{
"word": "тӏала",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏала",
"тӏалаялъ",
"тӏалаялъул",
"тӏаладул",
"тӏулби"
],
"senses": [
{
"text": "этаж, ярус",
"examples": [
{
"av": "минаялъул ункъабилеб тӏала",
"ru": "четвёртый этаж здания"
}
]
},
{
"text": "слой"
},
{
"text": "улей",
"examples": [
{
"av": "найил тӏулби",
"ru": "пчелиные ульи"
},
{
"av": "тӏалинир наял гӏемерлъун руго",
"ru": "в улье слишком много пчёл"
}
]
},
{
"text": "корзинка, короб",
"comment": "для шерсти и веретена",
"examples": [
{
"av": "мергу тӏалиниб лъе",
"ru": "положи веретено в короб"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалаб",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалаб",
"тӏалабалъ",
"тӏалабалъул"
],
"senses": [
{
"text": "требование, спрос",
"examples": [
{
"av": "тӏалаб буголъи",
"ru": "требовательность"
},
{
"av": "уставалъул тӏалабал тӏуразаризе",
"ru": "выполнить требования устава"
}
]
},
{
"text": "забота",
"examples": [
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"ru": "требовать, настаивать"
},
{
"av": "дос ритӏухълъи тӏалаб гьабулеб буго",
"ru": "он требует справедливости"
},
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"ru": "заботиться о ком-чём-либо; печься; беспокоиться о ком-чём-либо; утруждать себя чем-либо; сделать что-либо предметом своей заботы"
},
{
"av": "васасул тӏалаб гьабизе",
"ru": "заботиться о сыне"
},
{
"av": "гӏиял тӏалаб тӏил ккурас гьабула",
"ru": "об отаре печётся тот, в чьих руках ярлыга",
"labels": [
"пословица"
]
},
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"ru": "добиваться, добиться чего-либо; стараться получать, иметь, присвоить что-либо; доставать, достать"
},
{
"av": "къваригӏараб тӏехь тӏалаб гьабизе",
"ru": "достать нужную книгу"
},
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"ru": "(по)просить"
},
{
"av": "квербакъи тӏалаб гьабизе",
"ru": "попросить содействия"
},
{
"av": "рукъалъул тӏалаб ал",
"ru": "домашние заботы"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалабалда",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалабалда"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "тӏалабалда рекъон",
"ru": "по требованию"
},
{
"av": "росдал гӏадамазул тӏалабалда рекъон чӏана дов дибирлъун",
"ru": "по требованию односельчан стал он муллою"
},
{
"av": "тӏалабалда рекъон",
"ru": "по ходатайству"
},
{
"av": "цеве дирго вукӏарав директорасул тӏалабалда рекъон восана дун хӏалтӏизе",
"ru": "меня приняли на работу по ходатайству бывшего моего директора"
}
]
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалаби",
"stress": 3,
"stem": "тӏалаб",
"forms": [
"тӏалаби",
"тӏалабаз",
"тӏалабзул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множественное число"
],
"pluralfor": "тӏалу"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏалу",
"kind": "from"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "множественное число",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалабияб",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалабияб"
],
"senses": [
{
"text": "повелительный",
"labels": [
"грамматика"
],
"examples": [
{
"av": "глаголалъул тӏалабияб наклонение",
"ru": "повелительное наклонение глагола"
}
]
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалабчилъи",
"forms": [
"тӏалабчилъи",
"тӏалабчилъиялъ",
"тӏалабчилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "требовательность",
"examples": [
{
"av": "къвакӏараб тӏалабчилъи",
"ru": "строгая требовательность"
}
]
},
{
"text": "заботливость",
"examples": [
{
"av": "къайимасул тӏалабчилъи",
"ru": "заботливость опекуна"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалаб-агъаз",
"stress": 3,
"forms": [
"тӏалаб-агъаз",
"тӏалаб-агъазалъ",
"тӏалаб-агъазалъул"
],
"senses": [
{
"text": "заботы",
"labels": [
"собирательное существительное"
],
"examples": [
{
"av": "тӏалаб-агъаз бугев",
"ru": "заботливый"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз буголъи",
"ru": "заботливость"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз гьечӏев",
"ru": "беззаботный, безалаберный"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз гьечӏолъи",
"ru": "безалаберность"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз гьабизе",
"ru": "проявить заботу, позаботиться",
"comment": "о ком-либо"
},
{
"av": "рагӏияталъул тӏалаб-агъаз гьабизе",
"ru": "заботиться о подданных"
},
{
"av": "эбел-инсул тӏалаб-агъаз гьабизе",
"ru": "проявить заботу о родителях"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалагъуд",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалагъуд",
"тӏалагъудалъ",
"тӏалагъудалъул",
"тӏалагъудал"
],
"senses": [
{
"text": "ящик, короб",
"comment": "для ложек, вилок и ножей",
"examples": [
{
"av": "тӏалагъудалъуб батила гӏучӏ",
"ru": "вилка, наверно, находится в ящике"
},
{
"av": "тӏалагъудалъуса босе нус",
"ru": "бери нож из ящика"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалай",
"stress": 5,
"stem": "тӏала",
"forms": [
"тӏалай",
"тӏалаялъ",
"тӏалаялъул",
"тӏалайдул",
"тӏалаял"
],
"senses": [
{
"text": "труба",
"comment": "дымоходная",
"examples": [
{
"av": "кӏкӏуйдул тӏалай",
"ru": "дымовая труба, дымоход"
},
{
"av": "тӏохил тӏалай",
"ru": "отверстие на крыше для выхода дыма"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалакъверкъ",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалакъверкъ",
"тӏалакъверкъалъ",
"тӏалакъоркъоца",
"тӏалакъверкъалъул",
"тӏалакъоркъол",
"тӏалакъверкъал",
"тӏалакъуркъби"
],
"senses": [
{
"text": "черепаха",
"labels": [
"диалектизм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "щурункъверкъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалакъоркъол",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалакъоркъол"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "тӏалакъверкъ",
"comment": "родительный падеж"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏалакъверкъ",
"kind": "from"
},
{
"target": "щурункъоркъол",
"kind": "see"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "родительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалакъуркъби",
"stress": 5,
"stem": "тӏалакъуркъб",
"forms": [
"тӏалакъуркъби",
"тӏалакъуркъбуз",
"тӏалакъуркъбузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множественное число"
],
"pluralfor": "тӏалакъверкъ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏалакъверкъ",
"kind": "from"
},
{
"target": "щурункъуркъби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "существительное",
"form": "множественное число",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалиб",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалиб",
"тӏалибас",
"тӏалибасул",
"тӏалибзаби"
],
"gender_forms": [
"тӏалиб",
"тӏалив",
"тӏалий"
],
"senses": [
{
"text": "учащийся, студент",
"labels": [
"книжное"
]
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалкъен",
"stress": 7,
"forms": [
"тӏалкъен",
"тӏалкъеналъ",
"тӏалкъеналъул"
],
"senses": [
{
"text": "заупокойная молитва",
"labels": [
"религия"
],
"comment": "читается три раза подряд над могилой, как только зароют в землю усопшего",
"examples": [
{
"av": "тӏалкъен цӏализе",
"ru": "отпеть"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалу",
"stress": 3,
"stem": "тӏал",
"forms": [
"тӏалу",
"тӏалуялъ",
"тӏалуца",
"тӏалуялъул",
"тӏалул",
"тӏалаби"
],
"senses": [
{
"text": "каменное плато; скала",
"examples": [
{
"av": "борхатаб тӏалу",
"ru": "высокая скала"
},
{
"av": "тӏалтӏа бекьун хур букӏинищ",
"ru": "каменное плато в пашню не превратишь",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалхи",
"stress": 6,
"forms": [
"тӏалхи",
"тӏалхиялъ",
"тӏалхиялъул",
"тӏалхиял"
],
"senses": [
{
"text": "дно",
"comment": "реки",
"examples": [
{
"av": "гӏурул тӏалхи",
"ru": "дно реки"
}
]
},
{
"text": "мель",
"examples": [
{
"av": "раса тӏалхиялда цун чӏана",
"ru": "лодка села на мель"
}
]
}
],
"pos": "существительное",
"form": "именительный",
"source": "av-ru.2006"
}
{
"word": "тӏалхияб",
"stress": 6,
"stem": "тӏалхия",
"forms": [
"тӏалхияб"
],
"gender_forms": [
"тӏалхияб",
"тӏалхияв",
"тӏалхияй"
],
"senses": [
{
"text": "мелкий, неглубокий",
"examples": [
{
"av": "тӏалхиял гъудрул",
"ru": "неглубокие тарелки"
}
]
}
],
"pos": "прилагательное",
"form": "—",
"source": "av-ru.2006"
}