{
"word": "чорнений",
"stem": "ЧЕРНЁН",
"forms": [
"чернёный",
"чернёная",
"чернёное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏераб кьер гьабураб",
"examples": [
{
"uk": "чорнена сталь",
"av": "чӏегӏераб кьер гьабураб чаран, чӏегӏер гьабураб чаран"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорний",
"stem": "ЧЁРН",
"forms": [
"чёрный",
"чёрная",
"чёрное",
"чёрные"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏераб",
"examples": [
{
"uk": "чорна сукня",
"av": "чӏегӏераб гурде"
},
{
"uk": "чорний хліб",
"av": "чӏегӏераб чед"
}
]
},
{
"text": "чӏегӏераб, квешаб",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "чорні думки",
"av": "квешал пикраби"
}
]
},
{
"text": "бетӏераб гуреб, нахъасан бугеб",
"labels": [
"у переносному значенні"
],
"examples": [
{
"uk": "чорний хід",
"av": "нахъехун рахъалдасан бугеб нух"
},
{
"uk": "чорна робота",
"av": "чӏегӏераб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "чӏегӏерал, неграл",
"precomment": "у значенні іменника чорні"
},
{
"text": "чӏегӏерал",
"precomment": "у значенні іменника чорні",
"comment": "фигураби",
"labels": [
"шаховий термін"
],
"examples": [
{
"uk": "чорні дні",
"av": "чӏегӏерал къоял, захӏматал, къваридал къоял"
},
{
"uk": "чорне золото",
"av": "чӏегӏераб месед, нефть"
},
{
"uk": "чорні метали",
"av": "чӏегӏерал металлал"
},
{
"uk": "тримати в чорному тілі",
"av": "лъидехунниги квешаб бербалагьи гьабизе"
},
{
"uk": "чорним по білому",
"av": "бичӏчӏуледухъ, магӏна баянго, битӏухъе"
},
{
"uk": "бачити все в чорному кольорі",
"av": "кинабго квешаблъун рикӏкӏине (бихьизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорнило",
"stress": 5,
"forms": [
"чернила"
],
"labels": [
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "щакъи",
"examples": [
{
"uk": "чорне чорнило",
"av": "чӏегӏераб щакъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорнильний",
"stress": 5,
"stem": "ЧЕРНИЛЬН",
"forms": [
"чернильный",
"чернильная",
"чернильное"
],
"senses": [
{
"text": "щакъидул; щакъиялъе бугеб",
"examples": [
{
"uk": "чорнильний прилад",
"av": "щакъидул прибор"
},
{
"uk": "чорнильна пляма",
"av": "щакъидул тӏанкӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорнильниця",
"stress": 5,
"forms": [
"чернильница"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "щакъитӏел"
}
]
}
{
"word": "чорним-чорно",
"stress": 12,
"forms": [
"черным-черно"
],
"labels": [
"прислівник"
],
"senses": [
{
"text": "лахӏчӏегӏер"
}
]
}
{
"word": "чорнити",
"stress": 6,
"forms": [
"черниить"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏер гьабизе, чӏегӏерлъизабизе",
"precomment": "кого-що",
"examples": [
{
"uk": "фарбувати брови в чорний колір",
"av": "кьунсрул чӏегӏер релъине"
}
]
},
{
"text": "суризавизе, хъублъизабизе, гьечӏеб жо лъидениги бугъизе, лъиданиги бугьтан лъезе",
"precomment": "кого-що",
"labels": [
"у переносному значенні"
]
},
{
"text": "чӏегӏер биччазе, чӏегӏер гьабизе (металл, ярагъ)",
"precomment": "що",
"comment": "воронити",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "чорниця",
"stress": 5,
"forms": [
"черника"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏеркари"
}
]
}
{
"word": "чорничний",
"stress": 5,
"forms": [
"черничный",
"черничная",
"черничное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏеркаридул",
"examples": [
{
"uk": "чорничний кисіль",
"av": "чӏегӏеркаридул кисель"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорнобильник",
"stress": 7,
"forms": [
"чернобыльник"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "кьогӏхер",
"labels": [
"ботаніка"
]
}
]
}
{
"word": "чорнобородий",
"stress": 9,
"forms": [
"чернобородый",
"чернобородая",
"чернобородое"
],
"senses": [
{
"text": "мегеж чӏегӏерав, чӏегӏермагжилав"
}
]
}
{
"word": "чорнобровий",
"stress": 8,
"forms": [
"чёрнобровый",
"чёрнобровая",
"чёрнобровое"
],
"senses": [
{
"text": "кьунсрул чӏегӏерав, кьунсрул чӏегӏер"
}
]
}
{
"word": "чорнобурка",
"stress": 7,
"stem": "ЧЕРНОБУРК",
"forms": [
"чернобурка"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏербурияб царал цӏоко",
"precomment": "хутро"
}
]
}
{
"word": "чорновий",
"stress": 7,
"forms": [
"черновой",
"черновая",
"черновое"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго хӏадурлъиялъе гьабураб",
"examples": [
{
"uk": "чорнова робота",
"av": "цебеккунго хӏадурлъиялъе гьабураб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорновик",
"stress": 7,
"forms": [
"черновик"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "черновик",
"comment": "хадуб бацӏцӏад гьабун хъвазелъун тӏоцебе хъвалеб щибниги жо"
}
]
}
{
"word": "чорноволосий",
"stress": 9,
"forms": [
"черноволосый",
"черноволосая",
"черноволосое"
],
"senses": [
{
"text": "рас чӏегӏераб"
}
]
}
{
"word": "чорновусий",
"stress": 6,
"forms": [
"черноусый",
"черноусая",
"черноусое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерал михъал ругев"
},
{
"text": "михъал чӏегӏерав"
}
]
}
{
"word": "чорногривий",
"stress": 8,
"forms": [
"черногривый",
"черногривая",
"черногривое"
],
"senses": [
{
"text": "жал чӏегӏераб",
"examples": [
{
"uk": "чорногривий кінь",
"av": "жал чӏегӏераб чу"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорнозем",
"stress": 7,
"forms": [
"чернозём"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏеракь"
}
]
}
{
"word": "чорноземний",
"stem": "ЧЕРНОЗЁМН",
"forms": [
"чернозёмный",
"чернозёмная",
"чернозёмное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏеракьулаб; чӏегӏеракь бугеб",
"examples": [
{
"uk": "чорноземні райони",
"av": "чӏегӏеракьулал районал"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорнокудрий",
"stress": 7,
"forms": [
"чернокудрый",
"чернокудрая",
"чернокудрое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏер рас кӏургӏарав"
},
{
"text": "кӏургӏараб чӏегӏераб расалъул"
}
]
}
{
"word": "чорнолісся",
"stress": 7,
"forms": [
"чернолесье"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "тӏанхилаб рохь"
}
]
}
{
"word": "чорномазий",
"stress": 7,
"forms": [
"черномазый",
"черномазая",
"черномазое"
],
"labels": [
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "берал чӏегӏерав ва чӏегӏеркӏкӏубав",
"labels": [
"розмовне слово"
],
"examples": [
{
"uk": "чорномазий хлопець",
"av": "чӏегӏеркӏкӏубав гӏолилав"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорноморець",
"stress": 7,
"forms": [
"черноморец"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "ЧӀегӏераб ралъдал флоталъул моряк, чӏегӏералъдалав"
}
]
}
{
"word": "чорноморський",
"stress": 7,
"forms": [
"черноморский",
"черноморская",
"черноморское"
],
"senses": [
{
"text": "ЧӀегӏераб ралъдал",
"examples": [
{
"uk": "чорноморське узбережжя",
"av": "ЧӀегӏераб ралъдал рагӏаллъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорноокий",
"stress": 8,
"stem": "ЧЕРНОГЛАЗ",
"forms": [
"черноглазый",
"черноглазая",
"черноглазое"
],
"senses": [
{
"text": "берал чӏегӏераб",
"examples": [
{
"uk": "чорноока дівчина",
"av": "берал чӏегӏерай яс"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорноокий",
"stress": 6,
"forms": [
"черноокий",
"черноокая",
"черноокое"
],
"senses": [
{
"text": "берал чӏегӏерав"
}
]
}
{
"word": "чорнороб",
"stress": 9,
"forms": [
"чернорабочий"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерхӏалтӏухъан",
"labels": [
"застаріле слово"
]
},
{
"text": "бакӏаб, чорокаб хӏалтӏи гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "чорнослив",
"stress": 8,
"forms": [
"чернослив"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бакъвараб чӏегӏеркокон",
"labels": [
"збірний іменник"
]
}
]
}
{
"word": "чорносмородиновий",
"stress": 10,
"stem": "ЧЕРНОСМОРОДИНН",
"forms": [
"черносмородинный",
"черносмородинная",
"черносмородинное",
"черносмородиновый",
"черносмородиновая",
"черносмородиновое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏераб смородинаялъул"
}
]
}
{
"word": "чорносотенець",
"stress": 7,
"forms": [
"черносотенец"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "черносотенец (цебесеб Россиялда монархиялъул рахъ ккурав бищун квешав реакционер), чӏегӏераб сотнялъулав",
"labels": [
"що стосується історії",
"історичний термін"
]
}
]
}
{
"word": "чорнота",
"stress": 7,
"forms": [
"чернота"
],
"labels": [
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерлъи"
}
]
}
{
"word": "чорношерстий",
"stem": "ЧЕРНОШЁРСТН",
"forms": [
"черношёрстный",
"черношёрстная",
"черношёрстное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерквасулеб; квас чӏегӏераб; чӏегӏераб квас бугеб",
"examples": [
{
"uk": "чорнововняні вівці",
"av": "чӏегӏерквасулаб гӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорношкірий",
"stress": 7,
"forms": [
"чернокожий",
"чернокожая",
"чернокожее"
],
"senses": [
{
"text": "тӏом чӏегӏерав"
}
]
}
{
"word": "чорно-бурий",
"stress": 8,
"stem": "ЧЕРНО-БУР",
"forms": [
"черно-бурый",
"черно-бурая",
"черно-бурое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏербурияб",
"examples": [
{
"uk": "чорно-бура лисиця",
"av": "чӏегӏербурияб цер"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорно-білий",
"stress": 8,
"stem": "ЧЁРНО-БЕЛ",
"forms": [
"чёрно-белый",
"чёрно-белая",
"чёрно-белое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерхъахӏаб",
"examples": [
{
"uk": "чорно-біле зображення",
"av": "чӏегӏерхъахӏаб сурат"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорнявий",
"stress": 5,
"forms": [
"чернявый",
"чернявая",
"чернявое"
],
"labels": [
"просторічне слово"
],
"senses": [
{
"text": "рас чӏегӏерав",
"labels": [
"просторічне слово"
]
}
]
}
{
"word": "чорніння",
"stress": 5,
"forms": [
"чернение"
],
"labels": [
"середній рід"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏер гьаби, чӏегӏераб кьер гьаби",
"precomment": "за дієсловом"
}
]
}
{
"word": "чорніти",
"stress": 5,
"stem": "ЧЕРНЕ",
"forms": [
"чернеть"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерлъизе",
"precomment": "ставати чорним"
},
{
"text": "чӏегӏерлъун бихьизе",
"precomment": "виднітися – про чорне",
"examples": [
{
"uk": "удадалечині чорніють хмари",
"av": "рикӏкӏада накӏкӏал чӏегӏерлъун рихьулел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "чорніти",
"stress": 5,
"forms": [
"чернеться"
],
"labels": [
"недоконаний вид"
],
"see_also": [
{
"target": "чернеть",
"kind": "see",
"refwordnum": "2",
"comment": "2)"
}
]
}
{
"word": "чорт",
"forms": [
"чёрт"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"senses": [
{
"text": "щайтӏан, илбис",
"examples": [
{
"uk": "до біса; до чорта",
"av": "яризабун те"
},
{
"uk": "чорт візьми",
"av": "гьай, къулгьу"
},
{
"uk": "пішло до біса",
"av": "жужахӏалъубе а"
},
{
"uk": "до чорта",
"av": "цӏакъ кутакалда"
},
{
"uk": "ні чорта",
"av": "щибниги, расги"
},
{
"uk": "чорт знає що!",
"av": "щиб, гъарин, лъалеб щибали!"
},
{
"uk": "куди Макар телят не гонив, чортзна-де",
"av": "цӏакъ рикӏкӏаде"
},
{
"uk": "якого біса; нащо",
"av": "щибизе, щай"
},
{
"uk": "чорт його знає",
"av": "щиб лъалеб, лъаларо"
},
{
"uk": "нічого тобі не буде",
"av": "щибниги щоларо",
"comment": "бачӏунаро"
}
]
}
]
}
{
"word": "чортеня",
"forms": [
"чертёнок",
"чертенята"
],
"labels": [
"чоловічий рід",
"множина"
],
"senses": [
{
"text": "щайтӏаналъул тӏинчӏ, илбисалъул тӏинчӏ, гьитӏинаб щайтӏан",
"comment": "илбис"
}
]
}
чортзна-як; бісівськи
сообщить о неточности{
"word": "чортзна-як; бісівськи",
"stress": 5,
"forms": [
"чертовски"
],
"labels": [
"прислівник",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ, гӏурхъи-рахъ тун",
"examples": [
{
"uk": "я чорт завгодно втомився",
"av": "дун цӏакъ свакана"
}
]
}
]
}
{
"word": "чортик",
"forms": [
"чёртик"
],
"labels": [
"чоловічий рід"
],
"see_also": [
{
"target": "чёрт",
"kind": "from",
"comment": "уменьшительное значение от",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "чортихатися",
"stress": 7,
"forms": [
"чертыхаться"
],
"labels": [
"недоконаний вид",
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "щайтӏан (илбис) гьоркьоб чӏвазабун семизе"
}
]
}
{
"word": "чортів",
"forms": [
"чёртов",
"чёртова",
"чёртово"
],
"labels": [
"просторічне слово"
],
"senses": [
{
"text": "щайтӏадул"
},
{
"precomment": "вживається для позначення великої кількості чогось",
"examples": [
{
"uk": "незліченна кількість роботи",
"av": "цӏакъ гӏемераб хӏалтӏи"
}
]
},
{
"text": "анцӏила лъабго",
"precomment": "чортова дюжина"
}
]
}
{
"word": "чортівка",
"stress": 5,
"forms": [
"чертовка"
],
"labels": [
"просторічне слово",
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "щайтӏан, илбис",
"comment": "чӏужугӏадан",
"labels": [
"лайливе слово"
]
}
]
}
{
"word": "чортівня",
"stress": 8,
"forms": [
"чертовщина"
],
"labels": [
"розмовне слово",
"жіночий рід"
],
"senses": [
{
"text": "бада-гъудур, гъалмагъир",
"examples": [
{
"uk": "що за чортівня?",
"av": "гьаб щиб бада-гъудур?"
}
]
}
]
}
{
"word": "чортівський",
"stress": 5,
"stem": "ЧЕРТОВСК",
"forms": [
"чертовский",
"чертовская",
"чертовское"
],
"labels": [
"розмовне слово"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ квешаб; цӏакъ кутакаб",
"examples": [
{
"uk": "чортівська погода",
"av": "цӏакъ квешаб гьава-бакъ"
},
{
"uk": "чортівський задум",
"av": "цӏакъ квешаб пикру"
},
{
"uk": "чортівська робота",
"av": "цӏакъ захӏматаб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}