{
"word": "знак",
"forms": [
"знак"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуж; гӏаламат",
"examples": [
{
"ru": "опознавательные знаки",
"av": "ратӏа гьаризе (рахъизе) лъаялъе рарал гӏужал"
},
{
"ru": "молчание – знак согласия",
"av": "гӏенеккун чӏей – разилъиялъул гӏаламат"
}
]
},
{
"text": "мугьру, дангъва",
"precomment": "клеймо",
"examples": [
{
"ru": "фирменный знак",
"av": "фирмаялъул мугьру"
}
]
},
{
"text": "ишара",
"labels": [
"грамматика"
],
"examples": [
{
"ru": "вопросительный знак",
"av": "суал ишара"
},
{
"ru": "восклицательный знак",
"av": "ахӏул ишара"
},
{
"ru": "знаки препинания",
"av": "лъалхъул ишараби"
}
]
},
{
"text": "ишара",
"precomment": "сигнал",
"examples": [
{
"ru": "подавать знаки рукой",
"av": "квералъ ишараби гьаризе"
}
]
},
{
"text": "хӏужалъун, гӏаламатлъун",
"precomment": "в знак чего-либо",
"examples": [
{
"ru": "в знак дружбы",
"av": "гьудуллъиялъул хӏужалъун (гӏаламатлъун)"
},
{
"ru": "в знак протеста",
"av": "дандечӏеялъул гӏаламатлъун"
}
]
}
]
}
{
"word": "знакомить",
"stress": 5,
"forms": [
"знакомить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъилниги лъилгунниги лъай-хъвай гьабизе",
"precomment": "кого с кем",
"comment": "ккезабизе",
"examples": [
{
"ru": "знакомить с новым сотрудником",
"av": "цӏияв хӏалтӏухъанасулгун лъай-хъвай ккезабизе"
}
]
},
{
"text": "бихьизабун лъазабизе",
"precomment": "кого с кем (ознакомлять)",
"examples": [
{
"ru": "знакомить с делом",
"av": "иш (хӏалтӏи) бихьизабун лъазабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "знакомиться",
"stress": 5,
"forms": [
"знакомиться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъай-хъвай гьабизе",
"precomment": "с кем",
"comment": "ккезе, лъугьине",
"examples": [
{
"ru": "знакомиться с новыми товарищами",
"av": "цӏиял гьалмагъзабазулгун лъай-хъвай гьабизе (ккезе, лъугьине)"
}
]
},
{
"text": "бихьун лъазе",
"precomment": "с чем",
"comment": "щибниги жо",
"examples": [
{
"ru": "знакомиться с делом",
"av": "иш (хӏалтӏи) бихьун лъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "знакомство",
"stress": 5,
"stem": "ЗНАКОМСТВ",
"forms": [
"знакомство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лъай-хъвай",
"examples": [
{
"ru": "возобновить старое знакомство",
"av": "басрияб лъай-хъвай цӏи гьабизе"
},
{
"ru": "по знакомству",
"av": "лъай-хъваялдалъун"
}
]
},
{
"text": "лъалелщинал чагӏи, лъалел чагӏазул къокъа",
"precomment": "круг знакомых",
"examples": [
{
"ru": "у него большие знакомства",
"av": "досул лъай-хъвай кӏудияб буго, досул лъалел чагӏи гӏемер руго"
}
]
},
{
"text": "щибниги жо лъай",
"precomment": "с чем",
"examples": [
{
"ru": "знакомство с сельским хозяйством",
"av": "росдал магӏишат лъай"
}
]
}
]
}
{
"word": "знакомый",
"stress": 5,
"stem": "ЗНАКОМ",
"forms": [
"знакомый",
"знакомая",
"знакомое"
],
"senses": [
{
"text": "лъалеб; лъай-хъвай бугеб",
"examples": [
{
"ru": "знакомое место",
"av": "лъалеб бакӏ"
},
{
"ru": "он хорошо знаком с русской литературой",
"av": "досда гӏурус литература лъикӏ лъала"
}
]
},
{
"text": "лъалев чи, лъалей гӏадан",
"precomment": "знакомый м, знакомая ж",
"labels": [
"в значении имени существительного"
],
"examples": [
{
"ru": "у него много знакомых",
"av": "досул лъалел чагӏи гӏемер руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "знаменатель",
"stress": 7,
"stem": "ЗНАМЕНАТЕЛ",
"forms": [
"знаменатель"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "знаменатель, жиндебикь",
"labels": [
"математика"
],
"examples": [
{
"ru": "привести к общему (одному) знаменателю",
"av": "гӏаммаб знаменатель (жиндебикь) батизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "знаменательный",
"stress": 7,
"stem": "ЗНАМЕНАТЕЛЬН",
"forms": [
"знаменательный",
"знаменательная",
"знаменательное"
],
"senses": [
{
"text": "машгьураб, цӏар рагӏараб",
"comment": "араб",
"examples": [
{
"ru": "знаменательное событие",
"av": "машгьураб лъугьа-бахъин"
}
]
},
{
"text": "жибго жиндаго чӏараб",
"labels": [
"грамматика"
],
"examples": [
{
"ru": "знаменательные части речи",
"av": "жалго жидедаго чӏарал каламалъул бутӏаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "знаменитость",
"stress": 7,
"forms": [
"знаменитость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏар рагӏи (ин), машгьурлъи"
},
{
"text": "машгьурав (цӏар арав) чи",
"examples": [
{
"ru": "стать знаменитостью",
"av": "машгьурав чилъун лъугьине"
}
]
}
]
}
{
"word": "знаменитый",
"stress": 7,
"forms": [
"знаменитый",
"знаменитая",
"знаменитое"
],
"senses": [
{
"text": "машгьурав; цӏар арав",
"comment": "рагӏарав",
"examples": [
{
"ru": "знаменитый поэт",
"av": "машгьурав шагӏир"
}
]
}
]
}
{
"word": "знаменовать",
"stress": 9,
"forms": [
"знаменовать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "бихьизабизе, нугӏлъи гьабизе, лъазабизе, бицине",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "это знаменует нашу победу",
"av": "гьелъ нугӏлъи гьабула нилъер бергьенлъиялъе"
}
]
}
]
}
{
"word": "знаменосец",
"stress": 7,
"forms": [
"знаменосец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "байрахъулав; байрахъчи",
"examples": [
{
"ru": "знаменосец мира",
"av": "ракълил байрахъулав"
}
]
}
]
}
{
"word": "знамя",
"stress": 3,
"stem": "ЗНАМ",
"forms": [
"знамя",
"знамёна"
],
"labels": [
"средний род",
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "байрахъ",
"labels": [
"в прямом и переносном значении"
],
"examples": [
{
"ru": "красное знамя",
"av": "багӏараб байрахъ"
},
{
"ru": "орден Красного знамени",
"av": "Багӏараб байрахъалъул орден"
},
{
"ru": "водрузить знамя победы",
"av": "бергьенлъиялъул байрахъ чӏвазе"
},
{
"ru": "под знаменем",
"av": "кинаб бугониги лозунгалда гъоркь",
"labels": [
"в переносном значении"
],
"comment": "лозунггун"
}
]
}
]
}
{
"word": "знание",
"stress": 3,
"stem": "ЗНАНИ",
"forms": [
"знание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "лъай",
"precomment": "осведомленность",
"examples": [
{
"ru": "знание языка",
"av": "мацӏ лъай"
},
{
"ru": "знание дела",
"av": "иш (хӏалтӏи) лъай"
},
{
"ru": "получить в школе прочные знания",
"av": "школалда щулияб лъай щвезе"
}
]
},
{
"text": "гӏелму",
"precomment": "наука",
"examples": [
{
"ru": "тяга к знанию",
"av": "гӏелмуялде бугеб цӏай"
}
]
}
]
}
{
"word": "знатный",
"stress": 3,
"forms": [
"знатный",
"знатная",
"знатное"
],
"senses": [
{
"labels": [
"устаревшее слово"
],
"examples": [
{
"ru": "знатный род",
"av": "къадру борхатаб тухум"
}
]
},
{
"text": "машгьурав; цӏар рагӏарав",
"comment": "арав",
"examples": [
{
"ru": "знатный тракторист",
"av": "машгьурав тракторист"
}
]
}
]
}
{
"word": "знаток",
"stress": 5,
"forms": [
"знаток"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏ (рагӏа-ракьанде щун) лъалев чи",
"examples": [
{
"ru": "знаток своего дела",
"av": "жиндирго иш лъикӏ лъалев чи"
},
{
"ru": "большой знаток литературы",
"av": "литература лъикӏ лъалев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "знать",
"stem": "ЗНА",
"homonym": 1,
"forms": [
"знать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъазе",
"precomment": "кого-что, о ком-чем",
"labels": [
"в разных значениях"
],
"examples": [
{
"ru": "знать математику",
"av": "математика (хӏисаб гӏелму) лъазе"
},
{
"ru": "знать своё дело",
"av": "жиндирго иш лъазе"
},
{
"ru": "знать о намерениях противника",
"av": "дандеясул нигатал (къасдал) лъазе"
},
{
"ru": "знать в лицо",
"av": "гьумер лъазе"
},
{
"ru": "он знает его с детства",
"av": "досда гьев лъимераб мехалдасанго лъала"
},
{
"ru": "не знать страха",
"av": "хӏинкъи лъангутӏизе"
},
{
"ru": "не знать покоя",
"av": "рахӏат лъангутӏизе"
}
]
},
{
"text": "бихьизе",
"examples": [
{
"ru": "в детстве я знал много горя",
"av": "лъимерлъуда дида гӏемер къварилъи бихьана"
}
]
},
{
"text": "лъаларо, лъиданиги лъаларо",
"precomment": "кто его знает"
},
{
"text": "жиндирго бакӏ лъазе (жиндирго даражаялда рекъон, иш гьабизе)",
"precomment": "знать своё место"
},
{
"text": "къимат лъазе (жиндирго ресазе, бажариялъе битӏун къимат кьезе)",
"precomment": "знать цену"
}
]
}
{
"word": "знать",
"homonym": 2,
"forms": [
"знать"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанаб классалъулал, тӏаса рищарал гӏадамал, аристократал",
"labels": [
"собирательное существительное"
]
}
]
}
{
"word": "знаться",
"stress": 3,
"forms": [
"знаться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лъай-хъвай букӏине, кидагосеб бухьен (гьоркьоблъи) букӏине",
"precomment": "с кем-чем",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "ни с кем не желает знаться",
"av": "лъилгунниги бухьен (гьоркьоблъи) букӏине бокьун гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "знахарка",
"stress": 3,
"forms": [
"знахарка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "ракъдал тохтур",
"comment": "гьереси тохтир"
}
]
}
{
"word": "знахарство",
"stress": 3,
"forms": [
"знахарство"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "гьереси тохтурлъи"
}
]
}
{
"word": "знахарь",
"stress": 3,
"forms": [
"знахарь"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "ракъдал тохтир"
}
]
}
{
"word": "значение",
"stress": 5,
"forms": [
"значение"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна",
"precomment": "смысл",
"examples": [
{
"ru": "значение слова",
"av": "рагӏул магӏна"
}
]
},
{
"text": "кӏвар",
"precomment": "важность",
"examples": [
{
"ru": "борьба народов за мир имеет важное политическое значение",
"av": "халкъал ракълие гӏоло къеркьеялъул кӏудияб политикияб кӏвар буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "значимый",
"stress": 3,
"stem": "ЗНАЧИМ",
"forms": [
"значимый",
"значимая",
"значимое"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна бугеб; магӏнаяб",
"examples": [
{
"ru": "значимые слова",
"av": "магӏна бугел рагӏаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "значит",
"stress": 3,
"forms": [
"значит"
],
"senses": [
{
"text": "гьелъул магӏна ккола; гьедин батани",
"labels": [
"вводное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "значит, ты уезжаешь",
"av": "гьедин батани, мун унев вугоха"
}
]
}
]
}
{
"word": "значительно",
"stress": 5,
"forms": [
"значительно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "гӏезегӏан; лъикӏаланго",
"examples": [
{
"ru": "больной сегодня значительно лучше",
"av": "унтаралъе жакъа гӏезегӏан лъикӏ буго (унтарай лъикӏ йиго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "значительный",
"stress": 5,
"stem": "ЗНАЧИТЕЛЬН",
"forms": [
"значительный",
"значительная",
"значительное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏезегӏанасеб; гӏураб къадаралъул; кӏудияб",
"examples": [
{
"ru": "значительные успехи",
"av": "кӏудиял бергьенлъаби"
}
]
},
{
"text": "кӏвар бугеб",
"precomment": "важный",
"examples": [
{
"ru": "значительные слова",
"av": "кӏвар бугел рагӏаби"
},
{
"ru": "играть значительную роль",
"av": "кӏвар бугеб роль хӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "значить",
"stress": 3,
"stem": "ЗНАЧИ",
"forms": [
"значить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна (кӏвар) букӏине",
"examples": [
{
"ru": "это много значит",
"av": "гьелъул кӏудияб кӏвар буго"
},
{
"ru": "ничего не значит",
"av": "гьелъул щибго магӏна (кӏвар) гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "значиться",
"stress": 3,
"forms": [
"значиться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "букӏине; бугеблъун рикӏкӏине",
"precomment": "например, в списке",
"examples": [
{
"ru": "он значится в списках",
"av": "дов сияхӏалда вуго"
},
{
"ru": "ты значишься в отпуске",
"av": "мун отпускалда вугевлъун рикӏкӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "значок",
"stress": 5,
"forms": [
"значок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "значок",
"examples": [
{
"ru": "комсомольский значок",
"av": "комсомолазулаб значок"
}
]
}
]
}
{
"word": "знающий",
"stress": 3,
"forms": [
"знающий",
"знающая",
"знающее"
],
"senses": [
{
"text": "иш (жо) лъалев",
"examples": [
{
"ru": "опытный, знающий инженер",
"av": "хӏалбихьи бугев, иш лъалев инженер"
}
]
}
]
}