{
"word": "час",
"stress": 3,
"stem": "ВРЕМ",
"forms": [
"время"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "заман, мех, гӏуж",
"labels": [
"у різних значеннях"
],
"examples": [
{
"uk": "вільний час",
"av": "эркенаб заман"
},
{
"uk": "робочий час",
"av": "хӏалтӏул заман"
},
{
"uk": "у будь-який час",
"av": "бокьараб мехалъ"
},
{
"uk": "у даний час",
"av": "гьаб заманалда"
},
{
"uk": "у зазначений час",
"av": "бихьизабураб заманалда"
},
{
"uk": "весь час",
"av": "кидаго, даим"
},
{
"uk": "котра година?",
"av": "заман кигӏан бугеб? сагӏат чан бугеб?"
},
{
"uk": "у наш час",
"av": "нилъер (нижер) заманаялъ"
},
{
"uk": "нові часи",
"av": "цӏияб (батӏияб) заман"
},
{
"uk": "за часів Петра Першого",
"av": "Петр Первыясул заманалда"
},
{
"uk": "не відставати від часу",
"av": "заманалдаса нахъа хутӏунгутӏизе"
},
{
"uk": "час сівби",
"av": "рекьул заман"
},
{
"uk": "пори року",
"av": "лъагӏалил заманаби"
},
{
"uk": "теперішній час",
"av": "гьанже заман",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"uk": "минулий час",
"av": "араб заман",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"uk": "майбутній час",
"av": "бачӏунеб заман",
"labels": [
"грамматика"
]
},
{
"uk": "час від часу, часом",
"av": "зама-заманалда, гьоркьо-гьоркьоб, мехмехалъ"
},
{
"uk": "часом; час від часу",
"av": "цо-цо мехалъ"
},
{
"uk": "свого часу",
"av": "жиндир заманалда"
},
{
"uk": "незабаром",
"av": "кватӏичӏого, заман иналдего, хеккого"
},
{
"uk": "до цього часу",
"av": "гьанжелъизегӏан"
},
{
"uk": "передчасно",
"av": "заман щвелалде"
},
{
"uk": "час іде",
"av": "замана унеб буго"
},
{
"uk": "час покаже",
"av": "заманаялъ бихьизабила (бицина)"
},
{
"uk": "провести час",
"av": "заман тӏамизе"
},
{
"uk": "гаяти час",
"av": "заман хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "часник",
"stress": 5,
"forms": [
"чеснок"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ражи"
}
]
}
{
"word": "часниковий",
"stress": 7,
"forms": [
"чесноковый",
"чесноковая",
"чесноковое",
"чесночный",
"чесночная",
"чесночное"
],
"senses": [
{
"text": "ражидулаб",
"examples": [
{
"uk": "часникова ковбаса",
"av": "ражи жубараб (гъорлъ бугеб) цӏураб бакь"
},
{
"uk": "часникова настоянка",
"av": "ражидул тӏокӏкӏел"
}
]
}
]
}
{
"word": "часовий",
"stress": 8,
"forms": [
"временной",
"временная",
"временное"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъул(аб)",
"examples": [
{
"uk": "часовий зв'язок",
"av": "заманалъулаб бухьен"
},
{
"uk": "часова залежність",
"av": "заманалда бай (бараблъун букӏин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "часом",
"stress": 7,
"forms": [
"временами"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "мех-мехалда, зама-заманалда, цо-цо мехалъ, гьоркьо-гьоркьоб",
"examples": [
{
"uk": "часом ішов дощ",
"av": "мех-мехалда (зама-заманалда, гьоркьо-гьоркьоб) цӏад балеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "часом",
"stress": 4,
"forms": [
"порою"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"see_also": [
{
"target": "порой",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "часом",
"stress": 2,
"forms": [
"часом"
],
"labels": [
"прислівник",
"просторічне слово"
],
"senses": [
{
"text": "цо-цо мехалъ"
},
{
"text": "цощинаб, нагагьлъун"
}
]
}
{
"word": "часом, подекуди",
"stress": 4,
"forms": [
"порой"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "мех-мехалда, цо-цо мехалъ",
"examples": [
{
"uk": "часом він бував мовчазний",
"av": "мех-мехалда гьев вуцӏцӏун чӏолаан"
}
]
}
]
}
{
"word": "часопроведення",
"stress": 16,
"forms": [
"времяпрепровождение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "заман инаби",
"comment": "тӏами",
"examples": [
{
"uk": "веселе проведення часу",
"av": "аваданлъиялда заман тӏами"
}
]
}
]
}
{
"word": "частенько",
"stress": 5,
"forms": [
"частенько"
],
"labels": [
"прислівник",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "ризго, гӏемер",
"examples": [
{
"uk": "він частенько до нас заходить",
"av": "дов ризго (гӏемер) нижехъе вачӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "частий",
"stress": 2,
"stem": "ЧАСТ",
"forms": [
"частый",
"частая",
"частое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалаб, тӏатӏала букӏунеб",
"comment": "кколеб",
"examples": [
{
"uk": "часті зустрічі",
"av": "тӏатӏала рукӏунел (кколел) дандчӏваял"
},
{
"uk": "частий гість",
"av": "гӏемер вачӏунев гьобол"
},
{
"uk": "частий дощ",
"av": "хӏалаб (гӏемер балеб) цӏад"
}
]
},
{
"text": "ризаб",
"precomment": "густий",
"examples": [
{
"uk": "густий ліс",
"av": "ризаб рохь"
},
{
"uk": "густе сито",
"av": "ризаб (ризго картӏал ругеб) цӏалкӏу"
}
]
},
{
"text": "хехаб, хӏалуцараб",
"examples": [
{
"uk": "часте дихання",
"av": "хехаб хӏухьел цӏай"
},
{
"uk": "частий пульс",
"av": "хехаб бидул кьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "частина",
"stem": "ЧАСТ",
"forms": [
"часть"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏа",
"examples": [
{
"uk": "частина будинку",
"av": "минаялъул бутӏа"
},
{
"uk": "третя частина",
"av": "лъабабилеб бутӏа"
},
{
"uk": "велика частина",
"av": "кӏудияб бутӏа"
},
{
"uk": "менша частина",
"av": "гьитӏинаб бутӏа"
},
{
"uk": "отримати свою частину",
"av": "жиндирго бутӏа щвезе"
}
]
},
{
"text": "бутӏа, лага",
"precomment": "організму, механізму",
"examples": [
{
"uk": "запасна частина",
"av": "нахъраталилаб бутӏа"
},
{
"uk": "частина тіла",
"av": "чорхол лага"
}
]
},
{
"text": "бутӏа",
"precomment": "розділ",
"examples": [
{
"uk": "роман у п'яти частинах",
"av": "щуго бутӏаялъулаб роман"
}
]
},
{
"text": "кинаб бугониги учреждениялъул отдел, часть",
"precomment": "відділ",
"examples": [
{
"uk": "навчальна частина",
"av": "цӏалулаб часть",
"comment": "дарсазул, цӏалиялъул иш бачунеб бутӏа"
}
]
},
{
"text": "часть",
"labels": [
"військовий термін"
],
"examples": [
{
"uk": "військова частина",
"av": "рагъулаб часть"
},
{
"uk": "частини мови",
"av": "каламалъул бутӏаби"
},
{
"uk": "частини світу",
"av": "дунялалъул бутӏаби"
},
{
"uk": "переважно, здебільшого",
"av": "гӏемерисеб рахъалъан, цӏикӏкӏун"
},
{
"uk": "розриватися на частини",
"av": "чанго батӏи-батӏияб иш цадахъ тӏубазе"
},
{
"uk": "по частині",
"av": "рахъалъан, хӏакъалъулъ"
},
{
"uk": "це не моя справа",
"av": "гьеб дир хӏалтӏи гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "частинка",
"stress": 5,
"forms": [
"частичка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"labels": [
"зменшувальне значення"
],
"comment": "від 'часть' I, 'частица' I",
"comment_lang": "ru"
}
],
"see_also": [
{
"target": "часть",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
},
{
"target": "частица",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "частити",
"stress": 5,
"forms": [
"частить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гӏедегӏизе, хехлъизе",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "не таратор, говори повільніше",
"av": "гӏедегӏуге (хехлъуге), гӏодове вичан абе"
}
]
},
{
"text": "лъихъениги тӏаде-гъоркье ризго щвезе",
"precomment": "часто відвідувати когось",
"comment": "ине",
"labels": [
"просторічне слово"
]
}
]
}
{
"word": "частка",
"stress": 5,
"stem": "ЧАСТИЦ",
"forms": [
"частица"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб бутӏа, зарра, къатӏра",
"examples": [
{
"uk": "найдрібніша частка",
"av": "цӏакъго гӏисинаб зарра"
},
{
"uk": "частки пилу",
"av": "хӏурул зарра"
}
]
},
{
"text": "частица",
"precomment": "службове слово",
"labels": [
"граматика"
]
}
]
}
{
"word": "частковий",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"долевой",
"долевая",
"долевое"
],
"senses": [
{
"text": "халаса (халалъухъе) бугеб",
"precomment": "поздовжній",
"examples": [
{
"uk": "поздовжній розріз дерева",
"av": "гъотӏол халалъухъе бугеб суйи (къотӏи)"
}
]
}
]
}
{
"word": "частковий",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"долевой",
"долевая",
"долевое"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏадулаб, бутӏалъун кколеб (сундулниги)",
"precomment": "який є часткою чого-небудь"
}
]
}
{
"word": "частковий",
"stress": 5,
"forms": [
"частичный",
"частичная",
"частичное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубараб гуреб; тӏубачӏеб",
"examples": [
{
"uk": "часткове поліпшення здоров'я",
"av": "сахлъиялъул цодагьаб (тӏубараб гуреб) мадар лъугьин"
},
{
"uk": "частковий успіх",
"av": "цо бутӏаялъулаб бергьенлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "частково",
"stress": 4,
"forms": [
"отчасти"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "цо рахьалъ, цодагьаб",
"examples": [
{
"uk": "частково він має рацію",
"av": "цо рахъалъ гъов витӏарав вуго"
},
{
"uk": "частково він сам винен",
"av": "цодагьав гъов живго гӏайибияв вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "частково",
"stress": 5,
"forms": [
"частично"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубачӏого; цо бутӏаялъ",
"examples": [
{
"uk": "робота виконана частково",
"av": "хӏалтӏул цо бутӏа тӏубан буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "частково",
"stress": 2,
"forms": [
"частью"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "цо бутӏаялъ; цо рахъалъ",
"examples": [
{
"uk": "він лише частково має рацію",
"av": "гъов цо рахъалъ (къадаралъ) витӏарав вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "часто",
"stress": 2,
"forms": [
"часто"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "ризго, гьарзаго, гӏемерцӏул, гӏемер нухалъ, чанго нухалъ",
"examples": [
{
"uk": "часто бачитися",
"av": "ризго (гӏемерцӏул) рихьизе"
},
{
"uk": "часто бувати в кіно",
"av": "ризго киноялда вукӏине",
"comment": "хьвадизе"
},
{
"uk": "вона часто ходить до брата",
"av": "дой гӏемер уна (хьвадула) вацасухъе"
}
]
},
{
"text": "аскӏо-аскӏор, данд цун",
"precomment": "близько",
"examples": [
{
"uk": "дерева посаджені густо",
"av": "гъутӏби аскӏо-аскӏор чӏун руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "частокiл",
"stress": 7,
"forms": [
"частокол"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чали",
"comment": "аскӏо-аскӏор гӏурдул, гъазихъал чӏван гьабураб"
}
]
}
{
"word": "частота",
"stress": 7,
"forms": [
"частота"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерлъи",
"precomment": "наприклад зустрічей"
},
{
"text": "ризлъи",
"precomment": "наприклад лісу"
},
{
"text": "такрарлъи, хехлъи",
"precomment": "частота",
"labels": [
"специфічна назва"
],
"examples": [
{
"uk": "підвищення частоти пульсу",
"av": "бидул кьаби хехлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "частотний",
"stress": 5,
"forms": [
"частотный",
"частотная",
"частотное"
],
"senses": [
{
"text": "частотнияб; ризлъиялъулаб (къадаралъулаб); рагӏаби хӏалтӏизариялъул ризлъи (къадар) чӏезабулеб",
"examples": [
{
"uk": "частотний словник",
"av": "частотнияб словарь, ризлъи-къадаралъулаб словарь"
}
]
}
]
}
{
"word": "частотність",
"stress": 5,
"forms": [
"частотность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерлъи; такрарлъи; ризлъи",
"examples": [
{
"uk": "визначити частотність вживання слів",
"av": "рагӏаби хӏалтӏизариялъул ризлъи (къадар) баян гьабизе",
"comment": "чӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "частотомір",
"stress": 9,
"forms": [
"частотомер"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ризлъи (хехлъи, такрарлъи) борцунеб прибор, ризлъиборц",
"labels": [
"фізика"
]
}
]
}
{
"word": "часто; найчастіше",
"stress": 7,
"forms": [
"зачастую"
],
"labels": [
"прислівник",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер, ризго, гӏемерисеб мехалъ",
"examples": [
{
"uk": "так часто буває",
"av": "гӏемерисеб мехалъ гьедин букӏуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "частування",
"stress": 5,
"forms": [
"угощение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "гьоболлъи гьаби, кванагьекъезави",
"precomment": "за дієсловом пригостити"
},
{
"text": "квен-тех, гьекъолеб жо",
"precomment": "їжа, питво"
}
]
}
{
"word": "частувати",
"stress": 6,
"forms": [
"угостить"
],
"labels": [
"доконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "гьоболлъи гьабизе, квана-гьекъезавизе",
"precomment": "кого чим"
}
]
}
{
"word": "частуватися",
"stress": 5,
"forms": [
"угощать(ся)"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "угостить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "частушечник",
"stress": 5,
"forms": [
"частушечник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "къокъал махсародул кучӏдул ахӏулев кочӏохъан"
}
]
}
{
"word": "частушечниця",
"stress": 5,
"forms": [
"частушечница"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "къокъал махсародул кучӏдул ахӏулей кочӏохъан"
}
]
}
{
"word": "частушка",
"stress": 5,
"forms": [
"частушка"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "къокъаб махсародул кечӏ"
}
]
}
{
"word": "частіше",
"stress": 2,
"forms": [
"чаще"
],
"see_also": [
{
"target": "частый",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
},
{
"target": "часто",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
}
]
}