{
"word": "тӏала",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏала",
"тӏалаялъ",
"тӏалаялъул",
"тӏаладул",
"тӏулби"
],
"senses": [
{
"text": "поверх, ярус",
"examples": [
{
"av": "минаялъул ункъабилеб тӏала",
"uk": "четвертий поверх будівлі"
}
]
},
{
"text": "шар; пласт"
},
{
"text": "вулик",
"examples": [
{
"av": "найил тӏулби",
"uk": "бджолині вулики"
},
{
"av": "тӏалинир наял гӏемерлъун руго",
"uk": "у вулику занадто багато бджіл"
}
]
},
{
"text": "кошик, короб",
"comment": "для вовни і веретена",
"examples": [
{
"av": "мергу тӏалиниб лъе",
"uk": "поклади веретено в кошик"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "тӏалаб",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалаб",
"тӏалабалъ",
"тӏалабалъул"
],
"senses": [
{
"text": "вимога, попит",
"examples": [
{
"av": "тӏалаб буголъи",
"uk": "вимогливість"
},
{
"av": "уставалъул тӏалабал тӏуразаризе",
"uk": "виконати вимоги статуту"
}
]
},
{
"text": "турбота",
"examples": [
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"uk": "вимагати, наполягати"
},
{
"av": "дос ритӏухълъи тӏалаб гьабулеб буго",
"uk": "він вимагає справедливості"
},
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"uk": "піклуватися про кого-що-небудь; дбати; турбуватися про кого-що-небудь; утруджати себе чим-небудь; зробити що-небудь предметом своєї турботи"
},
{
"av": "васасул тӏалаб гьабизе",
"uk": "піклуватися про сина"
},
{
"av": "гӏиял тӏалаб тӏил ккурас гьабула",
"uk": "про отару піклується той, у чиїх руках палиця",
"labels": [
"прислів'я"
]
},
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"uk": "домагатися, домогтися чого-небудь; намагатися отримати, мати, привласнити що-небудь; діставати, дістати"
},
{
"av": "къваригӏараб тӏехь тӏалаб гьабизе",
"uk": "дістати потрібну книгу"
},
{
"av": "тӏалаб гьабизе",
"uk": "(по)просити"
},
{
"av": "квербакъи тӏалаб гьабизе",
"uk": "попросити сприяння"
},
{
"av": "рукъалъул тӏалаб ал",
"uk": "домашні клопоти"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "тӏалабалда",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалабалда"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "тӏалабалда рекъон",
"uk": "на вимогу"
},
{
"av": "росдал гӏадамазул тӏалабалда рекъон чӏана дов дибирлъун",
"uk": "на вимогу односельців став він муллою"
},
{
"av": "тӏалабалда рекъон",
"uk": "за клопотанням"
},
{
"av": "цеве дирго вукӏарав директорасул тӏалабалда рекъон восана дун хӏалтӏизе",
"uk": "мене прийняли на роботу за клопотанням мого колишнього директора"
}
]
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "тӏалаби",
"stress": 3,
"stem": "тӏалаб",
"forms": [
"тӏалаби",
"тӏалабаз",
"тӏалабзул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множина"
],
"pluralfor": "тӏалу"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏалу",
"kind": "from"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "множина"
}
{
"word": "тӏалабияб",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалабияб"
],
"senses": [
{
"text": "наказовий",
"labels": [
"граматика"
],
"examples": [
{
"av": "глаголалъул тӏалабияб наклонение",
"uk": "наказовий спосіб дієслова"
}
]
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "тӏалабчилъи",
"forms": [
"тӏалабчилъи",
"тӏалабчилъиялъ",
"тӏалабчилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "вимогливість",
"examples": [
{
"av": "къвакӏараб тӏалабчилъи",
"uk": "сувора вимогливість"
}
]
},
{
"text": "дбайливість",
"examples": [
{
"av": "къайимасул тӏалабчилъи",
"uk": "піклування опікуна"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "тӏалаб-агъаз",
"stress": 3,
"forms": [
"тӏалаб-агъаз",
"тӏалаб-агъазалъ",
"тӏалаб-агъазалъул"
],
"senses": [
{
"text": "турботи",
"labels": [
"збірний іменник"
],
"examples": [
{
"av": "тӏалаб-агъаз бугев",
"uk": "дбайливий"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз буголъи",
"uk": "дбайливість"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз гьечӏев",
"uk": "безтурботний, безалаберний"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз гьечӏолъи",
"uk": "безалаберність; неакуратність"
},
{
"av": "тӏалаб-агъаз гьабизе",
"uk": "проявити турботу, подбати",
"comment": "про кого-небудь"
},
{
"av": "рагӏияталъул тӏалаб-агъаз гьабизе",
"uk": "піклуватися про підданих"
},
{
"av": "эбел-инсул тӏалаб-агъаз гьабизе",
"uk": "виявити турботу про батьків"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "тӏалагъуд",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалагъуд",
"тӏалагъудалъ",
"тӏалагъудалъул",
"тӏалагъудал"
],
"senses": [
{
"text": "ящик, короб",
"comment": "для ложок, виделок і ножів",
"examples": [
{
"av": "тӏалагъудалъуб батила гӏучӏ",
"uk": "виделка, напевно, лежить у шухляді"
},
{
"av": "тӏалагъудалъуса босе нус",
"uk": "бери ніж з шухляди"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "тӏалай",
"stress": 5,
"stem": "тӏала",
"forms": [
"тӏалай",
"тӏалаялъ",
"тӏалаялъул",
"тӏалайдул",
"тӏалаял"
],
"senses": [
{
"text": "труба",
"comment": "димохідна",
"examples": [
{
"av": "кӏкӏуйдул тӏалай",
"uk": "димова труба, димар"
},
{
"av": "тӏохил тӏалай",
"uk": "отвір на даху для виходу диму"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "тӏалакъверкъ",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалакъверкъ",
"тӏалакъверкъалъ",
"тӏалакъоркъоца",
"тӏалакъверкъалъул",
"тӏалакъоркъол",
"тӏалакъверкъал",
"тӏалакъуркъби"
],
"senses": [
{
"text": "черепаха",
"labels": [
"діалектизм"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "щурункъверкъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "тӏалакъоркъол",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалакъоркъол"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "тӏалакъверкъ",
"comment": "родовий відмінок"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏалакъверкъ",
"kind": "from"
},
{
"target": "щурункъоркъол",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "родовий"
}
{
"word": "тӏалакъуркъби",
"stress": 5,
"stem": "тӏалакъуркъб",
"forms": [
"тӏалакъуркъби",
"тӏалакъуркъбуз",
"тӏалакъуркъбузул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множина"
],
"pluralfor": "тӏалакъверкъ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏалакъверкъ",
"kind": "from"
},
{
"target": "щурункъуркъби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "іменник",
"form": "множина"
}
{
"word": "тӏалиб",
"stress": 5,
"forms": [
"тӏалиб",
"тӏалибас",
"тӏалибасул",
"тӏалибзаби"
],
"gender_forms": [
"тӏалиб",
"тӏалив",
"тӏалий"
],
"senses": [
{
"text": "учень, студент",
"labels": [
"книжне"
]
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}
{
"word": "тӏалкъен",
"stress": 7,
"forms": [
"тӏалкъен",
"тӏалкъеналъ",
"тӏалкъеналъул"
],
"senses": [
{
"text": "заупокійна молитва",
"labels": [
"релігія"
],
"comment": "читається три рази поспіль над могилою, щойно зариють у землю покійного",
"examples": [
{
"av": "тӏалкъен цӏализе",
"uk": "відспівати"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "тӏалу",
"stress": 3,
"stem": "тӏал",
"forms": [
"тӏалу",
"тӏалуялъ",
"тӏалуца",
"тӏалуялъул",
"тӏалул",
"тӏалаби"
],
"senses": [
{
"text": "кам'янисте плато; скеля",
"examples": [
{
"av": "борхатаб тӏалу",
"uk": "висока скеля"
},
{
"av": "тӏалтӏа бекьун хур букӏинищ",
"uk": "кам'яне плато на орну землю не перетвориш",
"labels": [
"прислів'я"
]
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "тӏалхи",
"stress": 6,
"forms": [
"тӏалхи",
"тӏалхиялъ",
"тӏалхиялъул",
"тӏалхиял"
],
"senses": [
{
"text": "дно",
"comment": "ріки",
"examples": [
{
"av": "гӏурул тӏалхи",
"uk": "дно річки"
}
]
},
{
"text": "мілина",
"examples": [
{
"av": "раса тӏалхиялда цун чӏана",
"uk": "човен сів на мілину"
}
]
}
],
"pos": "іменник",
"form": "називний"
}
{
"word": "тӏалхияб",
"stress": 6,
"stem": "тӏалхия",
"forms": [
"тӏалхияб"
],
"gender_forms": [
"тӏалхияб",
"тӏалхияв",
"тӏалхияй"
],
"senses": [
{
"text": "мілкий, неглибокий",
"examples": [
{
"av": "тӏалхиял гъудрул",
"uk": "неглибокі тарілки"
}
]
}
],
"pos": "прикметник",
"form": "—"
}