{
"word": "чесальник",
"stress": 4,
"forms": [
"чесальщик"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ххалев (къачӏалев) чи",
"precomment": "квас",
"labels": [
"текстильний термін"
]
}
]
}
{
"word": "чесаний",
"forms": [
"чёсаный",
"чёсаная",
"чёсаное"
],
"senses": [
{
"text": "ххан къачӏараб, ххараб",
"labels": [
"текстильний термін"
]
}
]
}
{
"word": "чесний",
"stress": 6,
"forms": [
"честной",
"честная",
"честное"
],
"labels": [
"застаріле слово"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурмат бугев, хӏурматав, адаб-хъатир гьабулев, къадру бугев",
"precomment": "поважний, шановний",
"examples": [
{
"uk": "при всій чесній компанії",
"av": "киналго ругеб бакӏалда, халкъалда цебесан"
},
{
"uk": "мати чесна!",
"av": "вабабай! огьогьой! валалай! вададай!"
}
]
}
]
}
{
"word": "чесний",
"stress": 2,
"stem": "ЧЕСТН",
"forms": [
"честный",
"честная",
"честное"
],
"senses": [
{
"text": "намус бугев, ракӏ бацӏцӏадав, вацӏцӏадав, витӏарав, ритӏухъав",
"examples": [
{
"uk": "чесна людина",
"av": "вацӏцӏадав чи"
},
{
"uk": "чесна праця",
"av": "ракӏ бацӏцӏадаб хӏалтӏи"
},
{
"uk": "сумлінне ставлення до справи",
"av": "ишалдехун ритӏухъаб бербалагьи"
}
]
},
{
"text": "чӏегӏераб тӏанкӏ лъечӏеб, бацӏцӏадаб, чороклъичӏеб, хъублъичӏеб",
"precomment": "незаплямований",
"examples": [
{
"uk": "чесне ім'я",
"av": "бацӏцӏадаб (чороклъичӏеб, хъублъичӏеб) цӏар"
},
{
"uk": "чесний заробіток",
"av": "хӏалалаб харж"
},
{
"uk": "чесне слово",
"av": "битӏараб рагӏи, намусаб рагӏи, яхӏ бугеб рагӏи"
},
{
"uk": "дати чесне слово",
"av": "рагӏи кьезе, тӏаде босизе"
},
{
"uk": "триматися на чесному слові",
"av": "хӏалица бахъун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "чесно",
"stress": 2,
"forms": [
"честно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "намусалда, яхӏ-намусалда, ракӏ бацӏцӏадго"
}
]
}
{
"word": "чеснота",
"stress": 7,
"forms": [
"добродетель"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадамазул лъикӏаб гӏамал, лъикӏлъи"
}
]
}
{
"word": "чесність",
"stress": 2,
"stem": "ЧЕСТНОСТ",
"forms": [
"честность"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "намус буголъи, ритӏухълъи, ракӏбацӏцӏалъи",
"examples": [
{
"uk": "чесність намірів",
"av": "къасдазул ритӏухълъи"
},
{
"uk": "у його чесності немає сумнівів",
"av": "досул ракӏбацӏцӏалъиялда (ритӏухълъиялда) щаклъи гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "честолюбець",
"stress": 7,
"forms": [
"честолюбец"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъи бокьулев, хӏурмат бокьулев, машгьурлъи бокьулев, жиндир къадру цӏунизе бокьулев чи"
}
]
}
{
"word": "честолюбний",
"stress": 9,
"stem": "ЧЕСТОЛЮБИВ",
"forms": [
"честолюбивый",
"честолюбивая",
"честолюбивое"
],
"senses": [
{
"text": "хӏурмат, кӏодолъи бокьулев, машгьурлъи бокьулев, къадру-хӏурмат гьабизе бокьулев",
"examples": [
{
"uk": "честолюбна людина",
"av": "хӏурмат бокьулев чи"
},
{
"uk": "честолюбні задуми",
"av": "кӏодолъи бокьарал пикраби"
}
]
}
]
}
{
"word": "честолюбство",
"stress": 7,
"forms": [
"честолюбие"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъи бокьи, машгьурлъи бокьи, къадру-хӏурматалда хадув лъугьин"
}
]
}
{
"word": "честь",
"stress": 2,
"stem": "ЧЕСТ",
"forms": [
"честь"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "яхӏ, намус",
"examples": [
{
"uk": "справа честі",
"av": "яхӏ-намусалъул иш"
},
{
"uk": "бережи честь з молоду",
"av": "гӏолохъанлъиялдаго яхӏ-намус цӏуне",
"labels": [
"пословица"
]
},
{
"uk": "це велика честь для мене",
"av": "гьеб дие кӏудияб хӏурмат буго"
},
{
"uk": "зачепити чиюсь честь",
"av": "лъил бугониги къадруялда хъатӏизе"
}
]
},
{
"text": "цӏар, сий",
"precomment": "целомудрість, репутація",
"examples": [
{
"uk": "честь сім'ї",
"av": "хъизаналъул цӏар"
}
]
},
{
"text": "къадру, къимат, хӏурмат",
"precomment": "пошана",
"examples": [
{
"uk": "честь і слава героям",
"av": "хӏурмат ва рецц бахӏарзазе"
},
{
"uk": "на честь когось-чогось",
"av": "лъил бугониги хӏурматалъе"
},
{
"uk": "з честю",
"av": "хӏурматалда"
},
{
"uk": "з честю вийти зі скрутного становища",
"av": "хӏурматалда квешаб хӏалалдаса ворчӏизе"
},
{
"uk": "робити честь кому-чому",
"av": "адаб-хъатир (къадру-хӏурмат) гьабизе"
},
{
"uk": "віддавати честь",
"av": "честь кьезе"
},
{
"uk": "по правді сказати",
"av": "бахчичӏого, битӏун (ракӏ бацӏцӏадго) бицине",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"uk": "з честю виконати щось",
"av": "цӏакъ лъикӏ тӏубазабизе"
},
{
"uk": "як належить",
"av": "лъикӏ, букӏине кколеб куцалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "чесуча",
"stress": 6,
"forms": [
"чесуча"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чучунча, чесунча",
"comment": "дарайдул цо тайпа"
}
]
}
{
"word": "чесучевий",
"stress": 6,
"forms": [
"чесучовый",
"чесучовая",
"чесучовое"
],
"senses": [
{
"text": "чучунчаялъул",
"comment": "гьабураб"
}
]
}
{
"word": "чеський",
"stress": 2,
"forms": [
"чешский",
"чешская",
"чешское"
],
"senses": [
{
"text": "чехазул",
"examples": [
{
"uk": "чеська мова",
"av": "чехазул мацӏ"
}
]
}
]
}