←

sources.avar.me / be-av

уст

24 статей

→
Оглавление страницы (24)

уставаць

сообщить о неточности
{
  "word": "уставаць",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вставать"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "встать",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

уставіцца

сообщить о неточности
{
  "word": "уставіцца",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "уставиться"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне",
    "размоўнае слова"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьине",
      "precomment": "змясціцца",
      "examples": [
        {
          "be": "уся мэбля пастаўлена ў адным пакоі",
          "av": "кинабго мебель цохӏо рокъоб гьана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ралагьун чӏезе, бер тӏаса босичӏого, ралагьизе",
      "precomment": "на каго-што, у каго-што",
      "examples": [
        {
          "be": "уставіцца на дарогу",
          "av": "нухде ралагьун чӏезе"
        },
        {
          "be": "чаго ты так уставіўся?",
          "av": "щай мун гьедин (дихъ) валагьун чӏарав?"
        }
      ]
    }
  ]
}

уставіць

сообщить о неточности
{
  "word": "уставіць",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вставить"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(жаниб) лъезе (рекъезабизе)",
      "precomment": "што ў што",
      "examples": [
        {
          "be": "уставіць шкло",
          "av": "цӏер лъезе"
        },
        {
          "be": "уставіць зубы",
          "av": "цаби лъезе"
        },
        {
          "be": "уставіць карцінку ў рамку",
          "av": "сурат рамкаялъуб лъезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

усталявацца

сообщить о неточности
{
  "word": "усталявацца",
  "stress": 14,
  "forms": [
    "восторжествовать"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бергьине, бергьенлъи босизе",
      "precomment": "над кім-чым",
      "examples": [
        {
          "be": "узяць верх над ворагам",
          "av": "тушманасдаса бергьине, тушманасда тӏад бергьенлъи босизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

усталявацца

сообщить о неточности
{
  "word": "усталявацца",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "утрястись"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цойиде ккезе, рекъезе",
      "precomment": "уладзіцца",
      "labels": [
        "размоўнае слова"
      ]
    }
  ]
}

устанаўліваць(ся)

сообщить о неточности
{
  "word": "устанаўліваць(ся)",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "устанавливать(ся)"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "установить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

установа

сообщить о неточности
{
  "word": "установа",
  "stress": 7,
  "stem": "УЧРЕЖДЕНИ",
  "forms": [
    "учреждение"
  ],
  "labels": [
    "ніякі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏуцӏи",
      "precomment": "па дзеяслову заснаваць"
    },
    {
      "text": "учреждение, организация, идара",
      "precomment": "завядзенне",
      "comment": "мн. (организации) гӏуцӏаби",
      "examples": [
        {
          "be": "навуковыя ўстановы",
          "av": "гӏелмиял гӏуцӏаби, учреждениял"
        }
      ]
    }
  ]
}

устаноўлены

сообщить о неточности
{
  "word": "устаноўлены",
  "stress": 6,
  "stem": "УСТАНОВЛЕНН",
  "forms": [
    "установленный",
    "установленная",
    "установленное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бихьизабураб, чӏезабураб",
      "examples": [
        {
          "be": "ва ўстаноўленым парадку",
          "av": "чӏезабураб низамалда"
        },
        {
          "be": "ва ўстаноўленую гадзіну",
          "av": "бихьизабураб заманаялда, сагӏаталда"
        }
      ]
    }
  ]
}

устараняць(ся)

сообщить о неточности
{
  "word": "устараняць(ся)",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "устранять(ся)"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "устраниться",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

устаць

сообщить о неточности
{
  "word": "устаць",
  "stem": "ВСТА",
  "forms": [
    "встать"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "эхетизе, вахъун чӏезе, (тӏаде) вахъине",
      "precomment": "падняцца",
      "examples": [
        {
          "be": "устаць з пасцелі",
          "av": "бусадаса вахъине"
        },
        {
          "be": "рана ўстаць",
          "av": "цудунго тӏаде вахъине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "сунданиги тӏад (вахъун) чӏезе",
      "precomment": "ступіць на што-небудзь"
    },
    {
      "text": "гьине",
      "precomment": "змясціцца",
      "examples": [
        {
          "be": "стол стане ў прасценку паміж вокнамі",
          "av": "кӏиго гордуялъул гьоркьоб бакӏалда гьина стол"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "вахъине",
      "precomment": "падняцца на барацьбу",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "стаць на абарону радзімы",
          "av": "ватӏан цӏунизе вахъине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "баккизе",
      "precomment": "з'явіцца над гарызонтам",
      "examples": [
        {
          "be": "сонца ўзышло з-за лесу",
          "av": "бакъ рохьалда нахъасан баккана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цебе чӏезе",
      "precomment": "узнікнуць",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "сталі новыя цяжкасці",
          "av": "цӏиял захӏмалъаби цере чӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чӏезе, лъугьине",
      "precomment": "прыступіць да працы і т. п.",
      "comment": "хӏалтӏуде ва ц.",
      "examples": [
        {
          "be": "устаць да станка",
          "av": "станокалда нахъа чӏезе (хӏалтӏизе)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "накабазда чӏезе, накаби чӏвазе",
      "precomment": "устаць на калені"
    },
    {
      "precomment": "устаць сюды",
      "text": "гьанив чӏа"
    },
    {
      "precomment": "устаць на ногі",
      "text": "хӏатӏазда вахъун чӏезе, чӏаголъи гьабизе, рукӏа-рахъин лъикӏлъизе"
    }
  ]
}

устаяць

сообщить о неточности
{
  "word": "устаяць",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "устоять"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "вахъун чӏезе",
      "precomment": "устрымацца на месцы",
      "examples": [
        {
          "be": "устаяць на нагах",
          "av": "хӏатӏазда вахъун чӏезе, бохдузда вахъун чӏезе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "къвакӏун чӏезе, щулаго чӏезе, чучунгутӏизе, чухьарлъунгутӏизе",
      "precomment": "застацца стойкім",
      "labels": [
        "у пераносным значэнні"
      ],
      "examples": [
        {
          "be": "стаяць перад выпрабаваннем",
          "av": "захӏмалъабазда цеве (захӏмалъабазе) чучунгутӏизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

устаўка

сообщить о неточности
{
  "word": "устаўка",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "вставка"
  ],
  "labels": [
    "жаночы род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "(жаниб) лъей",
      "precomment": "паводле дзеяслова ўставіць",
      "examples": [
        {
          "be": "ўстаўка шклоў",
          "av": "цӏурдул лъей"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бараб рукъи",
      "precomment": "у сукенцы"
    },
    {
      "text": "гьоркьоб лъураб жо (хъвараб жоялда)",
      "precomment": "у рукапісе"
    }
  ]
}

устаўляць

сообщить о неточности
{
  "word": "устаўляць",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "вставлять"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "be": "устаўляць палкі ў колы",
          "av": "квалквал гьабизе"
        }
      ]
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вставить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

устаўляць(ся)

сообщить о неточности
{
  "word": "устаўляць(ся)",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "уставлять(ся)"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "уставить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

устаўны

сообщить о неточности
{
  "word": "устаўны",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "вставной",
    "вставная",
    "вставное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъураб",
      "examples": [
        {
          "be": "здымныя зубы",
          "av": "лъурал цаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

устойлівы

сообщить о неточности
{
  "word": "устойлівы",
  "stress": 4,
  "stem": "УСТОЙЧИВ",
  "forms": [
    "устойчивый",
    "устойчивая",
    "устойчивое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "щулаго чӏолеб; хьвагӏолареб",
      "precomment": "цвёрда стаячы",
      "examples": [
        {
          "be": "стаячая лодка",
          "av": "гьанкӏолареб, хьвагӏолареб раса"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чӏара-хьараб, хисулареб",
      "precomment": "пастаянны",
      "examples": [
        {
          "be": "ўстойлівыя цэны",
          "av": "чӏара-хьарал,"
        }
      ]
    }
  ]
}

устрывожыць

сообщить о неточности
{
  "word": "устрывожыць",
  "stress": 7,
  "stem": "ВСТРЕВОЖИ",
  "forms": [
    "встревожить"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏинкъи (рихха-хочи) ккезабизе, рахӏат хвезабизе, лазатбахъи гьабизе",
      "precomment": "каго-што",
      "examples": [
        {
          "be": "гэтая вестка ўстрывожыла яго",
          "av": "гьаб хабаралъ гьесул рахӏат хвезабуна"
        }
      ]
    }
  ]
}

устрымацца

сообщить о неточности
{
  "word": "устрымацца",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "удержаться"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цо бакӏалда чӏезе, чӏун вукӏине, хӏалица чӏезе",
      "precomment": "стаяць, застацца на месцы"
    },
    {
      "precomment": "не адступіць"
    }
  ]
}

устрымаўшыся

сообщить о неточности
{
  "word": "устрымаўшыся",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "воздержавшийся"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цонигиязул рахъ кквечӏев, гьаракь кьечӏев",
      "examples": [
        {
          "be": "пры галасаванні тых, хто ўстрымаўся, не было",
          "av": "гьаркьие лъолаго, гьаракь кьечӏел рукӏинчӏо"
        }
      ]
    }
  ]
}

устрыраваць

сообщить о неточности
{
  "word": "устрыраваць",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "утрировать"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне",
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъго кӏодо гьабизе, тӏаде жубан бицине",
      "precomment": "што",
      "comment": "лъугьа-тараб жо"
    }
  ]
}

уступ

сообщить о неточности
{
  "word": "уступ",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "уступ"
  ],
  "labels": [
    "мужчынскі род"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "болъо, мегӏели",
      "precomment": "ступень"
    }
  ]
}

уступацца

сообщить о неточности
{
  "word": "уступацца",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вступать(ся)"
  ],
  "labels": [
    "незакончанае трыванне"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "вступить",
      "kind": "see"
    }
  ]
}

уступны

сообщить о неточности
{
  "word": "уступны",
  "stress": 6,
  "stem": "ВСТУПИТЕЛЬН",
  "forms": [
    "вступительный",
    "вступительная",
    "вступительное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "байбихьул, бетӏераб",
      "examples": [
        {
          "be": "ўступнае слова",
          "av": "байбихьул рагӏи (калам, кӏалъай)"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъугьиналъул(аб)",
      "precomment": "(пасярэдзіне, унутры)",
      "examples": [
        {
          "be": "уступны экзамен",
          "av": "жанире лъугьиналъул экзамен"
        },
        {
          "be": "уступны ўзноў",
          "av": "гьоркьоре лъугьиналъул взнос (хӏакъ)"
        }
      ]
    }
  ]
}

уступіць

сообщить о неточности
{
  "word": "уступіць",
  "stress": 6,
  "stem": "ВСТУПИ",
  "forms": [
    "вступить"
  ],
  "labels": [
    "закончанае трыванне"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "лъугьине (кибениги жанибе)",
      "precomment": "у што (увайсці)",
      "examples": [
        {
          "be": "войскі ўступілі ў горад",
          "av": "аскар шагьаралда жанибе лъугьана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "лъугьине",
      "precomment": "у што (стаць членам чаго-н.)",
      "examples": [
        {
          "be": "ўступіць у партыю",
          "av": "партиялде лъугьине"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "байбихьизе, лъугьине",
      "precomment": "у што (пачаць, прыступіць да чаго-н.)",
      "examples": [
        {
          "be": "уступіць у размову",
          "av": "кӏалъазе (гаргадизе) лъугьине (байбихьизе), кӏалъай (гаргар) байбихьизе"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "ажаніцца; выйсці замуж",
      "text": "ригьин гьабизе, ригьнаде (росасе) ине (о женщине), чӏужу ячине (хъизан гьабизе) (о мужчине)"
    },
    {
      "precomment": "уступіць у пасаду",
      "text": "хъулухъалде лъугьине"
    },
    {
      "precomment": "уступіць у сілу",
      "text": "къуваталде лъугьине"
    },
    {
      "precomment": "уступіць на прастол",
      "text": "тахиде вахине (ханлъун вахъине)"
    }
  ]
}