дачыненне да барацьбы, з зброяй у руках",
"examples": [
{
"be": "узброены напад",
"av": "кодоб ярагъгун (яргъид гӏуцӏараб) тӏадекӏанцӏи"
}
]
},
{
"text": "яргъид гӏуцӏараб, яргъида хьараб",
"precomment": "абсталяваны",
"examples": [
{
"be": "узброеныя атрады",
"av": "яргъид гӏуцӏарал къокъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбройваць(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"вооружать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "вооружить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "узброіцца",
"stress": 7,
"forms": [
"вооружиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "яргъид гӏуцӏизе",
"comment": "къачӏазе",
"examples": [
{
"be": "узброіцца сучаснай зброяй",
"av": "гьанжесеб яргъид гӏуцӏизе (къачӏазе)"
}
]
},
{
"text": "щибниги ишалъе къваригӏунебщинаб жо букӏине",
"precomment": "чым (запасецца)",
"comment": "букӏинабизе",
"examples": [
{
"be": "узброіўшыся ўсім неабходным, мы адправіліся ў дарогу",
"av": "къваригӏунебщинаб жоги букӏинабун, ниж нухда рахъана"
}
]
},
{
"text": "лъазе, щвезе",
"precomment": "чым",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "узброіцца вопытам",
"av": "хӏалбихьи щвезе"
}
]
},
{
"text": "лъиданиги данде къеркьезе, данде чӏезе",
"precomment": "супраць каго-чаго",
"comment": "ополчиться"
},
{
"text": "яхӏ бахъизе, сабру гьабизе",
"precomment": "цярпеннем",
"examples": [
{
"be": "узброіцца цярпеннем",
"av": "яхӏ бахъизе, сабру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбуджальны",
"stress": 8,
"stem": "ВОЗБУЖДАЮЩ",
"forms": [
"возбуждающий",
"возбуждающая",
"возбуждающее"
],
"senses": [
{
"text": "багъаризабулеб; хӏалуцинабулеб; лъугьинабулеб; бижизабулеб; хехдаризабулеб; ццидахинабулеб",
"examples": [
{
"be": "збуджальнае дзеянне",
"av": "хӏалуцинабулеб (багъаризабулеб, хехдаризабулеб) асар"
},
{
"be": "збуджальныя сродкі",
"av": "рагъаризарулел (хӏалуцинарулел, хехдаризарулел) дарманал"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбуджальнік",
"stress": 7,
"forms": [
"возбудитель"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "кинаб бугониги иш багъаризабулеб (бижизабулеб, лъугьинабулеб, байбихьизабулеб) жо",
"examples": [
{
"be": "узбуджальнік хваробы",
"av": "унти багъаризабулеб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбуджаны",
"stem": "ВОЗБУЖДЁНН",
"forms": [
"возбуждённый",
"возбуждённая",
"возбуждённое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалуцараб, хӏалуцинабураб, гьалагаб, гьалаглъизабураб, ццидахараб, ццидахинабураб, багъабачаризабураб, лъугьинабураб, бижизабураб, ккезабураб",
"examples": [
{
"be": "узбуджаны твар",
"av": "ццидахараб (хӏалуцараб, хӏал бачӏараб) гьумер"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбуджаць(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"возбуждать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "возбудить",
"kind": "see"
}
]
}
узбуджаць, запальваць
сообщить о неточности{
"word": "узбуджаць, запальваць",
"stress": 10,
"stem": "ВОСПЛАМЕНИ",
"forms": [
"воспламенить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гваргъизабизе, гваргъун цӏа рекӏинабизе",
"precomment": "што (запаліць)"
},
{
"text": "тирха-кӏичӏизавизе, тирхизавизе, гъира базабизе, шавкъ ккезабизе (бачӏинабизе), гъира-шавкъ ккезабизе (бачӏинабизе)",
"precomment": "каго-што",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "словы камандзіра запалілі байцоў",
"av": "командирасул рагӏабаз рагъухъаби тирхизаруна (тирхакӏичӏизаруна)"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбуджэнне",
"stress": 8,
"stem": "ВОЗБУЖДЕНИ",
"forms": [
"возбуждение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "багъаризаби, ккезаби, лъугьинаби, бижизаби, хехдаризаби, ццидахинаби",
"precomment": "па дзеяслову ўзбудзіць",
"examples": [
{
"be": "выклік апетыту",
"av": "кваниде гъира ккезаби"
}
]
},
{
"text": "багъари, хӏалуцин, ккей, лъугьин, бижи, хехдари, ццидахин",
"precomment": "па дзеяслову ўзбудзіцца",
"examples": [
{
"be": "быць у моцным узбуджэнні",
"av": "кутакалда хӏалуцун букӏине"
}
]
},
{
"text": "багъари, шавкъ бачӏин, асар лъугьин",
"labels": [
"фізіялогія"
]
}
]
}
{
"word": "узбудзіць",
"stress": 7,
"forms": [
"возбудить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "багъаризабизе, бахъизабизе, бижизабизе, лъугьинабизе, ккезабизе",
"precomment": "што (выклікаць)",
"examples": [
{
"be": "выклікаць апетыт",
"av": "кваниде гъира (хьул, къасд) бижизабизе (ккезабизе)"
},
{
"be": "паўставіць нянавісць",
"av": "рокьукълъи лъугьинабизе"
}
]
},
{
"text": "ццидахинавизе, хӏалуцинавизе, ракӏ хехлъизабизе, вихха-хочизавизе, гӏедегӏахъдизавизе, хехдаризавизе",
"precomment": "каго-небудзь (ухваляваць)"
},
{
"text": "ццин багъаризабизе",
"precomment": "каго-што (наладзіць супраць каго-небудзь, чаго-небудзь)",
"comment": "лъидехун бугониги"
},
{
"text": "цебе лъезе, багъаризабизе",
"precomment": "што (паставіць на абмеркаванне)",
"examples": [
{
"be": "узняць пытанне",
"av": "суал цебе лъезе"
},
{
"be": "узбудзіць судовую справу",
"av": "судалъулаб дело гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбудлівы",
"stress": 7,
"stem": "ВОЗБУДИМ",
"forms": [
"возбудимый",
"возбудимая",
"возбудимое"
],
"senses": [
{
"text": "ццидахинабизе кӏолеб",
"examples": [
{
"be": "лёгка ўзбудлівы чалавек",
"av": "бигьаго ццидахинавизе кӏолев чи"
}
]
},
{
"text": "жиндие гьабураб асаралъе жаваб (реакция) кьолеб",
"comment": "мас.: хӏунсидал тӏуркӏулеб",
"labels": [
"фізіялогія"
],
"examples": [
{
"be": "збудлівыя тканкі",
"av": "жинда хъвайдал реакция гьабулел тканал",
"comment": "мас.: чӏагояб организм"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбуйненне",
"stress": 7,
"forms": [
"укрупнение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏалъизе гьаби, чӏахӏа гьаби, чӏахӏалъизаби; кӏодо гьаби, кӏодолъизаби",
"precomment": "па дзеяслову ўзбуйніць",
"examples": [
{
"be": "узбуйненне дробных калгасаў",
"av": "гӏисинал колхозал цолъизарун чӏахӏа гьари"
}
]
},
{
"text": "чӏахӏалъи, кӏодолъи",
"precomment": "па дзеяслову ўзбуйніцца"
}
]
}
{
"word": "узбуйнены",
"forms": [
"укрупнённый",
"укрупнённая",
"укрупнённое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏа гьабураб, (цойиде кӏутӏун) кӏодолъизабураб",
"precomment": "цулізаваны",
"examples": [
{
"be": "узбуйнены калгас",
"av": "цойиде кӏутӏун кӏодолъизабураб колхоз"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбуйняцца",
"stress": 7,
"forms": [
"укрупняться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "укрупнить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "узбуйніцца",
"stress": 7,
"forms": [
"укрупниться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏалъизе, кӏодолъизе"
}
]
}
{
"word": "узбуйніць",
"stress": 7,
"forms": [
"укрупнить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "(цолъизабун) чӏахӏа гьабизе, (цойиде кӏутӏун) кӏодолъизабизе",
"precomment": "што"
}
]
}
{
"word": "узбунтавацца",
"stress": 9,
"forms": [
"взбунтоваться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бунт гьабизе, бунталъулъ гӏахьаллъизе"
}
]
}
{
"word": "узбунтаваць",
"stress": 9,
"forms": [
"взбунтовать"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бунт гьабизе (багъаризабизе), дандечӏей гьабизе (багъаризабизе)"
}
]
}
узбуражыць; ускалыхнуць
сообщить о неточности{
"word": "узбуражыць; ускалыхнуць",
"stress": 8,
"forms": [
"взбудоражить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "рахӏат хвезабизе, ургъел ккезабизе, рихха-хочи (багъа-бачари) лъугьинабизе, хӏалуцинабизе, гӏедегӏахъдизабизе, ракӏ хехлъизабизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "скаламаціць усю сям'ю",
"av": "тӏубараб хъизаналъулго рахӏат хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбягу",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"взберусь",
"взберёшься"
],
"see_also": [
{
"target": "взобраться",
"kind": "from",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "узбягу",
"homonym": 2,
"forms": [
"взберусь",
"взберёшься"
],
"see_also": [
{
"target": "взобраться",
"kind": "from",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "узбярэжжа",
"stress": 4,
"forms": [
"взморье"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "ралъдал ракъдаде къараб бутӏа, ралъдал рагӏал",
"examples": [
{
"be": "жыць на ўзмор'і",
"av": "ралъдал рагӏалда гӏумру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "узбярэжжа",
"stress": 6,
"forms": [
"побережье"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏал, рагӏаллъи",
"comment": "гӏурул, ралъдал, хӏорил"
}
]
}
{
"word": "узб'ю",
"stress": 6,
"forms": [
"взобью",
"взобьёшь"
],
"see_also": [
{
"target": "взбить",
"kind": "from",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "узбіваць",
"stress": 6,
"forms": [
"взбивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "взбить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "узбірацца",
"stress": 6,
"forms": [
"взбираться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "взобраться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "узбіцца",
"stress": 4,
"forms": [
"взбиться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "боргьине, гьогьлъизе",
"precomment": "стаць пышным"
},
{
"text": "полоп базе, полпихине, полпид босун букӏине",
"precomment": "успенацца"
}
]
}
{
"word": "узбіць",
"forms": [
"взбить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кӏутӏ-кӏутӏун, бухун понцозабизе, тамах гьабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "узбіць падушку",
"av": "къандалъо тамахлъизабизе"
}
]
},
{
"text": "чвалхезабун, багъарун полоп базабизе, боргьинабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "узбіць яйкі",
"av": "чвалхезарун ханал полпихинаризе"
}
]
}
]
}