{
"word": "чӏегӏер",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏер"
],
"senses": [
{
"text": "жалоба",
"labels": [
"не скланяецца"
],
"examples": [
{
"av": "чӏегӏер базе",
"be": "быць у жалобе; насіць жалобу; апрануць жалобнае адзенне, апрануць жалобу",
"comment": "у пэўны тэрмін"
},
{
"av": "васасухъ чӏегӏер бан йиго эбел",
"be": "маці носіць жалобу па сыне"
},
{
"av": "кету хунилан гӏонкӏкӏоца чӏегӏер балареб",
"be": "мыш не носіць жалобу па здохлай котцы",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "чӏегӏер бахъизе",
"be": "зняць траур",
"comment": "па заканчэнні якога-небудзь часу"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏер",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏер",
"чӏегӏерго"
],
"senses": [
{
"text": "чарна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "чӏегӏер белъине",
"be": "пафарбаваць у чорны колер"
},
{
"av": "чӏегӏер гьабизе",
"be": "зрабіць чорным, зачарніць",
"comment": "што-небудзь"
}
]
},
{
"text": "ненавісна",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"examples": [
{
"av": "гьумер чӏегӏер гьабизе",
"be": "ставіць у няёмкае становішча; ашчавіць"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏераб",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏера",
"forms": [
"чӏегӏераб",
"ЧӀегӏерав",
"ЧӀегӏерас",
"ЧӀегӏерасул",
"ЧӀегӏерай",
"ЧӀегӏералъ",
"ЧӀегӏералъул"
],
"gender_forms": [
"чӏегӏераб",
"чӏегӏерав",
"чӏегӏерай"
],
"senses": [
{
"text": "чорны, чорнага колеру",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏераб буртина",
"be": "чорная бурка"
},
{
"av": "чӏегӏераб гурде",
"be": "чорнага колеру кашуля"
},
{
"av": "чӏегӏераб къалам",
"be": "аловак чорнага колеру"
},
{
"av": "чӏегӏераб ххам",
"be": "чорная матэрыя"
},
{
"av": "чӏегӏерал берал",
"be": "чорныя вочы",
"labels": [
"вобразнае",
"выраз"
]
},
{
"av": "чӏегӏерал кьунсрул",
"be": "чорныя бровы"
},
{
"av": "чӏегӏерал накӏкӏал",
"be": "чарнейшыя хмары"
},
{
"av": "тӏом чӏегӏерав",
"be": "чарнаскуры"
},
{
"av": "жаниса чӏегӏерав",
"be": "з чорнай душой, з чарвяточынай унутры",
"comment": "літ. знутры чорны"
},
{
"av": "чӏегӏерабги хъахӏабги батӏа гьабизе",
"be": "адрозніць чорнае ад белага"
},
{
"av": "чӏегӏераб балагь",
"be": "вялікае гора, вялікая бяда",
"comment": "літ. чорнае гора, чорная бяда"
},
{
"av": "чӏегӏераб бигьаро",
"be": "асакор",
"labels": [
"батаніка"
]
},
{
"av": "чӏегӏераб борохь",
"be": "чорная змяя",
"labels": [
"лаянкавае слова",
"выраз"
]
},
{
"av": "чӏегӏераб кагъат",
"be": "ліст-паведамленне аб гібелі, смерці",
"comment": "літ. чорны ліст"
},
{
"av": "чӏегӏераб къо",
"be": "чарнейшы дзень, горкі дзень, цяжкі дзень"
},
{
"av": "чӏегӏераб къо чӏана досда",
"be": "чорны дзень настаў для яго"
},
{
"av": "чӏегӏераб къо чӏезабизе",
"be": "прыносіць пакуты, закатаваць"
},
{
"av": "чӏегӏераб лахӏду",
"be": "магіла, магільная яма",
"labels": [
"вобразнае",
"выраз"
]
},
{
"av": "чӏегӏераб сагӏан",
"be": "летаснік, мацярдушка",
"labels": [
"батаніка"
]
},
{
"av": "чӏегӏерав тушман",
"be": "ненавісны вораг",
"comment": "літ. чорны вораг"
},
{
"av": "чӏегӏераб цӏибил",
"be": "чорны вінаград",
"comment": "гатунак"
},
{
"av": "чӏегӏераб цер",
"be": "чарнабурка"
},
{
"av": "чӏегӏераб цергӏанги вихьуларо дов",
"be": "яго зусім не відаць, знікае быццам чорна-бурая лісіца",
"comment": "паляўнічыя лічаць, што чарнабурку цяжка высачыць"
},
{
"av": "чӏегӏераб къо",
"be": "пакута, мучэнне"
}
]
},
{
"text": "смаглявы; чарнаваты",
"comment": "пра чалавека",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏераб гьумер",
"be": "смуглы твар"
}
]
},
{
"text": "цёмны",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏераб рагӏад",
"be": "цёмны цень"
},
{
"av": "чӏегӏераб рас",
"be": "цёмныя валасы"
},
{
"av": "рас чӏегӏерав",
"be": "цёмнавалосы, шатэн"
},
{
"av": "чӏегӏераб тӏанкӏ",
"be": "цёмная пляма; кляймо"
},
{
"av": "чӏегӏераб тӏанкӏ лъезе",
"be": "заплямаць (гонар), зганьбіцца"
}
]
},
{
"text": "Чэраў",
"precomment": "вялікая літара 'ЧӀ'",
"forms": [
"ЧӀегӏерав",
"ЧӀегӏерас",
"ЧӀегӏерасул"
],
"comment": "імя ўласнае мужчынскае"
},
{
"text": "Чэрай",
"precomment": "вялікая літара 'ЧӀ'",
"comment": "імя ўласнае жаночае",
"forms": [
"ЧӀегӏерай",
"ЧӀегӏералъ",
"ЧӀегӏералъул"
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏербакь",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏербакь",
"чӏегӏербакьалъ",
"чӏегӏербакьалъул",
"чӏегӏербакьал"
],
"senses": [
{
"text": "тонкая кішка"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏергъадил",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏергъадил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "чӏегӏергъедо",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏергъедо",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "чӏегӏергъедо",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏергъедо",
"чӏегӏергъадица",
"чӏегӏергъадил",
"чӏегӏергъудул"
],
"senses": [
{
"text": "варона"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏергъудул",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏергъуду",
"forms": [
"чӏегӏергъудул",
"чӏегӏергъудуз",
"чӏегӏергъудузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "чӏегӏергъедо"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏергъедо",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "чӏегӏергьалил",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏергьалил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "чӏегӏергьоло",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏергьоло",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "чӏегӏергьоло",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏергьоло",
"чӏегӏергьалица",
"чӏегӏергьалил"
],
"senses": [
{
"text": "конскія бабы",
"labels": [
"батаніка"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏержо",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏержо",
"чӏегӏержоялъ",
"чӏегӏержоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "чорная авечка",
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"comment": "якую вадзяць горцы падчас засухі вакол пасеваў і па ауле для выклікання дажджу",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏержо сверизе",
"be": "вадзіць чорную авечку",
"comment": "вакол пасеваў і па аулу"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏерзаз",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерзаз",
"чӏегӏерзазица",
"чӏегӏерзазил"
],
"senses": [
{
"text": "калючка",
"comment": "калючы кустанік"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏеркари",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏеркари",
"чӏегӏеркариялъ",
"чӏегӏеркариялъул"
],
"senses": [
{
"text": "шоўкоўніца чорная, тутоўнік чорны"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏерккараб",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерккараб"
],
"gender_forms": [
"чӏегӏерккараб",
"чӏегӏерккарав",
"чӏегӏерккарай"
],
"senses": [
{
"text": "чарнаваты"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏеркьераб",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏеркьераб"
],
"gender_forms": [
"чӏегӏеркьераб",
"чӏегӏеркьерав",
"чӏегӏеркьерай"
],
"senses": [
{
"text": "чорнага колеру"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏеркӏкӏубаб",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏеркӏкӏубаб"
],
"gender_forms": [
"чӏегӏеркӏкӏубаб",
"чӏегӏеркӏкӏубав",
"чӏегӏеркӏкӏубай"
],
"senses": [
{
"text": "смуглы, цёмнаскуры",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏеркӏкӏубаб гьумер",
"be": "смуглы твар"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏерлъи",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерлъи",
"чӏегӏерлъиялъ",
"чӏегӏерлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "чӏегӏерлъизе"
},
{
"text": "пачарнетак; чарненне"
},
{
"text": "чарняватасць, чарната"
},
{
"text": "няясныя абрысы; сілуэт",
"examples": [
{
"av": "рикӏкӏада цо чӏегӏерлъи бихьулеб букӏана",
"be": "далека вырысоўваўся нейкі сілуэт"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "чӏегӏерлъизаби",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерлъизаби",
"чӏегӏерлъизабиялъ",
"чӏегӏерлъизабиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "чӏегӏерлъизабизе"
},
{
"text": "чарненне"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "чӏегӏерлъизабизе",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏерлъизаб",
"forms": [
"чӏегӏерлъизабизе",
"чӏегӏерлъизабула",
"чӏегӏерлъизабила",
"чӏегӏерлъизабуна",
"чӏегӏерлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "пакрыць чым-небудзь чорным, зрабіць чорным; зачарніць; пафарбаваць у чорны колер",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "чӏегӏерлъизе",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏерлъ",
"forms": [
"чӏегӏерлъизе",
"чӏегӏерлъула",
"чӏегӏерлъила",
"чӏегӏерлъана",
"чӏегӏерлъе"
],
"senses": [
{
"text": "пачарнець; станавіцца, стаць чорным"
},
{
"text": "(па)цямнець; станавіцца, стаць цёмным",
"examples": [
{
"av": "накӏкӏал чӏегӏерлъана",
"be": "нахмурыліся хмары"
}
]
},
{
"text": "ненавідзець",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "чӏегӏермах",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏермах",
"чӏегӏермахалъ",
"чӏегӏермахалъул"
],
"senses": [
{
"text": "карагач",
"labels": [
"батаніка"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏерцӏул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏернакӏкӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏернакӏкӏ",
"чӏегӏернакӏкӏалъ",
"чӏегӏернакӏкӏалъул",
"чӏегӏернакӏкӏал"
],
"senses": [
{
"text": "чорная хмара; цёмная хмара",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏернакӏкӏал раккана",
"be": "з'явіліся цёмныя хмары"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏернарт",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏернарт",
"чӏегӏернартица",
"чӏегӏернартил"
],
"senses": [
{
"text": "нафта",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏерракь",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерракь",
"чӏегӏерракьалъ",
"чӏегӏерракьалъул"
],
"senses": [
{
"text": "чарназём",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏерракьалда ролъ бекьизе",
"be": "сеяць пшаніцу на чарназёме"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏерхалкъ",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерхалкъ",
"чӏегӏерхалкъалъ",
"чӏегӏерхалкъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "чарнь, чэрнь",
"comment": "людзі"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏерхер",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерхер",
"чӏегӏерхералъ",
"чӏегӏерхералъул"
],
"senses": [
{
"text": "летаснік, мацярдушка",
"labels": [
"батаніка"
],
"comment": "чорны раслінны фарбавальнік"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏерхӏайван",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерхӏайван",
"чӏегӏерхӏайваналъ",
"чӏегӏерхӏайваналъул",
"чӏегӏерхӏайванал"
],
"senses": [
{
"text": "буйная рагатая жывёла",
"comment": "літ. чорная жывёла"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏерхӏалтӏухъан",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏерхӏалтӏухъа",
"forms": [
"чӏегӏерхӏалтӏухъан",
"чӏегӏерхӏалтӏухъанас",
"чӏегӏерхӏалтӏухъанасул",
"чӏегӏерхӏалтӏухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "чарнарабочы"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "чӏегӏерхӏанчӏи",
"stress": 6,
"stem": "чӏегӏерхӏанчӏ",
"forms": [
"чӏегӏерхӏанчӏи",
"чӏегӏерхӏанчӏаз",
"чӏегӏерхӏанчӏазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "чӏегӏерхӏинчӏ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏерхӏинчӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "чӏегӏерхӏанчӏил",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерхӏанчӏил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "чӏегӏерхӏинчӏ",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏерхӏинчӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "чӏегӏерхӏинчӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерхӏинчӏ",
"чӏегӏерхӏанчӏица",
"чӏегӏерхӏанчӏил",
"чӏегӏерхӏанчӏи"
],
"senses": [
{
"text": "грак"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏерцӏвак",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерцӏвак",
"чӏегӏерцӏвакица",
"чӏегӏерцӏвакил",
"чӏегӏерцӏвакал"
],
"senses": [
{
"text": "смаглянка",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"av": "сапнаца чурунилан чӏегӏерцӏвак хъахӏлъиларо",
"be": "хаць з мылам мыйся, смаглянка не стане беленькай",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏерцӏул",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерцӏул",
"чӏегӏерцӏулалъ",
"чӏегӏерцӏулалъул"
],
"senses": [
{
"text": "карагач",
"labels": [
"батаніка"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "чӏегӏермах",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "чӏегӏерчараб",
"stress": 6,
"forms": [
"чӏегӏерчараб"
],
"gender_forms": [
"чӏегӏерчараб",
"чӏегӏерчарав",
"чӏегӏерчарай"
],
"senses": [
{
"text": "з чорнымі плямамі"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}