{
"word": "чӏалал",
"stress": 5,
"stem": "чӏала",
"forms": [
"чӏалал",
"чӏалаз",
"чӏалазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "чӏоло"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏоло",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "чӏалгӏаде",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏаде"
],
"senses": [
{
"text": "дарэмна, панапрасту; папусту, марна, дарма; без мэты, без патрэбы; без карысці; безвынікова",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "чӏалгӏаде ккезе",
"be": "патрапіць у няёмкае становішча"
},
{
"av": "чӏалгӏаде ккана дир росулъе гьабураб сапар",
"be": "паездка ў аул была беспаспяховай"
},
{
"av": "чӏалгӏаде кӏалъазе",
"be": "гаварыць марна"
},
{
"av": "чӏалгӏаде сверизе",
"be": "марнаваць час; шпацыраваць без карысці"
},
{
"av": "чӏалгӏаде чӏана дун гьанив лъабго сагӏаталъ",
"be": "я дарма прачакаў тут тры гадзіны"
}
]
},
{
"text": "праставата; без цырымоній; запраста",
"examples": [
{
"av": "чӏалгӏаде вачӏун вукӏана дун гьаниве",
"be": "я сюды прыйшоў проста так"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏалгӏадего",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏадего"
],
"senses": [
{
"text": "дарма; марна",
"labels": [
"прыслоўе"
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏалгӏадехалат",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏадехалат",
"чӏалгӏадехалатица",
"чӏалгӏадехалатил",
"чӏалгӏадехалатал"
],
"senses": [
{
"text": "доўгавязы",
"labels": [
"прастамоўнае слова"
],
"examples": [
{
"av": "чӏалгӏадехалат — ххамие балагь",
"be": "ад даўгаты толькі шкода ў матэрыі [на адзенне]",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏалгӏари",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "чӏалгӏаризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "чӏалгӏаризаби",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏаризаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "чӏалгӏаризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "чӏалгӏаризабизе",
"stress": 7,
"stem": "чӏалгӏаризаб",
"forms": [
"чӏалгӏаризабизе",
"чӏалгӏаризабула",
"чӏалгӏаризабила",
"чӏалгӏаризабуна",
"чӏалгӏаризабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "чӏалгӏаризе",
"labels": [
"каўзатыўная форма",
"шматразовая форма"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏалгӏаризе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "чӏалгӏаризе",
"stress": 7,
"stem": "чӏалгӏар",
"forms": [
"чӏалгӏаризе",
"чӏалгӏарула",
"чӏалгӏарила",
"чӏалгӏарана",
"чӏалгӏаре"
],
"senses": [
{
"text": "сумаваць; нудзіцца",
"labels": [
"шматразовая форма"
]
},
{
"text": "сумаваць па кім-чым-небудзь"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "чӏалгӏен",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏен",
"чӏалгӏеналъ",
"чӏалгӏеналъул"
],
"senses": [
{
"text": "туга па кім-чым-небудзь; сум, нуда",
"examples": [
{
"av": "рекӏел чӏалгӏен",
"be": "душэўная нуда"
},
{
"av": "чӏалгӏен буссинабизе",
"be": "тамуляць сум; развеяць тугу па кім-чым-небудзь"
},
{
"av": "чӏалгӏен буссине",
"be": "развеяцца — пра маркоту"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "урхъи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏалгӏен-свак",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏен-свак",
"чӏалгӏен-свакалъ",
"чӏалгӏен-свакалъул"
],
"senses": [
{
"text": "непрыемнасці ў дарозе",
"comment": "літ. нуда і стомленасць",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏалгӏен-чӏамучӏлъи",
"stress": 7,
"forms": [
"чӏалгӏен-чӏамучӏлъи",
"чӏалгӏен-чӏамучӏлъиялъ",
"чӏалгӏен-чӏамучӏлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "моцная нуда",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏалгӏин",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалгӏин",
"чӏалгӏиналъ",
"чӏалгӏиналъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "чӏалгӏине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "чӏалгӏинаби",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалгӏинаби",
"чӏалгӏинабиялъ",
"чӏалгӏинабиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "чӏалгӏинабизе"
},
{
"text": "надакучлівасць, дакучлівасць"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "чӏалгӏинабизе",
"stress": 3,
"stem": "чӏалгӏинаб",
"forms": [
"чӏалгӏинабизе",
"чӏалгӏинабула",
"чӏалгӏинабила",
"чӏалгӏинабуна",
"чӏалгӏинабе"
],
"senses": [
{
"text": "надакучаць каму-небудзь; дакучаць каму-небудзь; псаваць настрой каму-небудзь; наганяць на каго-небудзь тугу, нуду, смутак; рабіць сумным",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "чӏечӏого гаргадун, чӏалгӏинабуна дос дида",
"be": "ён надакучаў мне бясконцым балботаннем"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "чӏалгӏине",
"stress": 3,
"stem": "чӏалгӏ",
"forms": [
"чӏалгӏине",
"чӏалгӏуна",
"чӏалгӏина",
"чӏалгӏана",
"чӏалгӏе"
],
"senses": [
{
"text": "сумаваць; засумаваць па кім-чым-небудзь, па кім-чаму-небудзь; тужыць, сумаваць",
"examples": [
{
"av": "лъималазухъ чӏалгӏине",
"be": "сумаваць па дзецях"
},
{
"av": "чӏалгӏине заман гьечӏо нижее",
"be": "нам няма калі нудзіцца"
},
{
"av": "чӏалгӏун ракӏ бецӏцӏулеб буго",
"be": "туга грызе душу"
},
{
"av": "чӏалгӏун холев вуго",
"be": "паміраю ад нуды"
},
{
"av": "дун духъ чӏалгӏун вукӏана",
"be": "я засумаваў па табе"
},
{
"av": "рокъов гӏодов чӏун чӏалгӏун буго",
"be": "сумна сядзець дома"
}
]
},
{
"text": "надакучаць, надакучыць каму-небудзь; станавіцца сумным",
"examples": [
{
"av": "чӏалгӏине заман щвечӏищ?",
"be": "ці не пара перастаць?"
},
{
"av": "чӏалгӏана дида гьал харбал",
"be": "надакучылі мне гэтыя размовы"
},
{
"av": "дол цоцазда чӏалгӏун рукӏана",
"be": "яны надакучалі адзін аднаму"
},
{
"av": "чӏалгӏараб салам",
"be": "гарачае прывітанне"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бизарлъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "чӏалгӏун-бутун",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалгӏун-бутун"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "чӏалгӏун-бутун буго",
"be": "надакучыла; па горла сыты"
},
{
"av": "чӏалгӏун-бутун буго дур чӏечӏого гаргади",
"be": "па горла сыты тваёй балбатнёй"
}
]
}
]
}
{
"word": "чӏаликъаб",
"stress": 5,
"forms": [
"чӏаликъаб"
],
"gender_forms": [
"чӏаликъаб",
"чӏаликъав",
"чӏаликъай"
],
"senses": [
{
"text": "стройны; стрункі",
"examples": [
{
"av": "борхатаб чӏаликъаб черхалъул гӏолохъанчи",
"be": "юнак высокага стройнага целаскладу"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏаликълъи",
"stress": 5,
"forms": [
"чӏаликълъи",
"чӏаликълъиялъ",
"чӏаликълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "стройнасць; грацыёзнасць"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏалил",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"чӏалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "чӏоло",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏоло",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "чӏалил",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"чӏалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "чӏел",
"refwordnum": "1",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏел",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "чӏалу",
"stress": 3,
"stem": "чӏал",
"forms": [
"чӏалу",
"чӏалуялъ",
"чӏалуца",
"чӏалуялъул",
"чӏалул",
"чӏалаби"
],
"senses": [
{
"text": "бярвно, балка",
"examples": [
{
"av": "бицатаб чӏалу",
"be": "тоўстае бервяно"
},
{
"av": "халатаб чӏалу",
"be": "доўгая балка"
},
{
"av": "чӏалу рекъезабизе",
"be": "усталяваць балку"
},
{
"av": "чӏалу бахъизе (хъухъазе)",
"be": "распілаваць балку"
},
{
"av": "чӏалул кӏал",
"be": "канец балкі"
},
{
"av": "рукъалъул чӏалаби",
"be": "бэлькі хаты"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏалу-рихьи",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалу-рихьи",
"чӏалу-рихьиялъ",
"чӏалу-рихьиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "бярвёны; балкі",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏалхен",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏалхен",
"чӏалхеналъ",
"чӏалхеналъул",
"чӏалхенал"
],
"senses": [
{
"text": "распаранае месца"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏалхин",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалхин",
"чӏалхиналъ",
"чӏалхиналъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "чӏалхине"
},
{
"text": "паранне, распарыванне"
},
{
"text": "збаўленне",
"labels": [
"рэдка"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "чӏалхинаби",
"stress": 3,
"forms": [
"чӏалхинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "чӏалхинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "чӏалхинабизе",
"stress": 3,
"stem": "чӏалхинаб",
"forms": [
"чӏалхинабизе",
"чӏалхинабула",
"чӏалхинабила",
"чӏалхинабуна",
"чӏалхинабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "чӏалхине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏалхине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "чӏалхине",
"stress": 3,
"stem": "чӏалх",
"forms": [
"чӏалхине",
"чӏалхуна",
"чӏалхина",
"чӏалхана",
"чӏалхе"
],
"senses": [
{
"text": "распарацца, разрывацца",
"examples": [
{
"av": "гурдел къвал чӏалхун буго",
"be": "рукаво сарочкі распарота"
},
{
"av": "хьитал чӏалхун руго",
"be": "абутак разышоўся па швах"
}
]
},
{
"text": "параць, распараць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "тӏажу чӏалхине",
"be": "распараць штаны"
},
{
"av": "эбелалъ гурде чӏалхана",
"be": "маці распарала сукенку"
}
]
},
{
"text": "адчэплівацца, адчапіцца; пазбаўляцца, пазбавіцца ад каго-чаго-небудзь",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"рэдка"
],
"examples": [
{
"av": "мун досдаса чӏалхун лъикӏ гьанже",
"be": "цяпер табе лепш пазбавіцца ад яго"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "чӏалх-чӏалхин",
"stress": 9,
"forms": [
"чӏалх-чӏалхин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "чӏалх-чӏалхине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "чӏалх-чӏалхинаби",
"stress": 9,
"forms": [
"чӏалх-чӏалхинаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "чӏалх-чӏалхинабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "чӏалх-чӏалхинабизе",
"stress": 9,
"stem": "чӏалх-чӏалхинаб",
"forms": [
"чӏалх-чӏалхинабизе",
"чӏалх-чӏалхинабула",
"чӏалх-чӏалхинабила",
"чӏалх-чӏалхинабуна",
"чӏалх-чӏалхинабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "чӏалх-чӏалхине",
"labels": [
"каўзатыўная форма",
"шматразовая форма"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏалх-чӏалхине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "чӏалх-чӏалхине",
"stress": 9,
"stem": "чӏалх-чӏалх",
"forms": [
"чӏалх-чӏалхине",
"чӏалх-чӏалхуна",
"чӏалх-чӏалхина",
"чӏалх-чӏалхана",
"чӏалх-чӏалхе"
],
"senses": [
{
"text": "распарацца",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "тӏажу рукъукьа чӏалх-чӏалхун буго",
"be": "швы штаноў разышліся"
},
{
"av": "хьитал тӏубанго чӏалх-чӏалхун руго",
"be": "абутак цалкам распараўся"
}
]
},
{
"text": "распараць"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}