{
"word": "засада",
"stress": 4,
"stem": "ЗАСАД",
"forms": [
"засада"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркьчӏел",
"precomment": "способ нападения",
"examples": [
{
"ru": "устроить засаду",
"av": "гъоркьчӏел гьабизе"
},
{
"ru": "танк в засаде",
"av": "гъоркьчӏалида бугеб танк"
}
]
},
{
"text": "гъоркьчӏел гьабураб къокъа",
"precomment": "отряд"
}
]
}
{
"word": "засадить",
"stress": 6,
"forms": [
"засадить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезе, чӏун цӏезабизе",
"precomment": "что (растениями)",
"examples": [
{
"ru": "засадить грядки огурцами",
"av": "кьеразда охцерал чӏезе, охцерал чӏун, кьерал цӏезаризе"
}
]
},
{
"text": "жаниб тӏамизе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "засадить льва в клетку",
"av": "гъалбацӏ клеткаялъуб тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "гӏодов чӏезавизе, гьабизе тӏамизе",
"precomment": "кого-что за что",
"examples": [
{
"ru": "засадить за уроки",
"av": "дарсал гьаризе тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "къазабизе, тӏерхьинабизе",
"precomment": "что (вонзить)",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "засадить топор в бревно",
"av": "гӏащтӏи чӏалулъ къазабизе",
"comment": "бахъизе кӏолареб хӏалалъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "засаживать",
"stress": 4,
"forms": [
"засаживать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засадить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засаленный",
"stress": 4,
"forms": [
"засаленный",
"засаленная",
"засаленное"
],
"senses": [
{
"text": "беэнлъи бахун, чороклъараб, нахул лангал лъураб"
}
]
}
{
"word": "засаливать(ся)",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"засаливать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засалить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засаливать(ся)",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"засаливать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засолить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засалить",
"stress": 4,
"forms": [
"засалить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "беэнлъи бахун, хъван, чороклъизабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "засалить рукава",
"av": "къвалал, беэнлъи хъван, чороклъизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засалиться",
"stress": 4,
"forms": [
"засалиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "беэнлъи хъван, чороклъизе, беэнлъи хъвазе",
"comment": "бахине"
}
]
}
{
"word": "засаривать(ся)",
"stress": 4,
"forms": [
"засаривать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засорить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засасывать",
"stress": 4,
"forms": [
"засасывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засосать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "засахаривать(ся)",
"stress": 4,
"forms": [
"засахаривать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засахарить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засахарить",
"stress": 4,
"forms": [
"засахарить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чакаралъул гьацӏулъ лъун, хӏадур гьабизе (пихъ-мичӏ)",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "засахариться",
"stress": 4,
"forms": [
"засахариться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чакарлъун лъугьине, чакар лъугьине, чакар гӏадин лъугьине",
"examples": [
{
"ru": "варенье засахарилось",
"av": "мурапа чакар гӏадин лъугьун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "засверкать",
"stress": 8,
"forms": [
"засверкать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кунчӏ-кунчӏизе (паркъезе) лъугьине"
}
]
}
{
"word": "засветить",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"засветить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи гьабизе щибниги бакизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "засветить свечу",
"av": "канлъи гьабизе хӏедучирахъ бакизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засветить",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"засветить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи бан (чӏван), хвезабизе (фотокагъат, пленка)",
"precomment": "что (в фотографии)",
"examples": [
{
"ru": "засветить плёнку",
"av": "канлъи чӏвазабун, пленка хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засветиться",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"засветиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гвангъизе (кунчӏизе) лъугьине",
"labels": [
"в прямом и переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "засветились огни",
"av": "цӏаял кунчӏизе лъугьана"
},
{
"ru": "его глаза засветились радостью",
"av": "гьесул берал рохалица кунчӏизе лъугьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "засветиться",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"засветиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи чӏван, хвезе",
"precomment": "о фотобумаге, плёнке",
"labels": [
"фотография"
]
}
]
}
{
"word": "засветлеть",
"stress": 8,
"stem": "ЗАСВЕТЛЕ",
"forms": [
"засветлеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кунчӏизе, гвангъизе, кунчӏун (гвангъун) лъугьине, роцӏине",
"precomment": "стать светлым",
"examples": [
{
"ru": "небо засветлело",
"av": "зоб роцӏана",
"comment": "кунчӏана"
}
]
},
{
"text": "гвангъун (кунчӏун) бихьизе",
"precomment": "показаться — о светлом"
}
]
}
{
"word": "засветло",
"stress": 2,
"forms": [
"засветло"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи букӏаго, рукӏкӏиналде, бецӏлъилалде",
"examples": [
{
"ru": "доехать до города засветло",
"av": "рукӏкӏиналде шагьаралде щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засвечивать(ся)",
"stress": 5,
"forms": [
"засвечивать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засветиться",
"kind": "see",
"comment": "2"
}
]
}
{
"word": "засвидетельствовать",
"stress": 7,
"forms": [
"засвидетельствовать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ритӏухъ гьабизе, тасдикъ гьабизе",
"precomment": "что"
}
]
}
{
"word": "засвистеть",
"stress": 8,
"forms": [
"засвистеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьештӏезе лъугьине"
}
]
}
{
"word": "засевать",
"stress": 6,
"forms": [
"засевать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засеять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "заседание",
"stress": 6,
"forms": [
"заседание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "данделъи, ракӏари, мажлис, заседание"
}
]
}
{
"word": "заседатель",
"stress": 6,
"forms": [
"заседатель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "заседатель",
"examples": [
{
"ru": "народный заседатель",
"av": "халкъияв заседатель",
"comment": "судалда гӏахьаллъи гьабизе вищун тарав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "заседать",
"stress": 6,
"forms": [
"заседать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "данделъи гьабизе, данделъиялда гӏахьаллъизе"
}
]
}
{
"word": "засеивать",
"stress": 4,
"forms": [
"засеивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засеять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засекать",
"stress": 6,
"forms": [
"засекать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засечь",
"kind": "see",
"refwordnum": "1,2",
"comment": "1, 2"
}
]
}
{
"word": "засекретить",
"stress": 7,
"forms": [
"засекретить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "балъгояблъун гьабизе",
"precomment": "кого-что, сделать секретным"
},
{
"text": "балъгояб хӏалтӏуде виччазе",
"precomment": "кого-что, допустить к секретной работе"
}
]
}
{
"word": "засекречивать",
"stress": 7,
"forms": [
"засекречивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засекретить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "заселение",
"stress": 6,
"forms": [
"заселение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "кирениги гочинари",
"precomment": "по глаголу заселить",
"comment": "рахъинари",
"examples": [
{
"ru": "заселение дома",
"av": "рокъоре гӏадамал рахъинари",
"comment": "гочинари"
}
]
},
{
"text": "гочун рачӏун, гӏадамазул цӏей",
"precomment": "по глаголу заселиться"
}
]
}
{
"word": "заселённый",
"forms": [
"заселённый",
"заселённая",
"заселённое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадамал жанире рахъараб, гӏадамал жанир чӏараб",
"examples": [
{
"ru": "заселённый дом",
"av": "гӏадамал жанире рахъараб рукъ",
"comment": "мина"
}
]
}
]
}
{
"word": "заселить",
"stress": 6,
"forms": [
"заселить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "жанире рахъинаризе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "заселить новый дом",
"av": "цӏияб рокъоре гӏадамал рахъинаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "заселиться",
"stress": 6,
"forms": [
"заселиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "жанире рахъун, цӏезе",
"precomment": "стать заселенным",
"comment": "рукъ ва ц."
}
]
}
{
"word": "заселять(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"заселять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "заселить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засесть",
"stress": 4,
"forms": [
"засесть"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "кирниги халат чӏезе",
"precomment": "остаться где-либо надолго",
"examples": [
{
"ru": "засесть дома",
"av": "рокъов къан вукӏине"
}
]
},
{
"text": "щибниги иш гьабулаго, халат гӏодов чӏезе",
"precomment": "за что и неопределённое",
"examples": [
{
"ru": "засесть за книги",
"av": "тӏахьал цӏализе халат гӏодов чӏезе"
}
]
},
{
"text": "къан хутӏизе",
"precomment": "застрять",
"examples": [
{
"ru": "пуля засела в боку",
"av": "гулла хьолболъ къан хутӏана"
}
]
},
{
"text": "рукъ ккун чӏезе",
"precomment": "в сознании и т.п.",
"comment": "ботӏролъ, рекӏелъ",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "засечка",
"stress": 4,
"forms": [
"засечка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуж",
"precomment": "зарубка",
"comment": "гӏощтӏоца цӏулада лъураб"
},
{
"text": "ругъун, галгъай",
"precomment": "рана на ноге лошади",
"comment": "бохалда бох лълъурун, лъугьунеб ругъун"
}
]
}
{
"word": "засечь",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"засечь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуж лъезе",
"precomment": "что, сделать зарубку",
"comment": "базе, гьабизе",
"examples": [
{
"ru": "засечь дерево",
"av": "гъотӏода гӏуж гьабизе"
}
]
},
{
"text": "бугеб бакӏ лъазабизе",
"precomment": "что, определить",
"examples": [
{
"ru": "засечь батарею противника",
"av": "тушманасул батарея бугеб бакӏ лъазабизе"
}
]
},
{
"text": "галгъазабизе",
"precomment": "что, ранить ногу — о лошади",
"comment": "чол бох"
},
{
"text": "заман ракӏалда чӏезабизе",
"precomment": "время",
"comment": "сундулниги байбихьулеб, лъугӏулеб",
"labels": [
"выражение"
],
"examples": [
{
"ru": "засечь время",
"av": "заман ракӏалда чӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засечь",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"засечь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хьопоца, тӏилица, цӏалаца вухун, хвезавизе",
"precomment": "кого, розгами",
"comment": "хвалде ккезавизе"
}
]
}
{
"word": "засеять",
"stress": 4,
"forms": [
"засеять"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бекьизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "засеять поле овсом",
"av": "хуриб неха бекьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засидеть",
"stress": 6,
"stem": "ЗАСИДЕ",
"forms": [
"засидеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъублъизабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "мухи засидели стекло",
"av": "тӏутӏаз цӏер хъублъизабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "засидеться",
"stress": 6,
"forms": [
"засидеться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "халат гӏодор чӏезе",
"examples": [
{
"ru": "засидеться в гостях до полуночи",
"av": "сордо бащалъизегӏан гьоболлъухъ гӏодор чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засиживать(ся)",
"stress": 4,
"forms": [
"засиживать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засидеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засилье",
"stress": 4,
"forms": [
"засилье"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏачилъи, зулму-хӏал"
}
]
}
{
"word": "засинеть",
"stress": 6,
"stem": "ЗАСИНЕ",
"forms": [
"засинеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏиллъизе лъугьине",
"precomment": "стать синим"
},
{
"text": "хъахӏиллъун (хъахӏилго) бихьизе",
"precomment": "показаться – о синем",
"examples": [
{
"ru": "вдали засинело море",
"av": "рикӏкӏада хъахӏилго бихьулеб букӏана ралъад"
}
]
}
]
}
{
"word": "засинить",
"stress": 6,
"forms": [
"засинить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кколелдаса цӏикӏкӏун хъахӏил гьабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "засинить бельё",
"av": "гъоркьан ретӏел цӏикӏкӏун хъахӏил гьабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏубан хъахӏил гьабизе"
}
]
}
{
"word": "засиять",
"stress": 5,
"forms": [
"засиять"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кенчӏезе лъугьине",
"comment": "в разных значениях",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "заскирдовать",
"stress": 10,
"forms": [
"заскирдовать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъуни (гӏари) гьабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "заскирдовать солому",
"av": "сумал (соломадул) гӏарахъ гьабизе"
}
]
},
{
"text": "гъоноде (гӏороде) буссинабизе"
}
]
}
{
"word": "заскок",
"stress": 5,
"forms": [
"заскок"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "зама-заманалдасан гӏакълуялъулъ, хьвада-чӏвадиялъулъ мукъсанлъи ккей"
}
]
}
{
"word": "заскорузлый",
"stress": 7,
"stem": "ЗАСКОРУЗЛ",
"forms": [
"заскорузлый",
"заскорузлая",
"заскорузлое"
],
"labels": [
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "хъачӏлъараб, чанлъаб",
"examples": [
{
"ru": "заскорузлая рука",
"av": "хъачӏлъараб (чӏучӏараб) квер"
}
]
},
{
"text": "нахъе ккараб, камил-лъичӏеб"
}
]
}
{
"word": "заскорузнуть",
"stress": 7,
"forms": [
"заскорузнуть"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "хъачӏлъизе, чанлълъизе"
},
{
"text": "нахъе ккезе",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "заскочить",
"stress": 7,
"stem": "ЗАСКОЧИ",
"forms": [
"заскочить"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "кӏанцӏизе",
"precomment": "забраться",
"examples": [
{
"ru": "заяц заскочил в огород",
"av": "гӏанкӏ бахчаялде кӏанцӏана"
}
]
},
{
"text": "нухда унаго, щвезе (ваккизе) лъихъениги, кивениги",
"precomment": "зайти по пути",
"examples": [
{
"ru": "мимоходом заскочить в контору",
"av": "аскӏосан унелъул, контораялде щвезе (ваккизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "заскрежетать",
"stress": 10,
"forms": [
"заскрежетать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьерщезабизе лъугьине",
"examples": [
{
"ru": "заскрежетать зубами",
"av": "цаби къерщезаризе лъугьине"
}
]
}
]
}
{
"word": "заскрипеть",
"stress": 8,
"forms": [
"заскрипеть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къиркъидизе лъугьине"
}
]
}
{
"word": "заскулить",
"stress": 7,
"forms": [
"заскулить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гъанцӏизе; ракӏ гурхӏиледухъ гӏисинго рурудизе",
"precomment": "о собаке"
},
{
"text": "гурхӏиледухъ зигардизе, мизмиздизе",
"precomment": "заныть — о человеке",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "заскучать",
"stress": 7,
"forms": [
"заскучать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏалгӏине (бизарлъизе) байбихьизе"
}
]
}
{
"word": "заслать",
"stress": 5,
"forms": [
"заслать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "цӏакъ рикӏкӏаде яги кколарелъубе",
"examples": [
{
"ru": "заслать письмо не по адресу",
"av": "кагъат кколарелъубе (мекъаб адресалда) битӏизе"
}
]
},
{
"text": "витӏизе",
"comment": "балъгояб мурадалда",
"examples": [
{
"ru": "заслать шпиона",
"av": "жасус витӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "заследить",
"stress": 7,
"forms": [
"заследить"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "лъалкӏачинабизе",
"precomment": "что",
"comment": "хъубал хӏатӏаз мерхьун"
}
]
}
{
"word": "заслезиться",
"stress": 7,
"forms": [
"заслезиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "магӏу баккизе (тӏинкӏизе) лъугьине, магӏил гаразул цӏезе"
}
]
}
{
"word": "заслон",
"stress": 5,
"forms": [
"заслон"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цебе чӏвараб жо, квекӏен, галан, сангар",
"precomment": "преграда"
},
{
"text": "заслон",
"comment": "гьабулеб операция тушманасдаса бахчизелъун, цӏунизелъун, цебе тӏамулеб отряд",
"labels": [
"военный термин"
]
}
]
}
{
"word": "заслонить",
"stress": 7,
"stem": "ЗАСЛОНИ",
"forms": [
"заслонить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бахчизабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "туча заслонила солнце",
"av": "накӏкӏуца бакъ бахчизабуна"
}
]
},
{
"text": "цӏунизе",
"precomment": "защитить",
"comment": "бахчизабун",
"examples": [
{
"ru": "заслонить лицо рукой",
"av": "квералъ гьумер бахчизабизе"
},
{
"ru": "заслонить свет",
"av": "канлъи гьукъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "заслониться",
"stress": 7,
"forms": [
"заслониться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бахчизе, цӏунизе",
"comment": "щибниги жо цебе ккун",
"examples": [
{
"ru": "заслониться рукой от солнца",
"av": "квер цебе ккун, бакъудаса бахчизе (гьумер)"
}
]
}
]
}
{
"word": "заслонка",
"stress": 5,
"forms": [
"заслонка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏалтӏу бахчулеб маххул къоно, хъарщи; каратӏ бахчизе гьабураб санагӏалъи",
"comment": "печалъул ва ц."
}
]
}
{
"word": "заслонять(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"заслонять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "заслонить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "заслуга",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСЛУГ",
"forms": [
"заслуга"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьабураб хъулухъ (иш, хӏалтӏи); пайдаяб иш; халкъалъе гьабураб пайдаяб хӏалтӏи",
"examples": [
{
"ru": "за заслуги перед родиной",
"av": "ватӏаналъе гьабураб хъулухъалъе гӏоло"
},
{
"ru": "по заслугам",
"av": "гьабуралда рекъон"
},
{
"ru": "наградить по заслугам",
"av": "хӏалтӏухъ балагьун, шапакъат кьезе"
},
{
"ru": "получить по заслугам",
"av": "гьабуралда рекъон, щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "заслуженно",
"stress": 5,
"forms": [
"заслуженно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "мустахӏикъго",
"examples": [
{
"ru": "получить награду заслуженно",
"av": "мустахӏикъго шапакъат щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "заслуженный",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСЛУЖЕНН",
"forms": [
"заслуженный",
"заслуженная",
"заслуженное"
],
"senses": [
{
"text": "хъулухъалда (хӏаракаталда, гьабураб ишалда) рекъараб",
"precomment": "соответствующий поступкам",
"examples": [
{
"ru": "заслуженная награда",
"av": "хъулухъалда (хӏаракаталда) рекъараб шапакъат"
}
]
},
{
"text": "мустахӏикъаб",
"precomment": "имеющий заслуги",
"examples": [
{
"ru": "заслуженный деятель науки",
"av": "гӏелмуялъул мустахӏикъав хӏаракатчи"
},
{
"ru": "заслуженный артист республики",
"av": "республикаялъул мустахӏикъав артист"
}
]
}
]
}
{
"word": "заслуживать",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСЛУЖИВА",
"forms": [
"заслуживать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "мустахӏикъаб, рекъараб букӏине",
"precomment": "быть достойным",
"examples": [
{
"ru": "эта книга заслуживает похвалы",
"av": "гьаб тӏехь беццизе рекъараб буго, рецц-бакъалъе мустахӏикъаб буго"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "заслужить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "заслужить",
"stress": 7,
"forms": [
"заслужить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "мустахӏикълъизе, щвезе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "заслужить доверие",
"av": "божилъиялъе мустахӏикълъизе"
},
{
"ru": "заслужить награду",
"av": "шапакъаталъе мустахӏикълъизе"
},
{
"ru": "заслужить выговор",
"av": "выговор щвезе (выговоралъе мустахӏикълъизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "заслушать",
"stress": 5,
"forms": [
"заслушать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏенеккизе, гӏин тӏамизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "заслушать отчёт",
"av": "хӏисаб кьеялъухъ (отчёталъухъ) гӏенеккизе (данделъиялда ва гь. ц.)"
}
]
}
]
}
{
"word": "заслушаться",
"stress": 5,
"forms": [
"заслушаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏенеккун хагазе",
"precomment": "чем",
"comment": "хаган хутӏизе"
}
]
}
{
"word": "заслушивать(ся)",
"stress": 5,
"forms": [
"заслушивать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "заслушать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "заслышать",
"stress": 5,
"forms": [
"заслышать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏадасан рагӏизе лъугьине",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "заслышать чей-то голос",
"av": "рикӏкӏадасан лъилниги гьаракь рагӏизе лъугьине (гӏинда чӏвазе)"
}
]
},
{
"text": "хабар лъазе",
"comment": "сундулниги-лъилниги хӏакъалъулъ",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "засматривать",
"stress": 5,
"forms": [
"засматривать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги жаниве валагьизе",
"precomment": "во что",
"comment": "щибниги бихьизелъун",
"examples": [
{
"ru": "засматривать в окна",
"av": "гордухъан жаниве валагьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засматриваться",
"stress": 5,
"forms": [
"засматриваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засмотреться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засмеять",
"stress": 6,
"forms": [
"засмеять"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад релъанхъизе, махсараде кквезе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "засмеяться",
"stress": 6,
"forms": [
"засмеяться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "релъизе лъугьине"
}
]
}
{
"word": "засмолить",
"stress": 7,
"forms": [
"засмолить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад пицӏ бахине",
"precomment": "что",
"comment": "кьватӏалаби, картӏал рацизе"
}
]
}
{
"word": "засмотреться",
"stress": 8,
"forms": [
"засмотреться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "балагьун хагазе",
"precomment": "на кого-что",
"comment": "хаган хутӏизе",
"examples": [
{
"ru": "засмотреться на красавицу",
"av": "берцинай ясалде (ясалъухъ) ралагьун, хаган хутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засмущаться",
"stress": 7,
"forms": [
"засмущаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "нечезе, гьабизе жо лъаларого, хутӏизе"
}
]
}
{
"word": "заснеженный",
"stress": 5,
"forms": [
"заснеженный",
"заснеженная",
"заснеженное",
"заснежённый",
"заснежённая",
"заснежённое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏазуца бахчараб, гӏазул цӏураб"
}
]
}
{
"word": "заснуть",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСНУ",
"forms": [
"заснуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьижизе, кьижун ккезе",
"examples": [
{
"ru": "он заснул под утро",
"av": "дов рогьалилъ кьижун ккана"
},
{
"ru": "заснуть вечным сном",
"av": "даимаб макьуялъ кьижизе, хвезе"
}
]
},
{
"text": "хӏухьел къотӏизе, хвезе",
"precomment": "о рыбе",
"comment": "ччугӏа"
}
]
}
{
"word": "заснять",
"stress": 5,
"forms": [
"заснять"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бахъизе",
"precomment": "что",
"comment": "сурат, фотоаппараталъ"
}
]
}
{
"word": "засов",
"stress": 4,
"forms": [
"засов"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "тугъас, къоно, хӏос",
"comment": "нуцӏа рахазе тӏамулеб"
}
]
}
{
"word": "засовывать",
"stress": 4,
"forms": [
"засовывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засунуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засол",
"stress": 4,
"forms": [
"засол"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏамулъелъе (туридулъе) бай",
"precomment": "по глаголу засолить"
},
{
"text": "цӏамулъелъе бараб, лъураб жо",
"precomment": "то, что засолено, соленья",
"comment": "охцерал, помидорал …"
}
]
}
{
"word": "засолить",
"stress": 6,
"forms": [
"засолить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏамулъелъе (туридулъе) базе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "засолить огурцы",
"av": "охцер туридулъе базе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засолиться",
"stress": 6,
"forms": [
"засолиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "туридулъ цӏамуд хьезе, цӏан рекъезе"
}
]
}
{
"word": "засорение",
"stress": 6,
"forms": [
"засорение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "чороклъизаби, кьищнидул цӏезаби",
"precomment": "по глаголу засорить"
},
{
"text": "кьищнидул цӏей, чороклъи",
"precomment": "по глаголу засориться"
},
{
"examples": [
{
"ru": "засорение желудка",
"av": "кванирукъалъул низам биххи"
}
]
}
]
}
{
"word": "засорить",
"stress": 6,
"forms": [
"засорить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьищнидул цӏезабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "засорить пол",
"av": "чӏабар кьищнидул цӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏурул цӏезабизе; низам биххизабизе",
"precomment": "повредить",
"examples": [
{
"ru": "засорить глаза",
"av": "берал хӏурул цӏезаризе, бадибе ккаралъ гьел жагъал гьаризе"
},
{
"ru": "засорить желудок",
"av": "кванирукъалъул низам биххизабизе"
}
]
},
{
"text": "чӏарал цӏезабизе",
"comment": "хур"
},
{
"text": "чорок гьабизе",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "засорить речь вульгаризмами",
"av": "мацӏ (калам) хъачӏал рагӏабаз чорок гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засориться",
"stress": 6,
"forms": [
"засориться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чороклъизе, кьищнидул цӏезе, хъублъизе, низам биххизе, бацизе",
"comment": "ургьимесалъул",
"examples": [
{
"ru": "труба засорилась",
"av": "труба хъублъидул цӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засорять(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"засорять(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засорить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засосать",
"stress": 6,
"stem": "ЗАСОСА",
"homonym": 1,
"forms": [
"засосать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "жанибе цӏан, гъанкъизабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "его засосало болото",
"av": "дов хьуцӏалъ жаниве цӏан ана"
}
]
},
{
"text": "гьоркьове цӏан, квешаб асар гьабизе",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "среда засосала его",
"av": "сверухълъиялъ (сверухъ ругел гӏадамаз) гьесие квешаб асар гьабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "засосать",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"засосать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏункӏизе (хахизе) байбихьизе",
"precomment": "кого-что (начать сосать)",
"comment": "лъицаниги-сунцаниги щибниги"
}
]
}
{
"word": "засохнуть",
"stress": 4,
"forms": [
"засохнуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бакъвазе",
"precomment": "высохнуть",
"examples": [
{
"ru": "грязь засохла",
"av": "хӏарщ бакъвана"
}
]
},
{
"text": "бечӏазе",
"precomment": "завянуть",
"examples": [
{
"ru": "цветок засох",
"av": "тӏегь бечӏана"
}
]
},
{
"text": "чӏаголъи хвезе, вакъвазе",
"comment": "рокьуца, унтуца ва ц.",
"labels": [
"в переносном значении",
"просторечное слово"
]
}
]
}
{
"word": "заспанный",
"stress": 2,
"stem": "ЗАСПАНН",
"forms": [
"заспанный",
"заспанная",
"заспанное"
],
"senses": [
{
"text": "макьидаса тӏубан вигьинчӏеб",
"examples": [
{
"ru": "заспанные глаза",
"av": "макьидасан тӏуран ригьинчӏел берал"
}
]
}
]
}
{
"word": "заспать",
"stress": 5,
"forms": [
"заспать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьумер, берал гьорозегӏан, кьижизе",
"precomment": "что"
},
{
"text": "кьижаралъуб лъачӏого лъимер гъанкъизабизе"
}
]
}
{
"word": "заспаться",
"stress": 5,
"forms": [
"заспаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "кколелдаса цӏикӏкӏун кьижизе, гӏемер кьижизе"
}
]
}
{
"word": "заспешить",
"stress": 7,
"forms": [
"заспешить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хехдаризе",
"comment": "гӏедегӏахъдизе, хӏалакине",
"examples": [
{
"ru": "заспешить на поезд",
"av": "поездалде гӏедегӏахъдизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "заспиртовать",
"stress": 10,
"forms": [
"заспиртовать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "спирталъулъ лъезе",
"precomment": "кого-что",
"comment": "турунгутӏизе"
}
]
}
{
"word": "заспиртовывать",
"stress": 8,
"forms": [
"заспиртовывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "заспиртовать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "заспорить",
"stress": 5,
"forms": [
"заспорить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къацандизе (дагӏбадизе) лъугьине"
}
]
}
{
"word": "засрамить",
"stress": 7,
"forms": [
"засрамить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "нечезавизе, тӏубанго суризавизе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"просторечное слово"
]
}
]
}
{
"word": "застава",
"stress": 5,
"forms": [
"застава"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гъапу, кӏалтӏу",
"comment": "цебе заманалда шагьаралде рачӏунел гӏадамазул ва къайидул хал гьабулеб букӏараб бакӏ",
"labels": [
"относящийся к истории",
"исторический термин"
]
},
{
"text": "хъаравуллъи, застава",
"labels": [
"военный термин"
],
"examples": [
{
"ru": "пограничная застава",
"av": "гӏорхъода бугеб застава"
}
]
}
]
}
{
"word": "заставать",
"stress": 7,
"forms": [
"заставать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "заставить",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"заставить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏезабизе",
"precomment": "что чем, загромоздить",
"examples": [
{
"ru": "заставить комнату мебелью",
"av": "мебель лъун, (мебелалъ) рукъ цӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "нух къотӏизе",
"precomment": "загородить",
"examples": [
{
"ru": "заставить дверь шкафом",
"av": "шкафалъ нуцӏихъан нух къотӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "заставить",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСТАВИ",
"homonym": 2,
"forms": [
"заставить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица гьабизабизе, гьабизе тӏамизе",
"precomment": "кого-что и с неопределённой формой глагола",
"examples": [
{
"ru": "заставить работать",
"av": "хӏалтӏизе тӏамизе, хӏалтӏизавизе (хӏалица)"
},
{
"ru": "он не заставил себя ждать",
"av": "дос жиндихъ ралагьун чӏезаричӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "заставлять",
"stress": 8,
"forms": [
"заставлять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "заставить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1,2"
}
]
}
{
"word": "застаиваться",
"stress": 5,
"forms": [
"застаиваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застояться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застарелый",
"stress": 7,
"forms": [
"застарелый",
"застарелая",
"застарелое"
],
"senses": [
{
"text": "басралъараб, херлъараб; барщудаса араб; кьибил щулаго биччараб",
"examples": [
{
"ru": "застарелый ревматизм",
"av": "басралъараб (цебего ккараб) гьуразул унти"
}
]
}
]
}
{
"word": "застегнуть",
"stress": 8,
"forms": [
"застегнуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "маргъалал (букӏдул) рахан данде бачине, цолъизабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "застегнуть пальто",
"av": "маргъалал ран (рахан), пальто данде бачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "застегнуться",
"stress": 8,
"forms": [
"застегнуться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "букӏдул (маргъалал) разе (жиндирго ратӏлил)",
"examples": [
{
"ru": "он застегнулся на все пуговицы",
"av": "дос, киналго маргъалал рана (жиндирго ратӏлил)"
}
]
}
]
}
{
"word": "застеклить",
"stress": 8,
"forms": [
"застеклить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏер лъезе (кквезе)",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "застеклить окна",
"av": "гордазда цӏер лъезе"
},
{
"ru": "застеклить веранду",
"av": "рагъида цӏер кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "застеклять",
"stress": 8,
"forms": [
"застеклять"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застеклить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застелить",
"stress": 7,
"forms": [
"застелить"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"see_also": [
{
"target": "застлать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застенок",
"stress": 5,
"forms": [
"застенок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏазаб кьолеб бакӏ, гӏазабрукъ, туснахърукъ",
"examples": [
{
"ru": "фашистские застенки",
"av": "фашистазул гӏазабрукъзал"
}
]
}
]
}
{
"word": "застенчивость",
"stress": 5,
"forms": [
"застенчивость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "нечей, намуслъи",
"examples": [
{
"ru": "страдать застенчивостью",
"av": "нечеялъ, намуслъиялъ (гӏумруялъе ва гь. ц.) квалкал гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "застенчивый",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСТЕНЧИВ",
"forms": [
"застенчивый",
"застенчивая",
"застенчивое"
],
"senses": [
{
"text": "нечарав, намусав",
"examples": [
{
"ru": "застенчивый человек",
"av": "намусав чи"
},
{
"ru": "застенчивая улыбка",
"av": "намусаб (нечараб) гьими"
}
]
}
]
}
{
"word": "застесняться",
"stress": 8,
"forms": [
"застесняться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "нечезе, намуслъизе",
"precomment": "смутиться"
}
]
}
{
"word": "застёгиваться",
"forms": [
"застёгиваться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застегнуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застёжка",
"forms": [
"застёжка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "бекӏикаратӏ, бекӏикӏич",
"comment": "маргъал, бекӏ ва ц. балеб каратӏ"
}
]
}
{
"word": "застигать",
"stress": 7,
"forms": [
"застигать",
"застигнуть"
],
"labels": [
"несовершенный вид",
"совершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застичь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застилать(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"застилать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застлать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застирать",
"stress": 7,
"forms": [
"застирать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ланг, гъизараб бакӏ чуризе",
"precomment": "что, замыть",
"examples": [
{
"ru": "застирать рукав",
"av": "къвал чурун бацӏцӏад гьабизе"
}
]
},
{
"text": "квеш чурун, хвезабизе",
"precomment": "испортить плохой стиркой",
"examples": [
{
"ru": "застирать бельё",
"av": "гъоркьан ретӏел, квеш чурун, хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "застирывать",
"stress": 5,
"forms": [
"застирывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застирать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застичь",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСТИ",
"forms": [
"застичь"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде щвезе (гӏунтӏизе); тӏадго кквезе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "застичь вора на месте преступления",
"av": "такъсир гьабулеб бакӏалда цӏогьор тӏадго кквезе"
},
{
"ru": "дождь застиг нас в пути",
"av": "нухда нижеда тӏаде цӏад щвана (нухда унаго, ниж цӏадакье ккана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "застлать",
"stress": 6,
"stem": "ЗАСТЛА",
"forms": [
"застлать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "тӏибитӏизе, тӏамизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "застлать стол чистой скатертью",
"av": "столалда бацӏцӏадаб скатерть тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "бахчизабуна (накӏкӏуца, кӏкӏуйдуца ва ц.)",
"precomment": "о тучах, тумане и т. п.",
"examples": [
{
"ru": "дым застлал небо",
"av": "кӏкӏуйдуца зоб бахчизабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "застлаться",
"stress": 6,
"forms": [
"застлаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бахчизе (накӏкӏуца, кӏкӏуйдуца ва ц.)",
"precomment": "заволочься",
"examples": [
{
"ru": "равнина застлалась туманом",
"av": "лъарагӏлъи накӏкӏуца бахчана"
}
]
}
]
}
{
"word": "застой",
"stress": 5,
"forms": [
"застой"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуни, чӏун хутӏи; хӏинцлъи; цебетӏунгутӏи",
"labels": [
"в разных значениях"
],
"examples": [
{
"ru": "застой промышленности",
"av": "промышленность чӏун хутӏи, цебетӏунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "застойный",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСТОЙН",
"forms": [
"застойный",
"застойная",
"застойное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏун хутӏараб, чвахулареб; гӏунараб",
"examples": [
{
"ru": "застойный воздух",
"av": "чӏараб, хисулареб гьава"
},
{
"ru": "застойное озеро",
"av": "тӏаде лъим чӏвахулареб хӏор"
}
]
},
{
"text": "халат бахъараб, лъугӏулареб; даимаб",
"precomment": "постоянный",
"examples": [
{
"ru": "застойное пьянство",
"av": "даимаб (лъугӏиго гьечӏеб) гьекъолди"
}
]
}
]
}
{
"word": "застолье",
"stress": 5,
"forms": [
"застолье"
],
"labels": [
"средний род",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "байрамалъул(аб) тӏутӏ, квана-гьекъолеб жо; тӏотӏода сверун гӏодор чӏарал",
"precomment": "праздничный стол; гости"
}
]
}
{
"word": "застольный",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСТОЛЬН",
"forms": [
"застольный",
"застольная",
"застольное"
],
"senses": [
{
"text": "столалда (тӏотӏода) нахъа лъугьунеб",
"examples": [
{
"ru": "застольный тост",
"av": "столалда нахъа борхулеб лълъар"
},
{
"ru": "застольная песня",
"av": "столалда нахъа ахӏулеб кечӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "застонать",
"stress": 7,
"stem": "ЗАСТОНА",
"forms": [
"застонать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "угьдизе лъугьине",
"examples": [
{
"ru": "раненый застонал",
"av": "лъукъарав угьдизе лъугьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "застопоривать(ся)",
"stress": 5,
"forms": [
"застопоривать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застопорить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застопорить",
"stress": 5,
"forms": [
"застопорить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хъегъезабизе; чӏезабизе (машина)",
"precomment": "что, остановить"
},
{
"text": "квекӏен, квалквал, хьадар гьабизе",
"precomment": "замедлить",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "застопориться",
"stress": 5,
"forms": [
"застопориться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏезе, хъегъезе",
"precomment": "остановиться",
"examples": [
{
"ru": "машина застопорилась",
"av": "машина чӏана"
}
]
},
{
"text": "хӏинцлъизе, хьадарлъизе, чӏун хутӏизе, цебе тӏунгу-тӏизе",
"precomment": "задержаться в развитии",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "дело застопорилось",
"av": "иш хьадарлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "застоялый",
"stress": 6,
"stem": "ЗАСТОЯЛ",
"forms": [
"застоялый",
"застоялая",
"застоялое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер мехалъ чӏун хутӏараб (букӏараб)",
"examples": [
{
"ru": "застоялые кони",
"av": "гӏемер мехалъ чӏун рукӏарал чуял"
},
{
"ru": "застоялый пруд",
"av": "тӏаде лъим чвахулареб хӏор"
}
]
}
]
}
{
"word": "застояться",
"stress": 6,
"forms": [
"застояться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер мехалъ чӏун хутӏизе",
"precomment": "долго простоять",
"comment": "букӏине"
},
{
"text": "гӏемер мехалъ чӏун хутӏиялъ хвезе",
"precomment": "испортиться от стояния",
"examples": [
{
"ru": "вода застоялась",
"av": "лъим гӏемер мех баялъ хвана (лъел тӏагӏам хвана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "застраивать(ся)",
"stress": 6,
"forms": [
"застраивать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застроиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застраховать",
"stress": 10,
"forms": [
"застраховать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "страховать гьабизе, страховка гьабизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "застраховать имущество",
"av": "буголъи страховать гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цӏунизе, цебеккунго хӏинкъиялдаса цӏунизе",
"precomment": "кого, обезопасить от чего-либо",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "застраховаться",
"stress": 10,
"forms": [
"застраховаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "живго страховать гьавун вукӏине"
},
{
"text": "цевеккунго живго сундасаниги цӏунизе хӏалтӏи гьабун букӏине",
"precomment": "обезопасить себя от чего-либо",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "застрачивать",
"stress": 6,
"forms": [
"застрачивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застрочить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "застревать",
"stress": 8,
"forms": [
"застревать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застрять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застрекотать",
"stress": 10,
"forms": [
"застрекотать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "цӏицӏидизе лъугьине; чӏваркь-чӏваркьи бахъине"
}
]
}
{
"word": "застрелить",
"stress": 8,
"forms": [
"застрелить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏвазе (гуллица)",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "застрелить волка",
"av": "бацӏ чӏвазе (гуллица)"
}
]
}
]
}
{
"word": "застрелиться",
"stress": 8,
"forms": [
"застрелиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "живго жинцаго чӏвазе",
"comment": "гуллица"
}
]
}
{
"word": "застрельщик",
"stress": 6,
"forms": [
"застрельщик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ишалъул бетӏер, иш ургъарав (байбихьарав) чи",
"examples": [
{
"ru": "застрельщик соревнования",
"av": "къецалъе байбихьи лъурав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "застрельщица",
"stress": 6,
"forms": [
"застрельщица"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ишалъул бетӏер, иш ургъарай (байбихьарай) гӏадан"
}
]
}
{
"word": "застроить",
"stress": 6,
"forms": [
"застроить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "минаби ран, ракьул цо бутӏа кквезе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "застроить пустырь",
"av": "чӏобогояб ракьалда минаби разе"
}
]
}
]
}
{
"word": "застроиться",
"stress": 6,
"forms": [
"застроиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуцӏун, минаби ран, лъугӏизе",
"examples": [
{
"ru": "город застроился",
"av": "шагьар минабазул цӏуна, шагьаралъул кинабго ракь минабаз ккун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "застройка",
"stress": 6,
"forms": [
"застройка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "минаби рай (цо участкаялда)",
"precomment": "по глаголу застроить"
}
]
}
{
"word": "застройщик",
"stress": 6,
"forms": [
"застройщик"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб мина балев (барав) чи (бихьизабураб участкаялда), мина базе ихтияр бугев чи"
}
]
}
{
"word": "застройщица",
"stress": 6,
"forms": [
"застройщица"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏияб мина балей (барай) гӏадан, базе ихтияр бугей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "застрочить",
"stress": 8,
"homonym": 1,
"forms": [
"застрочить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "кьегӏ чӏвазе (машинаялъ)",
"precomment": "что, зашить"
}
]
}
{
"word": "застрочить",
"stress": 8,
"homonym": 2,
"forms": [
"застрочить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "басаринабизе, гьоркьоса къотӏичӏого, кьвагьизе",
"comment": "пулемёталъ, автоматалъ"
}
]
}
{
"word": "застрять",
"stress": 6,
"stem": "ЗАСТРЯ",
"forms": [
"застрять"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къан хутӏизе",
"examples": [
{
"ru": "застрять в грязи",
"av": "хӏарщулъ къан хутӏизе"
},
{
"ru": "пуля застряла в кости",
"av": "гулла рокьолъ къан хутӏана"
}
]
},
{
"text": "кивниги халат хутӏизе",
"precomment": "задержаться где-либо",
"labels": [
"в переносном значении",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "застрять в пути",
"av": "нухда, авара ккун, хутӏизе"
},
{
"ru": "застрять в горле",
"av": "щокъроб къан хутӏизе (абичӏого хутӏизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "застудить",
"stress": 7,
"forms": [
"застудить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "квачалъ (цӏороялъ) унтизабизе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "застудить горло",
"av": "цӏороялъ щекъер унтизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "застудиться",
"stress": 7,
"forms": [
"застудиться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "квачан (цӏорон) унтизе",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "заступ",
"stress": 2,
"forms": [
"заступ"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьанкӏолеб бел",
"comment": "тӏогьиса бегӏераб"
}
]
}
{
"word": "заступать(ся)",
"stress": 7,
"forms": [
"заступать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "заступить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "заступить",
"stress": 7,
"forms": [
"заступить"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "цоясул бакӏалда чӏезе; цоясул бакӏалда цогияв тезе, лъиниги бакӏ кквезе, щивниги хисизе",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "заступиться",
"stress": 7,
"forms": [
"заступиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалае вахъине",
"precomment": "за кого-что",
"examples": [
{
"ru": "заступиться за товарища",
"av": "гьалмагъасе хӏалае вахъине"
}
]
}
]
}
{
"word": "заступник",
"stress": 5,
"forms": [
"заступник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалае вахъунев чи, нахъасан вахъунев чи"
}
]
}
{
"word": "заступница",
"stress": 5,
"forms": [
"заступница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалае яхъуней гӏадан, нахъасан яхъуней гӏадан"
}
]
}
{
"word": "заступничество",
"stress": 5,
"forms": [
"заступничество"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалае вахъин, рахъкквей"
}
]
}
{
"word": "застывать",
"stress": 7,
"forms": [
"застывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "застыть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "застыдить",
"stress": 7,
"forms": [
"застыдить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "нечезавизе",
"precomment": "кого-что",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "застыдить шалуна",
"av": "гогьма нечезавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "застыдиться",
"stress": 7,
"forms": [
"застыдиться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "нечезе, намуслъизе"
}
]
}
{
"word": "застыть",
"stress": 5,
"stem": "ЗАСТЫ",
"forms": [
"застыть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏунизе",
"precomment": "сгуститься от охлаждения",
"examples": [
{
"ru": "сало застыло",
"av": "тӏатӏи гӏунана"
}
]
},
{
"text": "цӏер чӏвазе, цӏорозе",
"precomment": "покрыться льдом",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "река застыла",
"av": "гӏоралда цӏер чӏвана"
}
]
},
{
"text": "квачазе, цӏорозе, бугьине, гӏунизе",
"precomment": "озябнуть",
"examples": [
{
"ru": "руки застыли",
"av": "кверал цӏорона (квачана, ругьана, гӏунана)"
}
]
},
{
"text": "ругелъур чӏун (цӏоро-гъорон) хутӏизе (гӏажаиблъи гьабун)",
"precomment": "замереть",
"examples": [
{
"ru": "улыбка застыла на его губах",
"av": "досул кӏутӏбазда гьими цӏоро-гъорон хутӏана"
}
]
},
{
"text": "чорхолъ би цӏорона (гӏунана), кутакалда хӏинкъана",
"precomment": "кровь застыла в жилах"
}
]
}
{
"word": "засудить",
"stress": 6,
"forms": [
"засудить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "судалъ гӏайибиявлъун рикӏкӏине",
"precomment": "кого",
"labels": [
"просторечное слово"
]
}
]
}
{
"word": "засунуть",
"stress": 4,
"forms": [
"засунуть"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "къазабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "засунуть бумаги в стол",
"av": "кагътал столалда жанир къазаризе"
}
]
},
{
"text": "бахчизе",
"precomment": "спрятать",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "засуха",
"stress": 2,
"stem": "ЗАСУХ",
"forms": [
"засуха"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ракъдаллъи, бакъбухӏи",
"examples": [
{
"ru": "урожай пострадал от засухи",
"av": "ракъдаллъиялъ бачӏиналъе зарал гьабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "засухоустойчивый",
"stress": 10,
"stem": "ЗАСУХОУСТОЙЧИВ",
"forms": [
"засухоустойчивый",
"засухоустойчивая",
"засухоустойчивое"
],
"senses": [
{
"text": "ракъдаллъи хӏехьолеб",
"examples": [
{
"ru": "засухоустойчивая пшеница",
"av": "ракъдаллъи хӏехьолеб ролъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "засучивать",
"stress": 4,
"forms": [
"засучивать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засучить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засучить",
"stress": 6,
"forms": [
"засучить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гуризе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "засучить рукава",
"av": "къвалал гуризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засушивать(ся)",
"stress": 4,
"forms": [
"засушивать(ся)"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засушить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засушить",
"stress": 6,
"forms": [
"засушить"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бакъвазабизе",
"examples": [
{
"ru": "засушить цветок",
"av": "тӏегь бакъвазабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засушиться",
"stress": 6,
"forms": [
"засушиться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бакъвазе, бакъван ине"
}
]
}
{
"word": "засушливый",
"stress": 4,
"stem": "ЗАСУШЛИВ",
"forms": [
"засушливый",
"засушливая",
"засушливое"
],
"senses": [
{
"text": "ракъдалаб, цӏадакъаб",
"examples": [
{
"ru": "засушливый год",
"av": "ракъдалаб сон"
},
{
"ru": "засушливые районы",
"av": "ракъдалал районал",
"comment": "бакӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "засчитать",
"stress": 7,
"forms": [
"засчитать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоб рикӏкӏине, хӏисабалда гьоркьобе ккезабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "засчитать в общий стаж работы время пребывания в армии",
"av": "армиялда бараб заман гӏаммаб стажалда гьоркьоб рикӏкӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "засчитывать",
"stress": 5,
"forms": [
"засчитывать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "зачесть",
"kind": "see"
},
{
"target": "засчитать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засылать",
"stress": 6,
"forms": [
"засылать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "заслать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засылка",
"stress": 4,
"forms": [
"засылка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "витӏи",
"precomment": "по глаголу заслать",
"comment": "кинаб бугониги балъгояб мурадалда"
}
]
}
{
"word": "засыпать",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"засыпать"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги бан, цӏезабизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "засыпать яму",
"av": "гвенд цӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "щибниги тӏаде бан (щван), бахчизабизе",
"precomment": "кого-что, покрыть",
"examples": [
{
"ru": "засыпать стол мукой",
"av": "стол ханжуялъ бацизабизе"
},
{
"ru": "землю засыпало снегом",
"av": "гӏаздаца ракь бахчизабуна"
}
]
},
{
"text": "базе, щвазе",
"precomment": "что, чего, заправить",
"examples": [
{
"ru": "засыпать крупы в суп",
"av": "чурпадулъе крупа базе"
}
]
},
{
"text": "сундулъниги тӏерхьинавизе",
"precomment": "чем",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "засыпать подарками",
"av": "сайгъатазулъ тӏерхьинавизе"
},
{
"ru": "засыпать жалобами",
"av": "гӏарзазулъ тӏерхьинавизе"
}
]
},
{
"text": "базе",
"precomment": "что, насыпать",
"examples": [
{
"ru": "засыпать пшеницу в мельничный бункер",
"av": "ролъ гьабил къолонибе базе"
}
]
}
]
}
{
"word": "засыпать",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"засыпать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "заснуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засыпать",
"stress": 6,
"homonym": 3,
"forms": [
"засыпать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засыпать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засыпаться",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"засыпаться"
],
"labels": [
"совершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "жанибе ккезе, бачӏине",
"precomment": "попасть внутрь",
"examples": [
{
"ru": "песок засыпался в туфли",
"av": "туфлабазда жанибе сали бачӏана"
}
]
},
{
"text": "цӏезе (салуца, гӏаздаца, ханждаца ва ц.)",
"precomment": "покрыться чем-либо сыпучим"
}
]
}
{
"word": "засыпаться",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"засыпаться"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"просторечное слово"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏив чӏвазе, кодове щвезе",
"precomment": "быть пойманным"
},
{
"text": "битӏ ккечӏого букӏине, бажарунгутӏизе",
"precomment": "провалиться",
"examples": [
{
"ru": "засыпаться на экзамене",
"av": "экзаменалда битӏ ккечӏого букӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "засыпаться",
"stress": 6,
"homonym": 3,
"forms": [
"засыпаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засыпаться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "засыхать",
"stress": 6,
"forms": [
"засыхать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"see_also": [
{
"target": "засохнуть",
"kind": "see"
}
]
}