{
"word": "мол",
"homonym": 1,
"forms": [
"мол"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "сангар",
"comment": "порталда жанире лъугьунеб бакӏалда гуми ралъдал карачалабаздаса цӏунизе гьабураб сангар"
}
]
}
{
"word": "мол",
"homonym": 2,
"forms": [
"мол"
],
"labels": [
"частица",
"разговорное слово"
],
"senses": [
{
"text": "-ила, -дила, -унха",
"examples": [
{
"ru": "он, мол, этого не знал",
"av": "гъосдадила гьеб лъалароанила"
}
]
}
]
}
{
"word": "молва",
"stress": 5,
"forms": [
"молва"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "хабар, мацӏ",
"precomment": "слухи",
"examples": [
{
"ru": "о нём идёт дурная молва",
"av": "досул хӏакъалъулъ квешаб хабар тӏибитӏун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "молвить",
"stress": 2,
"forms": [
"молвить"
],
"labels": [
"совершенный вид",
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "абизе, кӏалъазе",
"precomment": "что и без дополнения"
}
]
}
{
"word": "молдаване",
"stress": 7,
"forms": [
"молдаване"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "молдаванал, молдавиял"
}
]
}
{
"word": "молдаванин",
"stress": 7,
"forms": [
"молдаванин"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "молдаванав, молдавияв"
}
]
}
{
"word": "молдаванский",
"stress": 7,
"stem": "МОЛДАВАНСК",
"forms": [
"молдаванский",
"молдаванская",
"молдаванское"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "молдаванские песни",
"av": "молдаваназул кучӏдул"
}
]
}
]
}
{
"word": "молдавский",
"stress": 5,
"forms": [
"молдавский",
"молдавская",
"молдавское"
],
"senses": [
{
"text": "молдавиязул",
"examples": [
{
"ru": "молдавский язык",
"av": "молдавиязул мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "молдованка",
"stress": 7,
"forms": [
"молдованка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "молдаванай, молдавияй"
}
]
}
{
"word": "молекула",
"stress": 4,
"forms": [
"молекула"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "молекула"
}
]
}
{
"word": "молекулярный",
"stress": 8,
"forms": [
"молекулярный",
"молекулярная",
"молекулярное"
],
"senses": [
{
"text": "молекулярияб, молекулал лъазариялда бухьараб",
"examples": [
{
"ru": "молекулярный вес",
"av": "молекулярияб (молекулалъул) цӏайи, бакӏлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "молибден",
"stress": 7,
"forms": [
"молибден"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "молибден",
"comment": "химический элемент, металл",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "молитва",
"stress": 4,
"forms": [
"молитва"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "как, дугӏа"
}
]
}
{
"word": "молить",
"stress": 4,
"forms": [
"молить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьаризе, хӏелизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "молить о пощаде",
"av": "гурхӏел, рахӏму гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "молиться",
"stress": 4,
"forms": [
"молиться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "как базе, дугӏа-алхӏам гьабизе",
"precomment": "кому-чему"
},
{
"text": "щивниги кӏодо гьавизе, гьесие какал разе, аллагьлъун гьавизе",
"precomment": "на кого-что",
"comment": "боготворить",
"labels": [
"в переносном значении"
]
}
]
}
{
"word": "моллюски",
"stress": 5,
"forms": [
"моллюски"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "борхьикъолол хӏапараби",
"comment": "ед. моллюск м."
}
]
}
{
"word": "молниеносно",
"stress": 8,
"forms": [
"молниеносно"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "пири гӏадин",
"comment": "хехго"
}
]
}
{
"word": "молниеносный",
"stress": 8,
"stem": "МОЛНИЕНОСН",
"forms": [
"молниеносный",
"молниеносная",
"молниеносное"
],
"senses": [
{
"text": "пири гӏадаб хехаб; пиридулаб",
"examples": [
{
"ru": "молниеносная победа",
"av": "къокъаб заманалда, къокъидго босараб, хехаб бергьенлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "молния",
"stress": 2,
"forms": [
"молния"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "пири",
"comment": "тӏабигӏияб",
"examples": [
{
"ru": "молния ударила в дерево",
"av": "пири гъотӏолъ речӏчӏана"
},
{
"ru": "молния сверкает",
"av": "пири пирхулеб буго"
}
]
},
{
"text": "(хехго рахалеб) ратӏлида балеб рахас",
"precomment": "застежка"
},
{
"text": "хехаб куцалъ кьолеб телеграмма",
"precomment": "молния"
}
]
}
{
"word": "молодеть",
"stress": 6,
"forms": [
"молодеть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏолохъанлъизе"
}
]
}
{
"word": "молодец",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"молодец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "бахӏарчи",
"labels": [
"фольклор"
]
}
]
}
{
"word": "молодец",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"молодец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "сахаб, берцинаб лага-черхалъул гӏолохъанчи",
"examples": [
{
"ru": "молодец против овец, а против молодца – сам овца",
"av": "чахъабазда данде — бахӏарчи, бахӏарчиясда данде — живго чахъу",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
},
{
"text": "хӏалчӏахъад (вуго), бахӏарчи (вуго)",
"precomment": "похвала",
"labels": [
"в значении сказуемого",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "он у нас молодец",
"av": "гьев нилъер бахӏарчи вуго"
}
]
},
{
"text": "бихьинчи гӏадин; лебалго, тириго",
"precomment": "молодцом",
"labels": [
"в значении наречия",
"разговорное слово"
],
"examples": [
{
"ru": "он ведёт себя молодцом",
"av": "дов бихьинчи гӏадин вукӏуна"
}
]
},
{
"text": "цоясдаса цояв лъикӏав, киналго лъикӏал",
"precomment": "молодец к молодцу"
}
]
}
{
"word": "молодечество",
"stress": 6,
"forms": [
"молодечество"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъи-къай лъалареб бахӏарчилъи",
"precomment": "удаль"
}
]
}
{
"word": "молодёжный",
"stem": "МОЛОДЁЖН",
"forms": [
"молодёжный",
"молодёжная",
"молодёжное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏолилазул, гӏолилаздасан гӏуцӏараб",
"examples": [
{
"ru": "молодёжное звено",
"av": "гӏолилазул звено"
},
{
"ru": "молодёжная песня",
"av": "гӏолилазул кечӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "молодёжь",
"forms": [
"молодёжь"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏолилал",
"labels": [
"собирательное существительное"
]
}
]
}
{
"word": "молодить",
"stress": 6,
"stem": "МОЛОДИ",
"forms": [
"молодить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏолохъанлъизавизе",
"precomment": "кого-что",
"examples": [
{
"ru": "светлый костюм её молодит",
"av": "канчӏаб ратӏлица дой гӏолохъан гьаюла"
}
]
}
]
}
{
"word": "молодиться",
"stress": 6,
"forms": [
"молодиться"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "рарал соназдаса гӏолохъанго вихьизе бокьи, жигар бахъи"
}
]
}
{
"word": "молодняк",
"stress": 7,
"forms": [
"молодняк"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркьажал",
"precomment": "о животных",
"comment": "тӏинчӏ, бачал, кьагӏи…",
"labels": [
"собирательное существительное"
]
},
{
"text": "гӏолохъанаб рохь",
"precomment": "молодой лес"
},
{
"text": "гӏолилал",
"precomment": "молодёжь",
"labels": [
"собирательное существительное",
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "молодожёны",
"forms": [
"молодожёны"
],
"labels": [
"множественное число"
],
"senses": [
{
"text": "дагьал церегӏан ригьнаде лъугьарал рос-лъади, бахӏарал",
"comment": "ед. молодожён м"
}
]
}
{
"word": "молодой",
"stress": 6,
"forms": [
"молодой",
"молодая",
"молодое",
"молодые"
],
"senses": [
{
"text": "гӏолохъанаб",
"examples": [
{
"ru": "молодое дерево",
"av": "гӏолохъанаб гъветӏ"
},
{
"ru": "молодой человек",
"av": "гӏолохъанчи"
}
]
},
{
"text": "цӏияб",
"precomment": "недавно появившийся",
"examples": [
{
"ru": "молодой картофель",
"av": "цӏияб картошка"
}
]
},
{
"text": "гӏолилал",
"precomment": "молодые",
"labels": [
"в значении существительного",
"множественное число"
]
}
]
}
{
"word": "молодость",
"stress": 2,
"stem": "МОЛОДОСТ",
"forms": [
"молодость"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏолохъанлъи",
"examples": [
{
"ru": "в дни молодости",
"av": "гӏолохъанаб заманалда"
},
{
"ru": "не первой молодости",
"av": "ригь арав, заман барав"
}
]
}
]
}
{
"word": "молодцеватый",
"stress": 9,
"forms": [
"молодцеватый",
"молодцеватая",
"молодцеватое"
],
"senses": [
{
"text": "къамартӏ бугев, берцинаб сипаталъул, тирияв, лебалав"
}
]
}
{
"word": "молодчик",
"stress": 4,
"forms": [
"молодчик"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гӏоркьилав",
"comment": "жиндир гӏамал-хасият какизе мустахӏикъав, чияр амру тӏубаларев хӏалихьатав чи",
"labels": [
"презрительное слово"
]
}
]
}
{
"word": "молодчина",
"stress": 7,
"forms": [
"молодчина"
],
"labels": [
"мужской род",
"женский род",
"разговорное слово"
],
"see_also": [
{
"target": "молодец",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2"
}
]
}
{
"word": "моложавый",
"stress": 6,
"forms": [
"моложавый",
"моложавая",
"моложавое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏолохъанавлъун, жинца рарал соназдаса гьитӏинавлъун вихьулев"
}
]
}
{
"word": "моложе",
"stress": 4,
"forms": [
"моложе"
],
"see_also": [
{
"target": "молодой",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "молозиво",
"stress": 4,
"forms": [
"молозиво"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏо",
"comment": "лъимер гьабилалде эбелалъул кукдузда, къинлъараб гӏакдал гъваруниб тӏоцересел къояз букӏунеб рахь"
}
]
}
{
"word": "молоко",
"stress": 6,
"forms": [
"молоко"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "рахь",
"examples": [
{
"ru": "парное молоко",
"av": "бечӏчӏудасаго (хӏохьлачунеб) рахь"
},
{
"ru": "цельное молоко",
"av": "бахъичӏеб (тӏорахь нахъе босичӏеб) рахь"
},
{
"ru": "снятое молоко",
"av": "бахъараб рахь"
},
{
"ru": "сгущённое молоко",
"av": "бакъвалъизабураб рахь"
},
{
"ru": "кровь с молоком",
"av": "би-рахь (рекъараб) жубараб, сахаб, бацӏцӏадаб (гьумер)"
},
{
"ru": "у него на губах не обсохло молоко",
"av": "досул кӏутӏбузда рахь бакъван гьечӏо (гьитӏинго вуго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "молокосос",
"stress": 8,
"forms": [
"молокосос"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго гӏолохъанав вас, кашкана"
}
]
}
{
"word": "молот",
"stress": 2,
"forms": [
"молот"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб квартӏа, гьецӏокь",
"precomment": "тяжелый молоток"
},
{
"text": "молот",
"labels": [
"техника"
],
"examples": [
{
"ru": "пневматический молот",
"av": "бухун металл къачӏалеб машина"
}
]
},
{
"text": "молот",
"comment": "спорталъул къецазда рехулеб маххул кварида бараб чармил гулла",
"labels": [
"спортивный термин"
]
},
{
"text": "гьецӏокъалдаги рачидаги гьоркьов вукӏине (кӏиго тушманаб рахъалда гьоркьов захӏматаб хӏалалде ккезе)",
"precomment": "быть между молотом и наковальней"
}
]
}
{
"word": "молотилка",
"stress": 6,
"forms": [
"молотилка"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "лал тӏамулеб машина, молотилка"
}
]
}
{
"word": "молотить",
"stress": 6,
"forms": [
"молотить"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "лал тӏамизе",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "молотить овёс",
"av": "нехдал лал тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "бухизе, кьабизе",
"precomment": "кого-что по чему, во что",
"comment": "заруца нуцӏа бухизе",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "молотобоец",
"stress": 8,
"forms": [
"молотобоец"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьецӏокъ кьабулев чи",
"comment": "хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "молоток",
"stress": 6,
"forms": [
"молоток"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "квартӏа"
},
{
"text": "ганчӏил тӏурччи бахъулелъул хӏалтӏизабулеб квартӏа",
"comment": "отбойный молоток",
"labels": [
"горное дело"
]
}
]
}
{
"word": "молотый",
"stress": 2,
"forms": [
"молотый",
"молотая",
"молотое"
],
"senses": [
{
"text": "ххараб",
"examples": [
{
"ru": "молотый кофе",
"av": "ххараб кофе, къагьва"
}
]
}
]
}
{
"word": "молоть",
"stress": 4,
"forms": [
"молоть"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "ххине",
"precomment": "что",
"examples": [
{
"ru": "молоть пшеницу",
"av": "ролъ ххине"
},
{
"ru": "молоть перец",
"av": "пурч ххине, хӏаризе"
},
{
"ru": "молоть вздор",
"av": "хъирмал хъуризе (гьерсал рицине, хъвазе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "молотьба",
"stress": 8,
"forms": [
"молотьба"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "лали, лали гьаби",
"precomment": "по глаголу молотить",
"examples": [
{
"ru": "машинная молотьба",
"av": "машинабаз лал тӏами"
}
]
},
{
"text": "лали гьабулеб заман",
"precomment": "время",
"comment": "лалал тӏамулеб заман"
}
]
}
{
"word": "молочай",
"stress": 6,
"forms": [
"молочай"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьвелрахь",
"labels": [
"ботаника"
]
}
]
}
{
"word": "молочник",
"stress": 4,
"forms": [
"молочник"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "рахь тӏолеб жо",
"precomment": "посуда"
},
{
"text": "рахьбич",
"comment": "рахь бичулев чи"
}
]
}
{
"word": "молочница",
"stress": 4,
"forms": [
"молочница"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "рахь бичулей гӏадан",
"precomment": "продавщица"
},
{
"text": "керен хахулеб лъимадул мацӏалда, дабазда, тӏасакӏалалда хъахӏал тӏанкӏал рахъунеб (лъугьунеб) унти",
"labels": [
"медицина"
]
}
]
}
{
"word": "молочнотоварный",
"stress": 11,
"stem": "МОЛОЧНОТОВАРН",
"forms": [
"молочнотоварный",
"молочнотоварная",
"молочнотоварное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"ru": "молочнотоварная ферма",
"av": "рахьдал квана-гьекъолел нигӏматал гьарулеб ферма"
}
]
}
]
}
{
"word": "молочный",
"stress": 4,
"stem": "МОЛОЧН",
"forms": [
"молочный",
"молочная",
"молочное"
],
"senses": [
{
"text": "рахьдал гьабураб",
"precomment": "приготовленный из молока",
"examples": [
{
"ru": "молочная каша",
"av": "рахьдатӏакарщ"
}
]
},
{
"text": "гӏемер рахь кьолеб",
"precomment": "дающий много молока",
"examples": [
{
"ru": "молочный скот",
"av": "рахьдалаб боцӏи"
},
{
"ru": "молочная корова",
"av": "гӏемер рахь кьолеб (рахьдалаб) гӏака"
}
]
},
{
"text": "рахьдал",
"examples": [
{
"ru": "молочная промышленность",
"av": "рахьдал промышленность"
},
{
"ru": "молочные продукты",
"av": "рахьдал гьарурал квана-гьекъолел жал"
}
]
},
{
"text": "хахулеб бече",
"precomment": "молочный телёнок (питающийся молоком)"
},
{
"text": "рахьдалквен",
"precomment": "молочное",
"comment": "кушанье",
"labels": [
"в значении имени существительного",
"средний род"
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "рахь, рахьдал продуктал ричулеб тукен, столовая, кафе",
"precomment": "молочная",
"labels": [
"в значении имени существительного",
"женский род"
]
},
{
"text": "рахьдал, тӏоцере раккарал цаби",
"precomment": "молочные зубы"
},
{
"text": "рахьдал вац",
"precomment": "молочный брат"
},
{
"text": "рахьдал яц",
"precomment": "молочная сестра",
"comment": "данде хахарав вац, данде хахарай яц"
}
]
}
{
"word": "молча",
"stress": 2,
"forms": [
"молча"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏ къотӏун, руцӏцӏухӏун",
"comment": "чӏун"
}
]
}
{
"word": "молчаливый",
"stress": 7,
"stem": "МОЛЧАЛИВ",
"forms": [
"молчаливый",
"молчаливая",
"молчаливое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏунцарав, вуцӏцӏун чӏарав, гӏемер кӏалъазе бокьуларев",
"precomment": "неразговорчивый"
},
{
"text": "рагӏи абичӏого, бичӏчӏулеб",
"precomment": "понимаемый без слов",
"examples": [
{
"ru": "молчаливое одобрение",
"av": "инкар гьечӏеб, данде рагӏи абичӏеб разилъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "молчание",
"stress": 5,
"forms": [
"молчание"
],
"labels": [
"средний род"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏкъотӏи, руцӏцӏухӏун (руцӏцӏун) чӏей",
"precomment": "по глаголу молчать",
"examples": [
{
"ru": "нарушить молчание",
"av": "руцӏцӏунчӏей хвезабизе, къотӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "щибниги тӏадкӏалъай гьабичӏого, тезе",
"precomment": "обойти что-либо молчанием"
},
{
"text": "вуцӏцӏунчӏей – разилъиялъул гӏаламат",
"precomment": "молчание – знак согласия"
}
]
}
{
"word": "молчать",
"stress": 5,
"forms": [
"молчать"
],
"labels": [
"несовершенный вид"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги абичӏого, рагьун жиндирго пикру бицинчӏого, чӏезе; вуцӏцӏун чӏезе, вуцӏцӏине"
}
]
}
{
"word": "молчком",
"stress": 6,
"forms": [
"молчком"
],
"labels": [
"наречие"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏ къотӏун"
}
]
}
{
"word": "молчок",
"stress": 5,
"forms": [
"молчок"
],
"labels": [
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "гьелъул хӏакъалъулъ цо рагӏиги абуге, вуцӏцӏун чӏа",
"precomment": "об этом – молчок",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
{
"word": "молчун",
"stress": 5,
"forms": [
"молчун"
],
"labels": [
"разговорное слово",
"мужской род"
],
"senses": [
{
"text": "хабар, кӏалъай гьечӏев, гаргадизе бокьуларев чи"
}
]
}
{
"word": "моль",
"forms": [
"моль"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "иц",
"precomment": "насекомое"
}
]
}
{
"word": "мольба",
"stress": 6,
"forms": [
"мольба"
],
"labels": [
"женский род"
],
"senses": [
{
"text": "гьари",
"examples": [
{
"ru": "внять мольбе",
"av": "гьариялъухъ гӏенеккизе, къабул гьабизе"
}
]
}
]
}