{
"word": "вал",
"homonym": 1,
"forms": [
"вал"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "ракьул сангар, буцур",
"precomment": "насып"
},
{
"text": "кӏудияб карачел",
"precomment": "па дзесл. хвалявацца",
"comment": "ралъдал, гӏурул"
},
{
"precomment": "дзевяты вал",
"text": "залимаб борхатаб карачел; щибниги цӏакъ кутакалда загьирлъи"
}
]
}
{
"word": "вал",
"homonym": 2,
"forms": [
"вал"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "вал, хӏос",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "млынавы вал",
"av": "гьабил хӏос"
}
]
}
]
}
{
"word": "вал",
"homonym": 3,
"forms": [
"вал"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "вал",
"comment": "гӏаммаб багьа хӏисаб гьабун, цо чӏванкъотӏараб заманалда жаниб гьабураб кинабго продукция",
"labels": [
"эканоміка"
],
"examples": [
{
"be": "выканаць план па валу",
"av": "вал хӏисабалда (гӏаммаб куцалъ) план тӏубазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "валавокі",
"stress": 5,
"forms": [
"волоокий",
"волоокая",
"волоокое"
],
"senses": [
{
"text": "берал чӏахӏияв"
},
{
"text": "оцоберазул"
}
]
}
{
"word": "валавы",
"stress": 6,
"forms": [
"валовой",
"валовая",
"валовое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏаммаб, цадахъаб",
"examples": [
{
"be": "валавы прыбытак",
"av": "гӏаммаб (цадахъаб) хайир, доход",
"comment": "продукциялъул тайпа хӏисабалде босичӏого, кинабго, гӏаммаб къагӏидаялъ босун, рикӏкӏунеб хайир, доход"
},
{
"be": "валавая прадукцыя",
"av": "гӏаммаб (цадахъаб) продукция"
},
{
"be": "валавы прыбытак",
"av": "гӏаммаб (цадахъаб) хайир"
}
]
}
]
}
{
"word": "валавы",
"stress": 4,
"stem": "ВОЛОВ",
"forms": [
"воловий",
"воловья",
"воловье"
],
"senses": [
{
"text": "оцол, бугъил",
"examples": [
{
"be": "валавыя капыты",
"av": "оцол щанкӏлал"
},
{
"be": "валавая шкура",
"av": "оцол тӏом"
},
{
"be": "валоўя шыя",
"av": "оцол (бугъил) гӏадаб габур"
}
]
}
]
}
{
"word": "валадар",
"stress": 6,
"forms": [
"государь"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "пача",
"labels": [
"які адносяцца да гісторыі",
"гістарычны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "міласцівы гаспадар!",
"av": "бетӏерчӏахъад! бетӏер чӏахъаяв пача!",
"comment": "обращение"
}
]
}
]
}
{
"word": "валадарства",
"stress": 5,
"forms": [
"владычество"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубараб кверщел (бетӏергьанлъи) гьаби"
}
]
}
{
"word": "валадарыць",
"stress": 3,
"forms": [
"властвовать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "хӏакимлъи (бетӏерлъи, тӏадчилъи) гьабизе",
"precomment": "над кім-чым",
"examples": [
{
"be": "вучыцеся валодаць сабой",
"av": "дуцаго дуего гӏадлу гьабизе ругьунлъе"
}
]
},
{
"text": "кверщел (бетӏергьанлъи, ханлъи) гьабизе",
"precomment": "панаваць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"be": "беспрацоўе ў краінах, дзе пануе капітал",
"av": "капиталалъ кверщел гьабулел улкабазда хӏалтӏи гьечӏолъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "валакно",
"stress": 7,
"forms": [
"волокно"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "кун",
"precomment": "нітка",
"comment": "кьуричӏеб тӏеренаб кун",
"examples": [
{
"be": "шаўковае валакно",
"av": "чиллайдул кун"
}
]
},
{
"text": "рихьал",
"labels": [
"біялогія"
],
"examples": [
{
"be": "мышачныя валокны",
"av": "ччорбазул (щукӏдузул) тӏеренал рихьал"
}
]
}
]
}
{
"word": "валакністы",
"stress": 7,
"forms": [
"волокнистый",
"волокнистая",
"волокнистое"
],
"senses": [
{
"text": "кунахараб, кунал ругеб, куналаб"
}
]
}
{
"word": "валаком",
"stress": 2,
"forms": [
"волоком"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"text": "бехъерхъун",
"precomment": "хадуб",
"examples": [
{
"be": "цягнуць лодку валаком",
"av": "раса (хадуб) бехъерхъун бачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "валакіта",
"stress": 6,
"stem": "ВОЛОКИТ",
"homonym": 1,
"forms": [
"волокита"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "хадуб бехъерхъизаби, авара гьаби, багьанаби ратун, иш хадуб бехъерхъизаби",
"precomment": "іш; ішал'е",
"examples": [
{
"be": "стварыць валакіту",
"av": "авара гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "валакіта",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"волокита"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "руччабазда хадув лъугьун вукӏунев чи",
"precomment": "аматара заляцацца да жанчын",
"labels": [
"размоўнае слова",
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "валакіта",
"stress": 7,
"forms": [
"проволочка"
],
"labels": [
"размоўнае слова",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "квалквал, квекӏен",
"examples": [
{
"be": "без ваганняў",
"av": "квалквал гьечӏого"
}
]
},
{
"text": "иш хадуб бехъерхъизаби"
}
]
}
{
"word": "валакітчык",
"stress": 6,
"forms": [
"волокитчик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "багьаначи, аварачи",
"comment": "багьанаби ратун, иш хадуб бехъерхъизабулев чи"
}
]
}
{
"word": "валам; у зліцці",
"stress": 4,
"forms": [
"валом"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"senses": [
{
"precomment": "у спалучэнні:",
"examples": [
{
"be": "валіць валам",
"av": "гъун-чӏван ине, тӏуризе",
"labels": [
"разговорное слово"
],
"comment": "о толпе и т. п."
}
]
}
]
}
{
"word": "валан",
"stress": 4,
"forms": [
"волан"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "волан",
"comment": "руччабазул гурдида берцинлъиялъе тӏасан гӏебса букъараб тӏадагьаб ххамил яги гуржибадул чӏоло",
"examples": [
{
"be": "кружаўны валан",
"av": "гуржибадул волан"
}
]
},
{
"text": "волан",
"comment": "бадминтон хӏалелъул, ракеткабаз цоцахъе кьабулеб жо",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "валан для гульні ў бадмінтон",
"av": "бадминтон хӏазе бугеб волан (бадминтоналъул волан)"
}
]
}
]
}
{
"word": "валасаты",
"stress": 6,
"stem": "ВОЛОСАТ",
"forms": [
"волосатый",
"волосатая",
"волосатое"
],
"senses": [
{
"text": "керчаб расул, расаб, рас керчаб, (керчаб) рас бижараб",
"examples": [
{
"be": "валасатыя рукі",
"av": "расул цӏурал кверал"
},
{
"be": "валасатая грудзі",
"av": "рас бижараб керен"
}
]
}
]
}
{
"word": "валасок",
"stress": 6,
"forms": [
"волосок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"precomment": "памяншальнае значэньне ад валасоў"
},
{
"text": "рас",
"labels": [
"батаніка"
]
},
{
"text": "расбутӏ, тӏеренаб пружина, маххул кун",
"precomment": "металічная нітка",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "валасок у гадзінным механізме",
"av": "сагӏтил механизмалъул расбутӏ"
}
]
},
{
"precomment": "на валаску",
"text": "расуда носол балалда бан хутӏизе"
},
{
"precomment": "не крануць і воласа ў каго-небудзь",
"text": "цохӏо килищ хъвангутӏизе, сунданиги хъвангутӏизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "волос",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "валасяны",
"stress": 8,
"forms": [
"волосяной",
"волосяная",
"волосяное"
],
"senses": [
{
"text": "расул(аб), рас жаниб лъураб",
"examples": [
{
"be": "валасяны матрац",
"av": "жаниб рас лъураб ургу"
},
{
"be": "валасная вяроўка",
"av": "расул квар"
},
{
"be": "валосаты полаг",
"av": "расул гъат"
}
]
}
]
}
{
"word": "валасінка",
"stress": 6,
"forms": [
"волосинка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "(цо) рас, гьитӏинаб рас"
}
]
}
{
"word": "валацуга",
"stress": 5,
"forms": [
"бродяга"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "саяхъ, гьел-гьел, къватӏалмерхь, къватӏул тула",
"comment": "синква"
}
]
}
{
"word": "валацужыць",
"forms": [
"бродяжничать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "женжедизе, рахъ-рахъалде хьвадизе"
}
]
}
{
"word": "валачоны",
"stem": "ВОЛОЧЁН",
"forms": [
"волочёный",
"волочёная",
"волочёное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан (бахъун) гьабураб",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "цягнуты дрот",
"av": "цӏан (бахъун) гьабураб телалъул кун (металлалъул)"
}
]
}
]
}
{
"word": "валачы",
"stress": 5,
"forms": [
"влачить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "язихъаб (мискинаб) бетӏербахъи гьабизе",
"precomment": "цягнуць жаласнае існаванне"
}
]
}
{
"word": "валачы",
"stress": 6,
"forms": [
"волочить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "ракьалдасан хадуб бехъерхъизе",
"precomment": "каго-што, цягнуць па зямлі",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "валачы мяшок з збожжам",
"av": "могьол къандалъо бехъерхъизе"
},
{
"be": "ледзь ногі валочыць",
"av": "хӏалица хӏатӏал рахъулел руго, хӏалица гали тӏамулеб буго"
}
]
},
{
"text": "цӏан (металлалъул кун) гьабизе (бахъизе)",
"precomment": "каго-што",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "валачыць дрот",
"av": "цӏан металлалъул квар (кун) гьабизе (бахъизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "валачыльны",
"stress": 6,
"forms": [
"волочильный",
"волочильная",
"волочильное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏан телалъул кун бахъулеб (гьабулеб)",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "валачыльны стан",
"av": "цӏан телалъул кун бахъулеб (гьабулеб) стан (станок)"
}
]
}
]
}
{
"word": "валачыся",
"stress": 5,
"forms": [
"таскаться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадада тиризе; женжедизе, шешкӏезе",
"precomment": "хадзіць без патрэбы",
"examples": [
{
"be": "валачыся па горадзе",
"av": "шагьаралда шешкӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "валачыся",
"stress": 3,
"forms": [
"шляться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадада хьвадизе, женжедизе, свердизе, свер-свердизе",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "валачыся; бадзяцца",
"stress": 5,
"forms": [
"околачиваться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадада кивниги хьвадулев, женжедулев вукӏине",
"examples": [
{
"be": "валачыся без справы",
"av": "иш гьечӏого, гӏадада хьвадулев вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "валачэнне",
"stress": 6,
"forms": [
"волочение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "хадуб бехъерхъи",
"precomment": "па дзеяслове валачы"
},
{
"text": "къваридаб картӏинисан цӏан, телалъул кун бахъи",
"comment": "гьаби",
"labels": [
"тэхніка"
]
}
]
}
{
"word": "валежнік",
"stress": 4,
"forms": [
"валежник"
],
"labels": [
"мужчынскі род",
"зборны назоўнік"
],
"senses": [
{
"text": "чилтӏи, лъелехь",
"comment": "ракъван гӏодоре рортарал гӏаркьалаби, гӏодор чӏварал гъутӏби"
}
]
}
{
"word": "валейбаліст",
"stress": 9,
"forms": [
"волейболист"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "волейболист"
}
]
}
{
"word": "валейбалістка",
"stress": 9,
"forms": [
"волейболистка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "волейболистка"
}
]
}
{
"word": "валейбол",
"stress": 7,
"forms": [
"волейбол"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "волейбол",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
],
"examples": [
{
"be": "гуляць у валейбол",
"av": "волейбол хӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "валейбольны",
"stress": 7,
"stem": "ВОЛЕЙБОЛЬН",
"forms": [
"волейбольный",
"волейбольная",
"волейбольное"
],
"senses": [
{
"text": "волейболалъул",
"examples": [
{
"be": "валейбольная каманда",
"av": "волейболалъул команда"
}
]
}
]
}
{
"word": "валены",
"stress": 2,
"stem": "ВАЛЯН",
"forms": [
"валяный",
"валяная",
"валяное"
],
"senses": [
{
"text": "бугӏараб",
"examples": [
{
"be": "валены абутак",
"av": "ругӏарал (ругӏун гьарурал) буртинадул хьитал"
}
]
}
]
}
{
"word": "валерыяна",
"stress": 7,
"forms": [
"валериана",
"валерьяна"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "катихер",
"comment": "даруяб харил цо тайпа",
"labels": [
"батаніка"
]
}
]
}
{
"word": "валерыянавы",
"stress": 7,
"stem": "ВАЛЕРЬЯНОВ",
"forms": [
"валерьяновый",
"валерьяновая",
"валерьяновое"
],
"senses": [
{
"text": "валерианалъул",
"examples": [
{
"be": "валерыянавыя кроплі",
"av": "валерианалъул къатӏраби, капляби"
},
{
"be": "валерыянавы корань",
"av": "валерианалъул кьибил"
}
]
}
]
}
{
"word": "валет",
"stress": 4,
"forms": [
"валет"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "валет; солдат",
"comment": "хӏалел кагътазул",
"labels": [
"тэрмін картачнай гульні"
],
"examples": [
{
"be": "бубновы валет",
"av": "кирпич валет"
}
]
},
{
"precomment": "спаць валетам",
"text": "валет гӏадин регизе, кьижизе; бутӏрулги батӏи-батӏияб рахъалде гьарун, цо бусада регизе"
}
]
}
{
"word": "валёк",
"forms": [
"валёк"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "валек",
"comment": "чурулеб ретӏел бухизе, гьелда тӏад герело гиризабизе хӏалтӏизабулеб, гӏоркьги бугеб бицатаб ункъбокӏонаб, халатккараб ва битӏараб хъорщол кесек"
},
{
"text": "валек",
"comment": "чол гьакил гӏер"
},
{
"text": "валек",
"comment": "щибниги ишалъе хӏалтӏизабулеб герело гӏадаб жо, мас., гиризабун лажбар бахунеб герело, михир"
}
]
}
{
"word": "валка",
"stress": 2,
"forms": [
"валка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"precomment": "імя назоўнік ад дзеяслова валіць 1"
}
],
"see_also": [
{
"target": "валить",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "валоданне",
"stress": 6,
"forms": [
"обладание"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "кверщел гьабизе, жиндирго ихтияралде ккезабизе, живго бетӏергьанаблъун гьабизе",
"precomment": "па дзеяслову валодаць",
"examples": [
{
"be": "бой за валоданне горадам",
"av": "шагьар босизелъун (кверщел гьабизе) гьабулеб рагъ"
},
{
"be": "валоданне талентам",
"av": "пагьму-гьунар, махшел букӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "валоданне; маёмасць",
"stress": 5,
"stem": "ВЛАДЕНИ",
"forms": [
"владение"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏергьанлъи, кверщел гьаби",
"precomment": "па дзеяслову валодаць",
"examples": [
{
"be": "валоданне домам",
"av": "рукъалъул бетӏергьанлъи гьаби"
}
]
},
{
"text": "лъай, хӏалтӏизабун бажари",
"precomment": "уменне абыходзіцца",
"examples": [
{
"be": "валоданне зброяй",
"av": "ярагъ лъай"
}
]
},
{
"text": "лъай",
"precomment": "мовай і т. п.",
"comment": "мацӏ ва ц."
},
{
"text": "мулк, ракь, бакӏ",
"precomment": "тэрыторыя",
"examples": [
{
"be": "каланіяльныя ўгоддзі",
"av": "колониалиял ракьал"
},
{
"be": "уступіць у валоданне",
"av": "ракьалда (бакӏалда) жанире лъугьине"
}
]
}
]
}
{
"word": "валодаць",
"stress": 5,
"stem": "ВЛАДЕ",
"forms": [
"владеть"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏергьанлъи (кверщел) гьабизе, кверщаликье босизе",
"precomment": "кім-чым (мець)",
"examples": [
{
"be": "валодаць маёмасцю",
"av": "буголъиялда (бечелъиялда) кверщел гьабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏизабизе лъазе",
"precomment": "чым (мець карыстацца)",
"examples": [
{
"be": "ён выдатна валодае зброяй",
"av": "досда ярагъ цӏакъ лъикӏ хӏалтӏизабизе лъала"
}
]
},
{
"text": "лъазе",
"precomment": "чым (мець навык карыстацца чым-л.)",
"examples": [
{
"be": "валодаць рускай мовай",
"av": "гӏурус мацӏ лъазе"
},
{
"be": "валодаць талентам мастака",
"av": "художникасулаб пагьму букӏине"
}
]
},
{
"text": "кквезе (бачине, хадуб цӏазе, бакӏа-бахаризе, мутӏигӏ гьабизе) кӏвезе",
"precomment": "кім",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"text": "хъвадаризе пагьму букӏине",
"precomment": "валодаць пяром"
},
{
"text": "сабру гьабун бажаризе, живго вакӏа-вахарун бажаризе",
"precomment": "мець уменне добра валодаць сабой"
}
]
}
{
"word": "валодаць",
"stress": 6,
"forms": [
"обладать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги-лъилниги бетӏергьанлъун, хважаинлъун вукӏине, кверщаликъ букӏине",
"precomment": "кім-чым",
"examples": [
{
"be": "ён валодае добрым голасам",
"av": "гъосул лъикӏаб гьаракь буго"
}
]
},
{
"text": "лъадилъун, йокьулейлъун йикӏине",
"precomment": "кім, мець сваёй жонкай, каханкай",
"examples": [
{
"be": "валодаць каханай жанчынай",
"av": "йокьулей гӏаданалъул бетӏергьанлъун вукӏине"
},
{
"be": "валодаць сабой",
"av": "живго вакӏаризе, жиндаго кверщел гьабизе кӏвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "валодаць, мець",
"stress": 6,
"stem": "ВОЗЫМЕ",
"forms": [
"возыметь"
],
"labels": [
"закончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги лъугьине байбихьизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "лекаванне мела дзеянне",
"av": "даруялъ асар гьабизе байбихьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "валок",
"stress": 4,
"forms": [
"валок"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "чӏва",
"comment": "жеги бакӏаричӏеб бецараб харил яги тӏорщалил"
}
]
}
{
"word": "валошка",
"forms": [
"василёк"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏилдахӏа"
}
]
}
{
"word": "валошкавы",
"stress": 8,
"forms": [
"васильковый",
"васильковая",
"васильковое"
],
"senses": [
{
"text": "канчӏхъахӏилаб, хъахӏилдахӏаялъул кьераб"
}
]
}
{
"word": "валун",
"forms": [
"валун"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб гургинккараб гьецӏо",
"comment": "гамачӏ"
}
]
}
{
"word": "валух",
"forms": [
"валух"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "сверараб куй",
"comment": "балъ гьабураб",
"labels": [
"абласное слова"
]
}
]
}
{
"word": "вальнадумец",
"stress": 8,
"forms": [
"вольнодумец"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "эркенаб пикруялъулав",
"comment": "чи",
"labels": [
"устарэлае слова"
]
}
]
}
{
"word": "вальналюбства",
"stress": 9,
"forms": [
"свободолюбие"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "эркенлъи бокьи"
}
]
}
{
"word": "вальс",
"forms": [
"вальс"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "вальс",
"precomment": "танец і музыка"
}
]
}
{
"word": "вальсаваць",
"forms": [
"вальсировать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "вальс кьурдизе"
}
]
}
{
"word": "вальтметр",
"stress": 7,
"forms": [
"вольтметр"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "вольтметр",
"comment": "электрикалъул токалъул напряжение борцунеб алат",
"labels": [
"фізіка"
]
}
]
}
{
"word": "вальтыжаваць",
"stress": 8,
"forms": [
"вольтижировать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "чотӏа гьунарал гьаризе"
}
]
}
{
"word": "вальтыжор",
"forms": [
"вольтижёр"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "чотӏа гьунарал гьарулев чи",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
]
}
]
}
{
"word": "вальтыжыроўка",
"stress": 10,
"forms": [
"вольтижировка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "чотӏа гьунарал гьари"
}
]
}
{
"word": "вальфрам",
"stress": 7,
"forms": [
"вольфрам"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "вольфрам",
"comment": "химикияб элемент, металл"
}
]
}
{
"word": "вальцаваць",
"stress": 8,
"forms": [
"вальцевать"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "кӏиго валалда (мохрода) гьоркьосан биччазе",
"precomment": "што",
"labels": [
"тэхніка"
],
"examples": [
{
"be": "вальцаваць жалеза",
"av": "махх кӏиго валалда (мохрода) гьоркьосан биччазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "вальцавы",
"stress": 6,
"forms": [
"вальцовый",
"вальцовая",
"вальцовое",
"вальцевой"
],
"senses": [
{
"text": "михрал ругеб"
}
]
}
{
"word": "вальцоўка",
"stress": 6,
"forms": [
"вальцовка"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "вальцовка",
"precomment": "па дзеяслову вальцаваць",
"comment": "кӏиго валалда гьоркьосан биччай"
},
{
"text": "вальцовка",
"precomment": "машына",
"comment": "вальцовка гьабулеб машина"
}
],
"see_also": [
{
"target": "вальцевать",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "вальцоўшчык",
"stress": 6,
"forms": [
"вальцовщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "вальцовщик, вальцовкаялда хӏалтӏулев чи"
}
]
}
{
"word": "вальцы",
"stress": 6,
"forms": [
"вальцы"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "михрал",
"labels": [
"тэхніка"
]
}
]
}
{
"word": "вальшчык",
"stress": 2,
"forms": [
"вальщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "рохьоб цӏул хӏадур гьабулелъул, къотӏун гъутӏби регизарулев чи"
}
]
}
{
"word": "валюта",
"forms": [
"валюта"
],
"labels": [
"жаночы род"
],
"senses": [
{
"text": "валюта",
"comment": "пачалихъалъ чӏезабураб гӏарцул система ва гьелъул единицаби",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
},
{
"text": "валюта",
"comment": "батӏияб улкаялъул гӏарац"
}
]
}
{
"word": "валютны",
"forms": [
"валютный",
"валютная",
"валютное"
],
"senses": [
{
"text": "валютаялъул",
"examples": [
{
"be": "валютны курс",
"av": "валютаялъул курс",
"comment": "багьа"
}
]
}
]
}
{
"word": "валютчык",
"stress": 4,
"forms": [
"валютчик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "валюта бичулев, босулев чи"
}
]
}
{
"word": "валяльны",
"stress": 4,
"forms": [
"валяльный",
"валяльная",
"валяльное"
],
"senses": [
{
"text": "квас бугӏулеб, квас бугӏизе хӏалтӏизабулеб"
}
]
}
{
"word": "валяльшчык",
"stress": 4,
"forms": [
"валяльщик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "квас бугӏулев чи, бугӏун буртина гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "валянкі",
"stress": 2,
"forms": [
"валенки"
],
"labels": [
"множны лік"
],
"senses": [
{
"text": "валенкаби",
"comment": "ед. валенок м."
}
]
}
{
"word": "валянне",
"forms": [
"валяние"
],
"labels": [
"ніякі род"
],
"senses": [
{
"text": "бугӏи; куцай; гебегизаби",
"precomment": "па дзеяслову валяць"
}
]
}
{
"word": "валяр'янка",
"stress": 7,
"forms": [
"валерьянка"
],
"labels": [
"жаночы род",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "валерьянка; валерианалъул капли",
"comment": "ракӏ гӏодоцинабиялъе гьекъолеб дару"
}
]
}
{
"word": "валяцца",
"forms": [
"валяться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "тӏирщадизе; гебегахъдизе",
"examples": [
{
"be": "валяцца ў пыле",
"av": "хӏурулъ гебегахъдизе"
}
]
},
{
"text": "вегун вукӏине",
"comment": "кӏвахӏалго",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "валяцца на канапе",
"av": "диваналде рехун вукӏине"
}
]
},
{
"text": "рехун букӏине",
"precomment": "пра рэчы",
"comment": "щибниги кибениги",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "кнігі валяюцца на канапе",
"av": "тӏахьал диваналде рехун руго"
}
]
},
{
"precomment": "паўстаць на калені перад кімсьці",
"text": "лъилниги хӏатӏакь вукӏине (гӏодовегӏанлъизе, инжитлъизе, хӏакъирлъизе)"
}
]
}
{
"word": "валяцца; заляцацца",
"stress": 6,
"forms": [
"волочиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "бахъерхъулеб букӏине, бехъерхъун унеб букӏине",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "валачыся па зямлі",
"av": "ракьалдасан бехъерхъулеб букӏине, ракьалдасан бехъерхъун унеб букӏине"
}
]
},
{
"text": "рокьи гьабун, лъиданиги хадув лъугьине",
"precomment": "за кім",
"comment": "рокьи гьабизе",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
]
}
{
"word": "валяць",
"stress": 4,
"forms": [
"валять"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гебегахъдизабизе; бегаризабизе; бехъерхъизе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "валяць у снезе",
"av": "гӏазулъ гебегахъдизабизе, бегаризабизе, бехъерхъизе"
}
]
},
{
"text": "бугӏизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "валяць войлак",
"av": "буртина бугӏизе, квас бугӏун, буртина гьабизе"
}
]
},
{
"text": "куцазе, куцан щибниги жо гьабизе",
"precomment": "што",
"examples": [
{
"be": "ляпіць хлеб",
"av": "чадал куцазе"
}
]
},
{
"precomment": "валяць дурня",
"text": "гӏабдаллъун хӏазе"
}
]
}
{
"word": "валідол",
"stress": 6,
"forms": [
"валидол"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"text": "валидол",
"comment": "бидурихьал гӏатӏид гьарулеб дару"
}
]
}
{
"word": "валік",
"stress": 2,
"forms": [
"валик"
],
"labels": [
"мужчынскі род"
],
"senses": [
{
"precomment": "памяншальнае значэнне ад вал 2"
},
{
"text": "бетека",
"precomment": "туга набітая даўгаватая падушка"
}
],
"see_also": [
{
"target": "вал",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "валіцца",
"forms": [
"валиться"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодов ккезе, гӏодов чӏвазе, гӏодобе гъине, тӏатӏала ккезе",
"examples": [
{
"be": "з трэскам валіліся дрэвы",
"av": "гъутӏби чӏваркьиялда гӏодор чӏвалел рукӏана"
}
]
},
{
"precomment": "валіцца з рук",
"text": "сундего квер унеб гьечӏо"
},
{
"precomment": "валяцца з ног ад стомы",
"text": "свакаялъ вахъун чӏезе кӏолеб гьечӏо"
}
]
}
{
"word": "валіць",
"homonym": 1,
"forms": [
"валить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бегизабизе, щапизабизе, гӏодобе чӏвазабизе, гъуризе",
"precomment": "каго-што",
"examples": [
{
"be": "вецер валіць дрэвы",
"av": "гьороца гъутӏби регизарулел руго"
}
]
},
{
"text": "базе, бан бачине, рехизе",
"precomment": "што",
"comment": "бросать, складывать в беспорядке",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "валіць рэчы ў скрыню",
"av": "ящикалъуре щалниги жал разе (рехизе)"
}
]
},
{
"text": "щибниги жо лъидениги рехизе, гӏунтӏизабизе",
"precomment": "што на каго-што",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"be": "зліваць віну на каго-небудзь",
"av": "гӏайиб лъидениги рехизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "валіць",
"homonym": 2,
"forms": [
"валить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне"
],
"senses": [
{
"text": "бегизабизе, гӏодоб чӏвазабизе"
},
{
"text": "унтиялъ гӏемерал чагӏи бусада лъезе, хвезаризе"
},
{
"text": "тӏатӏала базе"
},
{
"text": "гӏайиб чияде рехизе"
}
]
}
{
"word": "валіць",
"stress": 4,
"stem": "ВАЛИ",
"homonym": 3,
"forms": [
"валить"
],
"labels": [
"незакончанае трыванне",
"размоўнае слова"
],
"senses": [
{
"text": "гъун-чӏван бачӏине",
"examples": [
{
"be": "народ валіў на вуліцу",
"av": "халкъ къватӏибе (къотӏнобе) гъун-чӏван бачӏунеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "буризе",
"comment": "кӏкӏуй"
},
{
"text": "хъван базе",
"comment": "гӏазу"
}
]
}