{
"word": "ураган",
"stress": 5,
"forms": [
"ураган"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ кутакаб гьури, ураган",
"labels": [
"у прамым і пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "ураганны",
"stress": 5,
"forms": [
"ураганный",
"ураганная",
"ураганное"
],
"senses": [
{
"text": "кутакаб гьорол",
"labels": [
"у прамым і пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "ураганны вецер",
"av": "цӏакъ кутакаб гьури"
},
{
"be": "ураганны агонь",
"av": "кутакаб цӏа",
"comment": "тушманасда тӏад лъураб"
}
]
}
]
}
{
"word": "урадавасць",
"stress": 4,
"forms": [
"отрада"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "рохел, ракӏбохи",
"precomment": "радосць",
"examples": [
{
"be": "дзеці – наша ўцеха",
"av": "лъимал – нилъел рохел"
}
]
}
]
}
{
"word": "ураджайны",
"stress": 5,
"stem": "УРОЖАЙН",
"forms": [
"урожайный",
"урожайная",
"урожайное"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏиналъул, бачӏиналда хурхараб, бачӏин цӏикӏкӏараб",
"examples": [
{
"be": "ўраджайны год",
"av": "бачӏин цӏикӏкӏараб сон"
},
{
"be": "ўраджайныя гатункі",
"av": "бачӏин цӏикӏкӏун кьолел сортал"
}
]
}
]
}
{
"word": "ураджэнец",
"stress": 5,
"forms": [
"уроженец"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "гьавурав чи",
"comment": "кивниги",
"examples": [
{
"be": "ураджэнец Масквы",
"av": "Москваялда гьавурав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "ураджэнка",
"stress": 5,
"forms": [
"уроженка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "гьаюрай гӏадан",
"comment": "кийниги",
"examples": [
{
"be": "ураджэнка Буйнакска",
"av": "Буйнахъскиялда гьаюрай гӏадан"
}
]
}
]
}
{
"word": "уражанне",
"stress": 8,
"forms": [
"впечатление"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "асар",
"precomment": "зробленае, здатарые",
"examples": [
{
"be": "гэта ўражанне не згладзілася ў мяне дагэтуль",
"av": "гьеб асар жеги лъугӏун гьечӏо дилъ"
}
]
},
{
"text": "асар гьаби",
"precomment": "ацэнка",
"comment": "лъугьинаби",
"examples": [
{
"be": "гэты работнік спраўляе добрае ўражанне",
"av": "гьав хӏалтӏухъанас лъикӏаб асар гьабулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "уражаць(-ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"поражать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "поразить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "уражлівасць",
"stress": 8,
"forms": [
"впечатлительность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хехго асар лъугьин"
}
]
}
{
"word": "уражлівы",
"stress": 8,
"forms": [
"впечатлительный",
"впечатлительная",
"впечатлительное"
],
"senses": [
{
"text": "хехго (рекӏее) асар лъугьунеб",
"examples": [
{
"be": "уражлівае дзіця",
"av": "хехго (рекӏее) асар лъугьунеб лъимер"
}
]
}
]
}
{
"word": "уражлівы",
"stress": 4,
"stem": "ОТРАДН",
"forms": [
"отрадный",
"отрадная",
"отрадное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодоре риччазарулеб, рохалилаб",
"precomment": "суцяшальны",
"examples": [
{
"be": "цешыстая вестка",
"av": "гӏодове виччазавураб хабар"
},
{
"be": "радаснае пачуццё",
"av": "рохалилаб асар"
}
]
}
]
}
{
"word": "уразацца",
"stress": 3,
"forms": [
"врезаться"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гъорлъ речӏчӏизе, речӏчӏун къазе",
"precomment": "у што",
"examples": [
{
"be": "лодка ўрэзалася ў прыбярэжны пясок",
"av": "раса рагӏалда бугеб салулъ речӏчӏана"
}
]
},
{
"text": "жанибе къан ине",
"comment": "войти глубоко",
"examples": [
{
"be": "пярсцёнак урэзаўся ў палец",
"av": "баргъич килщида жанибе къан ун буго"
}
]
},
{
"text": "гьоркьобе (гъорлъе) кӏанцӏизе",
"comment": "ворваться",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "урэзацца ў натоўп",
"av": "гӏадамазул гуриялда (руккалида) гьоркьове кӏанцӏизе"
}
]
},
{
"text": "гъваридго рекӏелъе ине, рекӏелъ щулаго цӏунун хутӏизе",
"comment": "запечататься",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "уразіцца ў памяць",
"av": "рекӏелъ щулаго цӏунун хутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "уразброс",
"stress": 7,
"forms": [
"вразброс"
],
"labels": [
"прыслоўе",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "щущан, жиб-жиб батӏаго, рахъ-рахъалде бан",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "кнігі ляжалі ўразкід",
"av": "тӏахьал рахъ-рахъалде ран рукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "уразбіўку",
"stress": 6,
"forms": [
"вразбивку"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "бикь-бикьун, бихх-биххун, гьоркьо-гьоркьосан",
"examples": [
{
"be": "пытацца што-небудзь уразброў",
"av": "гьоркьо-гьоркьоса гьикъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "уразлівасць",
"stress": 5,
"forms": [
"уязвимость"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "загӏипаб букӏин, хъатӏулеб, хӏунсулеб букӏин"
}
]
}
{
"word": "уразны",
"stress": 6,
"forms": [
"врезной",
"врезная",
"врезное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏанлъараб бакӏалда лъураб",
"examples": [
{
"be": "урэзны замок",
"av": "нуцӏа гӏанлъун лъураб рахай"
}
]
}
]
}
{
"word": "уразрэз",
"stress": 6,
"forms": [
"вразрез"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "сундениги гӏаксалда (данде къотӏун, данде чӏун) гьабизе (ине)",
"precomment": "ісці насуперак чаму-небудзь"
}
]
}
{
"word": "уразумець",
"stress": 7,
"forms": [
"уразуметь"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бичӏчӏизе, рекӏелъе ине",
"precomment": "што"
}
]
}
{
"word": "уразьлівы",
"stress": 5,
"stem": "УЯЗВИМ",
"forms": [
"уязвимый",
"уязвимая",
"уязвимое"
],
"senses": [
{
"text": "загӏипаб, хехго хъатӏулеб, хӏунсулеб",
"examples": [
{
"be": "уразлівае месца",
"av": "бищунго загӏипаб бакӏ, бигьаго лъукъизе кӏолеб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "уран",
"stress": 3,
"forms": [
"уран"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "уран",
"comment": "хімічны элемент, метал",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "уранавы",
"stress": 3,
"stem": "УРАНОВ",
"forms": [
"урановый",
"урановая",
"урановое"
],
"senses": [
{
"text": "ураналъул",
"examples": [
{
"be": "уранавая руда",
"av": "ураналъул магӏдан"
},
{
"be": "уранавая бомба",
"av": "ураналъул бомба",
"comment": "атомалъул бомба"
}
]
}
]
}
{
"word": "урассыпую",
"stress": 9,
"forms": [
"врассыпную"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "биххун, щущан, щуща-хъухъан, рахъ-рахъалде тӏибитӏун",
"examples": [
{
"be": "кінуцца ўрассыпу",
"av": "рахъ-рахъалде риххун, тӏуризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "урастацца",
"stress": 5,
"forms": [
"въедаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "въесться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "урастаць",
"stress": 6,
"forms": [
"врастать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "врасти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "урасці",
"stress": 6,
"forms": [
"врасти"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бижун жанибе ине, сунданиги жаниб гӏезе",
"examples": [
{
"be": "пазногаць урос у цела",
"av": "малъ гьаналъе жанибе ун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "урач",
"forms": [
"врач"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "тохтир",
"examples": [
{
"be": "урач-тэрапеўт",
"av": "тохтир-терапевт"
},
{
"be": "выклікаць лекара",
"av": "тохтир ахӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "урачыстасць",
"stress": 9,
"forms": [
"торжество"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "рохел, байрам",
"precomment": "свята",
"examples": [
{
"be": "майскія ўрачыстасці",
"av": "маялъул байрамал"
},
{
"be": "вясельнае ўрачыстасць",
"av": "бертадул рохел"
}
]
},
{
"text": "хӏурмат, тӏадегӏанлъи",
"precomment": "ўрачыстасць"
},
{
"text": "бергьин, бергьенлъи",
"precomment": "перамога",
"examples": [
{
"be": "торжаства справядлівасьці",
"av": "ритӏухълъи бергьин"
}
]
},
{
"text": "рохел",
"precomment": "радосць",
"examples": [
{
"be": "на яго твары адбілася ўрачыстасць",
"av": "досул гьурмада рохел загьирлъана"
},
{
"be": "выклікнуць з трыумфам",
"av": "вохун ахӏдезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "урачыста святкаваць",
"stress": 11,
"forms": [
"торжествовать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "рохалида кӏодо гьабизе, хӏурматалда кӏодо гьабизе",
"precomment": "што (святкаваць)",
"examples": [
{
"be": "трыумфаваць у перамозе",
"av": "бергьенлъи рохалида кӏодо гьабизе"
}
]
},
{
"text": "бергьине, бергьенлъи босизе",
"precomment": "над кім-чым і без дапаўнення (браць верх)",
"examples": [
{
"be": "трыумфаваць над ворагам",
"av": "тушманасдаса бергьине, тушманасда тӏад бергьенлъи босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "урачысты",
"stress": 5,
"stem": "ТОРЖЕСТВЕНН",
"forms": [
"торжественный",
"торжественная",
"торжественное"
],
"senses": [
{
"text": "рохалилаб, хӏурматияб, тӏадегӏанаб",
"labels": [
"у розных значэннях"
],
"examples": [
{
"be": "урачыстае паседжанне",
"av": "рохалилаб данделъи"
},
{
"be": "урачысты тон",
"av": "рохалилаб гьаракь"
},
{
"be": "урачысты дзень",
"av": "рохалилаб къо"
},
{
"be": "урачыстая клятва",
"av": "тӏадегӏанаб гьа"
}
]
}
]
}
{
"word": "урачысты",
"stress": 9,
"forms": [
"торжествующий",
"торжествующая",
"торжествующее"
],
"senses": [
{
"text": "рохалилаб, рохел загьир гьабулеб",
"examples": [
{
"be": "урачысты позірк",
"av": "рохалилаб балагьи"
}
]
},
{
"text": "сундасаго бергьунеб"
}
]
}
{
"word": "урачэбны; медыцынскі",
"stress": 5,
"stem": "ВРАЧЕБН",
"forms": [
"врачебный",
"врачебная",
"врачебное"
],
"senses": [
{
"text": "тохтирзабазул",
"examples": [
{
"be": "урачэбная дапамога",
"av": "тохтирасул кумек"
}
]
}
]
}
{
"word": "ураўнаважанасць",
"stress": 8,
"forms": [
"уравновешенность"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "сабрулъи, чӏарахьараб букӏин, гӏодове виччай",
"precomment": "характару",
"comment": "сабураб, чӏара-хьараб, гӏодобе биччараб гӏамал-хасият букӏин"
}
]
}
{
"word": "ураўнаважаны",
"stress": 8,
"forms": [
"уравновешенный",
"уравновешенная",
"уравновешенное"
],
"senses": [
{
"text": "сабруяв, чӏара-хьарав, гӏодове виччарав",
"examples": [
{
"be": "ураўнаважаны чалавек",
"av": "чӏара-хьарав чи, сабруяв чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "ураўнаважваць(ся)",
"stress": 8,
"forms": [
"уравновешивать(ся)"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "уравновесить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "ураўнаважыцца",
"stress": 8,
"forms": [
"уравновеситься"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏайи бащалъизе, цӏавулъ ращалъизе",
"precomment": "стаць роўным па вазе"
},
{
"text": "ращалъи лъугьине",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
]
}
{
"word": "ураўнаважыць",
"stress": 8,
"forms": [
"уравновесить"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "цӏайи бащалъизабизе",
"precomment": "што, зрабіць аднолькавым па вазе",
"examples": [
{
"be": "ураўнаважыць шалі",
"av": "цӏадирабазул щурмал ращалъизаризе"
}
]
},
{
"text": "бащалъизабизе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "ураўнаважыць сілы",
"av": "къуватал ращалъизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "ураўнаваць",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"уравнивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "уравнять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "ураўнаваць",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"уравнивать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"see_also": [
{
"target": "уровнять",
"kind": "see"
}
]
}